Telksinoe - ustawy

©Telksinoe s. 1/5

Dz.U. 2016 poz. 744

Opracowano na podstawie: tj.

Dz. U. z 2018 r. poz. 1103

U S T A W A

z dnia 1 kwietnia 2016 r.

o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki

Rozdział 1

Zakaz propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy

jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów

i urządzeń użyteczności publicznej

Art. 1. 1. Nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy,

budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, w tym dróg, ulic, mostów

i placów, nadawane przez jednostki samorządu terytorialnego nie mogą upamiętniać

osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących komunizm lub inny ustrój

totalitarny, ani w inny sposób takiego ustroju propagować.

2. Za propagujące komunizm uważa się także nazwy odwołujące się do osób,

organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących represyjny, autorytarny

i niesuwerenny system władzy w Polsce w latach 1944–1989.

3. Za jednostki organizacyjne uważa się w szczególności szkoły i ich zespoły,

przedszkola, szpitale, placówki opiekuńczo-wychowawcze, instytucje kultury oraz

instytucje społeczne.

Art. 2. 1. Stwierdzenie przez wojewodę nieważności uchwały nadającej nazwę

jednostce organizacyjnej, jednostce pomocniczej gminy, budowli, obiektowi lub

urządzeniu użyteczności publicznej, w zakresie w jakim nadaje nazwę niezgodną

z art. 1, wymaga opinii Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni

przeciwko Narodowi Polskiemu potwierdzającej tę niezgodność.

2. (uchylony)

3. Opinia, o której mowa w ust. 1, jest przedstawiana w terminie miesiąca, a w

sprawie szczególnie skomplikowanej – nie później niż w terminie 2 miesięcy, od dnia

15.06.2018

©Telksinoe s. 2/5

doręczenia żądania wojewody. Oczekiwanie na opinię wstrzymuje bieg terminu na

stwierdzenie nieważności aktu.

Art. 3. 1. Jeżeli w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się

rozstrzygnięcia nadzorczego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostanie nadana nowa

nazwa, a jej nadanie jest konieczne do oznaczania adresów, wojewoda wydaje

zarządzenie zastępcze, w którym nadaje nazwę zgodną z art. 1.

2. (uchylony)

3. Do czasu nadania nowej nazwy stosuje się nazwę dotychczasową.

4. Przepisy art. 98, art. 100 i art. 102a ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 i 2232 oraz z 2018 r. poz. 130),

art. 85, art. 86 i art. 90a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1868 oraz z 2018 r. poz. 130) oraz art. 86, art. 87 i art. 88a

ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2017 r. poz.

2096 oraz z 2018 r. poz. 130) stosuje się odpowiednio.

5. Zarządzenie zastępcze, o którym mowa w ust. 1, podlega wykonaniu

począwszy od dnia wejścia w życie.

Art. 4. Przepisy art. 1–3 stosuje się odpowiednio do nazw jednostek

organizacyjnych, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej nadawanych

przez związki jednostek samorządu terytorialnego i związki metropolitalne.

Art. 5. 1. Pisma oraz postępowania sądowe i administracyjne w sprawach

dotyczących ujawnienia w księgach wieczystych oraz uwzględnienia w rejestrach,

ewidencjach i dokumentach urzędowych zmiany nazwy dokonanej na podstawie

ustawy są wolne od opłat.

2. Zmiana nazwy dokonana na podstawie ustawy nie ma wpływu na ważność

dokumentów zawierających nazwę dotychczasową.

Rozdział 2

Zakaz propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez

pomniki

Art. 5a. 1. Pomniki nie mogą upamiętniać osób, organizacji, wydarzeń lub dat

symbolizujących komunizm lub inny ustrój totalitarny, ani w inny sposób takiego

ustroju propagować. Przepis art. 1 ust. 2 stosuje się.

15.06.2018

©Telksinoe s. 3/5

2. Przez pomniki rozumie się również kopce, obeliski, kolumny, rzeźby, posągi,

popiersia, kamienie pamiątkowe, płyty i tablice pamiątkowe, napisy i znaki.

3. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do pomników:

1) niewystawionych na widok publiczny;

2) znajdujących się na terenie cmentarzy albo innych miejsc spoczynku;

3) wystawionych na widok publiczny w ramach działalności artystycznej,

edukacyjnej, kolekcjonerskiej, naukowej lub o podobnym charakterze, w celu

innym niż propagowanie ustroju totalitarnego;

4) wpisanych – samodzielnie albo jako część większej całości – do rejestru

zabytków.

Art. 5b. 1. Wojewoda, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi albo

użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, na której znajduje się pomnik, który nie

spełnia warunków określonych w art. 5a ust. 1, usunięcie tego pomnika.

2. Wydanie decyzji o usunięciu pomnika wymaga opinii Instytutu Pamięci

Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu

potwierdzającej, że pomnik nie spełnia warunków określonych w art. 5a ust. 1. Przepis

art. 2 ust. 3 zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio.

3. Organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca

1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z

2018 r. poz. 149 i 650) w stosunku do wojewody w sprawach o usunięcie pomnika jest

minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

4. Koszty usunięcia pomnika ponosi właściciel albo użytkownik wieczysty

nieruchomości, na której znajduje się pomnik.

Art. 5c. Do stwierdzenia przez wojewodę nieważności uchwały o wzniesieniu

pomnika, który nie spełnia warunków określonych w art. 5a ust. 1, przepisy art. 2

stosuje się odpowiednio.

Rozdział 3

Przepisy dostosowujące i przepis końcowy

Art. 6. 1. Obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy nazwy budowli,

obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, w tym dróg, ulic, mostów i placów,

upamiętniające osoby, organizacje, wydarzenia lub daty symbolizujące komunizm lub

inny ustrój totalitarny lub propagujące taki ustrój w inny sposób, właściwy organ

15.06.2018

jednostki samorządu terytorialnego albo związku, o którym mowa w art. 4, zmienia

w terminie 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie.

2. W przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1, wojewoda

wydaje zarządzenie zastępcze, w którym nadaje nazwę zgodną z art. 1, w terminie

3 miesięcy od dnia, w którym upłynął termin, o którym mowa w ust. 1.

3. Wydanie zarządzenia zastępczego, o którym mowa w ust. 2, wymaga opinii

Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi

Polskiemu potwierdzającej niezgodność nazwy obowiązującej w dniu wejścia w życie

ustawy z art. 1. Przepis art. 2 ust. 3 stosuje się odpowiednio.

4. Przepisy art. 3 ust. 4 oraz art. 5 stosuje się odpowiednio.

5. Zarządzenie zastępcze, o którym mowa w ust. 2, podlega wykonaniu

począwszy od dnia wejścia w życie.

Art. 6a. 1. W przypadku niewykonania przez jednostkę samorządu

terytorialnego albo związek wskazany w art. 4 zarządzenia zastępczego, o którym

mowa w art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 2, w terminie 30 dni od dnia jego wejścia w życie,

wojewoda zapewnia jego wykonanie na koszt tej jednostki albo związku.

2. W przypadku wykonania przez wojewodę czynności, o których mowa w ust.

1, zwrot kosztów przez jednostkę samorządu terytorialnego albo związek, o którym

mowa w art. 4, następuje na podstawie właściwych w danym przypadku dokumentów

finansowo-księgowych, w terminie 30 dni od dnia ich przekazania przez wojewodę.

Art. 6b. W przypadku nadania nazwy w trybie zarządzenia zastępczego, o

którym mowa w art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 2, jej zmiana przez jednostkę samorządu

terytorialnego albo związek, o którym mowa w art. 4, wymaga uprzedniej zgody

Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi

Polskiemu oraz właściwego miejscowo wojewody.

Art. 6c. Skarga do sądu administracyjnego na zarządzenie zastępcze, o którym

mowa w art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 2, przysługuje jednostce samorządu terytorialnego

albo związkowi, o którym mowa w art. 4, jedynie w przypadku, gdy brak możliwości

wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1, wynikał z

przyczyn niezależnych od tej jednostki albo związku.

15.06.2018

Art. 7. Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia1).

Ustawa została ogłoszona w dniu 1 czerwca 2016 r.

15.06.2018