Wyszukiwarka ustaw

2016 Pozycja 930

©Telksinoe s. 1/123

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2016 r.

poz. 930, 1583, 1948, 2174,

z 2017 r. poz. 38, 60, 624,

777, 1292, 1428, 1475.

U S T A W A

z dnia 12 marca 2004 r.

o pomocy społecznej

DZIAŁ I

Przepisy ogólne

Rozdział 1

Zasady ogólne i zakres podmiotowy ustawy

Art. 1. Ustawa określa:

1) zadania w zakresie pomocy społecznej;

2) rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania;

3) organizację pomocy społecznej;

4) zasady i tryb postępowania kontrolnego w zakresie pomocy społecznej.

Art. 2. 1. Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą

na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji

życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne

uprawnienia, zasoby i możliwości.

2. Pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej

i samorządowej, współpracując w tym zakresie, na zasadzie partnerstwa,

z organizacjami społecznymi i pozarządowymi, Kościołem Katolickim, innymi

kościołami, związkami wyznaniowymi oraz osobami fizycznymi i prawnymi.

Art. 3. 1. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach

zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie

w warunkach odpowiadających godności człowieka.

2. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których

mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego

usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

3. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do

okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.

2017-08-11

©Telksinoe s. 2/123

4. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać

uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy

społecznej.

Art. 4. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do

współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

Art. 5. Prawo do świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli umowy

międzynarodowe nie stanowią inaczej, przysługuje:

1) osobom posiadającym obywatelstwo polskie mającym miejsce zamieszkania

i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) cudzoziemcom mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

a) na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta

długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy

udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa

w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d lub w art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy

z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650, z późn.

zm.1)), lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu

uchodźcy lub ochrony uzupełniającej,

b) w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej zgody na pobyt ze

względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany – w formie

schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania oraz zasiłku celowego;

3) mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej obywatelom państw członkowskich Unii

Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym

Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub

Konfederacji Szwajcarskiej oraz członkom ich rodzin w rozumieniu

art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium

obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin

1)

Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2014 r. poz. 463 i 1004, z 2015 r.

poz. 1274, 1607 i 1767 oraz z 2016 r. poz. 65 i 753.

2017-08-11

©Telksinoe s. 3/123

(Dz. U. z 2014 r. poz. 1525 oraz z 2015 r. poz. 1274), posiadającym prawo

pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 5a. Prawo do świadczeń w formie interwencji kryzysowej, schronienia,

posiłku, niezbędnego ubrania oraz zasiłku celowego przysługuje cudzoziemcom

przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie

zaświadczenia, o którym mowa w art. 170 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.

o cudzoziemcach, lub na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 176 ustawy

z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

Art. 6. Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) całkowita niezdolność do pracy – całkowitą niezdolność do pracy

w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie

się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności

w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz

zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;

2) dochód dziecka – dochód, do którego zalicza się kwotę otrzymywanej renty

wraz z dodatkiem dla sierot zupełnych, zasiłek pielęgnacyjny, dodatek

pielęgnacyjny, otrzymywane alimenty oraz kwotę odpowiadającą dochodom

uzyskiwanym z majątku dziecka;

3) dochód na osobę w rodzinie – dochód rodziny podzielony przez liczbę osób

w rodzinie;

4) dochód rodziny – sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie;

5) jednostka organizacyjna pomocy społecznej – regionalny ośrodek polityki

społecznej, powiatowe centrum pomocy rodzinie, ośrodek pomocy

społecznej, dom pomocy społecznej, placówkę specjalistycznego

poradnictwa, w tym rodzinnego, ośrodek wsparcia i ośrodek interwencji

kryzysowej;

6) kontrakt socjalny – pisemną umowę zawartą z osobą ubiegającą się o pomoc,

określającą uprawnienia i zobowiązania stron umowy, w ramach wspólnie

podejmowanych działań zmierzających do przezwyciężenia trudnej sytuacji

życiowej osoby lub rodziny;

2017-08-11

©Telksinoe s. 4/123

[7) niezdolność do pracy z tytułu wieku – osiągnięcie wieku emerytalnego

określonego w art. 24 ust. 1a i 1b oraz w art. 27 ust. 2 i 3 ustawy z dnia

17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 748, 1240, 1302 i 1311);]

<7) niezdolność do pracy z tytułu wieku – osiągnięcie wieku emerytalnego Nowe brzmienie

pkt 7 w art. 6

określonego w art. 24 ust. 1 oraz w art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia wejdzie w życie z

dn. 1.10.2017 r.

1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(Dz. U. z 2017 r.

(Dz. U. z 2016 r. poz. 887, 1948, 2036 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 2 i 38);> poz. 38).

8) osoba bezdomna – osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym

w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym

zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów

o ewidencji ludności, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym

i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości

zamieszkania;

9) osoba samotna – osobę samotnie gospodarującą, niepozostającą w związku

małżeńskim i nieposiadającą wstępnych ani zstępnych;

10) osoba samotnie gospodarująca – osobę prowadzącą jednoosobowe

gospodarstwo domowe;

11) osoba zatrudniona – osobę pozostającą w zatrudnieniu w rozumieniu

przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy lub prowadzącą

działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów dotyczących działalności

gospodarczej;

11a) (uchylony)

12) praca socjalna – działalność zawodową mającą na celu pomoc osobom

i rodzinom we wzmacnianiu lub odzyskiwaniu zdolności do funkcjonowania

w społeczeństwie poprzez pełnienie odpowiednich ról społecznych oraz

tworzenie warunków sprzyjających temu celowi;

13) renta – rentę z polskiego lub zagranicznego systemu ubezpieczeń

społecznych, rentę strukturalną lub rentę socjalną;

14) rodzina – osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające

w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące;

15) średni miesięczny koszt utrzymania w domu pomocy społecznej – kwotę

rocznych kosztów działalności domu wynikającą z utrzymania mieszkańców,

2017-08-11

©Telksinoe s. 5/123

z roku poprzedniego, bez kosztów inwestycyjnych i wydatków na remonty,

powiększoną o prognozowany średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług

konsumpcyjnych ogółem, przyjęty w ustawie budżetowej na dany rok

kalendarzowy, podzieloną przez liczbę miejsc, ustaloną jako sumę

rzeczywistej liczby mieszkańców w poszczególnych miesiącach roku

poprzedniego, w domu;

16) świadczenie nienależnie pobrane – świadczenie pieniężne uzyskane na

podstawie przedstawionych nieprawdziwych informacji lub

niepoinformowania o zmianie sytuacji materialnej lub osobistej;

17) bar mleczny – przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą

w postaci samoobsługowych, bezalkoholowych, ogólnodostępnych zakładów

masowego żywienia, sprzedających całodziennie posiłki mleczno-nabiałowo-

-jarskie;

18) projekt socjalny – zespół działań mających na celu poprawę sytuacji życiowej

osób, rodzin, grup zagrożonych ubóstwem, marginalizacją i wykluczeniem

społecznym.

Art. 7. Pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności

z powodu:

1) ubóstwa;

2) sieroctwa;

3) bezdomności;

4) bezrobocia;

5) niepełnosprawności;

6) długotrwałej lub ciężkiej choroby;

7) przemocy w rodzinie;

7a) potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi;

8) potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności;

9) bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia

gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub

wielodzietnych;

10) (uchylony)

11) trudności w integracji cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej

Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt

2017-08-11

©Telksinoe s. 6/123

czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa

w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.

o cudzoziemcach;

12) trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego;

13) alkoholizmu lub narkomanii;

14) zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej;

15) klęski żywiołowej lub ekologicznej.

Art. 7a. 1. Pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom także poprzez

udzielenie dotacji przedmiotowej do posiłków sprzedawanych w barach

mlecznych.

2. Dotacje przedmiotowe do posiłków sprzedawanych w barach mlecznych

mogą być udzielane na wniosek przedsiębiorcy, w zakresie określonym w ustawie

budżetowej na dany rok.

Art. 8. 1. Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z

zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 4612) zł,

zwanej dalej „kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej”,

2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 3162) zł,

zwanej dalej „kryterium dochodowym na osobę w rodzinie”,

3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na

osobę w rodzinie, zwanej dalej „kryterium dochodowym rodziny”

– przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych

w art. 7 pkt 2–15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy

społecznej.

2. Rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć kwoty, o których mowa

w ust. 1 pkt 1 i 2, uprawniające do zasiłków okresowego i celowego.

3. Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca

poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca,

w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania,

jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

2)

Kwota jest ustalana na podstawie art. 9 niniejszej ustawy.

2017-08-11

©Telksinoe s. 7/123

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach

opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz

ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

4. Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się:

1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

2) zasiłku celowego;

3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny,

przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty;

4) wartości świadczenia w naturze;

5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów

o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac

społecznie użytecznych;

5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z

dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz

osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220);

6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego;

7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego

2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195), oraz

dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011

r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz.

575);

8) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7

września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2014 r. poz. 1187, z 2015 r. poz.

1274 oraz z 2016 r. poz. 753).

5. W stosunku do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą:

1) opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach

określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych – za

dochód przyjmuje się przychód z tej działalności pomniejszony o koszty

uzyskania przychodu, obciążenie podatkiem należnym określonym

w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych i składkami na

ubezpieczenie zdrowotne określonymi w przepisach o świadczeniach opieki

zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, związane

2017-08-11

©Telksinoe s. 8/123

z prowadzeniem tej działalności oraz odliczonymi od dochodu składkami na

ubezpieczenia społeczne niezaliczonymi do kosztów uzyskania przychodów,

określonymi w odrębnych przepisach, z tym że dochód ustala się, dzieląc

kwotę dochodu z działalności gospodarczej wykazanego w zeznaniu

podatkowym złożonym za poprzedni rok kalendarzowy przez liczbę miesięcy,

w których podatnik prowadził działalność, a jeżeli nie prowadził działalności,

za dochód przyjmuje się kwotę zadeklarowaną w oświadczeniu tej osoby;

2) opodatkowaną na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym

podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby

fizyczne – za dochód przyjmuje się kwotę zadeklarowaną w oświadczeniu tej

osoby.

6. W sytuacji gdy podatnik łączy przychody z działalności gospodarczej

z innymi przychodami lub rozlicza się wspólnie z małżonkiem, przez podatek

należny, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, rozumie się podatek wyliczony w takiej

proporcji, w jakiej pozostaje dochód podatnika z pozarolniczej działalności

gospodarczej wynikający z deklaracji podatkowych do sumy wszystkich

wykazanych w nich dochodów.

7. Wysokość dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w przypadku

prowadzenia działalności opodatkowanej na zasadach określonych w przepisach

o podatku dochodowym od osób fizycznych ustala się na podstawie zaświadczenia

wydanego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, zawierającego

informację o wysokości:

1) przychodu;

2) kosztów uzyskania przychodu;

3) różnicy pomiędzy przychodem a kosztami jego uzyskania;

4) dochodów z innych źródeł niż pozarolnicza działalność gospodarcza

w przypadkach, o których mowa w ust. 6;

5) odliczonych od dochodu składek na ubezpieczenia społeczne;

6) należnego podatku;

7) odliczonych od podatku składek na ubezpieczenie zdrowotne związanych

z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej.

8. Wysokość dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w przypadku

prowadzenia działalności na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym

2017-08-11

©Telksinoe s. 9/123

podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

ustala się na podstawie zaświadczenia wydanego przez naczelnika właściwego

urzędu skarbowego zawierającego informację o formie opodatkowania oraz na

podstawie dowodu opłacenia składek w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

9. Przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny

w wysokości 1942) zł.

10. Dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej i z ha

przeliczeniowych oraz z innych źródeł sumuje się.

11. W przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc

złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej

dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty:

1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby

samotnie gospodarującej,

2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie

– kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy,

poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

12. W przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres,

kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za

który uzyskano ten dochód.

13. W przypadku uzyskiwania dochodu w walucie obcej, wysokość tego

dochodu ustala się według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego z dnia

wydania decyzji administracyjnej w sprawie świadczenia z pomocy społecznej.

Art. 9. 1. Kryteria dochodowe podlegają weryfikacji co 3 lata,

z uwzględnieniem wyniku badań progu interwencji socjalnej. Badania progu

interwencji socjalnej dokonuje Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.

2. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze

rozporządzenia, sposób ustalania progu interwencji socjalnej, zakres potrzeb

niezbędnych do egzystencji, minimalny zakres wydatków, okres oraz źródło

danych, z jakiego przyjmuje się wysokość cen towarów i usług, uwzględniając

poziom wydatków gospodarstw domowych z I kwintyla rozkładu dochodów,

których wydatki należy uwzględnić w badaniu progu interwencji socjalnej.

3. W roku, w którym przeprowadza się weryfikację, Rada Ministrów do dnia

15 maja przedstawia Radzie Dialogu Społecznego:

2017-08-11

©Telksinoe s. 10/123

1) propozycję kwot kryteriów dochodowych;

2) informację o realizacji świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej za okres

od poprzedniej weryfikacji, obejmującą liczbę świadczeniobiorców, liczbę

świadczeń i ogólną kwotę wydatków na świadczenia.

4. Rada Dialogu Społecznego uzgadnia kryteria dochodowe w terminie do

dnia 15 czerwca danego roku kalendarzowego.

5. Kwota stanowiąca podstawę ustalenia wysokości pomocy pieniężnej na

usamodzielnienie, na kontynuowanie nauki i pomocy na zagospodarowanie

w formie rzeczowej, kwoty minimalnego i maksymalnego świadczenia

pieniężnego na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka

polskiego dla cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status

uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone

w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy

z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, a także maksymalna kwota zasiłku

stałego ulegają zmianie w terminach weryfikacji kryteriów dochodowych o 50%

sumy kwot, o które wzrosły kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej

i kryterium dochodowe na osobę w rodzinie.

6. Kwota dochodu z 1 ha przeliczeniowego ulega zmianie w terminach

weryfikacji kryteriów dochodowych o 25% sumy kwot, o które wzrosły kryterium

dochodowe osoby samotnie gospodarującej i kryterium dochodowe na osobę

w rodzinie.

7. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłasza, w drodze

obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor

Polski”, zweryfikowane kryteria dochodowe oraz kwoty, o których mowa w ust. 5

i 6, do dnia 15 lipca w roku, w którym przeprowadza się weryfikację.

8. W przypadku gdy Rada Dialogu Społecznego nie uzgodni w

przewidzianym terminie kryteriów dochodowych, Rada Ministrów ustala nie niższe

niż w przedstawionej propozycji kryteria dochodowe oraz kwoty, o których mowa

w ust. 5 i 6, w drodze rozporządzenia, w terminie do dnia 15 lipca danego roku.

8a. Zweryfikowane kryteria dochodowe oraz kwoty, o których mowa w ust. 5

i 6, obowiązują od dnia 1 października roku, w którym jest przeprowadzana

weryfikacja.

2017-08-11

©Telksinoe s. 11/123

9. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego przedkłada

corocznie do dnia 15 kwietnia Radzie Dialogu Społecznego informację o

wysokości minimum egzystencji ustalonego przez Instytut Pracy i Spraw

Socjalnych. Jeśli w danym roku kalendarzowym kwota kryterium dochodowego

osoby samotnie gospodarującej i kwota kryterium dochodowego na osobę w

rodzinie będzie równa lub niższa niż minimum egzystencji, Rada Dialogu

Społecznego może wystąpić do Rady Ministrów z wnioskiem o zweryfikowanie

kwot kryteriów dochodowych. W takim przypadku ust. 1–8 stosuje się

odpowiednio.

Art. 10. 1. Przy ustalaniu prawa do zasiłków stałego i okresowego w składzie

rodziny nie uwzględnia się dzieci wychowywanych w rodzinie zastępczej lub

rodzinnym domu dziecka oraz pełnoletnich wychowanków rodziny zastępczej lub

rodzinnego domu dziecka, a do dochodu rodziny nie wlicza się ich dochodów oraz

świadczeń na pokrycie kosztów ich utrzymania i dodatków przyznanych na

podstawie przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

2. Przy ustalaniu prawa do pomocy pieniężnej na usamodzielnienie oraz

pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki do dochodu nie wlicza się pomocy

pieniężnej, o której mowa w art. 88 ust. 1.

3. (uchylony)

4. Przy ustalaniu wysokości odpłatności za pobyt osoby w domu pomocy

społecznej, w składzie rodziny uwzględnia się innych członków rodziny

przebywających w instytucjonalnych placówkach opieki, jeżeli rodzina ponosi

odpłatność za ich pobyt.

Art. 11. 1. W przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego

marnotrawienia przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania

w sposób niezgodny z przeznaczeniem bądź marnotrawienia własnych zasobów

finansowych może nastąpić ograniczenie świadczeń, odmowa ich przyznania albo

przyznanie pomocy w formie świadczenia niepieniężnego.

2. Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub

asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie

pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia

kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona

2017-08-11

©Telksinoe s. 12/123

odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub

nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania

zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót

publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału

w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu

Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia

odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą

stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji

o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy

społecznej.

3. W przypadku odmowy przyznania albo ograniczenia wysokości lub

rozmiaru świadczeń z pomocy społecznej należy uwzględnić sytuację osób

będących na utrzymaniu osoby ubiegającej się o świadczenie lub korzystającej ze

świadczeń.

Art. 12. W przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego

dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową

osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć

trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe,

w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych,

wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić

przyznania świadczenia.

Art. 13. 1. Osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje

prawo do świadczeń z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem ust.1a.

1a. Przepisu ust.1 nie stosuje się do osób odbywających karę pozbawienia

wolności w systemie dozoru elektronicznego.

2. Osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza się prawo do świadczeń

z pomocy społecznej. Za okres tymczasowego aresztowania nie udziela się

świadczeń.

Art. 14. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio

przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania

administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

2017-08-11

©Telksinoe s. 13/123

Rozdział 2

Zadania pomocy społecznej

Art. 15. Pomoc społeczna polega w szczególności na:

1) przyznawaniu i wypłacaniu przewidzianych ustawą świadczeń;

2) pracy socjalnej;

3) prowadzeniu i rozwoju niezbędnej infrastruktury socjalnej;

4) analizie i ocenie zjawisk rodzących zapotrzebowanie na świadczenia

z pomocy społecznej;

5) realizacji zadań wynikających z rozeznanych potrzeb społecznych;

6) rozwijaniu nowych form pomocy społecznej i samopomocy w ramach

zidentyfikowanych potrzeb.

Art. 16. 1. Obowiązek zapewnienia realizacji zadań pomocy społecznej

spoczywa na jednostkach samorządu terytorialnego oraz na organach administracji

rządowej w zakresie ustalonym ustawą.

2. Gmina i powiat, obowiązane zgodnie z przepisami ustawy do

wykonywania zadań pomocy społecznej, nie mogą odmówić pomocy osobie

potrzebującej, mimo istniejącego obowiązku osób fizycznych lub osób prawnych

do zaspokajania jej niezbędnych potrzeb życiowych.

3. Pomocy nie mogą również odmówić podmioty, którym jednostki

samorządu terytorialnego zleciły realizację zadań, na zasadach określonych

w art. 25.

Art. 16a. 1. Gmina, powiat i samorząd województwa przygotowują ocenę

zasobów pomocy społecznej w oparciu o analizę lokalnej sytuacji społecznej

i demograficznej.

2. Zasoby, o których mowa w ust. 1, obejmują w szczególności infrastrukturę,

kadrę, organizacje pozarządowe i nakłady finansowe na zadania pomocy

społecznej bez względu na podmiot je finansujący i realizujący.

3. Ocena, o której mowa w ust. 1, obejmuje osoby i rodziny korzystające

z pomocy społecznej, rodzaje ich problemów oraz ich rozkład ilościowy.

4. Organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego przedstawia co

roku do dnia 30 kwietnia odpowiednio radzie gminy, radzie powiatu, a do dnia

30 czerwca sejmikowi województwa właściwej jednostki samorządu terytorialnego

2017-08-11

©Telksinoe s. 14/123

ocenę, o której mowa w ust. 1. Ocena wraz z rekomendacjami jest podstawą do

planowania budżetu na rok następny.

Art. 16b. 1. Gmina i powiat opracowują strategię rozwiązywania problemów

społecznych, a samorząd województwa strategię w zakresie polityki społecznej.

2. Strategia, o której mowa w ust. 1, zawiera w szczególności:

1) diagnozę sytuacji społecznej;

2) prognozę zmian w zakresie objętym strategią;

3) określenie:

a) celów strategicznych projektowanych zmian,

b) kierunków niezbędnych działań,

c) sposobu realizacji strategii oraz jej ram finansowych,

d) wskaźników realizacji działań.

Art. 17. 1. Do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy:

1) opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów

społecznych ze szczególnym uwzględnieniem programów pomocy

społecznej, profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych i innych,

których celem jest integracja osób i rodzin z grup szczególnego ryzyka;

2) sporządzanie, zgodnie z art. 16a, oceny w zakresie pomocy społecznej;

3) udzielanie schronienia, zapewnienie posiłku oraz niezbędnego ubrania

osobom tego pozbawionym;

4) przyznawanie i wypłacanie zasiłków okresowych;

5) przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych;

6) przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków

powstałych w wyniku zdarzenia losowego;

7) przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków na

świadczenia zdrowotne osobom bezdomnym oraz innym osobom niemającym

dochodu i możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów

o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;

8) przyznawanie zasiłków celowych w formie biletu kredytowanego;

9) opłacanie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osobę, która

zrezygnuje z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania

2017-08-11

©Telksinoe s. 15/123

bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem

rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem;

10) praca socjalna;

11) organizowanie i świadczenie usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych,

w miejscu zamieszkania, z wyłączeniem specjalistycznych usług

opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi;

12) prowadzenie i zapewnienie miejsc w mieszkaniach chronionych;

13) (uchylony)

14) dożywianie dzieci;

15) sprawienie pogrzebu, w tym osobom bezdomnym;

16) kierowanie do domu pomocy społecznej i ponoszenie odpłatności za pobyt

mieszkańca gminy w tym domu;

16a) pomoc osobom mającym trudności w przystosowaniu się do życia po

zwolnieniu z zakładu karnego;

17) sporządzanie sprawozdawczości oraz przekazywanie jej właściwemu

wojewodzie, w formie dokumentu elektronicznego, z zastosowaniem systemu

teleinformatycznego;

18) utworzenie i utrzymywanie ośrodka pomocy społecznej, w tym zapewnienie

środków na wynagrodzenia pracowników;

19) przyznawanie i wypłacanie zasiłków stałych;

20) opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne określonych w przepisach

o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

2. Do zadań własnych gminy należy:

1) przyznawanie i wypłacanie zasiłków specjalnych celowych;

2) przyznawanie i wypłacanie pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie

w formie zasiłków, pożyczek oraz pomocy w naturze;

3) prowadzenie i zapewnienie miejsc w domach pomocy społecznej i ośrodkach

wsparcia o zasięgu gminnym oraz kierowanie do nich osób wymagających

opieki;

3a) opracowanie i realizacja projektów socjalnych;

4) podejmowanie innych zadań z zakresu pomocy społecznej wynikających

z rozeznanych potrzeb gminy, w tym tworzenie i realizacja programów

osłonowych;

2017-08-11

©Telksinoe s. 16/123

5) współpraca z powiatowym urzędem pracy w zakresie upowszechniania ofert

pracy oraz informacji o wolnych miejscach pracy, upowszechniania

informacji o usługach poradnictwa zawodowego i o szkoleniach oraz

realizacji Programu Aktywizacja i Integracja, o którym mowa w przepisach

o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Art. 18. 1. Do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej

realizowanych przez gminę należy:

1) (uchylony)

2) (uchylony)

3) organizowanie i świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych

w miejscu zamieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi;

4) przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków

związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną;

5) prowadzenie i rozwój infrastruktury ośrodków wsparcia dla osób z

zaburzeniami psychicznymi;

6) realizacja zadań wynikających z rządowych programów pomocy społecznej,

mających na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz

rozwój specjalistycznego wsparcia;

7) przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych, a także udzielanie

schronienia, posiłku oraz niezbędnego ubrania cudzoziemcom, o których

mowa w art. 5a;

8) przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych, a także udzielanie schronienia

oraz zapewnianie posiłku i niezbędnego ubrania cudzoziemcom, którym

udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt

tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

9) wypłacanie wynagrodzenia za sprawowanie opieki.

2. Środki na realizację i obsługę zadań, o których mowa w ust. 1, zapewnia

budżet państwa.

3. Koszty obsługi zadania, o którym mowa w ust. 1 pkt 9, wynoszą 1,5%

otrzymanej dotacji celowej na wypłacanie wynagrodzeń za sprawowanie opieki.

Art. 19. Do zadań własnych powiatu należy:

2017-08-11

©Telksinoe s. 17/123

1) opracowanie i realizacja powiatowej strategii rozwiązywania problemów

społecznych, ze szczególnym uwzględnieniem programów pomocy

społecznej, wspierania osób niepełnosprawnych i innych, których celem jest

integracja osób i rodzin z grup szczególnego ryzyka – po konsultacji

z właściwymi terytorialnie gminami;

2) prowadzenie specjalistycznego poradnictwa;

3) (uchylony)

4) (uchylony)

5) (uchylony)

6) przyznawanie pomocy pieniężnej na usamodzielnienie oraz na

kontynuowanie nauki osobom opuszczającym domy pomocy społecznej dla

dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, domy dla matek

z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz schroniska dla nieletnich, zakłady

poprawcze, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, specjalne ośrodki

wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii zapewniające całodobową

opiekę lub młodzieżowe ośrodki wychowawcze;

7) pomoc w integracji ze środowiskiem osób mających trudności

w przystosowaniu się do życia, młodzieży opuszczającej domy pomocy

społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, domy dla

matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz schroniska dla nieletnich,

zakłady poprawcze, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, specjalne

ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii zapewniające

całodobową opiekę lub młodzieżowe ośrodki wychowawcze, mających braki

w przystosowaniu się;

8) pomoc cudzoziemcom, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status

uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone

w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d

ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, mającym trudności

w integracji ze środowiskiem;

9) (uchylony)

10) prowadzenie i rozwój infrastruktury domów pomocy społecznej o zasięgu

ponadgminnym oraz umieszczanie w nich skierowanych osób;

2017-08-11

©Telksinoe s. 18/123

11) prowadzenie mieszkań chronionych dla osób z terenu więcej niż jednej gminy

oraz powiatowych ośrodków wsparcia, w tym domów dla matek

z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, z wyłączeniem środowiskowych

domów samopomocy i innych ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami

psychicznymi;

12) prowadzenie ośrodków interwencji kryzysowej;

13) udzielanie informacji o prawach i uprawnieniach;

14) szkolenie i doskonalenie zawodowe kadr pomocy społecznej z terenu

powiatu;

15) doradztwo metodyczne dla kierowników i pracowników jednostek

organizacyjnych pomocy społecznej z terenu powiatu;

16) podejmowanie innych działań wynikających z rozeznanych potrzeb, w tym

tworzenie i realizacja programów osłonowych;

17) sporządzanie sprawozdawczości oraz przekazywanie jej właściwemu

wojewodzie, w formie dokumentu elektronicznego, z zastosowaniem systemu

teleinformatycznego;

18) sporządzanie, zgodnie z art. 16a, oceny w zakresie pomocy społecznej;

19) utworzenie i utrzymywanie powiatowego centrum pomocy rodzinie, w tym

zapewnienie środków na wynagrodzenia pracowników.

Art. 20. 1. Do zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez

powiat należy:

1) pomoc cudzoziemcom, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status

uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone

w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d

ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, w zakresie

indywidualnego programu integracji, oraz opłacanie za te osoby składek na

ubezpieczenie zdrowotne określonych w przepisach o świadczeniach opieki

zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;

2) prowadzenie i rozwój infrastruktury ośrodków wsparcia dla osób

z zaburzeniami psychicznymi;

3) realizacja zadań wynikających z rządowych programów pomocy społecznej,

mających na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz

rozwój specjalistycznego wsparcia;

2017-08-11

©Telksinoe s. 19/123

4) udzielanie cudzoziemcom, o których mowa w art. 5a, pomocy w zakresie

interwencji kryzysowej.

5) (uchylony)

6) (uchylony)

2. Środki na realizację zadań, o których mowa w ust. 1, zapewnia budżet

państwa.

3. (uchylony)

Art. 21. Do zadań samorządu województwa należy:

1) opracowanie, aktualizowanie i realizacja strategii wojewódzkiej w zakresie

polityki społecznej będącej integralną częścią strategii rozwoju województwa

obejmującej w szczególności programy: przeciwdziałania wykluczeniu

społecznemu, wyrównywania szans osób niepełnosprawnych, pomocy

społecznej, profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych,

współpracy z organizacjami pozarządowymi – po konsultacji z powiatami;

2) organizowanie kształcenia, w tym prowadzenie publicznych szkół służb

społecznych oraz szkolenia zawodowego kadr pomocy społecznej;

3) rozpoznawanie przyczyn ubóstwa oraz opracowywanie regionalnych

programów pomocy społecznej wspierających samorządy lokalne

w działaniach na rzecz ograniczania tego zjawiska;

3a) diagnozowanie i monitorowanie wybranych problemów społecznych

w regionie;

4) inspirowanie i promowanie nowych rozwiązań w zakresie pomocy

społecznej;

4a) koordynowanie działań na rzecz sektora ekonomii społecznej w regionie;

5) organizowanie i prowadzenie regionalnych jednostek organizacyjnych

pomocy społecznej;

6) (uchylony)

7) sporządzanie sprawozdawczości oraz przekazywanie jej właściwemu

wojewodzie, w formie dokumentu elektronicznego, z zastosowaniem systemu

teleinformatycznego;

8) sporządzanie oceny, o której mowa w art. 16a, na podstawie ocen

sporządzonych przez gminy i powiaty z obszaru województwa,

uwzględniającej kwestie i problemy społeczne wynikające z przyjętej

2017-08-11

©Telksinoe s. 20/123

strategii wraz z projektami, o których mowa w pkt 3 i przekazanie ich

właściwemu wojewodzie do dnia 31 lipca każdego roku;

9) utworzenie i utrzymanie regionalnego ośrodka polityki społecznej, w tym

zapewnienie środków na wynagrodzenia pracowników.

Art. 21a. Działania, o których mowa w art. 21 pkt 4a, obejmują

w szczególności:

1) rozwój infrastruktury usług aktywizacji, integracji oraz reintegracji społecznej

i zawodowej na rzecz osób i rodzin zagrożonych wykluczeniem społecznym;

2) inspirowanie i promowanie nowych metod działań w zakresie aktywizacji,

integracji oraz reintegracji społecznej i zawodowej osób i rodzin zagrożonych

wykluczeniem społecznym;

3) wspieranie rozwoju partnerskiej współpracy pomiędzy samorządami

lokalnymi a podmiotami świadczącymi usługi aktywizacji, integracji oraz

reintegracji społecznej i zawodowej na rzecz osób i rodzin zagrożonych

wykluczeniem społecznym;

4) monitorowanie rozwoju lokalnej przedsiębiorczości społecznej służącej

zwiększeniu aktywności społecznej i zawodowej osób i rodzin zagrożonych

wykluczeniem społecznym;

5) zwiększanie kompetencji służb zajmujących się aktywizacją, integracją oraz

reintegracją społeczną i zawodową osób i rodzin zagrożonych wykluczeniem

społecznym.

Art. 22. Do zadań wojewody należy:

1) ustalanie sposobu wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej

realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego;

2) stwierdzenie zgodności programów naprawczych w zakresie osiągania

standardów w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz ocena

stopnia ich realizacji;

3) wydawanie i cofanie zezwoleń lub zezwoleń warunkowych na prowadzenie

domów pomocy społecznej oraz wydawanie i cofanie zezwoleń na

prowadzenie placówek zapewniających całodobową opiekę osobom

niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku,

w tym prowadzonych na podstawie przepisów o działalności gospodarczej;

2017-08-11

©Telksinoe s. 21/123

3a) (uchylony)

4) prowadzenie rejestru domów pomocy społecznej, placówek zapewniających

całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub

osobom w podeszłym wieku, w tym prowadzonych na podstawie przepisów

o działalności gospodarczej, placówek zapewniających miejsca noclegowe

oraz jednostek specjalistycznego poradnictwa;

5) koordynowanie działań w zakresie integracji cudzoziemców, którzy uzyskali

w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub

zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której

mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.

o cudzoziemcach, w szczególności w zakresie wskazania im miejsca

zamieszkania, oraz prowadzenie rejestru zatwierdzonych indywidualnych

programów integracji;

6) (uchylony)

7) realizacja lub zlecanie jednostkom samorządu terytorialnego lub podmiotom

niepublicznym zadań wynikających z programów rządowych;

8) nadzór nad realizacją zadań samorządu gminnego, powiatowego

i województwa, w tym nad jakością działalności jednostek organizacyjnych

pomocy społecznej oraz nad jakością usług, dla których minister właściwy do

spraw zabezpieczenia społecznego określił standardy, a także nad zgodnością

zatrudnienia pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej

z wymaganymi kwalifikacjami;

8a) (uchylony)

9) kontrola jakości usług, o których mowa w pkt 8, wykonywanych przez

podmioty niepubliczne na podstawie umowy z organami administracji

rządowej i samorządowej;

9a) kontrola jakości usług, o których mowa w pkt 8, wykonywanych przez domy

pomocy społecznej prowadzone nie na zlecenie organu jednostki samorządu

terytorialnego przez podmioty niepubliczne, o których mowa

w art. 57 ust. 1 pkt 2–4;

10) kontrola placówek zapewniających całodobową opiekę osobom

niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku,

w tym prowadzonych na podstawie przepisów o działalności gospodarczej,

2017-08-11

©Telksinoe s. 22/123

w zakresie standardów usług socjalno-bytowych i przestrzegania praw tych

osób;

11) analiza stanu i skuteczności pomocy społecznej w oparciu o ocenę zasobów

pomocy społecznej przyjętą przez samorząd województwa z uwzględnieniem

założeń przewidzianych w strategii;

12) sporządzanie sprawozdawczości oraz przekazywanie jej ministrowi

właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego, w formie dokumentu

elektronicznego, z zastosowaniem systemu teleinformatycznego;

13) realizacja zadań określanych przez ministra właściwego do spraw

zabezpieczenia społecznego w zakresie utrzymania i rozwoju systemu

informatycznego w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej

w województwie oraz współfinansowanie i sprawowanie nadzoru nad jego

funkcjonowaniem;

14) finansowe wspieranie programów w określonym przez wojewodę obszarze

pomocy społecznej, realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego

lub podmioty uprawnione, o których mowa w art. 25 ust. 1; do wyboru

programów stosuje się odpowiednio przepisy art. 25;

15) koordynowanie, w ramach systemu pomocy społecznej, działań w zakresie

zapobiegania handlowi ludźmi oraz wsparcia udzielanego ofiarom handlu

ludźmi.

Art. 23. 1. Do zadań ministra właściwego do spraw zabezpieczenia

społecznego należy:

1) tworzenie koncepcji i określanie kierunków rozwoju w obszarze pomocy

społecznej;

2) zlecanie i finansowanie badań, ekspertyz i analiz w obszarze pomocy

społecznej;

3) monitorowanie standardów, o których mowa w art. 22 pkt 8;

4) analiza skuteczności pomocy społecznej;

5) inspirowanie i promowanie nowych form i metod działania, a także szkolenie

kadr;

6) nadzór merytoryczny nad szkoleniem w zakresie organizacji pomocy

społecznej i specjalizacji w zawodzie pracownik socjalny oraz nad

szkoleniem dla superwizorów pracy socjalnej;

2017-08-11

©Telksinoe s. 23/123

7) opracowywanie i finansowanie programów osłonowych;

7a) finansowe wspieranie programów w określonym przez ministra obszarze

pomocy społecznej, realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego

lub podmioty uprawnione, o których mowa w art. 25 ust. 1;

8) (uchylony)

9) określanie zadań administracji publicznej w zakresie utrzymania i rozwoju

systemu informatycznego w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej

w województwach, przekazywanie środków na współfinansowanie oraz

sprawowanie nadzoru nad funkcjonowaniem tego systemu;

10) współdziałanie z organizacjami pozarządowymi.

1a. Do wyboru programów, o których mowa w ust. 1 pkt 7a, stosuje się

odpowiednio przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku

publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2016 r. poz. 239 i 395).

1b. Minister może dokonywać kontroli i oceny realizacji programów, które

wspiera finansowo.

2. (uchylony)

3. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w porozumieniu

z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, określi, w drodze

rozporządzenia:

1) opis systemów teleinformatycznych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 17,

art. 19 pkt 17, art. 21 pkt 7 i art. 22 pkt 12, stosowanych w jednostkach

organizacyjnych pomocy społecznej, zawierający strukturę systemu,

wymaganą minimalną funkcjonalność systemu oraz zakres komunikacji

między elementami struktury systemu, w tym zestawienie struktur

dokumentów elektronicznych, formatów danych oraz protokołów

komunikacyjnych i szyfrujących, o których mowa

w art. 13 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji

działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r.

poz. 1114 oraz z 2016 r. poz. 352),

2) wymagania standaryzujące w zakresie bezpieczeństwa, wydajności i rozwoju

systemu,

3) sposób postępowania w zakresie stwierdzania zgodności oprogramowania

z opisem systemu

2017-08-11

©Telksinoe s. 24/123

– mając na uwadze zapewnienie jednorodności zakresu i rodzaju danych, która

umożliwi ich scalanie w zbiór centralny, a także zachowanie zgodności

z minimalnymi wymaganiami i sposobem stwierdzania zgodności

oprogramowania, określonymi na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r.

o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

4. W przypadku gdy realizacja zadań określonych w ustawie jest związana

z przekazywaniem informacji za pomocą systemu teleinformatycznego, minister

właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego nieodpłatnie udostępni podmiotom

obowiązanym do przekazywania informacji na podstawie niniejszej ustawy

oprogramowanie, które jest zgodne z wymaganiami określonymi przez ministra

właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w przepisach wydanych na

podstawie ust. 3.

4a. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może utworzyć

rejestr centralny obejmujący dane dotyczące jednostek organizacyjnych pomocy

społecznej, a także dane dotyczące osób i rodzin ubiegających się o świadczenia z

pomocy społecznej lub korzystających z tych świadczeń oraz form udzielonej

pomocy społecznej, gromadzone przez jednostki organizacyjne pomocy społecznej

na podstawie przepisów ustawy, oraz może przetwarzać te dane na zasadach

określonych w przepisach o ochronie danych osobowych w celu realizacji zadań, o

których mowa w ust. 1. Jednostki organizacyjne pomocy społecznej przekazują

dane do rejestru centralnego, wykorzystując oprogramowanie, o którym mowa

w ust. 4.

5. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, realizując

zadania określone w ustawie związane z przekazywaniem informacji za pomocą

środków komunikacji elektronicznej, uwzględnia zasadę równego traktowania

wszystkich powszechnie użytkowanych w kraju systemów operacyjnych oraz

uwzględnia potrzebę umożliwienia wszystkim podmiotom obowiązanym do

przechowywania informacji w formie dokumentu elektronicznego, stosowania

oprogramowania dostosowanego do używanych systemów informatycznych bez

konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów licencyjnych.

Art. 23a. 1. W rejestrze centralnym, o którym mowa w art. 23 ust. 4a,

gromadzi się zanonimizowane informacje o:

1) jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej;

2017-08-11

©Telksinoe s. 25/123

2) wnioskach o przyznanie świadczeń;

3) realizowanych świadczeniach;

4) sytuacji osób lub rodzin, którym przyznano świadczenia;

5) rozstrzygnięciach w sprawie świadczeń.

2. W celu umożliwienia weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających

się o świadczenia z pomocy społecznej, osób korzystających z tych świadczeń oraz

członków ich rodzin, w rejestrze centralnym, o którym mowa w art. 23 ust. 4a,

gromadzi się informacje o:

1) imieniu i nazwisku;

2) dacie urodzenia;

3) adresie miejsca zamieszkania lub pobytu lub zameldowania na pobyt stały;

4) miejscu zamieszkania lub pobytu;

5) numerze PESEL;

6) numerze dokumentu potwierdzającego tożsamość;

7) płci;

8) stanie cywilnym;

9) obywatelstwie;

10) dacie wydania, numerze i rodzaju dokumentu określającego status

cudzoziemca w Rzeczypospolitej Polskiej;

11) stopniu pokrewieństwa z członkami rodziny;

12) rodzaju szkoły lub szkoły wyższej, do której uczęszcza osoba;

13) dacie i miejscu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia oraz rodzaju

wnioskowanego świadczenia;

14) dacie wydania i rodzaju rozstrzygnięcia w sprawie świadczenia;

15) okresie, na który świadczenie zostało przyznane;

16) liczbie, rodzaju i wysokości przyznanych świadczeń o charakterze

pieniężnym;

17) liczbie, rodzaju, zakresie, wartości i miejscu przyznanych usług i świadczeń

o charakterze niepieniężnym;

18) miejscu otrzymania świadczenia;

19) składkach na ubezpieczenie zdrowotne obejmujące informacje o:

a) imieniu i nazwisku,

2017-08-11

©Telksinoe s. 26/123

b) numerze PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL – serii

i numerze paszportu oraz dacie urodzenia,

c) dacie powstania obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego,

d) dacie wyrejestrowania z ubezpieczenia zdrowotnego,

e) kodzie i nazwie tytułu ubezpieczenia,

f) okresie rozliczeniowym,

g) danych dotyczących płatników składek:

– numerze NIP, a jeżeli płatnikowi składek nie nadano tego numeru –

numerze PESEL lub serii i numerze dowodu osobistego albo

paszportu,

– nazwie skróconej lub imieniu i nazwisku płatnika składek.

3. Prawo dostępu do informacji, o których mowa w ust. 2, oraz ich

przetwarzania mają:

1) ośrodek pomocy społecznej oraz powiatowe centrum pomocy rodzinie – w

celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia z

pomocy społecznej, osób korzystających z tych świadczeń oraz członków ich

rodzin;

2) wojewoda w stosunku do osób, które uzyskały w Rzeczypospolitej Polskiej

status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy

udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1

lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach – w celu

koordynowania działań w zakresie integracji cudzoziemców;

[3) organ właściwy, o którym mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 28 listopada

2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114, z późn. zm.3)),

i marszałek województwa – w celu weryfikacji danych dotyczących osób

ubiegających się o świadczenia rodzinne, osób pobierających świadczenia

rodzinne oraz członków ich rodzin;]

<3) organ właściwy, o którym mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia

Nowe brzmienie

28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. pkt 3 w ust. 3 w

art. 23a wejdzie

w życie z dn.

1.01.2018 r. (Dz.

U. z 2017 r. poz.

1428).

3)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 693,

995, 1217, 1240, 1268, 1302, 1359, 1735 i 1830 oraz z 2016 r. poz. 195.

2017-08-11

©Telksinoe s. 27/123

poz. 1518, z późn. zm.4)), i wojewoda – w celu weryfikacji danych

dotyczących osób ubiegających się o świadczenia rodzinne, osób

pobierających świadczenia rodzinne oraz członków ich rodzin;>

4) organ właściwy dłużnika, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7

września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z

2016 r. poz. 169 i 195), i organ właściwy wierzyciela, o którym mowa w art.

2 pkt 10 tej ustawy – w celu weryfikacji danych dotyczących osób

ubiegających się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego, osób

pobierających świadczenia z funduszu alimentacyjnego i członków ich rodzin

oraz danych dotyczących dłużników alimentacyjnych;

[5) organ właściwy, o którym mowa w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 11 lutego 2016

r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, i marszałek województwa – w

celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenie

wychowawcze, osób pobierających świadczenie wychowawcze oraz członków

ich rodzin.]

<5) organ właściwy, o którym mowa w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 11 lutego Nowe brzmienie

pkt 5 w ust. 3 w

2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, i wojewoda – w celu art. 23a wejdzie

w życie z dn.

weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenie 1.01.2018 r. (Dz.

U. z 2017 r. poz.

wychowawcze, osób pobierających świadczenie wychowawcze oraz 1428).

członków ich rodzin.>

3a. Prawo dostępu do informacji, o których mowa w ust. 2 pkt 19, oraz ich

przetwarzania ma także minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego

w celu umożliwienia podmiotom wymienionym w ust. 3 weryfikacji danych

dotyczących osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej, osób

korzystających z tych świadczeń oraz członków ich rodzin.

3b. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego, w celu realizacji

zadania, o którym mowa w ust. 3a, przekazuje drogą elektroniczną jednostkom

organizacyjnym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informacje, o których mowa

w ust. 2 pkt 19 lit. a i b.

4. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego przechowuje

informacje w rejestrze centralnym, o którym mowa w art. 23 ust. 4a, przez okres 10

4)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1579

oraz z 2017 r. poz. 60, 624, 777, 1321 i 000.

2017-08-11

©Telksinoe s. 28/123

lat od dnia zaprzestania udzielania świadczeń, z wyjątkiem informacji dotyczących

osób, którym świadczenie nie zostało przyznane, które przechowuje się przez okres

1 roku od dnia, w którym decyzja w sprawie świadczenia stała się ostateczna, lub

od dnia pozostawienia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia bez rozpatrzenia.

5. Podmioty wymienione w ust. 3 przechowują informacje, o których mowa

w ust. 2, przez okres 10 lat od dnia ich udostępnienia z rejestru centralnego, o

którym mowa w art. 23 ust. 4a, z wyjątkiem informacji dotyczących osób, którym

świadczenie nie zostało przyznane, które przechowuje się przez okres 1 roku od

dnia, w którym decyzja w sprawie świadczenia stała się ostateczna, lub od dnia

pozostawienia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia bez rozpatrzenia.

6. Informacje, o których mowa w ust. 2, usuwa się niezwłocznie po upływie

okresów przechowywania, o których mowa w ust. 4 i 5.

Art. 24. 1. Rada Ministrów może przyjąć rządowy program pomocy

społecznej mający na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych

oraz rozwój specjalistycznego wsparcia.

2. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki

realizacji programu, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając potrzebę zapewnienia

efektywności rządowego programu pomocy społecznej.

Art. 25. 1. Organy administracji rządowej i samorządowej, zwane dalej

„organami”, mogą zlecać realizację zadania z zakresu pomocy społecznej,

udzielając dotacji na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zleconego zadania

organizacjom pozarządowym, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia

24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz

podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 tej ustawy, prowadzącym działalność

w zakresie pomocy społecznej, zwanych dalej „podmiotami uprawnionymi”.

2. Zlecanie realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej nie może

obejmować:

1) ustalania uprawnień do świadczeń, w tym przeprowadzania rodzinnych

wywiadów środowiskowych;

2) opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne;

3) wypłaty świadczeń pieniężnych.

3. (uchylony)

2017-08-11

©Telksinoe s. 29/123

4. Zlecenie realizacji zadania z zakresu pomocy społecznej odbywa się po

uprzednim przeprowadzeniu konkursu ofert.

5. Do zlecania zadań, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy

z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Art. 25a. (uchylony)

Art. 26. (uchylony)

Art. 27. (uchylony)

Art. 28. (uchylony)

Art. 29. (uchylony)

Art. 30. (uchylony)

Art. 31. (uchylony)

Art. 32. (uchylony)

Art. 33. (uchylony)

Art. 34. (uchylony)

Art. 35. (uchylony)

DZIAŁ II

Świadczenia z pomocy społecznej

Rozdział 1

Zasiłki i usługi

Art. 36. Świadczeniami z pomocy społecznej są:

1) świadczenia pieniężne:

a) zasiłek stały,

b) zasiłek okresowy,

c) zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy,

d) zasiłek i pożyczka na ekonomiczne usamodzielnienie,

e) (uchylona)

f) pomoc na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki,

2017-08-11

©Telksinoe s. 30/123

g) świadczenie pieniężne na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych

z nauką języka polskiego dla cudzoziemców, którzy uzyskali

w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub

zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością,

o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia

2013 r. o cudzoziemcach,

h) wynagrodzenie należne opiekunowi z tytułu sprawowania opieki

przyznane przez sąd;

2) świadczenia niepieniężne:

a) praca socjalna,

b) bilet kredytowany,

c) składki na ubezpieczenie zdrowotne,

d) składki na ubezpieczenia społeczne,

e) pomoc rzeczowa, w tym na ekonomiczne usamodzielnienie,

f) sprawienie pogrzebu,

g) poradnictwo specjalistyczne,

h) interwencja kryzysowa,

i) schronienie,

j) posiłek,

k) niezbędne ubranie,

l) usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, w ośrodkach wsparcia oraz

w rodzinnych domach pomocy,

m) specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania oraz

w ośrodkach wsparcia,

n) mieszkanie chronione,

o) pobyt i usługi w domu pomocy społecznej,

p) (uchylona)

q) pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym

w mieszkaniu chronionym, pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, pomoc na

zagospodarowanie – w formie rzeczowej dla osób usamodzielnianych.

r) (uchylona)

Art. 37. 1. Zasiłek stały przysługuje:

2017-08-11

©Telksinoe s. 31/123

1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu

wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od

kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;

2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu

wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również

dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę

w rodzinie.

2. Zasiłek stały ustala się w wysokości:

1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej – różnicy między kryterium

dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że

kwota zasiłku nie może być wyższa niż 4182) zł miesięcznie;

2) w przypadku osoby w rodzinie – różnicy między kryterium dochodowym na

osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie.

3. Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie.

4. W przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej,

świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku z tytułu

samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na

skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania lub zasiłku dla opiekuna,

zasiłek stały nie przysługuje.

5. Osobę przebywającą w domu pomocy społecznej lub ubiegającą się

o przyjęcie do niego uznaje się za osobę samotnie gospodarującą, jeżeli przed

przyjęciem do domu pomocy społecznej lub rozpoczęciem oczekiwania na miejsce

w takim domu była uprawniona do zasiłku stałego.

6. Przy ustalaniu uprawnienia oraz wysokości zasiłku stałego do dochodu nie

wlicza się kwoty zasiłku okresowego.

Art. 38. 1. Zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na

długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub

nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:

1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium

dochodowego osoby samotnie gospodarującej;

2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.

2. Zasiłek okresowy ustala się:

2017-08-11

©Telksinoe s. 32/123

1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej – do wysokości różnicy między

kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej

osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie;

2) w przypadku rodziny – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym

rodziny a dochodem tej rodziny.

3. Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa

niż 50% różnicy między:

1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej

osoby;

2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.

4. Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie.

4a. W przypadku podjęcia zatrudnienia przez osobę objętą kontraktem

socjalnym pobierającą zasiłek okresowy, może być on wypłacany nadal niezależnie

od dochodu, do dnia wynikającego z decyzji przyznającej zasiłek okresowy, nie

dłużej jednak niż do 2 miesięcy od dnia, w którym osoba została zatrudniona.

4b. Zasiłek okresowy jest wypłacany niezależnie od dochodu w sytuacji

określonej w ust. 4a nie częściej niż raz na 2 lata.

5. Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy

społecznej na podstawie okoliczności sprawy.

6. Rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć minimalne kwoty

zasiłku okresowego, o których mowa w ust. 2 i 3.

Art. 39. 1. W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być

przyznany zasiłek celowy.

2. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części

lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży,

niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw

w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

3. Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz

możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach opieki

zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych może być przyznany zasiłek

celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne.

4. Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego.

2017-08-11

©Telksinoe s. 33/123

Art. 39a. 1. Zasiłek celowy może być przyznany również w celu realizacji

postanowień kontraktu socjalnego.

2. Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1, może być wypłacany niezależnie

od dochodu, przez okres do 2 miesięcy od dnia, w którym osoba objęta kontraktem

socjalnym, w trakcie jego realizacji, stała się osobą zatrudnioną.

Art. 40. 1. Zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie,

które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego.

2. Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które

poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej.

3. Zasiłek celowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, może być przyznany

niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.

Art. 41. W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie

o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:

1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio

kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który

nie podlega zwrotowi;

2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem

zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.

Art. 42. 1. Za osobę, która zrezygnuje z zatrudnienia w związku

z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub

ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem

lub rodzeństwem, ośrodek pomocy społecznej opłaca składkę na ubezpieczenia

emerytalne i rentowe od kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, jeżeli

dochód na osobę w rodzinie osoby opiekującej się nie przekracza 150% kwoty

kryterium dochodowego na osobę w rodzinie i osoba opiekująca się nie podlega

obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów lub nie

otrzymuje emerytury albo renty. Dotyczy to również osób, które w związku

z koniecznością sprawowania opieki pozostają na bezpłatnym urlopie.

2. Przez ojca i matkę, o których mowa w ust. 1, należy rozumieć również ojca

i matkę współmałżonka.

3. Konieczność sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad osobami,

o których mowa w ust. 1, stwierdza lekarz ubezpieczenia zdrowotnego

2017-08-11

©Telksinoe s. 34/123

w zaświadczeniu wydanym nie wcześniej niż na 14 dni przed złożeniem wniosku

o przyznanie świadczenia.

[4. Składka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokości określonej

przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych jest opłacana przez okres

sprawowania opieki, nie dłużej jednak niż przez okres niezbędny do uzyskania

25-letniego okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego), z zastrzeżeniem

art. 87 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.]

<4. Składka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokości Nowe brzmienie

ust. 4 i 5 w art. 42

określonej przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych jest opłacana przez wejdzie w życie z

dn. 1.10.2017 r.

okres sprawowania opieki, nie dłużej jednak niż przez okres niezbędny do

(Dz. U. z 2017 r.

uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego) wynoszącego poz. 38).

20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn.>

[5. Składka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie przysługuje osobie,

która w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia:

1) ukończyła 50 lat i nie posiada okresu ubezpieczenia (składkowego

i nieskładkowego) wynoszącego co najmniej 10 lat;

2) posiada okres ubezpieczenia (składkowy i nieskładkowy) wynoszący 25 lat,

z zastrzeżeniem art. 87 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.]

<5. Składka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie przysługuje

osobie, która w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia:

1) ukończyła 50 lat i nie posiada okresu ubezpieczenia (składkowego

i nieskładkowego) wynoszącego co najmniej 10 lat;

2) posiada okres ubezpieczenia (składkowy i nieskładkowy) wynoszący

20 lat w przypadku kobiet i 25 lat w przypadku mężczyzn.>

6. Przy ustalaniu okresu ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 5, okresy

nieskładkowe ustala się w wymiarze nieprzekraczającym jednej trzeciej

udowodnionych okresów składkowych.

Art. 43. 1. Osobie albo rodzinie gmina może przyznać pomoc w formie

pieniężnej lub rzeczowej, w celu ekonomicznego usamodzielnienia.

2017-08-11

©Telksinoe s. 35/123

2. Pomoc w formie pieniężnej w celu ekonomicznego usamodzielnienia może

być przyznana w formie jednorazowego zasiłku celowego lub nieoprocentowanej

pożyczki.

3. Warunki udzielenia i spłaty pożyczki oraz jej zabezpieczenie określa się

w umowie z gminą.

4. Pożyczka może być umorzona w całości lub w części, jeżeli przyczyni się

to do szybszego osiągnięcia celów pomocy społecznej.

5. Pomoc w formie rzeczowej w celu ekonomicznego usamodzielnienia

następuje przez udostępnienie maszyn i narzędzi pracy stwarzających możliwość

zorganizowania własnego warsztatu pracy oraz urządzeń ułatwiających pracę

niepełnosprawnym.

6. Przedmioty, o których mowa w ust. 5, są udostępniane na podstawie

umowy użyczenia.

7. Podstawą odmowy przyznania albo ograniczenia rozmiarów pomocy na

ekonomiczne usamodzielnienie może być uchylanie się przez osobę lub rodzinę

ubiegającą się o pomoc od podjęcia odpowiedniej pracy w rozumieniu przepisów

o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy albo poddania się przeszkoleniu

zawodowemu.

8. Pomoc w celu ekonomicznego usamodzielnienia nie przysługuje, jeżeli

osoba lub rodzina ubiegająca się otrzymała już pomoc na ten cel z innego źródła.

9. W sprawach, o których mowa w ust. 1–8, gmina współdziała

z powiatowym urzędem pracy.

10. Rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość oraz szczegółowe

warunki i tryb przyznawania i zwrotu zasiłku celowego na ekonomiczne

usamodzielnienie.

Art. 44. Sprawienie pogrzebu odbywa się w sposób ustalony przez gminę,

zgodnie z wyznaniem zmarłego.

Art. 45. 1. Praca socjalna świadczona jest na rzecz poprawy funkcjonowania

osób i rodzin w ich środowisku społecznym. Praca socjalna prowadzona jest:

1) z osobami i rodzinami w celu rozwinięcia lub wzmocnienia ich aktywności

i samodzielności życiowej;

2017-08-11

©Telksinoe s. 36/123

2) ze społecznością lokalną w celu zapewnienia współpracy i koordynacji

działań instytucji i organizacji istotnych dla zaspokajania potrzeb członków

społeczności.

2. Praca socjalna może być prowadzona w oparciu o kontrakt socjalny lub

projekt socjalny.

3. W pracy socjalnej wykorzystuje się właściwe tej działalności metody

i techniki, stosowane z poszanowaniem godności osoby i jej prawa do

samostanowienia.

4. Praca socjalna świadczona jest osobom i rodzinom bez względu na

posiadany dochód.

Art. 46. 1. Poradnictwo specjalistyczne, w szczególności prawne,

psychologiczne i rodzinne, jest świadczone osobom i rodzinom, które mają

trudności lub wykazują potrzebę wsparcia w rozwiązywaniu swoich problemów

życiowych, bez względu na posiadany dochód.

2. Poradnictwo prawne realizuje się przez udzielanie informacji

o obowiązujących przepisach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego,

zabezpieczenia społecznego, ochrony praw lokatorów.

3. Poradnictwo psychologiczne realizuje się przez procesy diagnozowania,

profilaktyki i terapii.

4. Poradnictwo rodzinne obejmuje problemy funkcjonowania rodziny, w tym

problemy opieki nad osobą niepełnosprawną, a także terapię rodzinną.

Art. 46a. 1. Wojewoda prowadzi rejestr jednostek specjalistycznego

poradnictwa.

2. Rejestr jest jawny.

3. Wojewoda corocznie, do dnia 30 czerwca, ogłasza rejestr w wojewódzkim

dzienniku urzędowym oraz publikuje na przedmiotowej stronie internetowej.

Art. 47. 1. Interwencja kryzysowa stanowi zespół interdyscyplinarnych

działań podejmowanych na rzecz osób i rodzin będących w stanie kryzysu. Celem

interwencji kryzysowej jest przywrócenie równowagi psychicznej i umiejętności

samodzielnego radzenia sobie, a dzięki temu zapobieganie przejściu reakcji

kryzysowej w stan chronicznej niewydolności psychospołecznej.

2017-08-11

©Telksinoe s. 37/123

2. Interwencją kryzysową obejmuje się osoby i rodziny bez względu na

posiadany dochód.

3. W ramach interwencji kryzysowej udziela się natychmiastowej

specjalistycznej pomocy psychologicznej, a w zależności od potrzeb – poradnictwa

socjalnego lub prawnego, w sytuacjach uzasadnionych – schronienia do 3 miesięcy.

3a. Cudzoziemcom, o których mowa w art. 5a, można udzielić schronienia na

okres ważności zaświadczenia, o którym mowa w art. 170 ustawy z dnia

12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub na okres ważności zezwolenia na pobyt

czasowy.

4. Matki z małoletnimi dziećmi oraz kobiety w ciąży dotknięte przemocą lub

znajdujące się w innej sytuacji kryzysowej mogą w ramach interwencji kryzysowej

znaleźć schronienie i wsparcie w domach dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet

w ciąży. Do tych domów mogą być również przyjmowani ojcowie z małoletnimi

dziećmi albo inne osoby sprawujące opiekę prawną nad dziećmi.

5. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze

rozporządzenia, standard obowiązujących podstawowych usług świadczonych

przez domy dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz tryb kierowania

i przyjmowania do takich domów, uwzględniając możliwości odizolowania

ubiegających się o pomoc osób od sprawcy przemocy i przezwyciężenia sytuacji

kryzysowej.

Art. 48. Osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego

ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona.

Art. 48a. 1. Udzielenie schronienia następuje przez przyznanie

tymczasowego miejsca w noclegowni albo schronisku dla osób bezdomnych.

2. Schronisko dla osób bezdomnych zapewnia osobom bezdomnym, które

podpisały kontrakt socjalny, całodobowe, tymczasowe schronienie oraz usługi

ukierunkowane na wzmacnianie aktywności społecznej, wyjście z bezdomności i

uzyskanie samodzielności życiowej.

3. Noclegownia zapewnia schronienie osobom bezdomnym, świadcząc

tymczasową pomoc w postaci miejsca noclegowego, w ramach której umożliwia

spędzenie nocy w warunkach gwarantujących ochronę życia i zdrowia.

2017-08-11

©Telksinoe s. 38/123

4. Tymczasowe schronienie może być udzielone również w formie

ogrzewalni, która umożliwia interwencyjny, bezpieczny pobyt w ogrzewanych

pomieszczeniach wyposażonych co najmniej w miejsca siedzące.

5. W noclegowni, schronisku dla osób bezdomnych, ogrzewalni mogą

przebywać osoby zdolne do samoobsługi, których stan zdrowia nie zagraża zdrowiu

i życiu innych osób przebywających w placówce.

6. W noclegowni i schronisku nie mogą przebywać osoby będące pod

wpływem alkoholu lub pod wpływem substancji psychoaktywnych.

7. W szczególnie uzasadnionych sytuacjach dopuszcza się przebywanie

w noclegowni i w schronisku osób pod wpływem alkoholu lub substancji

psychoaktywnych.

8. Pomoc przyznawana w formie tymczasowego schronienia w ogrzewalni lub

noclegowni nie wymaga przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego

oraz wydania decyzji administracyjnej, a wydatki poniesione za udzieloną pomoc

nie podlegają zwrotowi.

9. W sytuacji kryzysowej występującej na skalę masową przyznanie

schronienia może nastąpić z pominięciem standardów, o których mowa w ust. 14,

oraz w innej formie niż określona w ust. 1.

10. Poniesione wydatki na świadczenia w postaci schronienia w ogrzewalni

lub noclegowni udzielone na podstawie art. 101 ust. 3 nie podlegają zwrotowi przez

gminę właściwą ze względu na miejsce zamieszkania albo miejsce ostatniego

miejsca zameldowania na pobyt stały.

11. Wojewoda prowadzi rejestr placówek udzielających tymczasowego

schronienia.

12. Rejestr jest jawny.

13. Wojewoda corocznie, do dnia 30 czerwca, ogłasza rejestr w wojewódzkim

dzienniku urzędowym oraz publikuje na przedmiotowej stronie internetowej.

14. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze

rozporządzenia:

1) standard podstawowych usług świadczonych w noclegowniach, schroniskach

dla osób bezdomnych i ogrzewalniach,

2) kwalifikacje osób świadczących usługi w noclegowniach, schroniskach dla

osób bezdomnych i ogrzewalniach,

2017-08-11

©Telksinoe s. 39/123

3) standard obiektów, w których mieszczą się noclegownie, schroniska dla osób

bezdomnych i ogrzewalnie

– kierując się potrzebą zapewnienia osobom bezdomnym kierowanym do tych

placówek właściwego wsparcia.

Art. 48b. 1. Przyznanie niezbędnego ubrania następuje przez dostarczenie

osobie potrzebującej odpowiedniego rozmiaru bielizny, odzieży i obuwia

odpowiednich do pory roku.

2. Pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie

przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić.

3. Pomoc, o której mowa w ust. 2, przyznana dzieciom i młodzieży w okresie

nauki w szkole może być realizowana w formie zakupu posiłków.

4. Osoba lub rodzina może otrzymać pomoc w formie rzeczowej w postaci

produktów żywnościowych.

5. Pomoc, o której mowa w ust. 1–4, przyznawana:

1) doraźnie dzieciom i młodzieży,

2) w sytuacji kryzysowej występującej na skalę masową, a także w przypadku

wystąpienia klęski żywiołowej albo zdarzenia losowego

– nie wymaga przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz

wydania decyzji administracyjnej, a wydatki poniesione na udzieloną pomoc nie

podlegają zwrotowi.

Art. 49. 1. Osoba bezdomna może zostać objęta indywidualnym programem

wychodzenia z bezdomności, polegającym na wspieraniu osoby bezdomnej

w rozwiązywaniu jej problemów życiowych, w szczególności rodzinnych

i mieszkaniowych, oraz pomocy w uzyskaniu zatrudnienia.

2. Indywidualny program wychodzenia z bezdomności jest opracowywany

przez pracownika socjalnego ośrodka pomocy społecznej wraz z osobą bezdomną

i podlega zatwierdzeniu przez kierownika ośrodka.

3. Jeżeli osoba bezdomna przebywa w schronisku dla bezdomnych,

indywidualny program wychodzenia z bezdomności może być opracowany przez

pracownika socjalnego zatrudnionego w tej placówce, z zastrzeżeniem ust. 5.

4. Realizatorem indywidualnego programu wychodzenia z bezdomności w

przypadku, o którym mowa w ust. 3, jest schronisko dla bezdomnych.

2017-08-11

©Telksinoe s. 40/123

5. Jeżeli indywidualny program wychodzenia z bezdomności wykracza poza

będące w dyspozycji placówki środki pomocy lub zachodzi konieczność objęcia

osoby bezdomnej ubezpieczeniem zdrowotnym, podlega on zatwierdzeniu przez

kierownika ośrodka pomocy społecznej. W takim przypadku w programie

wskazuje się podmioty odpowiedzialne za realizację poszczególnych postanowień

programu.

6. Indywidualny program wychodzenia z bezdomności powinien uwzględniać

sytuację osoby bezdomnej oraz zapewniać szczególne wspieranie osobie aktywnie

uczestniczącej w wychodzeniu z bezdomności.

7. Indywidualny program wychodzenia z bezdomności, stosownie do potrzeb

osoby bezdomnej, może uwzględniać wszelkie środki pomocy, jakimi dysponuje

ośrodek pomocy społecznej realizujący program.

8. Za osobę bezdomną objętą indywidualnym programem wychodzenia

z bezdomności ośrodek pomocy społecznej opłaca składkę na ubezpieczenie

zdrowotne na zasadach określonych w przepisach o świadczeniach opieki

zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Art. 50. 1. Osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych

przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc

w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych.

2. Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być

przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także

wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy

zapewnić.

3. Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb

życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę

możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem.

4. Specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do

szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności,

świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym.

5. Ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich

zakres, okres i miejsce świadczenia.

6. Rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki

przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi

2017-08-11

©Telksinoe s. 41/123

opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób

z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub

całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania.

7. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu

z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia,

rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych i kwalifikacje osób świadczących te

usługi oraz warunki i tryb ustalania i pobierania opłat za specjalistyczne usługi

opiekuńcze świadczone osobom z zaburzeniami psychicznymi, jak również

warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z tych opłat, ze względu na

szczególne potrzeby osób korzystających z usług, uwzględniając sytuację

materialną tych osób.

Art. 51. 1. Osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub

niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu

niezbędnych potrzeb życiowych, mogą być przyznane usługi opiekuńcze,

specjalistyczne usługi opiekuńcze lub posiłek, świadczone w ośrodku wsparcia.

2. Ośrodek wsparcia jest jednostką organizacyjną pomocy społecznej

dziennego pobytu.

3. W ośrodku wsparcia mogą być prowadzone miejsca całodobowe

okresowego pobytu.

4. Ośrodkiem wsparcia, o którym mowa w ust. 1–3, może być ośrodek

wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, dzienny dom pomocy, dom dla

matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, schronisko dla bezdomnych oraz

klub samopomocy.

Art. 51a. 1. Ośrodkami wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi są:

środowiskowy dom samopomocy lub klub samopomocy dla osób z zaburzeniami

psychicznymi, zwanych dalej „uczestnikami”, które w wyniku upośledzenia

niektórych funkcji organizmu lub zdolności adaptacyjnych wymagają pomocy do

życia w środowisku rodzinnym i społecznym, w szczególności w celu zwiększania

zaradności i samodzielności życiowej, a także ich integracji społecznej.

2. Środowiskowy dom samopomocy świadczy usługi w ramach

indywidualnych lub zespołowych treningów samoobsługi i treningów umiejętności

2017-08-11

©Telksinoe s. 42/123

społecznych, polegających na nauce, rozwijaniu lub podtrzymywaniu umiejętności

w zakresie czynności dnia codziennego i funkcjonowania w życiu społecznym.

3. Okres korzystania z miejsca całodobowego pobytu w środowiskowym

domu samopomocy nie może być jednorazowo dłuższy niż 3 miesiące,

z możliwością przedłużenia do 6 miesięcy w uzasadnionych przypadkach, przy

czym maksymalny okres pobytu całodobowego osoby w roku kalendarzowym nie

może być dłuższy niż 8 miesięcy.

4. Zakres usług świadczonych w klubach samopomocy ustala właściwy organ

jednostki samorządu terytorialnego prowadzącej klub samopomocy w uzgodnieniu

z wojewodą.

5. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze

rozporządzenia:

1) sposób funkcjonowania środowiskowych domów samopomocy,

2) tryb kierowania i przyjmowania do środowiskowych domów samopomocy,

3) kwalifikacje osób świadczących usługi,

4) standardy usług świadczonych przez środowiskowe domy samopomocy,

5) termin dostosowania środowiskowych domów samopomocy do wymaganych

standardów

– uwzględniając potrzeby i możliwości psychofizyczne osób kierowanych do

środowiskowych domów samopomocy, a także konieczność zapewnienia

sprawnego funkcjonowania tych domów.

Art. 51b. 1. Odpłatność miesięczną za usługi świadczone w ośrodkach

wsparcia osobom z zaburzeniami psychicznymi ustala się w wysokości 5% kwoty

dochodu osoby samotnie gospodarującej lub kwoty dochodu na osobę w rodzinie,

jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie

przekracza kwotę 300% odpowiedniego kryterium dochodowego, o którym mowa

w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2.

2. Korzystanie z usług klubów samopomocy dla osób z zaburzeniami

psychicznymi jest nieodpłatne.

3. Odpłatność za usługi całodobowe w ośrodkach wsparcia dla osób

z zaburzeniami psychicznymi ustala się w wysokości 70% dochodu osoby

korzystającej z usług, proporcjonalnie do okresu jej pobytu.

2017-08-11

©Telksinoe s. 43/123

4. Odpłatność, o której mowa w ust. 1 i 3, nie może być wyższa niż średnia

miesięczna kwota dotacji na jednego uczestnika, o której mowa w art. 51c ust. 3,

wyliczona dla ośrodka wsparcia, w którym osoba przebywa.

5. Decyzję o skierowaniu do ośrodka wsparcia dla osób z zaburzeniami

psychicznymi i decyzję ustalającą odpłatność za korzystanie z usług w tych

ośrodkach wydaje właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego prowadzącej

lub zlecającej prowadzenie ośrodka wsparcia dla osób z zaburzeniami

psychicznymi.

6. Organ, o którym mowa w ust. 5, może zwolnić osoby zobowiązane do

odpłatności za usługi w ośrodkach wsparcia, na ich wniosek, częściowo lub

całkowicie z tej odpłatności. Przepis art. 64 stosuje się odpowiednio.

7. Dochody z tytułu odpłatności za usługi świadczone w ośrodkach wsparcia

dla osób z zaburzeniami psychicznymi stanowią dochód budżetu państwa.

Art. 51c. 1. Jednostka samorządu terytorialnego może, w uzgodnieniu

z wojewodą, utworzyć ośrodek wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi lub

uruchomić nowe miejsca w takim ośrodku, z uwzględnieniem możliwości ich

sfinansowania ze środków budżetu państwa.

2. Miesięczną kwotę dotacji z budżetu państwa na pokrycie bieżących

kosztów prowadzenia ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi

ustala wojewoda jako iloczyn aktualnej liczby osób korzystających z usług w tych

ośrodkach oraz średniej miesięcznej wojewódzkiej kwoty dotacji na jednego

uczestnika, nie wyższą jednak niż średnia miesięczna kwota dotacji wyliczona dla

województwa.

3. Wojewoda corocznie ustala średnią miesięczną wojewódzką kwotę dotacji

na jednego uczestnika ośrodka wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, w

tym:

1) dla środowiskowych domów samopomocy w wysokości nie niższej niż 250%

kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1;

2) dla klubów samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi, w wysokości

nie niższej niż 80% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1

pkt 1.

2017-08-11

©Telksinoe s. 44/123

4. Kwota dotacji ustalana zgodnie z ust. 2 może być zwiększona, nie więcej

jednak niż o 20%, w zależności od liczby uczestników oraz zakresu, jakości

i rodzaju świadczonych usług.

5. Kwota dotacji ustalana zgodnie z ust. 3 pkt 1 może być zwiększona, nie

więcej niż o 30%, na uczestników z niepełnosprawnościami sprzężonymi lub

spektrum autyzmu, którzy posiadają orzeczenie o znacznym stopniu

niepełnosprawności wraz ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej

opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością

samodzielnej egzystencji.

Art. 52. 1. W przypadku braku możliwości zapewnienia usług opiekuńczych

w miejscu zamieszkania osoba wymagająca z powodu wieku lub

niepełnosprawności pomocy innych osób może korzystać z usług opiekuńczych

i bytowych w formie rodzinnego domu pomocy.

2. Rodzinny dom pomocy stanowi formę usług opiekuńczych i bytowych

świadczonych całodobowo przez osobę fizyczną lub organizację pożytku

publicznego dla nie mniej niż trzech i nie więcej niż ośmiu zamieszkujących

wspólnie osób wymagających z powodu wieku lub niepełnosprawności wsparcia

w tej formie.

3. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze

rozporządzenia, standardy, rodzaj i zakres usług bytowych i opiekuńczych

świadczonych przez rodzinny dom pomocy, warunki kierowania, odpłatności

i nadzoru nad rodzinnymi domami pomocy, kierując się potrzebą zapewnienia

właściwej opieki osobom umieszczonym w rodzinnym domu pomocy.

[Art. 53. 1. Osobie, która ze względu na trudną sytuację życiową, wiek,

niepełnosprawność lub chorobę potrzebuje wsparcia w funkcjonowaniu

w codziennym życiu, ale nie wymaga usług w zakresie świadczonym przez jednostkę

całodobowej opieki, w szczególności osobie z zaburzeniami psychicznymi, osobie

opuszczającej pieczę zastępczą w rozumieniu przepisów o wspieraniu rodziny

i systemie pieczy zastępczej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, zakład dla

nieletnich, a także cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status

uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone

w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy

2017-08-11

©Telksinoe s. 45/123

z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, może być przyznany pobyt

w mieszkaniu chronionym.

2. Mieszkanie chronione jest formą pomocy społecznej przygotowującą osoby

tam przebywające, pod opieką specjalistów, do prowadzenia samodzielnego życia

lub zastępującą pobyt w placówce zapewniającej całodobową opiekę. Mieszkanie

chronione zapewnia warunki samodzielnego funkcjonowania w środowisku,

w integracji ze społecznością lokalną.

3. Mieszkanie chronione może być prowadzone przez każdą jednostkę

organizacyjną pomocy społecznej lub organizację pożytku publicznego.

4. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze

rozporządzenia, rodzaj i zakres wsparcia świadczonego w mieszkaniach

chronionych, warunki kierowania i pobytu w mieszkaniach chronionych, kierując

się potrzebą zapewnienia właściwego wsparcia osobom kierowanym do mieszkania

chronionego.]

art. 53 wejdzie w

życiową, wiek, niepełnosprawność lub chorobę potrzebuje wsparcia życie z dn.

1.03.2018 r. (Dz.

w funkcjonowaniu w codziennym życiu, ale nie wymaga usług w zakresie U. z 2017 r. poz.

1292).

świadczonym przez jednostkę całodobowej opieki, w szczególności osobie

z zaburzeniami psychicznymi, osobie opuszczającej pieczę zastępczą

w rozumieniu przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

młodzieżowy ośrodek wychowawczy, zakład dla nieletnich, a także

cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy,

ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku

z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia

12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, może być przyznane wsparcie

w mieszkaniu chronionym.

2. Mieszkanie chronione jest formą pomocy społecznej przygotowującą

pod opieką specjalistów osoby tam przebywające do prowadzenia

samodzielnego życia lub wspomagającą te osoby w codziennym

funkcjonowaniu.

3. Mieszkanie chronione może być prowadzone przez każdą jednostkę

organizacyjną pomocy społecznej lub organizację pożytku publicznego

2017-08-11

©Telksinoe s. 46/123

i w zależności od celu udzielania wsparcia prowadzone jest jako mieszkanie

chronione treningowe lub mieszkanie chronione wspierane.

4. W mieszkaniu chronionym treningowym zapewnia się usługi bytowe

oraz naukę, rozwijanie lub utrwalanie samodzielności, sprawności w zakresie

samoobsługi, pełnienia ról społecznych w integracji ze społecznością lokalną,

w celu umożliwienia prowadzenia samodzielnego życia.

5. Mieszkanie chronione wspierane przeznaczone jest dla:

1) osoby niepełnosprawnej, w szczególności osoby niepełnosprawnej

fizycznie lub osoby z zaburzeniami psychicznymi;

2) osoby w podeszłym wieku lub przewlekle chorej.

6. W mieszkaniu chronionym wspieranym zapewnia się usługi bytowe

oraz pomoc w wykonywaniu czynności niezbędnych w życiu codziennym

i realizacji kontaktów społecznych, w celu utrzymania lub rozwijania

samodzielności osoby na poziomie jej psychofizycznych możliwości.

7. Decyzję o skierowaniu do korzystania ze wsparcia w mieszkaniu

chronionym wydaje się na czas określony.

8. W stosunku do osób, które posiadają orzeczenie o znacznym lub

umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a także w szczególnie

uzasadnionych przypadkach w stosunku do innych osób, może być wydana

decyzja o skierowaniu do korzystania ze wsparcia w mieszkaniu chronionym

wspieranym na czas nieokreślony.

9. Decyzja o skierowaniu osoby do korzystania ze wsparcia w mieszkaniu

chronionym wydawana jest po dokonaniu uzgodnień pomiędzy pracownikiem

socjalnym podmiotu kierującego, pracownikiem socjalnym jednostki

organizacyjnej pomocy społecznej prowadzącej mieszkanie chronione lub

organizacji pożytku publicznego prowadzącej mieszkanie chronione a osobą

ubiegającą się o skierowanie do korzystania ze wsparcia w mieszkaniu

chronionym lub jej przedstawicielem ustawowym.

10. Uzgodnienia, o których mowa w ust. 9, mają formę pisemną

i dotyczą:

1) celu pobytu;

2) okresu pobytu;

3) rodzaju i zakresu świadczonego wsparcia;

2017-08-11

©Telksinoe s. 47/123

4) odpłatności osoby korzystającej ze wsparcia;

5) sposobu zgłaszania planowanej nieobecności w mieszkaniu chronionym;

6) zasad i sposobu realizacji programu usamodzielniania osoby

korzystającej ze wsparcia lub programu wspierania osoby.

11. Wsparcie świadczone w mieszkaniu chronionym nie stanowi

zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych osób lub rodzin.

12. Korzystanie ze wsparcia w mieszkaniu chronionym, prowadzonym

przez podmioty inne niż gmina, powiat lub na ich zlecenie, odbywa się na

podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą korzystającą z pobytu

w mieszkaniu chronionym lub jej przedstawicielem ustawowym. W tym

przypadku nie stosuje się ust. 7–11.

13. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi,

w drodze rozporządzenia, minimalne standardy usług świadczonych

w mieszkaniach chronionych oraz minimalne standardy pomieszczeń

w mieszkaniu chronionym, kierując się potrzebą zapewnienia właściwych

usług i pomocy oraz uwzględniając indywidualne potrzeby i możliwości

psychofizyczne osób kierowanych do mieszkania chronionego odpowiedniego

rodzaju.>

Art. 53a. 1. Wynagrodzenie za sprawowanie opieki wypłaca się w wysokości

ustalonej przez sąd. Wynagrodzenie to obliczone w stosunku miesięcznym nie

może przekraczać 1/10 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze

przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, ogłoszonego przez Prezesa Głównego

Urzędu Statystycznego za okres poprzedzający dzień przyznania wynagrodzenia.

2. Udzielenie świadczeń w postaci wynagrodzenia za sprawowanie opieki nie

wymaga przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz wydania

decyzji administracyjnej.

Rozdział 2

Domy pomocy społecznej

Art. 54. 1. Osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku,

choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować

w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie

2017-08-11

©Telksinoe s. 48/123

usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy

społecznej.

2. Osobę, o której mowa w ust. 1, kieruje się do domu pomocy społecznej

odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby

kierowanej, z zastrzeżeniem ust. 2a, chyba że okoliczności sprawy wskazują

inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na

umieszczenie w domu pomocy społecznej.

2a. W przypadku gdy przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie

w domu pomocy społecznej danego typu zlokalizowanym najbliżej miejsca

zamieszkania osoby kierowanej wynosi ponad 3 miesiące, osobę, o której mowa

w ust. 1, kieruje się na jej wniosek do domu pomocy społecznej tego samego typu

zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, w którym

przewidywany termin oczekiwania na umieszczenie jest krótszy niż 3 miesiące.

3. Osoba wymagająca wzmożonej opieki medycznej kierowana jest na

podstawie art. 33a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki

zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 581,

z późn. zm.5)) do zakładu opiekuńczo-leczniczego lub pielęgnacyjno-

-opiekuńczego.

4. W przypadku gdy osoba bezwzględnie wymagająca pomocy lub jej

przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy

społecznej lub po umieszczeniu wycofają swoją zgodę, ośrodek pomocy społecznej

lub dom pomocy społecznej są obowiązane do zawiadomienia o tym właściwego

sądu, a jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna –

prokuratora.

Art. 55. 1. Dom pomocy społecznej świadczy usługi bytowe, opiekuńcze,

wspomagające i edukacyjne na poziomie obowiązującego standardu, w zakresie

i formach wynikających z indywidualnych potrzeb osób w nim przebywających,

zwanych dalej „mieszkańcami domu”.

2. Organizacja domu pomocy społecznej, zakres i poziom usług

świadczonych przez dom uwzględnia w szczególności wolność, intymność,

5)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 1240,

1269, 1365, 1569, 1692, 1735, 1830, 1844, 1893, 1916, 1991 i 1994 oraz z 2016 r. poz. 65 i 652.

2017-08-11

©Telksinoe s. 49/123

godność i poczucie bezpieczeństwa mieszkańców domu oraz stopień ich fizycznej

i psychicznej sprawności.

3. Dom pomocy społecznej może również świadczyć usługi opiekuńcze

i specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób w nim niezamieszkujących.

Art. 56. Domy pomocy społecznej, w zależności od tego, dla kogo są

przeznaczone, dzielą się na następujące typy domów, dla:

1) osób w podeszłym wieku;

2) osób przewlekle somatycznie chorych;

3) osób przewlekle psychicznie chorych;

4) dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie;

5) dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie;

6) osób niepełnosprawnych fizycznie;

7) osób uzależnionych od alkoholu.

Art. 56a. 1. Dom pomocy społecznej może być prowadzony w jednym

budynku łącznie dla:

1) osób w podeszłym wieku oraz osób przewlekle somatycznie chorych;

2) osób przewlekle somatycznie chorych oraz osób niepełnosprawnych

fizycznie;

3) osób w podeszłym wieku oraz osób niepełnosprawnych fizycznie;

4) osób dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie oraz dzieci i młodzieży

niepełnosprawnych intelektualnie.

2. Typy domów pomocy społecznej mogą być łączone w inny sposób niż

określony w ust. 1, pod warunkiem usytuowania każdego z nich w odrębnym

budynku.

3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, dom pomocy społecznej

świadczy usługi na poziomie obowiązującego standardu odpowiednio dla każdego

typu domu.

Art. 57. 1. Domy pomocy społecznej mogą prowadzić, po uzyskaniu

zezwolenia wojewody:

1) jednostki samorządu terytorialnego;

2) Kościół Katolicki, inne kościoły, związki wyznaniowe oraz organizacje

społeczne, fundacje i stowarzyszenia;

2017-08-11

©Telksinoe s. 50/123

3) inne osoby prawne;

4) osoby fizyczne.

2. Zezwolenie na prowadzenie domu pomocy społecznej wydaje wojewoda

właściwy ze względu na położenie domu.

3. Wojewoda wydaje zezwolenie na prowadzenie domu pomocy społecznej,

jeżeli podmiot o nie występujący:

1) spełnia warunki określone w niniejszej ustawie;

2) spełnia standardy, o których mowa w art. 55 ust. 1 i 2;

3) złoży wniosek o wydanie zezwolenia na prowadzenie domu pomocy

społecznej.

3a. Wniosek o zezwolenie na prowadzenie domu pomocy społecznej zawiera:

1) nazwę podmiotu, jego siedzibę i adres, a w przypadku osoby fizycznej także

dane osobowe (imię i nazwisko, adres zamieszkania, numer PESEL, o ile

osoba taki posiada);

2) numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo

wskazanie dokumentu określającego status prawny podmiotu;

3) numer identyfikacji podatkowej (NIP);

4) numer identyfikacyjny REGON;

5) nazwę, adres i typ domu pomocy społecznej;

6) liczbę miejsc przeznaczonych dla mieszkańców domu;

7) strukturę zatrudnienia i zakres świadczonych usług przez poszczególne grupy

personelu.

3b. Do wniosku o zezwolenie na prowadzenie domu pomocy społecznej

należy dołączyć:

1) kopię dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości, na której

jest usytuowany dom;

2) dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań określonych odrębnymi

przepisami;

3) regulamin organizacyjny domu pomocy społecznej lub jego projekt;

4) w przypadku podmiotów, o których mowa w ust. 1 pkt 2–4:

a) dokumenty potwierdzające status prawny podmiotu, w przypadku gdy

nie podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze

2017-08-11

©Telksinoe s. 51/123

Sądowym lub do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności

Gospodarczej,

b) informację o sposobie finansowania domu,

c) zaświadczenie, że osoba, która będzie kierowała domem jest zdolna ze

względu na stan zdrowia do kierowania domem,

d) zaświadczenie albo oświadczenie o niezaleganiu z płatnościami wobec

urzędu skarbowego i składkami do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

oraz

e) zaświadczenie albo oświadczenie o niekaralności za przestępstwo

popełnione umyślnie osoby, która będzie kierowała domem.

3c. Oświadczenia, o których mowa w ust. 3b pkt 4 lit. d i e, składa się pod

rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający

oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści:

„Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego

oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności

karnej za składanie fałszywych zeznań.

4. Zezwolenie wydaje się po przeprowadzeniu wizytacji obiektu, w którym

usytuowany jest dom pomocy społecznej.

5. Zezwolenie na prowadzenie domu pomocy społecznej wydaje się na czas

nieokreślony.

6. Wojewoda prowadzi rejestr domów pomocy społecznej. Wojewoda

corocznie, do dnia 30 czerwca, ogłasza rejestr domów pomocy społecznej

w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

7. Bez zgody wojewody właściwe organy samorządu województwa, powiatu

i miasta na prawach powiatu nie mogą zmienić przeznaczenia oraz typu domu

pomocy społecznej i ośrodka wsparcia.

8. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze

rozporządzenia:

1) sposób funkcjonowania określonych typów domów pomocy społecznej

i obowiązujący standard podstawowych usług świadczonych przez domy

pomocy społecznej,

2) wzór wniosku o wydanie zezwolenia na prowadzenie domu pomocy

społecznej,

2017-08-11

©Telksinoe s. 52/123

3) tryb kierowania i przyjmowania osób ubiegających się o przyjęcie do domu

pomocy społecznej

– uwzględniając indywidualne potrzeby i możliwości psychofizyczne

mieszkańców domów oraz osób kierowanych do domów pomocy społecznej.

Art. 57a. 1. Jeżeli podmiot, któremu wydano zezwolenie na prowadzenie

domu pomocy społecznej:

1) przestał spełniać warunki określone w niniejszej ustawie,

2) przestał spełniać standardy, o których mowa w art. 55 ust. 1 i 2,

3) nie przedstawi na żądanie wojewody w wyznaczonym terminie aktualnych

dokumentów, oświadczeń lub informacji, o których mowa w art. 57 ust. 3b

– wojewoda wyznacza dodatkowy termin na spełnienie warunków lub standardów

albo na dostarczenie wymaganych dokumentów, oświadczeń lub informacji.

2. Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, wojewoda

cofa zezwolenie na prowadzenie domu pomocy społecznej.

3. W przypadku cofnięcia zezwolenia, wojewoda wykreśla dom z rejestru

domów pomocy społecznej.

Art. 58. 1. Wydatki związane z zapewnieniem całodobowej opieki

mieszkańcom oraz zaspokajaniem ich niezbędnych potrzeb bytowych

i społecznych w całości pokrywa dom pomocy społecznej.

2. Dom pomocy społecznej umożliwia i organizuje mieszkańcom pomoc

w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych przysługujących im na podstawie

odrębnych przepisów.

3. Dom pomocy społecznej pokrywa opłaty ryczałtowe i częściową

odpłatność do wysokości limitu ceny, przewidziane w przepisach o świadczeniach

opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

4. Dom pomocy społecznej może pokryć wydatki ponoszone na niezbędne

usługi pielęgnacyjne w zakresie wykraczającym poza uprawnienia wynikające

z przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków

publicznych.

Art. 59. 1. Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję

ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy

właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.

2017-08-11

©Telksinoe s. 53/123

2. Decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy

prowadzącej dom pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom

pomocy społecznej. W przypadku regionalnych domów pomocy społecznej

decyzję wydaje marszałek województwa, z zastrzeżeniem ust. 5.

3. W razie niemożności umieszczenia w domu pomocy społecznej z powodu

braku wolnych miejsc, powiadamia się osobę o wpisaniu na listę oczekujących oraz

o przewidywanym terminie oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy

społecznej.

4. Przepisy ust. 1–3 stosuje się do domów pomocy społecznej prowadzonych

na zlecenie organów jednostek samorządu terytorialnego.

5. W przypadku regionalnego domu pomocy społecznej finansowanego

z dochodów własnych samorządu województwa decyzję o skierowaniu wydaje

organ gminy, a decyzję o umieszczeniu i opłacie za pobyt wydaje marszałek

województwa na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, przy czym

art. 64 stosuje się odpowiednio.

6. W przypadku regionalnego domu pomocy społecznej, o którym mowa

w art. 56 pkt 7, decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję

ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy

właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.

Decyzję o umieszczeniu w regionalnym domu pomocy społecznej wydaje

marszałek województwa.

7. Decyzję o skierowaniu oraz o umieszczeniu w domu pomocy społecznej,

o którym mowa w art. 56 pkt 7, wydaje się na czas określony nie dłuższy niż

12 miesięcy, z możliwością przedłużenia do 18 miesięcy w uzasadnionych

przypadkach.

Art. 60. 1. Pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości

średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3.

2. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca:

1) w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym – ustala wójt (burmistrz,

prezydent miasta) i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie

później niż do dnia 31 marca każdego roku;

2017-08-11

©Telksinoe s. 54/123

2) w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym – ustala starosta i ogłasza

w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca

każdego roku;

3) w regionalnym domu pomocy społecznej – ustala marszałek województwa

i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia

31 marca każdego roku.

3. Ogłoszony średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu

pomocy społecznej, o którym mowa w ust. 2, może być niższy niż obliczony

zgodnie z art. 6 ust. 15, jednak pod warunkiem zapewnienia realizacji zadań na

poziomie obowiązującego standardu.

4. Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2, stanowi podstawę do ustalenia

odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca

przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu

odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia

z roku poprzedniego.

5. W domu pomocy społecznej, który rozpoczął działalność, średni

miesięczny koszt utrzymania mieszkańca ustala się w wysokości średniej

wojewódzkiej kwoty średniego kosztu utrzymania w domach pomocy społecznej

danego typu, a jeżeli takiego typu nie ma na terenie województwa, średni

miesięczny koszt utrzymania mieszkańca ustala się w wysokości średniej

wojewódzkiej kwoty średniego kosztu utrzymania w domach pomocy społecznej.

6. W celu ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domu

pomocy społecznej, który nie był prowadzony przez cały rok kalendarzowy, kwotę

kosztów działalności domu wynikającą z utrzymania mieszkańców z roku

poprzedniego dzieli się przez średnią miesięczną liczbę mieszkańców

przebywających w domu pomocy społecznej oraz liczbę miesięcy w roku

przypadających po miesiącu wydania zezwolenia na prowadzenie domu.

Art. 61. 1. Obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy

społecznej są w kolejności:

1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy

z dochodów dziecka,

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej

2017-08-11

©Telksinoe s. 55/123

– przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia

opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.

2. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu,

a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów

dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi – zgodnie z umową zawartą w trybie

art. 103 ust. 2:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy

niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej,

jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być

niższa niż 300% tego kryterium,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest

wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że

kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż

300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej –

w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy

społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

2a. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej mogą wnosić osoby

niewymienione w ust. 2.

2b. W przypadku, o którym mowa w ust. 2a, gmina wnosi opłatę w wysokości

różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej

a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2 oraz

ust. 2a.

2c. W przypadku, o którym mowa w ust. 2a, art. 103 ust. 2 stosuje się

odpowiednio.

3. W przypadku niewywiązywania się osób, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2

oraz ust. 2a, z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej opłaty te

zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy

społecznej. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel

wydatków.

2017-08-11

©Telksinoe s. 56/123

4. Dochód mieszkańca domu podejmującego pracę ze wskazań

terapeutyczno-rehabilitacyjnych lub uczestniczącego w warsztatach terapii

zajęciowej, stanowiący podstawę naliczania opłaty, zmniejsza się o 50% kwoty

otrzymywanej z tytułu wynagrodzenia za tę pracę lub o kwotę odpowiadającą

wysokości kieszonkowego wypłacanego z tytułu uczestnictwa w tych warsztatach.

Art. 62. 1. Mieszkaniec domu wnosi opłatę do kasy domu lub na jego

rachunek bankowy. Za jego zgodą opłata może być potrącana:

1) z emerytury lub renty mieszkańca domu – przez właściwy organ emerytalno-

-rentowy, zgodnie z odrębnymi przepisami;

2) z zasiłku stałego mieszkańca domu – przez ośrodek pomocy społecznej

dokonujący wypłaty świadczenia; opłatę za pobyt ośrodek pomocy społecznej

przekazuje na rachunek bankowy domu pomocy społecznej.

2. Osoby, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2 i ust. 2a, wnoszą opłatę

ustaloną zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 i ust. 2c do kasy lub na rachunek bankowy

gminy, z której mieszkaniec domu został skierowany; opłatę tę gmina wraz

z opłatą, o której mowa w art. 61 ust. 2 pkt 3, przekazuje na rachunek bankowy

właściwego domu pomocy społecznej.

3. Opłaty, o których mowa w ust. 1 i 2, przeznacza się na utrzymanie domu

pomocy społecznej.

Art. 63. 1. Mieszkaniec domu, a także inna osoba obowiązana do wnoszenia

opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, jeżeli mieszkaniec domu przebywa u

tej osoby, nie ponoszą opłat za okres nieobecności mieszkańca domu

nieprzekraczającej 21 dni w roku kalendarzowym.

2. Za małoletniego mieszkańca domu nie wnosi się opłaty z jego dochodu

i dochodu osób obowiązanych do wnoszenia opłaty w okresie jego nieobecności

nieprzekraczającej 70 dni w roku kalendarzowym, jeżeli w tym czasie przebywa

w domu rodzinnym.

Art. 64. Osoby wnoszące opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej można

zwolnić, na ich wniosek, częściowo lub całkowicie z tej opłaty, w szczególności

jeżeli:

1) wnoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w domu pomocy społecznej,

ośrodku wsparcia lub innej placówce;

2017-08-11

©Telksinoe s. 57/123

2) występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba,

bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne

powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych;

3) małżonkowie, zstępni, wstępni utrzymują się z jednego świadczenia lub

wynagrodzenia;

4) osoba obowiązana do wnoszenia opłaty jest w ciąży lub samotnie wychowuje

dziecko.

Art. 64a. Osobę zobowiązaną do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy

społecznej zwalnia się całkowicie z tej opłaty na jej wniosek pod warunkiem, iż

przedstawi prawomocne orzeczenie sądu o pozbawieniu rodzica władzy

rodzicielskiej nad tą osobą i oświadczy, że władza rodzicielska nie została

przywrócona.

Art. 65. 1. Do domów pomocy społecznej prowadzonych przez podmioty

niepubliczne, o których mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2–4, jeżeli nie są one

prowadzone na zlecenie organu jednostki samorządu terytorialnego, nie stosuje się

art. 59–64.

2. W przypadku braku miejsc w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym

lub powiatowym gmina może kierować osoby tego wymagające do domu pomocy

społecznej, który nie jest prowadzony na zlecenie wójta (burmistrza, prezydenta

miasta) lub starosty. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 61–64, z tym

że wysokość opłaty za pobyt w takim domu określa umowa zawarta przez gminę

z podmiotem prowadzącym dom.

Art. 66. Rada gminy może określić, w drodze uchwały, dla osób, o których

mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2a, korzystniejsze warunki ustalania opłat

za pobyt w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym, częściowego lub

całkowitego zwolnienia z tych opłat, zwrotu należności za okres nieobecności

osoby w domu.

2017-08-11

©Telksinoe s. 58/123

Rozdział 3

Działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej

całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub

osobom w podeszłym wieku

Art. 67. 1. Działalność gospodarcza w zakresie prowadzenia placówki

zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym

lub osobom w podeszłym wieku może być prowadzona po uzyskaniu zezwolenia

wojewody.

2. Wojewoda wydaje zezwolenie, jeżeli podmiot o nie występujący:

1) spełnia warunki określone w niniejszej ustawie;

2) spełnia standardy, o których mowa w art. 68;

3) przedstawi:

a) wniosek o zezwolenie,

b) dokumenty potwierdzające tytuł prawny do nieruchomości, na której jest

usytuowany dom,

c) zaświadczenie właściwego organu potwierdzające możliwość

użytkowania obiektu określonego w kategorii XI załącznika do ustawy

z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290),

d) koncepcję prowadzenia placówki,

e) informację o sposobie finansowania placówki i niezaleganiu

z płatnościami wobec urzędu skarbowego i składkami do Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych,

f) informację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności osoby, która

będzie kierowała placówką, i zaświadczenie, że ze względu na stan

zdrowia jest ona zdolna do prowadzenia placówki.

3. Wojewoda prowadzi rejestr placówek, o których mowa w ust. 1. Rejestr

jest jawny.

4. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze

rozporządzenia, tryb postępowania w sprawach dotyczących wydawania i cofania

zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia

placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym,

przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku i wzór wniosku o zezwolenie,

2017-08-11

©Telksinoe s. 59/123

uwzględniając konieczność zapewnienia właściwej opieki osobom przebywającym

w takich placówkach.

Art. 68. 1. Opieka w placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom

niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku polega na

świadczeniu przez całą dobę usług:

1) opiekuńczych zapewniających:

a) udzielanie pomocy w podstawowych czynnościach życiowych,

b) pielęgnację, w tym pielęgnację w czasie choroby,

c) opiekę higieniczną,

d) niezbędną pomoc w załatwianiu spraw osobistych,

e) kontakty z otoczeniem;

2) bytowych zapewniających:

a) miejsce pobytu,

b) wyżywienie,

c) utrzymanie czystości.

2. Sposób świadczenia usług powinien uwzględniać stan zdrowia, sprawność

fizyczną i intelektualną oraz indywidualne potrzeby i możliwości osoby

przebywającej w placówce, a także prawa człowieka, w tym w szczególności

prawo do godności, wolności, intymności i poczucia bezpieczeństwa.

3. Usługi opiekuńcze powinny zapewniać:

1) pomoc w czynnościach życia codziennego, w miarę potrzeby pomoc

w ubieraniu się, jedzeniu, myciu i kąpaniu;

2) organizację czasu wolnego;

3) pomoc w zakupie odzieży i obuwia;

4) pielęgnację w chorobie oraz pomoc w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych.

4. Miejsce pobytu powinno spełniać następujące warunki:

1) budynek i jego otoczenie – bez barier architektonicznych;

2) w budynkach wielokondygnacyjnych bez wind – pokoje mieszkalne

usytuowane na parterze;

3) pokoje mieszkalne – nie więcej niż trzyosobowe, z tym że:

a) pokój jednoosobowy – nie mniejszy niż 9 m2,

b) pokój dwu- i trzyosobowy – o powierzchni nie mniejszej niż po 6 m2 na

osobę,

2017-08-11

©Telksinoe s. 60/123

c) pokoje mieszkalne – wyposażone w łóżko lub tapczan, szafę, stół, krzesła

i szafkę nocną dla każdej osoby,

d) pokój mieszkalny uznaje się za spełniający wymaganą normę, o której

mowa w lit. a i b, jeśli odstępstwo od wymaganej powierzchni nie jest

większe niż 5%.

4a. Jeżeli pokój zajmują wyłącznie osoby leżące może być on czteroosobowy,

a jego powierzchnia nie może być mniejsza niż 6 m2 na osobę. Pokój uznaje się za

spełniający wymaganą normę jeśli odstępstwo od wymaganej powierzchni nie jest

większe niż 5%.

5. Placówka, o której mowa w ust. 1, powinna posiadać:

1) pokój dziennego pobytu służący jako jadalnia;

2) pomieszczenie pomocnicze do prania i suszenia;

3) jedną łazienkę dla nie więcej niż pięciu osób i jedną toaletę dla nie więcej niż

czterech osób, wyposażone w uchwyty ułatwiające osobom mniej sprawnym

korzystanie z tych pomieszczeń, z tym że jeśli liczba osób leżących

przekracza 50% ogólnej liczby mieszkańców, dopuszcza się zmniejszenie

liczby tych pomieszczeń o 25%.

5a. Placówki mieszczące się w budynkach wpisanych do rejestru zabytków są

obowiązane spełnić warunki, o których mowa w ust. 4 i 5, w zakresie, w jakim nie

narusza to przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece

nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r. poz. 1446 oraz z 2015 r. poz. 397, 774 i 1505).

6. Placówka, o której mowa w ust. 1, powinna zapewnić:

1) co najmniej 3 posiłki dziennie, w tym posiłki dietetyczne, zgodnie ze

wskazaniem lekarza;

2) przerwę między posiłkami nie krótszą niż 4 godziny, przy czym ostatni

posiłek nie powinien być podawany wcześniej niż o godzinie 18;

3) dostęp do drobnych posiłków i napojów między posiłkami;

4) możliwość spożywania posiłków w pokoju mieszkalnym, w razie potrzeby

karmienie;

5) środki higieny osobistej, środki czystości, przybory toaletowe i inne

przedmioty niezbędne do higieny osobistej;

6) sprzątanie pomieszczeń, w miarę potrzeby, nie rzadziej niż raz dziennie.

2017-08-11

©Telksinoe s. 61/123

Art. 68a. Podmiot prowadzący placówkę zapewniającą całodobową opiekę

osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku

jest obowiązany:

1) prowadzić szczegółową dokumentację osób przebywających w placówce,

zawierającą:

a) umowę o świadczenie usług w placówce,

b) dane identyfikacyjne osób przebywających w placówce, takie jak: imię

i nazwisko, miejsce zamieszkania, numer PESEL lub numer dokumentu

potwierdzającego tożsamość osoby w przypadku braku numeru PESEL,

c) imię i nazwisko opiekuna prawnego lub kuratora osoby przebywającej

w placówce, jeżeli został ustanowiony,

d) informacje dotyczące stanu zdrowia osoby przebywającej w placówce,

w szczególności:

– informacje o wydanych orzeczeniach,

– zalecenia lekarskie,

– ewidencję przypadków korzystania ze świadczeń zdrowotnych na

terenie placówki, ze wskazaniem daty i zakresu tych świadczeń oraz

danych świadczeniodawcy udzielającego świadczeń zdrowotnych,

– ewidencję przypadków stosowania na terenie placówki przymusu

bezpośredniego, ze wskazaniem daty i zakresu tego środka,

e) dane kontaktowe, takie jak: adres zamieszkania i numer telefonu

najbliższej rodziny, opiekuna prawnego lub innych osób wskazanych

przez osobę przebywającą w placówce;

2) umieścić w widocznym miejscu na budynku, w którym prowadzi placówkę,

tablicę informacyjną zawierającą informację o rodzaju posiadanego

zezwolenia oraz numer wpisu do rejestru placówek zapewniających

całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub

osobom w podeszłym wieku;

3) umieścić na tablicy ogłoszeń znajdującej się w widocznym miejscu

w budynku, w którym prowadzi placówkę, informacje dotyczące:

a) zakresu działalności prowadzonej w placówce,

b) podmiotu prowadzącego placówkę, w tym informacje o siedzibie lub

miejscu zamieszkania podmiotu.

2017-08-11

©Telksinoe s. 62/123

Art. 69. 1. W przypadku prowadzenia przez podmioty, o których mowa

w art. 57 ust. 1 pkt 2, w ramach działalności statutowej, placówek zapewniających

całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom

w podeszłym wieku, stosuje się art. 67 ust. 1–3, art. 68 i art. 68a.

2. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze

rozporządzenia, tryb postępowania w sprawach dotyczących wydawania i cofania

zezwoleń na prowadzenie placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom

niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku i wzór

wniosku o zezwolenie, uwzględniając konieczność zapewnienia właściwej opieki

osobom przebywającym w takich placówkach.

Rozdział 4

Pomoc dla osób usamodzielnianych

Art. 70. (uchylony)

Art. 71. (uchylony)

Art. 72. (uchylony)

Art. 73. (uchylony)

Art. 74. (uchylony)

Art. 75. (uchylony)

Art. 76. (uchylony)

Art. 77. (uchylony)

Art. 78. (uchylony)

Art. 78a. (uchylony)

Art. 78b. (uchylony)

Art. 78c. (uchylony)

Art. 78d. (uchylony)

Art. 79. (uchylony)

Art. 80. (uchylony)

Art. 80a. (uchylony)

2017-08-11

©Telksinoe s. 63/123

Art. 81. (uchylony)

Art. 82. (uchylony)

Art. 83. (uchylony)

Art. 84. (uchylony)

Art. 85. (uchylony)

Art. 85a. (uchylony)

Art. 85b. (uchylony)

Art. 85c. (uchylony)

Art. 85d. (uchylony)

Art. 85e. (uchylony)

Art. 85f. (uchylony)

Art. 86. (uchylony)

Art. 86a. (uchylony)

Art. 87. (uchylony)

Art. 87a. (uchylony)

Art. 88. 1. Osoba pełnoletnia opuszczająca dom pomocy społecznej dla dzieci

i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, dom dla matek z małoletnimi

dziećmi i kobiet w ciąży oraz schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy,

specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy,

młodzieżowy ośrodek socjoterapii zapewniający całodobową opiekę

i młodzieżowy ośrodek wychowawczy, zwana dalej „osobą usamodzielnianą”,

zostaje objęta pomocą mającą na celu jej życiowe usamodzielnienie i integrację ze

środowiskiem przez pracę socjalną, a także pomocą:

1) pieniężną na usamodzielnienie;

2) pieniężną na kontynuowanie nauki;

3) w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu

chronionym;

4) w uzyskaniu zatrudnienia;

5) na zagospodarowanie – w formie rzeczowej.

2017-08-11

©Telksinoe s. 64/123

2. Pomoc, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie usamodzielnianej,

w przypadku gdy skierowanie na pobyt całodobowy do domu pomocy społecznej,

specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, specjalnego ośrodka

wychowawczego albo młodzieżowego ośrodka socjoterapii zapewniającego

całodobową opiekę nastąpiło na podstawie orzeczenia sądu.

3. Pomoc pieniężna na usamodzielnienie i pomoc pieniężna na

kontynuowanie nauki przysługuje osobie, która przebywała w domu pomocy

społecznej, schronisku dla nieletnich, zakładzie poprawczym, specjalnym ośrodku

szkolno-wychowawczym, specjalnym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym

ośrodku socjoterapii zapewniającym całodobową opiekę albo młodzieżowym

ośrodku wychowawczym co najmniej rok.

4. Pomoc, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie usamodzielnianej

opuszczającej dom pomocy społecznej, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy

albo specjalny ośrodek wychowawczy, w przypadku gdy osoba ta jest zdolna do

samodzielnej egzystencji.

5. Pomoc, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobie opuszczającej dom dla

matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, jeżeli bezpośrednio przed

przyjęciem do takiego domu przebywała co najmniej rok w rodzinie zastępczej,

rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej

placówce opiekuńczo-terapeutycznej, w domu pomocy społecznej, w schronisku

dla nieletnich, w zakładzie poprawczym, w specjalnym ośrodku szkolno-

-wychowawczym, w specjalnym ośrodku wychowawczym, w młodzieżowym

ośrodku socjoterapii zapewniającym całodobową opiekę albo w młodzieżowym

ośrodku wychowawczym.

6. Warunkiem uzyskania pomocy, o której mowa w ust. 1, jest zobowiązanie

się osoby usamodzielnianej do realizacji indywidualnego programu

usamodzielnienia, opracowanego wspólnie z opiekunem usamodzielnienia,

zatwierdzonego przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie.

7. W realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia osobę

usamodzielnianą wspiera opiekun usamodzielnienia, którym może być pracownik

socjalny powiatowego centrum pomocy rodzinie, wychowawca, psycholog lub

pracownik socjalny domu pomocy społecznej, schroniska dla nieletnich, zakładu

poprawczego, specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, specjalnego ośrodka

2017-08-11

©Telksinoe s. 65/123

wychowawczego, młodzieżowego ośrodka socjoterapii zapewniającego

całodobową opiekę, młodzieżowego ośrodka wychowawczego, albo inna osoba

wskazana przez osobę usamodzielnianą.

8. W przypadku, gdy osoba usamodzielniana otrzymuje pomoc dla osób

usamodzielnianych w rozumieniu przepisów o wspieraniu rodziny i systemie

pieczy zastępczej pomoc, o której mowa w ust. 1, nie przysługuje.

Art. 89. 1. Wysokość pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki i pomocy

pieniężnej na usamodzielnienie oraz wartość pomocy na zagospodarowanie

w formie rzeczowej ustala się od kwoty 1647 zł, zwanej dalej „podstawą”.

2. Pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki w wysokości 30% podstawy Zmiana w ust. 2

w art. 89 wejdzie

miesięcznie przysługuje osobie usamodzielnianej kontynuującej naukę w w życie z dn.

[gimnazjum, szkole ponadgimnazjalnej]

U. z 2017 r. poz.

ponadpodstawowej> , szkole wyższej, na kursach, jeśli ich ukończenie jest zgodne 60).

z indywidualnym programem usamodzielnienia, w zakładzie kształcenia

nauczycieli lub u pracodawcy w celu przygotowania zawodowego.

3. Pomoc, o której mowa w ust. 2, przyznaje się na czas nauki, do czasu jej

ukończenia, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez osobę usamodzielnianą

25 lat.

4. (uchylony)

5. Pomoc pieniężna na usamodzielnienie i pomoc pieniężna na

kontynuowanie nauki przysługuje osobie usamodzielnianej:

1) samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 200% kwoty

kryterium dochodowego na osobę samotnie gospodarującą;

2) w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza 200% kwoty kryterium

dochodowego na osobę w rodzinie.

6. W przypadku gdy osoba usamodzielniana kontynuuje naukę, pomoc

pieniężną na usamodzielnienie wypłaca się po ukończeniu nauki. W uzasadnionych

przypadkach starosta może wypłacić pomoc pieniężną na usamodzielnienie

w trakcie trwania nauki.

7. Przyznania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na

kontynuowanie nauki można odmówić w przypadku, gdy:

1) istnieje uzasadnione przypuszczenie, że pomoc pieniężna zostanie

wykorzystana niezgodnie z celem, na jaki została przyznana;

2017-08-11

©Telksinoe s. 66/123

2) osoba usamodzielniana przed osiągnięciem pełnoletności opuściła

samowolnie dom pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży

niepełnosprawnych intelektualnie, dom dla matek z małoletnimi dziećmi

i kobiet w ciąży lub schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, specjalny

ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy,

młodzieżowy ośrodek socjoterapii zapewniający całodobową opiekę lub

młodzieżowy ośrodek wychowawczy;

3) osoba usamodzielniana porzuci naukę umożliwiającą jej przygotowanie

zawodowe i nie podejmie zatrudnienia;

4) osoba usamodzielniana porzuci pracę i uchyla się od podjęcia proponowanego

jej zatrudnienia;

5) osoba usamodzielniana została skazana prawomocnym wyrokiem za

popełnienie przestępstwa z winy umyślnej.

8. Pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki zaprzestaje się udzielać

w przypadku, gdy osoba usamodzielniana:

1) kontynuuje naukę w [szkole ponadgimnazjalnej,] szkole ponadpodstawowej Zmiana w pkt 1 w

ust. 8 w art. 89

lub szkole wyższej, która zapewnia nieodpłatną naukę i nieodpłatne pełne wejdzie w życie z

dn. 1.09.2017 r.

utrzymanie lub (Dz. U. z 2017 r.

2) bez uzasadnionych powodów zmieniła trzykrotnie na tym samym poziomie poz. 60).

kształcenia szkołę lub szkołę wyższą, o których mowa w pkt 1.

9. Pomoc pieniężną na usamodzielnienie i pomoc pieniężną na

kontynuowanie nauki można zawiesić w przypadku, gdy:

1) wystąpiły szczególne okoliczności związane z tokiem nauki, stanem zdrowia

lub zdarzeniem losowym dotyczącym osoby usamodzielnianej;

2) nastąpiła przerwa w kontynuowaniu nauki przez osobę usamodzielnianą

w okresie między ukończeniem przez nią szkoły niższego stopnia

a rozpoczęciem nauki w szkole wyższego stopnia;

3) stwierdzi się marnotrawienie przyznanej pomocy;

4) osoba usamodzielniana nie realizuje programu usamodzielnienia.

10. Pomoc pieniężną na usamodzielnienie i pomoc pieniężną na

kontynuowanie nauki zawiesza się, w przypadku gdy przeciwko osobie

usamodzielnianej wszczęto postępowanie karne o przestępstwo ścigane

z oskarżenia publicznego, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.

2017-08-11

©Telksinoe s. 67/123

11. Jeżeli po upływie okresu zawieszenia pomocy pieniężnej na

usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki przyczyny jej

zawieszenia nie ustąpiły, następuje odmowa udzielenia pomocy.

Art. 90. 1. Pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na

kontynuowanie nauki udziela starosta powiatu właściwego ze względu na miejsce

zamieszkania dziecka przed skierowaniem do placówki, o której mowa

w art. 88 ust. 1.

2. Pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym

w mieszkaniu chronionym, w uzyskaniu zatrudnienia oraz na zagospodarowanie

w formie rzeczowej udziela starosta właściwy ze względu na miejsce osiedlenia się

osoby usamodzielnianej.

3. Osoba usamodzielniana zamieszkująca w mieszkaniu chronionym jest

obowiązana do ponoszenia częściowych kosztów utrzymania tego mieszkania

proporcjonalnie do swoich dochodów. W uzasadnionych przypadkach starosta

może ją zwolnić z ponoszenia opłat.

4. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu

z Ministrem Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia:

1) warunki i tryb przyznawania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie

i pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki, wysokość tej pomocy oraz

wartość i składniki pomocy na zagospodarowanie;

2) sposób przygotowania i realizacji indywidualnego programu

usamodzielnienia oraz zadania opiekuna usamodzielnienia, biorąc pod uwagę

konieczność indywidualnej pracy z osobą usamodzielnianą;

3) tryb zawieszania pomocy na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na

kontynuowanie nauki.

Art. 90a. 1. Rada powiatu może, w drodze uchwały, podwyższyć wysokość

kwot pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie oraz wartość

pomocy na zagospodarowanie.

2. Podwyższenie wysokości pomocy, o której mowa w ust. 1, może być

zróżnicowane i uzależnione od spełnienia dodatkowych warunków określonych

w uchwale rady powiatu.

2017-08-11

©Telksinoe s. 68/123

Rozdział 5

Integracja cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status

uchodźcy lub ochronę uzupełniającą

Art. 91. 1. Cudzoziemcowi, który:

1) uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę

uzupełniającą lub

2) przybywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia

na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa

w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.

o cudzoziemcach

– zwanemu dalej w niniejszym rozdziale „cudzoziemcem”, udziela się pomocy

mającej na celu wspieranie procesu jego integracji, zwanej dalej „pomocą dla

cudzoziemca”.

2. Pomocy dla cudzoziemca udziela starosta właściwy ze względu na miejsce

zamieszkania cudzoziemca.

3. Pomocy dla cudzoziemca udziela się na wniosek cudzoziemca złożony do

starosty, za pośrednictwem powiatowego centrum pomocy rodzinie, w terminie

60 dni od dnia uzyskania przez cudzoziemca w Rzeczypospolitej Polskiej statusu

uchodźcy lub ochrony uzupełniającej lub uzyskania przez niego zezwolenia na

pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa

w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.

o cudzoziemcach.

4. Wniosek cudzoziemca, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status

uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, obejmuje małoletnie dzieci cudzoziemca oraz

jego małżonka, jeżeli uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub

ochronę uzupełniającą lub uzyskali zezwolenie na pobyt czasowy udzielone

w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy

z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

5. Wniosek powinien zawierać:

1) pisemną deklarację o zamiarze zamieszkania na terenie określonego

województwa;

2017-08-11

©Telksinoe s. 69/123

2) pisemne oświadczenie, że z podobnym wnioskiem cudzoziemiec nie zwrócił

się na terenie innego województwa;

3) pisemne oświadczenie o gotowości przystąpienia do uzgodnionego programu

integracji.

6. W przypadku cudzoziemca, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej

status uchodźcy, do wniosku należy dołączyć kopie:

1) decyzji o nadaniu statusu uchodźcy;

2) dokumentu podróży przewidzianego w Konwencji Genewskiej;

3) karty pobytu wydanej w związku z nadaniem statusu uchodźcy.

7. W przypadku cudzoziemca, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej

ochronę uzupełniającą, do wniosku należy dołączyć kopie:

1) decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, w której udzielono

cudzoziemcowi ochrony uzupełniającej;

2) karty pobytu wydanej w związku z udzieleniem ochrony uzupełniającej.

7a. W przypadku cudzoziemca, który przybywa na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego

w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy

z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, do wniosku należy dołączyć kopie:

1) decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy udzielonym w związku

z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy

z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;

2) karty pobytu wydanej w związku z uzyskaniem zezwolenia na pobyt czasowy

udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa

w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.

o cudzoziemcach.

8. Cudzoziemiec dołącza do wniosku także inne dokumenty będące w jego

posiadaniu, które mogą pomóc w opracowaniu programu integracji.

9. Pomoc dla cudzoziemca przysługuje począwszy od miesiąca

kalendarzowego, w którym cudzoziemiec złożył wniosek.

10. Pomoc dla cudzoziemca, który przebywał w ośrodku dla cudzoziemców

w rozumieniu ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom

ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680, z 2013

r. poz. 1650, z 2014 r. poz. 1004, z 2015 r. poz. 1607 oraz z 2016 r. poz. 783),

2017-08-11

©Telksinoe s. 70/123

przysługuje, począwszy od miesiąca kalendarzowego, w którym cudzoziemiec

opuścił ośrodek.

11. Pomoc dla cudzoziemca nie przysługuje cudzoziemcowi będącemu

małżonkiem obywatela polskiego.

Art. 91a. 1. Pomoc małoletniemu cudzoziemcowi przebywającemu na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez przedstawiciela ustawowego, który

uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą,

zapewnia starosta właściwy ze względu na miejsce pobytu małoletniego.

2. Dyrektor placówki opiekuńczo-wychowawczej lub regionalnej placówki

opiekuńczo-terapeutycznej, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny

i systemie pieczy zastępczej, zawiadamia właściwy sąd opiekuńczy o udzielaniu

pomocy małoletniemu cudzoziemcowi, o którym mowa w ust. 1.

Art. 92. 1. Pomocy dla cudzoziemca udziela się w okresie nie dłuższym niż

12 miesięcy i obejmuje ona:

1) świadczenia pieniężne w wysokości od 4462) zł do 11752) zł miesięcznie na

osobę przeznaczone na:

a) utrzymanie, w szczególności na pokrycie wydatków na żywność, odzież,

obuwie, środki higieny osobistej oraz opłaty mieszkaniowe,

b) pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego;

2) opłacanie składki na ubezpieczenie zdrowotne określonej w ustawie z dnia

27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze

środków publicznych;

3) pracę socjalną;

4) poradnictwo specjalistyczne, w tym poradnictwo prawne, psychologiczne

i rodzinne;

5) udzielanie informacji oraz wsparcia w kontaktach z innymi instytucjami,

w szczególności z instytucjami rynku pracy, ze środowiskiem lokalnym oraz

organizacjami pozarządowymi;

6) inne działania wspierające proces integracji cudzoziemca.

2. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w porozumieniu

z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, określi, w drodze

rozporządzenia, ramowe programy kursów nauki języka polskiego dla

2017-08-11

©Telksinoe s. 71/123

cudzoziemców, uwzględniając różnice kulturowe między różnymi grupami

cudzoziemców.

3. Wydatki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, mogą być pokrywane

w uzgodnieniu z cudzoziemcem bezpośrednio przez powiatowe centrum pomocy

rodzinie.

Art. 93. 1. Pomoc dla cudzoziemca jest realizowana w ramach

indywidualnego programu integracji, uzgodnionego między powiatowym centrum

pomocy rodzinie a cudzoziemcem, określającego wysokość, zakres i formy

pomocy, w zależności od indywidualnej sytuacji życiowej cudzoziemca i jego

rodziny, oraz zobowiązania:

1) powiatowego centrum pomocy rodzinie do:

a) udzielania cudzoziemcowi informacji dotyczącej pomocy określonej

w programie oraz warunkach jej wstrzymania lub odmowy udzielenia,

b) współdziałania z cudzoziemcem oraz wspierania go w kontaktach ze

środowiskiem lokalnym, w tym w nawiązaniu kontaktu z właściwym dla

miejsca zamieszkania cudzoziemca ośrodkiem pomocy społecznej,

c) pomocy w uzyskaniu możliwości zamieszkania, w tym w miarę

możliwości w mieszkaniu chronionym,

d) prowadzenia z cudzoziemcem pracy socjalnej,

e) innych uzgodnionych z cudzoziemcem działań wynikających

z indywidualnej sytuacji życiowej cudzoziemca,

f) wskazania pracownika, zwanego dalej „realizatorem programu”,

uzgadniającego z cudzoziemcem program oraz wspierającego

cudzoziemca w okresie realizacji tego programu;

2) cudzoziemca do:

a) zameldowania się w miejscu zamieszkania,

b) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy w terminie ustalonym

w programie oraz aktywnego poszukiwania pracy,

c) obowiązkowego uczestnictwa w kursach języka polskiego, w przypadku

gdy zachodzi taka potrzeba,

d) współdziałania oraz kontaktowania się z realizatorem programu

w ustalonych terminach, nie rzadziej jednak niż 2 razy w miesiącu,

2017-08-11

©Telksinoe s. 72/123

e) innych uzgodnionych z realizatorem programu działań wynikających

z jego indywidualnej sytuacji życiowej,

f) przestrzegania zobowiązań przyjętych w programie.

2. Powiatowe centrum pomocy rodzinie przekazuje wojewodzie uzgodniony

z cudzoziemcem program wraz z przewidywanymi kosztami jego realizacji.

3. Wojewoda po akceptacji przedstawionego programu przekazuje środki na

jego realizację.

Art. 94. 1. Powiatowe centrum pomocy rodzinie współdziała z właściwym

wojewodą i gminą w sprawie pomocy cudzoziemcowi w uzyskaniu możliwości

zamieszkania, uwzględniając w miarę możliwości wybór miejsca zamieszkania

dokonany przez cudzoziemca.

2. Cudzoziemiec zamieszkuje w miejscu wskazanym przez wojewodę

działającego w tej sprawie w porozumieniu z powiatowym centrum pomocy

rodzinie oraz gminą.

3. Rezygnacja przez cudzoziemca ze wskazanego miejsca zamieszkania

w granicach danego województwa w okresie 12 miesięcy trwania indywidualnego

programu oznacza rezygnację cudzoziemca z realizacji programu.

4. Zmianę miejsca zamieszkania przez cudzoziemca w okresie 12 miesięcy

trwania indywidualnego programu dopuszcza się w szczególnie uzasadnionych

przypadkach, w szczególności:

1) podjęcia pracy z możliwością zamieszkania na terenie innego powiatu;

2) uzyskania mieszkania na terenie innego powiatu;

3) łączenia rodzin cudzoziemców, jeżeli istnieje możliwość wspólnego

zamieszkania;

4) konieczności zapewnienia specjalistycznego leczenia, wymagającego zmiany

miejsca zamieszkania cudzoziemca lub członka jego rodziny.

5. W przypadku zaistnienia okoliczności, o których mowa w ust. 4,

cudzoziemiec jest obowiązany złożyć w powiatowym centrum pomocy rodzinie

realizującym program oświadczenie i dokumenty potwierdzające zaistniałą

sytuację.

6. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania realizację programu przejmuje

powiat właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania cudzoziemca.

2017-08-11

©Telksinoe s. 73/123

7. W przypadku gdy zmiana miejsca zamieszkania jest związana ze zmianą

powiatu w ramach tego samego województwa, starosta właściwy ze względu na

dotychczasowe miejsce zamieszkania cudzoziemca zawiadamia o tym starostę

właściwego ze względu na nowe miejsce zamieszkania cudzoziemca oraz

przekazuje realizowany program, a także informuje o tym właściwego wojewodę.

8. W przypadku gdy zmiana miejsca zamieszkania cudzoziemca jest związana

ze zmianą województwa, starosta właściwy ze względu na dotychczasowe miejsce

zamieszkania cudzoziemca informuje o tym właściwych wojewodów.

Art. 95. 1. Pomoc dla cudzoziemca może zostać wstrzymana w przypadku:

1) uporczywego, zawinionego niewykonywania przez cudzoziemca zobowiązań

przyjętych w programie, w tym nieusprawiedliwionej nieobecności na

kursach nauki języka polskiego – przez okres do 30 dni;

2) wykorzystywania pomocy w sposób niezgodny z celem, na jaki została

przyznana – przez okres do 30 dni;

3) udzielania przez cudzoziemca nieprawdziwych informacji o swojej sytuacji

życiowej – do czasu wyjaśnienia okoliczności udzielenia takich informacji;

4) upływu 30 dni pobytu cudzoziemca w zakładzie opieki zdrowotnej – do czasu

opuszczenia przez niego zakładu;

5) wszczęcia przeciwko cudzoziemcowi postępowania karnego – do czasu

prawomocnego zakończenia postępowania.

2. Realizator programu występuje do kierownika centrum pomocy

o przywrócenie wstrzymanej pomocy niezwłocznie po powzięciu informacji

o ustaniu przesłanek wstrzymujących pomoc.

3. W przypadku gdy po upływie okresu wstrzymania pomocy nie ustały

przyczyny, o których mowa w ust. 1, uchyla się decyzję o udzieleniu pomocy.

4. Uchylenie decyzji o udzieleniu pomocy następuje ponadto w przypadku,

gdy:

1) cudzoziemiec, wobec którego jest kontynuowana uprzednio wstrzymana

pomoc, ponownie dopuszcza się działań, o których mowa w ust. 1 pkt 1–3;

2) cudzoziemiec w trakcie trwania indywidualnego programu integracji został

skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo popełnione umyślnie;

3) cudzoziemiec został pozbawiony statusu uchodźcy, cofnięto mu ochronę

uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku

2017-08-11

©Telksinoe s. 74/123

z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy

z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

4a. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, jeżeli pomocą objęte były inne

osoby, pomoc jest kontynuowana dla tych osób do momentu zakończenia

indywidualnego programu integracji.

4b. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, jeżeli pomocą objęte były inne

osoby, wydaje się odrębną decyzję o przyznaniu pomocy, na podstawie której

osoby te kontynuują indywidualny program integracji.

5. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze

rozporządzenia:

1) obowiązki powiatowego centrum pomocy rodzinie związane

z przygotowaniem indywidualnego programu integracji,

2) wysokość świadczeń pieniężnych dla cudzoziemców w celu wspierania

procesu ich integracji i termin ich wypłaty,

3) rodzaje dokumentów i oświadczeń potwierdzających konieczność zmiany

przez cudzoziemców miejsca zamieszkania w okresie trwania

indywidualnego programu integracji,

4) metody i sposoby monitorowania postępów cudzoziemców w ich integracji,

odpowiednie do osiągnięcia celów integracji

– uwzględniając sytuację osobistą i potrzeby cudzoziemca i jego rodziny oraz

liczbę członków rodziny.

Rozdział 6

Zasady odpłatności za świadczenia

Art. 96. 1. Obowiązek zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia

z pomocy społecznej spoczywa na:

1) osobie i rodzinie korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej;

2) spadkobiercy osoby, która korzystała ze świadczeń z pomocy społecznej –

z masy spadkowej;

3) małżonku, zstępnych przed wstępnymi osoby korzystającej ze świadczeń

z pomocy społecznej – jedynie w przypadku gdy nie dokonano zwrotu

wydatków zgodnie z pkt 1 i 2, w wysokości przewidzianej w decyzji dla

osoby lub rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej.

2017-08-11

©Telksinoe s. 75/123

2. Wydatki na usługi, pomoc rzeczową, posiłki, zasiłki na ekonomiczne

usamodzielnienie, zasiłki okresowe i zasiłki celowe przyznane pod warunkiem

zwrotu podlegają zwrotowi w części lub całości, jeżeli dochód na osobę w rodzinie

osoby zobowiązanej do zwrotu wydatków przekracza kwotę kryterium

dochodowego.

3. W przypadku pokrycia kosztów pogrzebu przez gminę poniesione wydatki

podlegają zwrotowi z masy spadkowej, jeżeli po osobie zmarłej nie przysługuje

zasiłek pogrzebowy.

4. Rada gminy określa, w drodze uchwały, zasady zwrotu wydatków za

świadczenia z pomocy społecznej, o których mowa w ust. 2, będących w zakresie

zadań własnych.

Art. 97. 1. Opłatę za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach

chronionych ustala podmiot kierujący w uzgodnieniu z osobą kierowaną,

uwzględniając przyznany zakres usług. Osoby nie ponoszą opłat, jeżeli dochód

osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza

kwoty kryterium dochodowego.

2. Opłatę za pobyt w domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży

ustala podmiot prowadzący, a w przypadku domów prowadzonych przez podmioty

uprawnione – podmiot zlecający zadanie, uwzględniając warunki pobytu,

w szczególności zakres przyznanych usług oraz obowiązki osoby przebywającej

w domu.

3. Różnicę między ustaloną opłatą, ponoszoną przez osobę za pobyt w domu,

a średnim miesięcznym kosztem utrzymania w domu dla matek z małoletnimi

dziećmi i kobiet w ciąży ponosi gmina właściwa ze względu na miejsce

zamieszkania osoby przebywającej w domu.

4. Do określenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domu dla

matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży stosuje się odpowiednio przepisy

dotyczące średniego miesięcznego kosztu utrzymania w domu pomocy społecznej.

5. Rada powiatu lub rada gminy w drodze uchwały ustala, w zakresie zadań

własnych, szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach

wsparcia i mieszkaniach chronionych.

2017-08-11

©Telksinoe s. 76/123

Art. 98. Świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi od osoby lub

rodziny korzystającej ze świadczeń z pomocy społecznej, niezależnie od dochodu

rodziny. Art. 104 ust. 4 stosuje się odpowiednio.

Art. 99. 1. Osobie, której przyznano emeryturę lub rentę za okres, za który

wypłacono zasiłek stały lub zasiłek okresowy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych

oraz inne organy rentowe, które przyznały emeryturę lub rentę, wypłacają to

świadczenie pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości wypłaconych za ten

okres zasiłków i przekazują te kwoty na rachunek bankowy właściwego ośrodka

pomocy społecznej.

2. W przypadku zasiłku okresowego przyznanego rodzinie świadczenie

pomniejsza się o część kwoty przypadającą na tę osobę, której przyznano emeryturę

lub rentę.

3. Kwota pomniejszenia, o której mowa w ust. 1, nie może być wyższa niż

przyznana za ten okres kwota emerytury lub renty.

Rozdział 7

Postępowanie w sprawie świadczeń z pomocy społecznej

Art. 100. 1. W postępowaniu w sprawie świadczeń z pomocy społecznej

należy kierować się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy

społecznej i ochroną ich dóbr osobistych. W szczególności nie należy podawać do

wiadomości publicznej nazwisk osób korzystających z pomocy społecznej oraz

rodzaju i zakresu przyznanego świadczenia.

2. W zakresie niezbędnym do przyznawania i udzielania świadczeń z pomocy

społecznej można przetwarzać dane osób ubiegających się i korzystających z tych

świadczeń dotyczące: pochodzenia etnicznego, stanu zdrowia, nałogów, skazań,

orzeczeń o ukaraniu, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym

lub administracyjnym.

Art. 101. 1. Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca

zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

2. W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego

miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.

3. W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby

ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach

2017-08-11

©Telksinoe s. 77/123

cudzoziemców, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub

zgody na pobyt tolerowany, i cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, właściwa

miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

4. W przypadkach, o których mowa w ust. 3, można przyznać świadczenia

wymienione w art. 37–42 i 47–50.

5. Do przyznawania świadczeń w miejscu pobytu nie stosuje się kwot

kryteriów dochodowych podwyższonych zgodnie z art. 8 ust. 2.

6. Dla mieszkańca domu właściwa jest gmina, która skierowała go do domu

pomocy społecznej.

7. Gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie

miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie,

która przyznała świadczenia w miejscu pobytu.

Art. 102. 1. Świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby

zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby

zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego.

2. Pomoc społeczna może być udzielana z urzędu.

Art. 103. 1. Kierownik ośrodka pomocy społecznej i kierownik powiatowego

centrum pomocy rodzinie może, w drodze umowy, ustalić z małżonkiem,

zstępnymi lub wstępnymi wysokość świadczonej przez nich pomocy na rzecz

osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia. W tym przypadku nie stosuje się

art. 96 ust. 1 pkt 3.

2. Kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala w drodze umowy

z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu wysokość

wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w domu pomocy społecznej,

biorąc pod uwagę wysokość dochodów i możliwości, przy czym opłata ta nie

powinna być zwiększana w przypadku gdy jedna z osób jest zwalniana

z odpłatności z mocy prawa lub z powodów, o których mowa w art. 64.

Art. 104. 1. Należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy

społecznej, z tytułu opłat określonych przepisami ustawy oraz z tytułu nienależnie

pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji.

2017-08-11

©Telksinoe s. 78/123

2. W przypadku posiadania uprawnień do świadczeń pieniężnych z pomocy

społecznej kwoty nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych podlegają

potrąceniu z bieżących wypłat.

3. Wysokość należności, o których mowa w ust. 1, podlegających zwrotowi

oraz terminy ich zwrotu ustala się w drodze decyzji administracyjnej.

4. W przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie

zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu opłat określonych w ustawie

oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby

dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki

udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu

należności, o których mowa w ust. 1, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby

zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę

nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności

albo rozłożyć na raty.

5. Należności, o których mowa w ust. 1, ulegają przedawnieniu z upływem

3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna.

6. Bieg przedawnienia przerywa odroczenie terminu płatności należności lub

rozłożenie spłaty należności na raty. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia

biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu ustalonym jako ostatni dzień

spłaty odroczonej należności lub po dniu ustalonym jako ostatni dzień spłaty

ostatniej raty należności.

7. Nie wydaje się decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, jeżeli

od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat.

8. Należności, o których mowa w ust. 1, podlegają zwrotowi na rachunek

bankowy odpowiednio gminy, powiatu lub samorządu województwa.

Art. 105. [1. Jednostki sektora finansów publicznych, w tym sądy, Policja,

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i

organy administracji publicznej, a także kuratorzy sądowi, pracodawcy, podmioty

wykonujące działalność leczniczą, przedszkola, szkoły, placówki, poradnie i

ośrodki, o których mowa w art. 2 pkt 1–7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o

systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. poz. 2156 oraz z 2016 r. poz. 35, 64, 195 i 668),

szkoły wyższe, organizacje pozarządowe, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z

dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, oraz

2017-08-11

©Telksinoe s. 79/123

podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 tej ustawy są obowiązani niezwłocznie, nie

później jednak niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku kierownika ośrodka

pomocy społecznej lub pracownika socjalnego udostępnić informacje, które mają

znaczenie dla rozstrzygnięcia o przyznaniu lub wysokości świadczeń z pomocy

społecznej, dla ustalenia wysokości odpłatności za świadczenia z pomocy

społecznej lub dla weryfikacji uprawnień do świadczeń z pomocy społecznej,

wysokości tych świadczeń lub odpłatności za te świadczenia.]

<1. Jednostki sektora finansów publicznych, w tym sądy, Policja, Zakład Nowe brzmienie

ust. 1 w art. 105

Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wejdzie w życie z

dn. 1.09.2017 r.

i organy administracji publicznej, a także kuratorzy sądowi, pracodawcy,

(Dz. U. z 2017 r.

podmioty wykonujące działalność leczniczą, przedszkola, szkoły, placówki, poz. 60).

poradnie i ośrodki, o których mowa w art. 2 pkt 1–8 ustawy z dnia 14 grudnia

2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59), szkoły wyższe,

organizacje pozarządowe, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia

24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, oraz

podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 tej ustawy są obowiązani niezwłocznie,

nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku

kierownika ośrodka pomocy społecznej lub pracownika socjalnego udostępnić

informacje, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia o przyznaniu lub

wysokości świadczeń z pomocy społecznej, dla ustalenia wysokości odpłatności

za świadczenia z pomocy społecznej lub dla weryfikacji uprawnień do

świadczeń z pomocy społecznej, wysokości tych świadczeń lub odpłatności za

te świadczenia.>

2. Udostępnienie informacji gromadzonych przez publiczne służby

zatrudnienia, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia o przyznaniu lub wysokości

świadczeń z pomocy społecznej odbywa się na zasadach określonych w art. 4 ust. 6

i art. 33 ust. 6–9 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 645).

3. Kierownik ośrodka pomocy społecznej lub pracownik socjalny mogą

wystąpić, drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw

zabezpieczenia społecznego, do jednostki organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych z wnioskiem o udostępnienie informacji, o których mowa w art. 23a

ust. 2 pkt 19, w celu weryfikacji prawa do świadczeń z pomocy społecznej.

2017-08-11

©Telksinoe s. 80/123

Art. 106. 1. Przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie

decyzji administracyjnej.

2. Udzielenie świadczeń w postaci interwencji kryzysowej, pracy socjalnej,

poradnictwa, uczestnictwa w zajęciach klubu samopomocy, klubu samopomocy dla

osób z zaburzeniami psychicznymi, schronienia w formie ogrzewalni i noclegowni,

sprawienia pogrzebu, a także przyznanie biletu kredytowanego nie wymaga

wydania decyzji administracyjnej.

3. Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za

okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony

wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7–11. W przypadku

gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie

przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne

kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni

objętych świadczeniem.

3a. Zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie

pobierania świadczenia pieniężnego nie wpływa na wysokość świadczenia

pieniężnego, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium

dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na

osobę w rodzinie.

3b. Zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie

ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej

odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium

dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na

osobę w rodzinie.

3c. (uchylony)

4. Decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania

świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego

oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, wydaje się po

przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego.

5. Decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez

jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub

osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub

uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art.

2017-08-11

©Telksinoe s. 81/123

107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej

zgody.

6. Odwołanie od decyzji w sprawie świadczeń z pomocy społecznej może

złożyć inna osoba za zgodą osoby ubiegającej się o świadczenie.

7. W przypadku złożenia przez osobę, która nie posiada orzeczenia o

całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenia o znacznym lub

umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o

rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,

wniosku o przyznanie zasiłku stałego wraz z wymaganą dokumentacją oraz

potwierdzeniem złożenia wniosku o przyznanie świadczenia uzależnionego od

niezdolności do pracy albo wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu

niepełnosprawności, wszczyna się postępowanie o ustalenie uprawnienia do zasiłku

stałego, a następnie po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego:

1) w przypadku spełnienia warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 i 4, z

wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy – postępowanie

zawiesza się do dnia dostarczenia orzeczenia;

2) w przypadku niespełnienia któregokolwiek z warunków, o których mowa w

art. 37 ust. 1 lub 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy

– odmawia się przyznania zasiłku stałego.

8. Na okres zawieszenia postępowania przyznaje się z urzędu zasiłek

okresowy w wysokości i na zasadach określonych w art. 38.

9. Jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone w terminie

60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo

do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o

przyznanie zasiłku stałego wraz z potwierdzeniem, o którym mowa w ust. 7. Do

ustalenia kwoty zasiłku stałego za okres pobierania zasiłku okresowego w trakcie

zawieszenia postępowania art. 37 ust. 6 nie stosuje się.

10. Jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone po

upływie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się,

a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym

dostarczono orzeczenie. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za miesiąc, w którym

2017-08-11

©Telksinoe s. 82/123

dostarczono orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, nie stosuje się art. 37 ust. 6 w

przypadku pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania.

11. W przypadku niedostarczenia orzeczenia, o którym mowa w ust. 7, w

terminie 3 lat od dnia zawieszenia postępowania, zawieszone postępowanie

podejmuje się z urzędu.

Art. 106a. 1. Jeżeli osoba uprawniona nie podejmuje świadczeń pieniężnych

przez dwa kolejne miesiące kalendarzowe, wstrzymuje się wypłatę tych świadczeń

oraz wszczyna postępowanie wyjaśniające w celu sprawdzenia przyczyn

nieodbierania świadczeń.

2. W przypadku udzielenia przez osobę niepodejmującą świadczeń

pieniężnych wyjaśnień dotyczących przyczyny nieodbierania świadczeń wypłaca

się jej świadczenia za okres wstrzymania wypłaty świadczeń, jeżeli osoba spełnia

warunki określone w ustawie.

3. W przypadku gdy z osobą, o której mowa w ust. 1, nie można

przeprowadzić rodzinnego wywiadu środowiskowego i mimo prawidłowo

dostarczonego wezwania do stawienia się w ośrodku pomocy społecznej celem

złożenia wyjaśnień osoba nie stawiła się w wyznaczonym terminie, stwierdza się,

w drodze decyzji administracyjnej, wygaśnięcie decyzji przyznającej świadczenie.

Art. 107. 1. Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się u osób

i rodzin korzystających lub ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej

w celu ustalenia ich sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej oraz u

osób, o których mowa w art. 103.

1a. Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się również na podstawie:

1) art. 23 ust. 4aa ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne lub osoby pobierającej

to świadczenie w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących okoliczności

związanej z niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy

zarobkowej oraz sprawowaniem faktycznej opieki nad osobą, na którą ubiega

się lub pobiera świadczenie pielęgnacyjne;

2) art. 23 ust. 4e i 4f ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach

rodzinnych u osoby ubiegającej się o specjalny zasiłek opiekuńczy lub osoby

pobierającej to świadczenie w celu weryfikacji okoliczności dotyczących

2017-08-11

©Telksinoe s. 83/123

spełniania warunku niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej

pracy zarobkowej oraz sprawowania faktycznej opieki nad osobą, na którą

ubiega się lub pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy;

3) art. 15 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu

dzieci u osoby ubiegającej się o świadczenie wychowawcze lub osoby

pobierającej to świadczenie w celu weryfikacji wątpliwości dotyczących

sprawowania opieki nad dzieckiem, wydatkowania świadczenia

wychowawczego niezgodnie z celem lub marnotrawienia świadczenia

wychowawczego.

1b. W sprawach, o których mowa w ust. 1 i 1a, wypełnia się odpowiednie

części kwestionariusza wywiadu.

2. (uchylony)

3. Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza pracownik socjalny,

również na potrzeby jednostki organizacyjnej pomocy społecznej z terenu innej

gminy, po okazaniu legitymacji pracownika socjalnego.

3a. Przy przeprowadzaniu rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz

świadczeniu pracy socjalnej w środowisku może uczestniczyć drugi pracownik

socjalny. Rodzinny wywiad środowiskowy oraz świadczenie pracy socjalnej w

środowisku może się odbywać w asyście funkcjonariusza Policji.

3b. Kierownik ośrodka pomocy społecznej, na wniosek pracownika

socjalnego ośrodka pomocy społecznej lub z własnej inicjatywy, może wystąpić z

wnioskiem do właściwego miejscowo komendanta Policji o asystę w trakcie

przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego lub świadczenia pracy

socjalnej w środowisku. Właściwy miejscowo komendant Policji jest obowiązany

do zapewnienia pracownikowi socjalnemu asysty Policji przy przeprowadzaniu

rodzinnego wywiadu środowiskowego lub świadczeniu pracy socjalnej w

środowisku.

4. W przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej

po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie,

sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych

form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku

zmiany danych.

2017-08-11

©Telksinoe s. 84/123

4a. Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu

środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy

społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze

świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania

świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania

świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

5. Pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy

może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia

oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Odmowa złożenia oświadczenia

jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia.

5a. (uchylony)

5b. Sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby lub rodziny

ustala się na podstawie następujących dokumentów:

1) dowodu osobistego lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;

2) skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka lub książeczki zdrowia dziecka;

3) dokumentów określających status cudzoziemca w Rzeczypospolitej Polskiej;

4) decyzji właściwego organu w sprawie renty, emerytury, świadczenia

przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego, emerytury pomostowej,

nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, uposażenia w stanie

spoczynku, renty strukturalnej oraz renty socjalnej;

5) orzeczenia komisji do spraw inwalidztwa i zatrudnienia wydanego przed

dniem 1 września 1997 r., orzeczenia lekarza orzecznika o niezdolności do

pracy, niezdolności do samodzielnej egzystencji, orzeczenia komisji

lekarskiej;

6) orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu

niepełnosprawności;

7) zaświadczenia albo oświadczenia o wysokości wynagrodzenia z tytułu

zatrudnienia, zawierającego informacje o wysokości potrąconej zaliczki na

podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne,

składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w części finansowanej przez

ubezpieczonego oraz składki na ubezpieczenie chorobowe;

8) zaświadczenia albo oświadczenia o wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego

na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo

2017-08-11

©Telksinoe s. 85/123

w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni

kółek rolniczych (usług rolniczych), zawierającego informacje o potrąconej

zaliczce na podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie

zdrowotne, składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w części

finansowanej przez ubezpieczonego oraz składki na ubezpieczenie

chorobowe;

9) zaświadczenia albo oświadczenia o okresie zatrudnienia, w tym o okresach,

za które były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne, oraz o okresach

nieskładkowych;

10) dowodu otrzymania renty, emerytury, zasiłku przedemerytalnego lub

świadczenia przedemerytalnego, emerytury pomostowej, nauczycielskiego

świadczenia kompensacyjnego, uposażenia w stanie spoczynku, renty

strukturalnej oraz renty socjalnej;

11) zaświadczenia urzędu gminy albo oświadczenia o powierzchni gospodarstwa

rolnego w hektarach przeliczeniowych;

12) zaświadczenia albo oświadczenia o kontynuowaniu nauki w [gimnazjum, Zmiana w pkt 12

w ust. 5b w art.

szkole ponadgimnazjalnej] , szkole 107 wejdzie w

życie z dn.

ponadpodstawowej lub szkole wyższej;

1.09.2017 r. (Dz.

13) decyzji starosty o uznaniu lub odmowie uznania za osobę bezrobotną, utracie U. z 2017 r. poz.

60).

statusu osoby bezrobotnej, o przyznaniu, odmowie przyznania, wstrzymaniu,

wznowieniu wypłaty oraz utracie lub pozbawieniu prawa do zasiłku dla

bezrobotnych, świadczenia szkoleniowego, stypendium, dodatku

aktywizacyjnego albo oświadczenia o pozostawaniu w ewidencji

bezrobotnych lub poszukujących pracy;

14) decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ustaleniu kapitału

początkowego;

15) zaświadczenia albo oświadczenia o zobowiązaniu do opłacania składki na

ubezpieczenie społeczne rolników;

15a) dowodu opłacenia składki na ubezpieczenie społeczne rolników;

15b) dowodu opłacenia składki na ubezpieczenie społeczne przez osoby

prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą;

2017-08-11

©Telksinoe s. 86/123

16) zaświadczenia albo oświadczenia o zadeklarowanej podstawie wymiaru

składek na ubezpieczenie społeczne osób prowadzących pozarolniczą

działalność gospodarczą;

17) zaświadczenia, o których mowa w art. 8 ust. 7 i 8;

18) zaświadczenia albo oświadczenia o uzyskaniu dochodu, o którym mowa

w art. 8 ust. 11 i 12;

19) decyzji organów przyznających świadczenia pieniężne;

20) oświadczenia o stanie majątkowym.

5c. Do oświadczeń, o których mowa w ust. 5b, przepis art. 57 ust. 3c stosuje

się odpowiednio.

5d. W przypadku gdy okoliczności sprawy, mające wpływ na prawo do

świadczeń, wymagają potwierdzenia innym oświadczeniem lub dokumentem niż

wymienionym w ust. 5b, można domagać się takiego oświadczenia lub dokumentu.

5e. Kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego wypełnia się w

postaci papierowej lub elektronicznej za pomocą systemu teleinformatycznego

udostępnianego bezpłatnie przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia

społecznego.

5f. System teleinformatyczny, o którym mowa w ust. 5e, zapewnia, po

zatwierdzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, niezmienność i integralność

danych uzyskanych od osoby, z którą został przeprowadzony rodzinny wywiad

środowiskowy.

5g. W przypadku wypełnienia kwestionariusza rodzinnego wywiadu

środowiskowego w postaci elektronicznej, po zatwierdzeniu jego treści przez

pracownika socjalnego, osoba, z którą przeprowadza się wywiad, podpisuje

oświadczenie, w którym potwierdza zapoznanie się z treścią przeprowadzonego

wywiadu, prawdziwość danych zawartych w wywiadzie oraz zapoznanie się z

pouczeniem o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

5h. W oświadczeniu, o którym mowa w ust. 5g, pracownik socjalny

przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy wpisuje wygenerowaną

automatycznie przez system teleinformatyczny, o którym mowa w ust. 5e,

sygnaturę zatwierdzonego wywiadu w postaci elektronicznej. Wywiad ten po

podpisaniu oświadczenia nie może być zmieniony w zakresie danych pozyskanych

od osoby w trakcie przeprowadzanego wywiadu.

2017-08-11

©Telksinoe s. 87/123

6. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze

rozporządzenia:

1) sposób i terminy przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego,

2) wzór kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego,

3) wzór oświadczenia o stanie majątkowym,

4) wzór oświadczenia, o którym mowa w ust. 5g,

5) wzór legitymacji pracownika socjalnego

– mając na uwadze konieczność zapewnienia rzetelności i kompleksowości

przeprowadzanego rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz identyfikacji

pracownika socjalnego.

Art. 108. 1. W celu określenia sposobu współdziałania w rozwiązywaniu

problemów osoby lub rodziny znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej

pracownik socjalny zatrudniony w ośrodku pomocy społecznej lub w powiatowym

centrum pomocy rodzinie może zawrzeć kontrakt socjalny z tą osobą lub rodziną,

w celu wzmocnienia aktywności i samodzielności życiowej, zawodowej lub

przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu.

2. W przypadku osób bezrobotnych podpisanie kontraktu socjalnego,

w ramach którego są realizowane działania na rzecz wzmocnienia aktywności

osoby bezrobotnej, może być dokonywane na podstawie skierowania powiatowego

urzędu pracy na zasadach określonych w art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia

2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

3. Za osobę, z którą zawarto kontrakt socjalny, o której mowa w ust. 2,

ośrodek pomocy społecznej opłaca składkę na ubezpieczenie zdrowotne na

zasadach określonych w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej

finansowanych ze środków publicznych.

4. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze

rozporządzenia, wzór kontraktu socjalnego, uwzględniając indywidualne cechy

osoby podpisującej kontrakt socjalny.

Art. 109. Osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej są

obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie,

o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże

się z podstawą do przyznania świadczeń.

2017-08-11

©Telksinoe s. 88/123

DZIAŁ III

Organizacja pomocy społecznej

Rozdział 1

Struktura organizacyjna pomocy społecznej

Art. 110. 1. Zadania pomocy społecznej w gminach wykonują jednostki

organizacyjne – ośrodki pomocy społecznej.

2. Gmina, realizując zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, kieruje

się ustaleniami przekazanymi przez wojewodę.

3. Ośrodek pomocy społecznej, wykonując zadania własne gminy w zakresie

pomocy społecznej, kieruje się ustaleniami wójta (burmistrza, prezydenta miasta).

4. Ośrodek pomocy społecznej koordynuje realizację strategii, o której mowa

w art. 17 ust. 1 pkt 1.

5. Kierownik ośrodka pomocy społecznej może wytaczać na rzecz obywateli

powództwa o roszczenia alimentacyjne. W postępowaniu przed sądem stosuje się

odpowiednio przepisy o udziale prokuratora w postępowaniu cywilnym.

6. Ośrodek pomocy społecznej może kierować wnioski o ustalenie

niezdolności do pracy, niepełnosprawności i stopnia niepełnosprawności do

organów określonych odrębnymi przepisami.

7. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi ośrodka pomocy

społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych

w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do

właściwości gminy.

8. Upoważnienie, o którym mowa w ust. 7, może być także udzielone innej

osobie na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej.

9. Kierownik ośrodka pomocy społecznej składa radzie gminy coroczne

sprawozdanie z działalności ośrodka oraz przedstawia potrzeby w zakresie pomocy

społecznej.

10. Rada gminy, biorąc pod uwagę potrzeby, o których mowa w ust. 9,

opracowuje i kieruje do wdrożenia lokalne programy pomocy społecznej.

11. Ośrodek pomocy społecznej zatrudnia pracowników socjalnych

proporcjonalnie do liczby ludności gminy w stosunku jeden pracownik socjalny

zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy na 2000 mieszkańców lub

2017-08-11

©Telksinoe s. 89/123

proporcjonalnie do liczby rodzin i osób samotnie gospodarujących, objętych pracą

socjalną w stosunku jeden pracownik socjalny zatrudniony w pełnym wymiarze

czasu pracy na nie więcej niż 50 rodzin i osób samotnie gospodarujących.

12. Ośrodek pomocy społecznej zatrudnia w pełnym wymiarze czasu pracy

nie mniej niż 3 pracowników socjalnych.

Art. 110a. 1. W ramach struktury organizacyjnej ośrodka pomocy społecznej

może zostać wyodrębniony:

1) zespół realizujący zadania w zakresie pracy socjalnej;

2) zespół realizujący zadania w zakresie usług pomocy społecznej;

3) zespół realizujący zadania, o których mowa w pkt 1 i 2.

2. W skład zespołów, o których mowa w ust. 1, wchodzą specjaliści z zakresu

pracy socjalnej, specjaliści z zakresu pracy z rodziną oraz inni specjaliści

realizujący zadania usług pomocy społecznej, w tym w zakresie integracji

społecznej.

Art. 111. W celu realizacji zadań pomocy społecznej gmina może tworzyć

również inne jednostki organizacyjne.

Art. 111a. 1. Gmina może połączyć:

1) ośrodek pomocy społecznej z ośrodkiem wsparcia, z wyłączeniem ośrodka

wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi;

2) dom pomocy społecznej dla osób w podeszłym wieku lub dla osób przewlekle

somatycznie chorych z ośrodkiem wsparcia przeznaczonym dla osób

starszych.

2. W przypadku połączenia, o którym mowa w ust. 1, ośrodek wsparcia działa

w strukturze odpowiednio ośrodka pomocy społecznej lub domu pomocy

społecznej.

3. Osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej

będącymi w strukturze ośrodka pomocy społecznej lub domu pomocy społecznej

obowiązane są spełniać obowiązujące wymagania dla kierowników jednostek

organizacyjnych pomocy społecznej.

Art. 112. 1. Zadania pomocy społecznej w powiatach wykonują jednostki

organizacyjne – powiatowe centra pomocy rodzinie.

2017-08-11

©Telksinoe s. 90/123

2. Zadania powiatowych centrów pomocy rodzinie w miastach na prawach

powiatu realizują miejskie ośrodki pomocy społecznej, które mogą być nazwane

„miejskimi ośrodkami pomocy rodzinie”.

3. Kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie może wytaczać na rzecz

obywateli powództwa o roszczenia alimentacyjne. W postępowaniu przed sądem

stosuje się odpowiednio przepisy o udziale prokuratora w postępowaniu cywilnym.

4. Powiatowe centrum pomocy rodzinie może kierować wnioski o ustalenie

niezdolności do pracy, niepełnosprawności i stopnia niepełnosprawności do

organów określonych odrębnymi przepisami.

5. W indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do

właściwości powiatu decyzje administracyjne wydaje starosta lub z jego

upoważnienia kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie i inni pracownicy

centrum upoważnieni na wniosek kierownika.

6. (uchylony)

7. Zarząd powiatu zatrudnia kierowników jednostek organizacyjnych pomocy

społecznej, o których mowa w ust. 8, zgodnie z wymogami określonymi

w art. 122 ust. 1, po zasięgnięciu opinii kierownika powiatowego centrum pomocy

rodzinie lub kierownika ośrodka pomocy społecznej w mieście na prawach

powiatu.

7a. (uchylony)

8. Starosta przy pomocy powiatowego centrum pomocy rodzinie sprawuje

nadzór nad działalnością jednostek specjalistycznego poradnictwa, w tym

rodzinnego, oraz ośrodków wsparcia, domów pomocy społecznej i ośrodków

interwencji kryzysowej.

9. Powiatowe centrum pomocy rodzinie koordynuje realizację strategii,

o której mowa w art. 19 pkt 1.

10. (uchylony)

11. (uchylony)

12. Kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie składa radzie powiatu

coroczne sprawozdanie z działalności centrum oraz przedstawia wykaz potrzeb

w zakresie pomocy społecznej.

13. Rada powiatu na podstawie wykazu potrzeb, o którym mowa w ust. 12,

opracowuje i wdraża lokalne programy pomocy społecznej.

2017-08-11

©Telksinoe s. 91/123

Art. 112a. 1. Powiat może połączyć powiatowe centrum pomocy rodzinie

z ośrodkiem interwencji kryzysowej.

2. W przypadku połączenia, o którym mowa w ust. 1, ośrodek interwencji

kryzysowej działa w strukturze powiatowego centrum pomocy rodzinie.

3. Osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej

będącymi w strukturze powiatowego centrum pomocy społecznej obowiązane są

spełniać obowiązujące wymagania dla kierowników jednostek organizacyjnych

pomocy społecznej.

Art. 113. 1. Zadania pomocy społecznej w województwach samorządowych

wykonują jednostki organizacyjne – regionalne ośrodki polityki społecznej.

2. Regionalny ośrodek polityki społecznej koordynuje realizację strategii,

o której mowa w art. 21 pkt 1.

3. Marszałek województwa przy pomocy regionalnego ośrodka polityki

społecznej sprawuje nadzór nad podległymi jednostkami organizacyjnymi pomocy

społecznej, w szczególności w zakresie spraw finansowych i administracyjnych.

4. Marszałek województwa może, udzielić upoważnienia dyrektorowi

regionalnego ośrodka polityki społecznej lub na jego wniosek, innym pracownikom

tego ośrodka do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych

sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości samorządu

województwa.

Art. 113a. (uchylony)

Art. 113b. (uchylony)

Art. 113c. Jednostka organizacyjna pomocy społecznej zapewniająca

całodobowe usługi nie może się mieścić w jednym budynku z:

1) placówką zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym,

przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku;

2) placówką opiekuńczo-wychowawczą, regionalną placówką opiekuńczo-

-terapeutyczną lub interwencyjnym ośrodkiem preadopcyjnym;

3) specjalistycznym ośrodkiem wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie lub

ośrodkiem wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie;

4) jednostką organizacyjną wymiaru sprawiedliwości;

5) zakładem aktywności zawodowej;

2017-08-11

©Telksinoe s. 92/123

6) izbą wytrzeźwień.

Art. 114. (uchylony)

Art. 115. 1. Jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymywać dotacje

celowe z budżetu państwa na dofinansowanie zadań własnych z zakresu pomocy

społecznej, przy czym wysokość dotacji nie może przekroczyć 80% kosztów

realizacji zadania, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Jeżeli środki przeznaczone na dotację, o której mowa w ust. 1, pochodzą

z programów rządowych, programów resortowych, pożyczek, o których mowa

w art. 5 ust. 1 pkt 4 lit. d ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

(Dz. U. z 2013 r. poz. 885, z późn. zm.6)) lub służą wypłacie zasiłków celowych na

pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego, wysokość dotacji

może przekroczyć 80% kosztów realizacji zadania.

Rozdział 2

Pracownicy socjalni

Art. 116. 1. Pracownikiem socjalnym może być osoba, która spełnia co

najmniej jeden z niżej wymienionych warunków:

1) posiada dyplom ukończenia kolegium pracowników służb społecznych;

2) ukończyła studia wyższe na kierunku praca socjalna;

3) do dnia 31 grudnia 2013 r. ukończyła studia wyższe o specjalności

przygotowującej do zawodu pracownika socjalnego na jednym z kierunków:

a) pedagogika,

b) pedagogika specjalna,

c) politologia,

d) polityka społeczna,

e) psychologia,

f) socjologia,

g) nauki o rodzinie.

1a. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w porozumieniu

z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze

6)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 938

i 1646, z 2014 r. poz. 379, 911, 1146, 1626 i 1877, z 2015 r. poz. 238, 532, 1045, 1117, 1130,

1189, 1190, 1269, 1358, 1513, 1830, 1854, 1890 i 2150 oraz z 2016 r. poz. 195.

2017-08-11

©Telksinoe s. 93/123

rozporządzenia, wymagane umiejętności, wykaz przedmiotów, minimalny wymiar

zajęć dydaktycznych oraz zakres i wymiar praktyk zawodowych dla specjalności

przygotowującej do zawodu pracownika socjalnego, realizowanej w szkołach

wyższych na kierunkach wymienionych w ust. 1, kierując się koniecznością

odpowiedniego przygotowania absolwentów do wykonywania zawodu pracownika

socjalnego.

2. Ustala się następujące stopnie specjalizacji zawodowej w zawodzie

pracownika socjalnego:

1) I stopień specjalizacji zawodowej z zakresu pracy socjalnej, mający na celu

uzupełnienie wiedzy i doskonalenie umiejętności zawodowych pracowników

socjalnych;

2) II stopień specjalizacji zawodowej z zakresu pracy socjalnej, mający na celu

pogłębienie wiedzy i doskonalenie umiejętności pracy z wybranymi grupami

osób korzystających z pomocy społecznej.

3. Szkolenie w zakresie specjalizacji w zawodzie pracownika socjalnego

mogą realizować jednostki prowadzące kształcenie lub doskonalenie zawodowe po

uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.

Art. 117. 1. Przy ministrze właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego

działa Centralna Komisja Egzaminacyjna do spraw stopni specjalizacji zawodowej

pracowników socjalnych, zwana dalej „Komisją”, której członków powołuje

i odwołuje minister.

2. W związku z wykonywaniem czynności wynikających z ust. 3 członkom

Komisji przysługują diety oraz inne należności za czas podróży, na zasadach

określonych w przepisach dotyczących podróży służbowych pracowników na

obszarze kraju.

2a. Koszty działalności Komisji, w tym wynagrodzenia członków Komisji, są

pokrywane z budżetu państwa, z części, której dysponentem jest minister właściwy

do spraw zabezpieczenia społecznego.

3. Do zadań Komisji należy w szczególności:

1) przeprowadzanie postępowania w zakresie nadawania stopni specjalizacji

zawodowej oraz egzaminu dla pracowników socjalnych ubiegających się o II

stopień specjalizacji zawodowej w terminie wyznaczonym przez Komisję

2017-08-11

©Telksinoe s. 94/123

oraz informowanie osób ubiegających się o dopuszczenie do egzaminu na II

stopień specjalizacji zawodowej o terminie egzaminu;

2) nadawanie II stopnia specjalizacji zawodowej;

3) prowadzenie rejestru wydanych dyplomów;

4) powoływanie i odwoływanie przewodniczącego i członków regionalnych

komisji egzaminacyjnych do spraw stopni specjalizacji zawodowej

w zawodzie pracownika socjalnego;

5) kontrolowanie pracy regionalnych komisji egzaminacyjnych i podmiotów

prowadzących szkolenia;

6) opiniowanie dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego

programów szkoleń z zakresu I i II stopnia specjalizacji w zawodzie

pracownik socjalny i przedstawianie informacji na temat zasobów jednostek,

o których mowa w art. 116 ust. 3; opiniowanie kandydatów na konsultantów

prac dyplomowych na II stopień specjalizacji, o których mowa w art. 118a

pkt 8;

7) przedstawianie ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego

informacji dotyczących zasięgu, przebiegu i poziomu szkoleń w zakresie

specjalizacji;

8) opiniowanie spraw spornych dotyczących pracy komisji regionalnych;

8a) przeprowadzanie postępowania oraz egzaminu w zakresie uzyskiwania

certyfikatu superwizora pracy socjalnej w terminie wyznaczonym przez

Komisję oraz informowanie osób ubiegających się o dopuszczenie do

egzaminu na superwizora pracy socjalnej o terminie egzaminu;

8b) opiniowanie dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego

programów szkoleń dla superwizorów pracy socjalnej i przedstawianie

informacji na temat zasobów jednostek, o których mowa w art. 121a ust. 4;

9) nadawanie certyfikatu superwizora pracy socjalnej i prowadzenie rejestru

wydanych certyfikatów.

3a. Rejestr wydanych certyfikatów superwizora pracy socjalnej jest jawny

i udostępniany w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej urzędu

obsługującego ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.

4. Za egzamin, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, w tym za egzamin

poprawkowy, osoby przystępujące do egzaminu wnoszą opłatę w wysokości 10%

2017-08-11

©Telksinoe s. 95/123

przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku

kalendarzowym.

5. Komisja, w zakresie organizacji egzaminów na II stopień specjalizacji

w zawodzie pracownik socjalny, współpracuje z jednostką organizacyjną, nad

którą nadzór sprawuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego

i której zakres działania obejmuje prowadzenie działalności szkoleniowej

adresowanej do służb społecznych oraz instytucji działających w obszarze polityki

społecznej.

6. Komisja, w zakresie organizacji egzaminów dla superwizorów pracy

socjalnej, współpracuje z jednostką organizacyjną, nad którą nadzór sprawuje

minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego i której zakres działania

obejmuje prowadzenie działalności szkoleniowej adresowanej do służb

społecznych oraz instytucji działających w obszarze polityki społecznej oraz

organizację egzaminów z zakresu tematyki polityki społecznej, ze szczególnym

uwzględnieniem pomocy społecznej i pracy socjalnej.

Art. 118. 1. Przy urzędach marszałkowskich działają regionalne komisje

egzaminacyjne do spraw stopni specjalizacji zawodowej pracowników socjalnych,

z zastrzeżeniem ust. 1a.

1a. Decyzją marszałka województwa regionalna komisja egzaminacyjna

może działać przy regionalnym ośrodku polityki społecznej lub przy innym

podmiocie, którego organem prowadzącym jest samorząd województwa.

1b. W związku z wykonywaniem zadań, o których mowa w ust. 2, członkom

regionalnych komisji egzaminacyjnych przysługują diety oraz inne należności za

czas podróży, na zasadach określonych w przepisach dotyczących podróży

służbowych pracowników na obszarze kraju.

1c. Koszty działalności regionalnych komisji egzaminacyjnych, w tym

wynagrodzenia członków komisji, pokrywa urząd marszałkowski, a w przypadku,

o którym mowa w ust. 1a, regionalny ośrodek polityki społecznej albo podmiot,

którego organem prowadzącym jest samorząd województwa.

1d. Obsługę administracyjno-techniczną regionalnej komisji egzaminacyjnej

zapewnia marszałek danego województwa, a w przypadku, o którym mowa

w ust. 1a, dyrektor regionalnego ośrodka polityki społecznej albo osoba kierująca

innym podmiotem, którego organem prowadzącym jest samorząd województwa.

2017-08-11

©Telksinoe s. 96/123

2. Do zadań regionalnych komisji egzaminacyjnych należy:

1) przeprowadzanie postępowania w zakresie nadawania stopni specjalizacji

zawodowej oraz egzaminu dla pracowników socjalnych, ubiegających się

o I stopień specjalizacji zawodowej;

2) nadawanie I stopnia specjalizacji zawodowej;

3) prowadzenie rejestru wydanych dyplomów;

4) opracowywanie informacji, opinii i wniosków dotyczących I stopnia

specjalizacji zawodowej dla Komisji oraz dla ministra właściwego do spraw

zabezpieczenia społecznego.

2a. Za egzamin, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, w tym za egzamin

poprawkowy, osoby przystępujące wnoszą opłatę w wysokości 10% przeciętnego

wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku kalendarzowym.

3. (uchylony)

Art. 118a. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi,

w drodze rozporządzenia:

1) tryb powoływania i odwoływania członków Komisji i regionalnych komisji

egzaminacyjnych oraz organizację pracy Komisji i regionalnych komisji

egzaminacyjnych,

2) minimum programowe dla specjalizacji I i II stopnia w zawodzie pracownik

socjalny,

3) specjalności obowiązujące dla specjalizacji II stopnia w zawodzie pracownik

socjalny,

4) tryb postępowania w sprawie nadawania stopni specjalizacji i wydawania

dyplomów,

5) wzory dyplomów uzyskania I i II stopnia specjalizacji w zawodzie pracownik

socjalny stanowiące załącznik do rozporządzenia,

6) warunki uzyskiwania przez pracowników socjalnych stopni specjalizacji

zawodowej,

7) wytyczne dotyczące prac dyplomowych dla kandydatów ubiegających się

o uzyskanie II stopnia specjalizacji,

8) wymagania dotyczące kadry dydaktycznej szkoleń w zakresie specjalizacji

I i II stopnia w zawodzie pracownik socjalny i konsultantów prac

2017-08-11

©Telksinoe s. 97/123

dyplomowych szkoleń w zakresie specjalizacji II stopnia w zawodzie

pracownik socjalny,

9) tryb kontrolowania, o którym mowa w art. 117 ust. 3 pkt 5,

10) warunki, jakie powinny spełniać podmioty prowadzące szkolenia w zakresie

specjalizacji, dla zapewnienia odpowiedniego poziomu szkolenia,

11) tryb wnoszenia odpłatności za egzamin na I i II stopień specjalizacji

w zawodzie pracownik socjalny,

12) organizację i sposób przeprowadzania egzaminu na I i II stopień specjalizacji

w zawodzie pracownik socjalny,

13) zasady wyboru jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 117 ust. 5,

i warunki jej współpracy z Komisją w zakresie organizacji egzaminów na II

stopień specjalizacji w zawodzie pracownik socjalny

– uwzględniając potrzebę zapewnienia odpowiedniego poziomu szkolenia,

odpowiedniego poziomu przygotowania pracowników socjalnych do wykonywania

przez nich specjalistycznych zadań z zakresu pracy socjalnej, odpowiedniego

poziomu świadczonych usług przez pracowników socjalnych, ujednolicenia

wymogów dotyczących nadawania I i II stopnia specjalizacji zawodowej

w zawodzie pracownika socjalnego, ujednolicenia wzoru dyplomu uzyskania I i II

stopnia specjalizacji zawodowej w zawodzie pracownika socjalnego oraz

ujednolicenia wymogów prowadzenia szkoleń i przeprowadzania egzaminów

z zakresu I i II stopnia specjalizacji zawodowej w zawodzie pracownika

socjalnego.

Art. 119. 1. Do zadań pracownika socjalnego należy w szczególności:

1) praca socjalna;

2) dokonywanie analizy i oceny zjawisk, które powodują zapotrzebowanie na

świadczenia z pomocy społecznej oraz kwalifikowanie do uzyskania tych

świadczeń;

3) udzielanie informacji, wskazówek i pomocy w zakresie rozwiązywania spraw

życiowych osobom, które dzięki tej pomocy będą zdolne samodzielnie

rozwiązywać problemy będące przyczyną trudnej sytuacji życiowej;

skuteczne posługiwanie się przepisami prawa w realizacji tych zadań;

4) pomoc w uzyskaniu dla osób będących w trudnej sytuacji życiowej

poradnictwa dotyczącego możliwości rozwiązywania problemów i udzielania

2017-08-11

©Telksinoe s. 98/123

pomocy przez właściwe instytucje państwowe, samorządowe i organizacje

pozarządowe oraz wspieranie w uzyskiwaniu pomocy;

5) udzielanie pomocy zgodnie z zasadami etyki zawodowej;

6) pobudzanie społecznej aktywności i inspirowanie działań samopomocowych

w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych osób, rodzin, grup

i środowisk społecznych;

7) współpraca i współdziałanie z innymi specjalistami w celu przeciwdziałania

i ograniczania patologii i skutków negatywnych zjawisk społecznych,

łagodzenie skutków ubóstwa;

8) inicjowanie nowych form pomocy osobom i rodzinom mającym trudną

sytuację życiową oraz inspirowanie powołania instytucji świadczących usługi

służące poprawie sytuacji takich osób i rodzin;

9) współuczestniczenie w inspirowaniu, opracowaniu, wdrożeniu oraz

rozwijaniu regionalnych i lokalnych programów pomocy społecznej

ukierunkowanych na podniesienie jakości życia.

2. Przy wykonywaniu zadań pracownik socjalny jest obowiązany:

1) kierować się zasadami etyki zawodowej;

2) kierować się zasadą dobra osób i rodzin, którym służy, poszanowania ich

godności i prawa tych osób do samostanowienia;

3) przeciwdziałać praktykom niehumanitarnym i dyskryminującym osobę,

rodzinę lub grupę;

4) udzielać osobom zgłaszającym się pełnej informacji o przysługujących im

świadczeniach i dostępnych formach pomocy;

5) zachować w tajemnicy informacje uzyskane w toku czynności zawodowych,

także po ustaniu zatrudnienia, chyba że działa to przeciwko dobru osoby lub

rodziny;

6) podnosić swoje kwalifikacje zawodowe poprzez udział w szkoleniach

i samokształcenie.

Art. 120. 1. Pracowników socjalnych mogą również zatrudniać inne

instytucje, a w szczególności jednostki organizacyjne właściwe w sprawach

zatrudnienia i przeciwdziałania bezrobociu, szpitale, zakłady karne, do

wykonywania zadań tych jednostek w zakresie pomocy społecznej.

2017-08-11

©Telksinoe s. 99/123

2. Pracownicy socjalni mogą być również zatrudniani w podmiotach

uprawnionych, o których mowa w art. 25 ust. 1.

3. Pracownicy socjalni mogą być również zatrudniani przez podmioty

realizujące zadania określone w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy

zastępczej.

Art. 121. 1. Pracownik socjalny korzysta z prawa pierwszeństwa przy

wykonywaniu swoich zadań w urzędach, instytucjach i innych placówkach.

Organy są obowiązane do udzielania pracownikowi socjalnemu pomocy w zakresie

wykonywania tych czynności.

2. Pracownikowi socjalnemu przysługuje ochrona prawna przewidziana dla

funkcjonariuszy publicznych.

3. Pracownikowi socjalnemu zatrudnionemu w ośrodku pomocy społecznej

lub w powiatowym centrum pomocy rodzinie, do którego obowiązków należy

praca socjalna oraz przeprowadzanie rodzinnych wywiadów środowiskowych,

jeżeli przepracował nieprzerwanie i faktycznie co najmniej 5 lat, przysługuje raz na

dwa lata dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych.

3a. Pracownikowi socjalnemu zatrudnionemu w pełnym wymiarze czasu

pracy w samorządowych jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, do

którego podstawowych obowiązków należy świadczenie pracy socjalnej

w środowisku, w tym przeprowadzanie rodzinnych wywiadów środowiskowych

poza siedzibą jednostki, przysługuje wypłacany co miesiąc dodatek do

wynagrodzenia w wysokości 250 zł. W przypadku zatrudnienia w mniejszym

wymiarze czasu pracy dodatek przysługuje w wysokości proporcjonalnej do czasu

pracy.

3b. Pracownikowi socjalnemu przysługuje zwrot kosztów uczestnictwa

w szkoleniach w zakresie specjalizacji zawodowej w zawodzie pracownika

socjalnego, w kwocie nie mniejszej niż 50% kosztów szkolenia.

3c. Pracownikowi socjalnemu, do którego obowiązków należy świadczenie

pracy socjalnej w środowisku lub przeprowadzanie rodzinnych wywiadów

środowiskowych poza siedzibą jednostki, przysługuje zwrot kosztów przejazdów

z miejsca pracy do miejsc wykonywania przez niego czynności zawodowych,

w przypadku braku możliwości zapewnienia dojazdu środkami pozostającymi

w dyspozycji zatrudniającego go pracodawcy.

2017-08-11

©Telksinoe s. 100/123

4. Dzień 21 listopada ustanawia się Dniem Pracownika Socjalnego.

5. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może przyznać

pracownikom socjalnym, jednostkom organizacyjnym pomocy społecznej oraz

podmiotom, o których mowa w art. 25, nagrody specjalne za wybitne, nowatorskie

rozwiązania w zakresie pomocy społecznej.

6. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze

rozporządzenia, warunki przyznawania nagród specjalnych, rodzaje nagród,

podmioty uprawnione do zgłaszania wniosków oraz sposób i tryb postępowania

w sprawie tych nagród, uwzględniając rodzaje działań, za jakie nagrody te

przysługują, oraz ich społeczną użyteczność.

Art. 121a. 1. Superwizja pracy socjalnej polega na ustawicznym rozwoju

zawodowym pracowników socjalnych, służącym utrzymaniu wysokiego poziomu

świadczonych usług, zachowaniu i wzmacnianiu kompetencji zawodowych,

udzielaniu wsparcia, poszukiwaniu źródeł trudności w pracy i możliwości ich

pokonywania.

2. Prawo do korzystania z superwizji pracy socjalnej prowadzonej przez

superwizorów pracy socjalnej ma każdy pracownik socjalny.

3. Superwizorem pracy socjalnej może być osoba, która ukończyła szkolenie

dla superwizorów pracy socjalnej, przystąpiła do egzaminu, zdała egzamin i

uzyskała certyfikat superwizora pracy socjalnej.

4. Szkolenie, o którym mowa w ust. 3, mogą realizować jednostki prowadzące

kształcenie pracowników socjalnych lub szkolenia z zakresu I lub II stopnia

specjalizacji w zawodzie pracownik socjalny i wykazujące się co najmniej 3-letnim

doświadczeniem w tym zakresie po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw

zabezpieczenia społecznego na prowadzenie szkoleń dla superwizorów pracy

socjalnej.

5. Warunkiem przystąpienia do szkolenia dla superwizorów pracy socjalnej

jest złożenie wniosku o dopuszczenie do szkolenia dla superwizorów pracy

socjalnej, a także wykazanie się posiadaniem wykształcenia wyższego

magisterskiego uprawniającego do wykonywania zawodu pracownika socjalnego,

lub posiadaniem decyzji o uznaniu kwalifikacji w zawodzie regulowanym

pracownika socjalnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o

zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach

2017-08-11

©Telksinoe s. 101/123

członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. poz. 394, z 2013 r. poz. 1650 oraz z 2014

r. poz. 1004)7) oraz co najmniej 5-letnim stażem w zawodzie pracownika socjalnego

lub wykazanie się udokumentowanym doświadczeniem w przeprowadzeniu co

najmniej 500 godzin szkoleń dla pracowników socjalnych z zakresu umiejętności

interpersonalnych i społecznych, metodyki pracy socjalnej, diagnozy socjalnej,

warsztatu pracy pracownika socjalnego lub aksjologii pracy socjalnej w okresie

ostatnich 5 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczeniu do szkolenia dla

superwizorów pracy socjalnej.

6. Za egzamin, o którym mowa w ust. 3, w tym za egzamin poprawkowy,

osoby przystępujące wnoszą opłatę w wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia

w gospodarce narodowej w poprzednim roku kalendarzowym.

7. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze

rozporządzenia:

1) cele, wytyczne i standard dla superwizji pracy socjalnej,

2) minimum programowe dla szkolenia superwizorów pracy socjalnej, o którym

mowa w ust. 3,

3) sposób szkolenia dla superwizorów pracy socjalnej,

4) sposób wnoszenia odpłatności za postępowanie związane z uzyskaniem

certyfikatu, w tym za egzamin i egzamin poprawkowy,

5) organizację i sposób przeprowadzania egzaminu,

6) wzór certyfikatu superwizora pracy socjalnej,

7) warunki, jakie powinny spełniać podmioty ubiegające się o uzyskanie zgody

na prowadzenie szkolenia dla superwizorów pracy socjalnej,

8) sposób i warunki nadawania podmiotom ubiegającym się o uzyskanie zgody

na prowadzenie szkolenia dla superwizorów pracy socjalnej uprawnień do

prowadzenia szkoleń dla superwizorów pracy socjalnej,

9) wymagania dotyczące kadry dydaktycznej szkolenia dla superwizorów pracy

socjalnej,

10) sposób prowadzenia nadzoru merytorycznego nad szkoleniami dla

superwizorów pracy socjalnej,

7)

Utraciła moc na podstawie art. 88 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania

kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. z

2016 r. poz. 65), która weszła w życie z dniem 18 stycznia 2016 r.

2017-08-11

©Telksinoe s. 102/123

11) zasady wyboru jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 117 ust. 6, i

warunki jej współpracy z Komisją w zakresie organizacji egzaminów na

superwizora pracy socjalnej

– uwzględniając potrzebę zapewnienia odpowiedniego poziomu szkolenia i

przygotowania superwizorów pracy socjalnej, odpowiedniego poziomu

świadczonych usług przez pracowników socjalnych, ujednolicenia wymogów

dotyczących uzyskania certyfikatu superwizora, ujednolicenia wzoru certyfikatu

oraz ujednolicenia wymogów prowadzenia szkoleń dla superwizorów pracy

socjalnej i sposobu prowadzenia nadzoru merytorycznego nad szkoleniami dla

superwizorów pracy socjalnej.

Art. 122. 1. Osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy

społecznej są obowiązane posiadać co najmniej 3-letni staż pracy w pomocy

społecznej oraz specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej.

2. Wymogi, o których mowa w ust. 1, nie dotyczą osób kierujących

placówkami rodzinnymi.

3. Szkolenie specjalizacyjne z zakresu organizacji pomocy społecznej mogą

realizować jednostki prowadzące kształcenie lub doskonalenie zawodowe po

uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.

4. (uchylony)

5. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze

rozporządzenia, minimum programowe specjalizacji z zakresu organizacji pomocy

społecznej, podmioty uprawnione do prowadzenia specjalizacji i wymagania ich

dotyczące, tryb nadawania tym podmiotom uprawnień do prowadzenia

specjalizacji, a także tryb uzyskiwania specjalizacji, kierując się koniecznością

zapewnienia sprawności i efektywności działania jednostek organizacyjnych

pomocy społecznej.

Art. 123. Prawa i obowiązki pracowników zatrudnionych w samorządowych

jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej regulują przepisy o pracownikach

samorządowych.

Art. 123a. (uchylony)

2017-08-11

©Telksinoe s. 103/123

Rozdział 3

Rada Pomocy Społecznej

Art. 124. 1. Przy ministrze właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego

działa Rada Pomocy Społecznej jako organ opiniodawczo-doradczy w sprawach

pomocy społecznej.

2. Do zakresu działania Rady Pomocy Społecznej należy:

1) opiniowanie projektów aktów prawnych oraz inicjowanie zmian przepisów

prawa w zakresie pomocy społecznej;

2) przygotowywanie ekspertyz dotyczących wybranych obszarów pomocy

społecznej;

3) przedstawianie ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego

okresowych informacji o swojej działalności;

4) przyjmowanie i opiniowanie dla ministra właściwego do spraw

zabezpieczenia społecznego wniosków o nagrody specjalne za wybitne

osiągnięcia w zakresie pomocy społecznej.

Art. 125. 1. Rada Pomocy Społecznej składa się z nie więcej niż 20 osób

reprezentujących jednostki organizacyjne pomocy społecznej, jednostki samorządu

terytorialnego, wojewodów, organizacje społeczne i zawodowe, kościoły i inne

związki wyznaniowe oraz środowiska naukowe.

2. Przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego do udziału w pracach

Rady Pomocy Społecznej rekomenduje Komisja Wspólna Rządu i Samorządu

Terytorialnego.

3. Członków Rady Pomocy Społecznej, spośród przedstawicieli określonych

w ust. 1, powołuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego na

okres 3 lat.

4. Członkowie Rady Pomocy Społecznej pełnią swoje funkcje społecznie.

5. Członkowie Rady Pomocy Społecznej korzystają ze zwolnień w pracy

w celu uczestniczenia w posiedzeniach Rady i przysługuje im zwrot kosztów

delegacji ze środków budżetu ministra właściwego do spraw zabezpieczenia

społecznego.

6. Koszty związane z obsługą Rady Pomocy Społecznej są pokrywane ze

środków budżetu ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.

2017-08-11

©Telksinoe s. 104/123

7. Rada Pomocy Społecznej może, za zgodą ministra właściwego do spraw

zabezpieczenia społecznego, zapraszać do współpracy ekspertów i inne osoby

niebędące jej członkami. Do udziału osób zaproszonych w posiedzeniach Rady

stosuje się odpowiednio ust. 5.

8. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze

rozporządzenia, tryb zgłaszania kandydatów na członków Rady Pomocy

Społecznej, organizację oraz tryb działania Rady Pomocy Społecznej,

uwzględniając zasadę kolegialności oraz pomocniczości prac Rady.

Rozdział 4

Nadzór i kontrola

Art. 126. Wojewoda w związku z przeprowadzanym postępowaniem

nadzorczym i kontrolnym ma prawo do:

1) żądania informacji, dokumentów i danych, niezbędnych do sprawowania

nadzoru i kontroli;

2) swobodnego wstępu w ciągu doby do obiektów i pomieszczeń jednostki

kontrolowanej;

3) przeprowadzania oględzin obiektów, składników majątku kontrolowanej

jednostki oraz przebiegu określonych czynności objętych obowiązującym

standardem;

4) żądania od pracowników kontrolowanej jednostki udzielenia informacji

w formie ustnej i pisemnej w zakresie przeprowadzanej kontroli;

5) wzywania i przesłuchiwania świadków;

6) zwrócenia się o wydanie opinii biegłych i specjalistów z zakresu pomocy

społecznej.

Art. 126a. W przypadku powzięcia wiadomości o prowadzeniu bez

zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom

niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, przepis

art. 126 stosuje się.

Art. 127. 1. Czynności, o których mowa w art. 126, w imieniu

i z upoważnienia wojewody przeprowadza zespół pracowników komórki

organizacyjnej do spraw nadzoru i kontroli w pomocy społecznej właściwego do

2017-08-11

©Telksinoe s. 105/123

spraw pomocy społecznej wydziału urzędu wojewódzkiego, w składzie co najmniej

dwóch osób, zwany dalej „zespołem inspektorów”.

2. Zespół inspektorów, przeprowadzając czynności, o których mowa

w art. 126, jest obowiązany do okazania legitymacji służbowych oraz imiennego

upoważnienia do przeprowadzenia nadzoru albo kontroli wskazującego jednostkę

organizacyjną pomocy społecznej albo kontrolowaną jednostkę.

Art. 127a. 1. Wojewoda może wystąpić z wnioskiem do właściwego

miejscowo komendanta Policji o pomoc, jeżeli jest to niezbędne do

przeprowadzenia czynności, o których mowa w art. 126.

2. Na wniosek wojewody właściwy miejscowo komendant Policji jest

obowiązany do zapewnienia zespołowi inspektorów pomocy Policji w toku

wykonywanych przez nich czynności.

Art. 127b. W wydziale właściwym do spraw pomocy społecznej urzędu

wojewódzkiego w komórce organizacyjnej do spraw nadzoru i kontroli w pomocy

społecznej zatrudnia się nie mniej niż 1 inspektora do spraw nadzoru i kontroli

w pomocy społecznej na 25 jednostek organizacyjnych pomocy społecznej oraz

placówek zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym,

przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, działających w danym

województwie.

Art. 128. 1. Wojewoda w wyniku przeprowadzonych przez zespół

inspektorów czynności, o których mowa w art. 126, może wydać jednostce

organizacyjnej pomocy społecznej albo kontrolowanej jednostce zalecenia

pokontrolne.

2. Jednostka organizacyjna pomocy społecznej albo kontrolowana jednostka

może, w terminie 7 dni od dnia otrzymania zaleceń pokontrolnych, zgłosić do nich

zastrzeżenia.

3. Wojewoda ustosunkowuje się do zastrzeżeń w terminie 14 dni od dnia ich

doręczenia.

4. W przypadku nieuwzględnienia przez wojewodę zastrzeżeń jednostka

organizacyjna pomocy społecznej albo kontrolowana jednostka w terminie 30 dni

obowiązana jest do powiadomienia wojewody o realizacji zaleceń, uwag

i wniosków.

2017-08-11

©Telksinoe s. 106/123

5. W przypadku uwzględnienia przez wojewodę zastrzeżeń, o których mowa

w ust. 2, jednostka organizacyjna pomocy społecznej albo kontrolowana jednostka

w terminie 30 dni jest obowiązana do powiadomienia wojewody o realizacji

zaleceń, uwag i wniosków, o których mowa w ust. 1, mając na uwadze zmiany

wynikające z uwzględnionych przez wojewodę zastrzeżeń.

6. W przypadku stwierdzenia istotnych uchybień w działalności jednostki

organizacyjnej pomocy społecznej albo kontrolowanej jednostki wojewoda,

niezależnie od przysługujących mu innych środków, zawiadamia o stwierdzonych

uchybieniach organ założycielski tych jednostek lub organ zlecający kontrolowanej

jednostce realizację zadania z zakresu pomocy społecznej.

7. Organ, o którym mowa w ust. 6, do którego skierowano zawiadomienie

o stwierdzonych istotnych uchybieniach, jest obowiązany, w terminie 30 dni od

dnia otrzymania zawiadomienia o stwierdzonych uchybieniach, powiadomić

wojewodę o podjętych czynnościach.

Art. 129. 1. W przypadku niepodjęcia lub niewykonania czynności

wynikających z zaleceń pokontrolnych, o których mowa w art. 128, mających na

celu ograniczenie lub likwidację stwierdzonych istotnych uchybień lub

nieprawidłowości w zakresie działań i usług objętych standardami, świadczonych

przez jednostki organizacyjne pomocy społecznej albo kontrolowane jednostki,

wojewoda może orzec o czasowym lub stałym cofnięciu zezwolenia na

prowadzenie placówki.

2. Jeżeli w wyniku przeprowadzonych czynności, o których mowa w art. 126,

ujawnione zostały rażące zaniedbania lub zaniechania realizacji obowiązków

ustawowych, wojewoda może wezwać jednostkę samorządu terytorialnego do

wyznaczenia wykonawcy zastępczego, w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące

od dnia otrzymania wezwania.

3. W przypadku niewyznaczenia przez jednostkę samorządu terytorialnego

wykonawcy zastępczego w terminie, o którym mowa w ust. 2, wojewoda może

wystąpić do sądu administracyjnego ze skargą na bezczynność organu jednostki

samorządu terytorialnego.

Art. 130. 1. Kto nie realizuje zaleceń pokontrolnych – podlega karze

pieniężnej w wysokości od 200 do 6000 zł.

2017-08-11

©Telksinoe s. 107/123

2. Kto bez zezwolenia prowadzi placówkę zapewniającą całodobową opiekę

osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku,

w której przebywa:

1) nie więcej niż 10 osób – podlega karze pieniężnej w wysokości 10 000 zł;

2) więcej niż 10 osób – podlega karze pieniężnej w wysokości 20 000 zł.

3. W przypadku prowadzenia bez zezwolenia przez jeden podmiot więcej niż

jednej placówki, o której mowa w ust. 2, karę wymierza się osobno za każdą

z placówek.

4. Kto po uprawomocnieniu się decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za

prowadzenie bez zezwolenia wojewody placówki zapewniającej całodobową

opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym

wieku nie zaprzestał jej prowadzenia, podlega karze pieniężnej w wysokości

40 000 zł.

5. W przypadku stwierdzenia zagrożenia życia lub zdrowia osób

przebywających w placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom

niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku

prowadzonej bez zezwolenia wojewoda może, poza nałożeniem kary pieniężnej,

wydać decyzję nakazującą wstrzymanie prowadzenia tej placówki, z nadaniem

rygoru natychmiastowej wykonalności, do czasu uzyskania zezwolenia.

Art. 131. 1. Kary pieniężne, o których mowa w art. 130, wymierza, w drodze

decyzji administracyjnej, wojewoda.

2. Wysokość kary, o której mowa w art. 130 ust. 1, ustala wojewoda, biorąc

pod uwagę rozmiar prowadzonej działalności, stopień, liczbę i społeczną

szkodliwość stwierdzonych uchybień.

3. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje odwołanie do ministra

właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego.

4. Od nieuiszczonych w terminie kar pieniężnych pobiera się odsetki

ustawowe za opóźnienie.

5. Egzekucja kar pieniężnych wraz z odsetkami, o których mowa w ust. 4,

następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Art. 131a. 1. O nałożonej karze, o której mowa w art. 130 ust. 2, 4 lub 5,

wojewoda niezwłocznie informuje:

2017-08-11

©Telksinoe s. 108/123

1) ośrodek pomocy społecznej i powiatowe centrum pomocy rodzinie właściwe

ze względu na położenie placówki, celem podjęcia działań zmierzających do

zapewnienia pomocy osobom przebywającym w placówce oraz nawiązania

kontaktu z członkami rodziny, opiekunami prawnymi lub kuratorami osób

przebywających w placówce;

2) w ramach posiadanych informacji, członków rodziny, opiekunów prawnych

lub kuratorów osób przebywających w placówce.

2. W przypadku nałożenia kary, o której mowa w art. 130 ust. 2, 4 lub 5,

wojewoda przedstawia osobom przebywającym w placówce oraz, w ramach

posiadanych informacji, członkom rodziny, opiekunom prawnym, kuratorom osób

przebywających w placówce wyciąg z rejestru placówek zapewniających

całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom

w podeszłym wieku, z danymi teleadresowymi placówek z terenu województwa.

3. W przypadku pilnej konieczności zapewnienia pomocy osobom

przebywającym w placówce, w stosunku do której wojewoda wydał decyzję,

o której mowa w art. 130 ust. 5, wojewoda koordynuje działania zmierzające do

zabezpieczenia niezbędnej pomocy osobom potrzebującym, przy udziale

kierownika ośrodka pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na położenie

placówki.

Art. 132. 1. Wpływy z tytułu kar pieniężnych nakładanych na podstawie

art. 131 ust. 1 stanowią dochód budżetu państwa.

2. Kary pieniężne nakładane na podstawie art. 131 ust. 1 wpłacane są na

rachunek bieżący dochodów urzędu wojewódzkiego.

Art. 133. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się

Kodeks postępowania administracyjnego.

Art. 134. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi,

w drodze rozporządzenia:

1) organizację i tryb przeprowadzania nadzoru i kontroli, kwalifikacje

inspektorów upoważnionych do wykonywania czynności nadzorczych

i kontrolnych, a także wzór legitymacji uprawniającej do wykonywania

czynności nadzorczych i kontrolnych,

2017-08-11

©Telksinoe s. 109/123

2) kwalifikacje pozostałych pracowników wykonujących z upoważnienia

wojewody zadania z zakresu pomocy społecznej

– uwzględniając konieczność zapewnienia odpowiedniego poziomu ich

wykonywania.

DZIAŁ IIIA

Realizacja działań finansowanych z udziałem Europejskiego Funduszu

Pomocy Najbardziej Potrzebującym

Art. 134a. <1.> Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego: Oznaczenie

dotychczasowej

1) pełni funkcję instytucji zarządzającej w rozumieniu art. 32 rozporządzenia treści art. 134a

Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 223/2014 z dnia 11 marca 2014 r. jako ust. 1

wejdzie w życie z

w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym (Dz. dn. 1.09.2017 r.

(Dz. U. z 2017 r.

Urz. UE L 72 z 12.03.2014, str. 1), zwanego dalej „rozporządzeniem poz. 1475).

w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym”;

2) opracowuje Program Operacyjny, o którym mowa

w art. 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy

Najbardziej Potrzebującym, zwany dalej „Programem Operacyjnym”,

i przedkłada ten program Komisji Europejskiej;

3) zapewnia wykonanie ewaluacji Programu Operacyjnego, o których mowa

w art. 16 i art. 17 rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy

Najbardziej Potrzebującym, oraz przedkłada wyniki tych ewaluacji Komisji

Europejskiej;

4) opracowuje i przedkłada Komisji Europejskiej roczne i końcowe

sprawozdania z realizacji Programu Operacyjnego;

5) dokonuje wyboru organizacji partnerskich w rozumieniu

art. 2 pkt 3 rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy

Najbardziej Potrzebującym, zwanych dalej „organizacjami partnerskimi”,

w sposób zapewniający spełnienie warunków, o których mowa

w art. 32 ust. 3 tego rozporządzenia;

6) sporządza i udostępnia instytucji pośredniczącej, o której mowa w art. 134b

ust. 1 pkt 1, oraz beneficjentom w rozumieniu art. 2 pkt 9 rozporządzenia

w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym

wytyczne dotyczące realizacji Programu Operacyjnego, w tym wytyczne

2017-08-11

©Telksinoe s. 110/123

dotyczące spełnienia przez wydatki poniesione w ramach Programu

Operacyjnego kryteriów kwalifikowalności:

a) zgodności z przepisami rozporządzenia w sprawie Europejskiego

Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym oraz z przepisami

wykonawczymi do tego rozporządzenia,

b) spójności z postanowieniami Programu Operacyjnego;

7) zawiera i rozlicza z [Agencją Rynku Rolnego, zwaną dalej „Agencją”] Zmiana w pkt 7 w

art. 134a wejdzie

1.09.2017 r. (Dz.

Ośrodkiem”>, umowę o:

U. z 2017 r. poz.

a) dofinansowanie projektu, która określa szczegółowe warunki 624).

dofinansowania projektu zgodnie z art. 206 ust. 2 ustawy z dnia

27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych,

b) dotację na współfinansowanie krajowe i pomoc techniczną, zawierającą

w szczególności postanowienia, o których mowa w art. 150 ustawy

z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych;

<8) przeprowadza kontrole: Dodany pkt 8 w

ust. 1 i ust. 2 w

a) systemowe w Krajowym Ośrodku jako instytucji pośredniczącej art. 134a wejdą w

życie z dn.

w rozumieniu art. 2 pkt 13 rozporządzenia w sprawie Europejskiego

1.09.2017 r. (Dz.

Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym, U. z 2017 r. poz.

1475).

b) prawidłowości realizacji zadań przez beneficjentów w rozumieniu

art. 2 pkt 9 rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu

Pomocy Najbardziej Potrzebującym w ramach operacji

finansowanych z Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej

Potrzebującym, zgodnie z systemem realizacji Programu

Operacyjnego.>

<2. Do kontroli, o których mowa w ust. 1 pkt 8, stosuje się odpowiednio

przepisy art. 23 ust. 1, 1a, 2 i 4–10 oraz art. 25 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r.

o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych

w perspektywie finansowej 2014–2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1460 i 1475),

z tym że kontrole prawidłowości realizacji zadań przez beneficjentów mogą

być przeprowadzane nie później niż do końca okresu ustalonego zgodnie

z art. 51 ust. 1 rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy

Najbardziej Potrzebującym.>

2017-08-11

©Telksinoe s. 111/123

Art. 134b. 1. [Agencja] uczestniczy w realizacji Zmiany we

Programu Operacyjnego jako: wprowadzeniu

do wyliczenia w

1) instytucja pośrednicząca w rozumieniu art. 2 pkt 13 rozporządzenia ust. 1 i 2 w art.

134b wejdzie w

w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym; życie z dn.

1.09.2017 r. (Dz.

2) beneficjent w rozumieniu art. 2 pkt 9 rozporządzenia w sprawie U. z 2017 r. poz.

624).

Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym.

2. Do zadań [Agencji] należy w szczególności:

1) przygotowanie i przeprowadzenie postępowań o udzielenie zamówienia

publicznego na dostawy artykułów spożywczych do magazynów organizacji

partnerskich;

2) zawieranie z organizacjami partnerskimi i rozliczanie umów

o dofinansowanie projektów, które określają szczegółowe warunki

dofinansowania projektów zgodnie z art. 206 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia

2009 r. o finansach publicznych;

3) realizacja wypłat dla przedsiębiorców z tytułu zakupu żywności, o którym

mowa w art. 26 ust. 2 lit. a rozporządzenia w sprawie Europejskiego

Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym, wypłat dla organizacji

partnerskich będących beneficjentami, z tytułu kosztów administracyjnych

oraz kosztów transportu i magazynowania, o których mowa

w art. 26 ust. 2 lit. c rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu

Pomocy Najbardziej Potrzebującym, oraz kosztów środków towarzyszących,

o których mowa w art. 26 ust. 2 lit. e rozporządzenia w sprawie

Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym;

4) opracowanie procedur dokonywania czynności w ramach realizacji Programu

Operacyjnego;

5) przeprowadzanie kontroli u przedsiębiorców i w organizacjach partnerskich

w zakresie realizacji operacji finansowanych w ramach Europejskiego

Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym;

6) odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych przedsiębiorcom

i organizacjom partnerskim, a także nakładanie korekt finansowych

w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach

realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych

w perspektywie finansowej 2014–2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 217);

2017-08-11

©Telksinoe s. 112/123

7) sprawozdawczość do ministra właściwego do spraw zabezpieczenia

społecznego;

8) realizacja działań w ramach informowania i komunikacji, o których mowa

w art. 19 ust. 1 rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy

Najbardziej Potrzebującym.

3. Do działań określonych w ust. 2 pkt 5 i 6 stosuje się odpowiednio

art. 22 ust. 2 pkt 2 i 3, art. 24 ust. 1–6 i 8–10, art. 25 oraz art. 26 ust. 6 ustawy

z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki

spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020, z tym że na

potrzeby realizacji zadań w ramach Programu Operacyjnego:

1) nieprawidłowością indywidualną jest nieprawidłowość, o której mowa

w art. 2 pkt 16 rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy

Najbardziej Potrzebującym;

2) nieprawidłowością systemową jest nieprawidłowość, o której mowa

w art. 2 pkt 18 rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy

Najbardziej Potrzebującym;

3) w przypadku gdy kwoty nieprawidłowo poniesionych wydatków nie można

określić, wartość korekty finansowej ustala się na podstawie

art. 53 ust. 2 rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy

Najbardziej Potrzebującym.

[4. Zadania, o których mowa w ust. 2, są wykonywane przez [Agencję] Zastąpienie

wyrazów w ust. 4 i

na podstawie porozumienia o powierzeniu zadań instytucji 5 w art. 134b

wejdą w życie z dn.

pośredniczącej, zawartego z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia 1.09.2017 r. (Dz.

społecznego, zawierającego w szczególności zobowiązanie do stosowania U. z 2017 r. poz.

624).

wytycznych, o których mowa w art. 134a pkt 6.]

<4. Zadania, o których mowa w ust. 2, są wykonywane przez Krajowy Nowe brzmienie

ust. 4 w art. 134b

Ośrodek na podstawie porozumienia o powierzeniu zadań instytucji wejdzie w życie z

dn. 1.09.2017 r.

pośredniczącej, zawartego z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia

(Dz. U. z 2017 r.

społecznego, zawierającego w szczególności zobowiązanie do stosowania poz. 1475).

wytycznych, o których mowa w art. 134a ust. 1 pkt 6.>

[5. Powierzone zadania [Agencja] wykonuje zgodnie

z systemem realizacji Programu Operacyjnego, zawierającym warunki i procedury

obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji Programu Operacyjnego,

2017-08-11

©Telksinoe s. 113/123

obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość,

kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez

instytucje. Podstawę systemu realizacji Programu Operacyjnego mogą stanowić

w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego, wytyczne, o których

mowa w art. 134a pkt 6, dokumenty określające system zarządzania i kontroli oraz

procedury działania właściwych instytucji.]

<5. Powierzone zadania Krajowy Ośrodek wykonuje zgodnie z systemem Nowe brzmienie

ust. 5 w art. 134b

realizacji Programu Operacyjnego, zawierającym warunki i procedury wejdzie w życie z

dn. 1.09.2017 r.

obowiązujące instytucje uczestniczące w realizacji Programu Operacyjnego,

(Dz. U. z 2017 r.

obejmujące w szczególności zarządzanie, monitorowanie, sprawozdawczość, poz. 1475).

kontrolę i ewaluację oraz sposób koordynacji działań podejmowanych przez

instytucje. Podstawę systemu realizacji Programu Operacyjnego mogą

stanowić w szczególności przepisy prawa powszechnie obowiązującego,

wytyczne, o których mowa w art. 134a ust. 1 pkt 6, dokumenty określające

system zarządzania i kontroli oraz procedury działania właściwych

instytucji.>

6. Umowy, o których mowa w ust. 2 pkt 2, są zawierane po przedłożeniu

przez organizacje partnerskie wniosków o dofinansowanie projektów z tytułu

kosztów administracyjnych, transportu i magazynowania oraz wniosków

o dofinansowanie projektów z tytułu środków towarzyszących, zawierających

między innymi planowane do osiągnięcia w danym okresie wartości wskaźników

dystrybucji artykułów spożywczych i wskaźników realizacji działań na rzecz

włączenia społecznego, z uwzględnieniem wytycznych przekazanych przez

instytucję zarządzającą.

[7. W przypadkach nieprawidłowej realizacji przez Agencję zadań

powierzonych zgodnie z ust. 4, nieprzestrzegania przepisów prawa lub działania

niezgodnie z systemem realizacji Programu Operacyjnego, w tym z Programem

Operacyjnym lub wytycznymi instytucji zarządzającej, a także zaistnienia

okoliczności, o których mowa w art. 55 ust. 1 rozporządzenia w sprawie

Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym, zwanych dalej

„uchybieniami”, minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego może:

1) wydać Agencji rekomendacje wskazujące uchybienia, które powinny zostać

usunięte, oraz wskazać termin na ich usunięcie;

2017-08-11

©Telksinoe s. 114/123

2) zobowiązać Agencję do podjęcia określonych działań naprawczych oraz

wskazać termin ich wykonania;

3) wstrzymać albo wycofać część albo całość dofinansowania z pomocy

technicznej dla Agencji, jeżeli ta dopuściła się uchybień, nie usunęła ich

w terminie lub nie wykonała działań naprawczych;

4) wystąpić do ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego

o zawieszenie desygnacji Agencji.]

<7. W przypadkach nieprawidłowej realizacji przez Krajowy Ośrodek Nowe brzmienie

zadań powierzonych zgodnie z ust. 4, nieprzestrzegania przepisów prawa lub ust. 7 w art. 134b

i art. 134c oraz

działania niezgodnie z systemem realizacji Programu Operacyjnego, w tym zmiana w art.

134d wejdzie w

z Programem Operacyjnym lub wytycznymi instytucji zarządzającej, a także życie z dn.

1.09.2017 r. (Dz.

zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 55 ust. 1 rozporządzenia U. z 2017 r. poz.

624).

w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym,

zwanych dalej „uchybieniami”, minister właściwy do spraw zabezpieczenia

społecznego może:

1) wydać Krajowemu Ośrodkowi rekomendacje wskazujące uchybienia,

które powinny zostać usunięte, oraz wskazać termin na ich usunięcie;

2) zobowiązać Krajowy Ośrodek do podjęcia określonych działań

naprawczych oraz wskazać termin ich wykonania;

3) wstrzymać albo wycofać część albo całość dofinansowania z pomocy

technicznej dla Krajowego Ośrodka, jeżeli dopuścił się uchybień, nie

usunął ich w terminie lub nie wykonał działań naprawczych;

4) wystąpić do ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego

o zawieszenie desygnacji Krajowemu Ośrodkowi.>

[Art. 134c. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego

zatwierdza opracowane przez Agencję procedury dokonywania czynności

w ramach powierzonych jej zadań.]

zatwierdza opracowane przez Krajowy Ośrodek procedury dokonywania

czynności w ramach powierzonych Krajowemu Ośrodkowi zadań.>

Art. 134d. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego lub, za

jego zgodą, [Agencja] mogą powierzyć realizację czynności

2017-08-11

©Telksinoe s. 115/123

technicznych związanych z przeprowadzaniem badań jakościowych artykułów

dostarczanych do organizacji partnerskich innym podmiotom na podstawie

odpowiednio porozumienia lub umowy.

Art. 134e. Minister właściwy do spraw finansów publicznych wykonuje

funkcje instytucji certyfikującej w rozumieniu art. 33 rozporządzenia w sprawie

Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym.

Art. 134f. Szef Krajowej Administracji Skarbowej wykonuje funkcje

instytucji audytowej w rozumieniu art. 34 rozporządzenia w sprawie

Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym.

Art. 134g. 1. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego udziela

desygnacji, zawiesza desygnację lub wycofuje desygnację w rozumieniu ustawy

z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki

spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 na zasadach

i w trybie określonych w tej ustawie, z tym że warunkiem uzyskania desygnacji

przez instytucję zarządzającą, instytucję pośredniczącą i instytucję certyfikującą

jest spełnienie kryteriów określonych w załączniku IV do rozporządzenia

w sprawie Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym.

2. W przypadku zawieszenia desygnacji:

1) podmiot, któremu zawieszono desygnację, przygotowuje i przedstawia

ministrowi właściwemu do spraw rozwoju regionalnego plan działań

naprawczych w terminie wskazanym przez tego ministra;

2) minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, po zasięgnięciu opinii

komitetu do spraw desygnacji, wskazuje działania, których podmiot, któremu

zawieszono desygnację, nie może wykonywać.

3. Skutkiem zawieszenia lub wycofania desygnacji jest wstrzymanie

certyfikacji wydatków do Komisji Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego

w zakresie odpowiadającym zawieszeniu lub wycofaniu desygnacji.

4. W przypadku zrealizowania planu działań naprawczych w terminie w nim

określonym minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego przekazuje

podmiotowi, któremu zawieszono desygnację, pisemną informację o cofnięciu

zawieszenia.

2017-08-11

©Telksinoe s. 116/123

Art. 134h. 1. Projekt Programu Operacyjnego jest przyjmowany przez Radę

Ministrów, w drodze uchwały, przed skierowaniem do Komisji Europejskiej.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany Programu

Operacyjnego.

3. Rada Ministrów może upoważnić ministra właściwego do spraw

zabezpieczenia społecznego do dokonywania zmian Programu Operacyjnego

w zakresie określonym w upoważnieniu. Minister właściwy do spraw

zabezpieczenia społecznego informuje Radę Ministrów o dokonanych zmianach

nie później niż w terminie miesiąca od dnia przekazania zmian do Komisji

Europejskiej.

4. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłasza

w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” komunikat

o:

1) podjęciu przez Komisję Europejską decyzji zatwierdzającej Program

Operacyjny lub jego zmiany;

2) adresie strony internetowej, na której instytucja zarządzająca publikuje

Program Operacyjny oraz jego zmiany;

3) terminie, od którego Program Operacyjny lub jego zmiany będą stosowane.

[Art. 134i. Otrzymujący wypłaty ze środków Programu Operacyjnego: Przepis

uchylający art.

1) przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą zarejestrowaną na 134i wejdzie w

życie z dn.

terytorium Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego 1.09.2017 r. (Dz.

U. z 2017 r. poz.

Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim 624).

Obszarze Gospodarczym oraz podmioty zagraniczne z państw niebędących

stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, które mogą

korzystać ze swobody przedsiębiorczości na podstawie umów zawartych przez

te państwa ze Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi,

2) organizacje partnerskie

– podlegają wpisowi do centralnego rejestru przedsiębiorców, prowadzonego

przez Agencję, o którym mowa w art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.

o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2016 r.

poz. 401), na zasadach i w trybie określonych w art. 22 ust. 3–8 i art. 23 tej

ustawy.]

2017-08-11

©Telksinoe s. 117/123

Art. 134j. Do organizacji partnerskich mogą być dostarczane wyłącznie

produkty wyprodukowane na terytorium Unii Europejskiej lub państw

członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron

umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub przez podmioty zagraniczne

z państw niebędących stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym,

które mogą korzystać ze swobody przedsiębiorczości na podstawie umów

zawartych przez te państwa ze Wspólnotą Europejską i jej państwami

członkowskimi.

[Art. 134k. Do wyboru przez instytucję zarządzającą organizacji partnerskich

stosuje się odpowiednio przepisy art. 37 ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4–6,

art. 38 ust. 1 pkt 1, art. 39–44, art. 46 ust. 1 i 3–5, art. 50, art. 53 ust. 1 i 2 pkt 1,

art. 54, art. 57, art. 58 ust. 1 i 2 pkt 1 i art. 59–67 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r.

o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych

w perspektywie finansowej 2014–2020, przy czym instytucją właściwą do wyboru

organizacji partnerskich oraz do rozpatrzenia protestu jest minister właściwy do

spraw zabezpieczenia społecznego.]

art. 134k wejdzie

partnerskich stosuje się odpowiednio przepisy art. 37 ust. 1, ust. 3 pkt 1 w życie z dn.

2.09.2017 r. (Dz.

i ust. 3a–7, art. 38 ust. 1 pkt 1, art. 39, art. 40 ust. 2, art. 41–44, art. 45 ust. 4– U. z 2017 r. poz.

7, art. 46 ust. 1, 3 i 4, art. 50, art. 53 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 54, art. 57, 1475).

art. 58 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 59–67 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r.

o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych

w perspektywie finansowej 2014–2020, przy czym instytucją właściwą do

wyboru organizacji partnerskich oraz do rozpatrzenia protestu jest minister

właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego.>

Art. 134l. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego

w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rynków rolnych określi,

Zmiana w art.

w drodze rozporządzenia, szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania 134l wejdzie w

życie z dn.

przez [Agencję] wypłat w ramach Programu Operacyjnego, 1.09.2017 r. (Dz.

uwzględniając konieczność realizacji celów w nim określonych, efektywnego U. z 2017 r. poz.

624).

i skutecznego wykorzystania pomocy finansowej oraz zapewnienia przejrzystości

jej udzielania.

2017-08-11

©Telksinoe s. 118/123

DZIAŁ IV

Przepisy zmieniające, przejściowe i końcowe

Rozdział 1

Przepisy zmieniające

Art. 135–143. (pominięte)

Rozdział 2

Przepisy przejściowe i końcowe

Art. 144. Ilekroć w obowiązujących przepisach jest mowa o:

1) zasiłku stałym wyrównawczym – rozumie się przez to zasiłek stały;

2) ustawie o pomocy społecznej – rozumie się przez to niniejszą ustawę;

3) wywiadzie środowiskowym (rodzinnym) – rozumie się przez to rodzinny

wywiad środowiskowy.

Art. 145. Pierwszą weryfikację kryteriów dochodowych przeprowadza się

w 2006 r.

Art. 146. 1. Do umów w sprawie zlecenia realizacji zadania z zakresu

pomocy społecznej stosuje się dotychczasowe przepisy dotyczące zlecania zadań.

2. Umowy w sprawie zlecenia realizacji zadania z zakresu pomocy społecznej

zawarte przed dniem wejścia w życie ustawy zachowują moc do czasu ich

wygaśnięcia lub rozwiązania, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2008 r.

Art. 147. 1. W 2004 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi:

1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej – 20% różnicy między kryterium

dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby;

2) w przypadku rodziny – 15% różnicy między kryterium dochodowym rodziny

a dochodem rodziny.

2. W 2005 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi:

1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej – 30% różnicy między kryterium

dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby;

2) w przypadku rodziny – 20% różnicy między kryterium dochodowym rodziny

a dochodem rodziny.

3. W 2006 r. i 2007 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi:

2017-08-11

©Telksinoe s. 119/123

1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej – 35% różnicy między kryterium

dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby,

2) w przypadku rodziny – 25% różnicy między kryterium dochodowym rodziny

a dochodem rodziny

– przy czym art. 8 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

4. W 2004 r. gminy otrzymują dotację celową z budżetu państwa na pokrycie

wydatków na zasiłki okresowe w części określonej w ust. 1.

5. W 2005 r. gminy otrzymują dotację celową z budżetu państwa na pokrycie

wydatków na zasiłki okresowe w części określonej w ust. 2.

6. W 2006 r. i 2007 r. gminy otrzymują dotację celową na pokrycie wydatków

na zasiłki okresowe w części określonej w ust. 3.

7. Od 2008 r. gminy otrzymują dotację celową na pokrycie wydatków na

zasiłki okresowe w części określonej w art. 38 ust. 3.

8. Kwota zasiłku finansowana z dotacji nie może być niższa niż 20 zł.

Art. 148. Gminy otrzymują dotację celową z budżetu państwa na obsługę

zadań własnych dotowanych z budżetu państwa. W tym przypadku art. 115 nie

stosuje się.

Art. 149. 1. Z dniem wejścia w życie ustawy wygasają decyzje wydane na

podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U.

z 1998 r. poz. 414, z późn. zm.8)), z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz

art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8 niniejszej ustawy.

2. Decyzje przyznające świadczenia na podstawie art. 16, 17, 18, 21 oraz

31 ust. 6–10 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej realizuje się

według przepisów dotychczasowych, przez czas, na jaki te decyzje zostały wydane,

nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2004 r.

3. Zachowują moc decyzje o skierowaniu do domu pomocy społecznej oraz

decyzje o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydane przed dniem wejścia

w życie niniejszej ustawy.

8)

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1998 r. poz. 668,

756, 1118 i 1126, z 1999 r. poz. 170, 885 i 1001, z 2000 r. poz. 136 i 238, z 2001 r. poz. 748,

961, 973, 1194, 1349 i 1792, z 2003 r. poz. 79, 389, 1143, 1176, 1268, 1304, 1966 i 2255 oraz z

2004 r. poz. 593.

2017-08-11

©Telksinoe s. 120/123

Art. 150. Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia

w życie ustawy stosuje się przepisy niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem art. 150a.

Art. 150a. Do spraw o przyznanie zasiłku stałego, w których do dnia

30 kwietnia 2004 r. organ właściwy nie wydał decyzji ostatecznej, stosuje się

przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej.

Art. 151. 1. Z dniem 1 stycznia 2005 r. domy pomocy społecznej dla matek

z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży stają się ośrodkami wsparcia – domami dla

matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, o których mowa w art. 47 ust. 4.

2. Osoby umieszczone w domu pomocy społecznej dla matek z małoletnimi

dziećmi i kobiet w ciąży przed dniem 1 stycznia 2004 r. oraz osoby skierowane do

takiego domu przed dniem 1 stycznia 2004 r., po dniu 1 stycznia 2005 r. ponoszą

odpłatność na dotychczasowych zasadach. Decyzje o odpłatności wydaje starosta

powiatu prowadzącego dom.

3. Powiat, który prowadzi lub zleca prowadzenie domów dla matek

z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, przeznacza na utrzymanie osób, o których

mowa w ust. 2, część środków pochodzących z dotacji celowej z budżetu państwa

ustalonej dla domów pomocy społecznej na zasadach określonych w ustawie z dnia

13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U.

z 2016 r. poz. 198).

Art. 152. 1. Domy pomocy społecznej, które nie osiągają obowiązującego

standardu, są obowiązane do opracowania i realizacji programu naprawczego do

końca 2010 r.

2. Podmiotowi prowadzącemu dom pomocy społecznej, który jeszcze nie

osiągnął obowiązującego standardu, wojewoda wydaje zezwolenie warunkowe na

czas realizacji programu naprawczego.

3. Zachowują moc zezwolenia na prowadzenie domu pomocy społecznej

wydane przed dniem wejścia w życie ustawy.

4. Zezwolenia warunkowe na prowadzenie domu pomocy społecznej

zachowują moc nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2010 r.

5. Od dnia 1 stycznia 2009 r. organ gminy nie może kierować osób do domu

pomocy społecznej prowadzonego na podstawie zezwolenia warunkowego.

2017-08-11

©Telksinoe s. 121/123

6. Opłata za pobyt w domu pomocy społecznej prowadzonym na podstawie

zezwolenia warunkowego po dniu 31 grudnia 2007 r. nie może ulec podwyższeniu,

aż do miesiąca, w którym zostanie wydane zezwolenie na prowadzenie domu

pomocy społecznej.

Art. 153. Podmioty prowadzące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy

placówki zapewniające całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym,

przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, które w dniu wejścia w życie

ustawy nie spełniają wymagań, o których mowa w art. 67 i 68, są obowiązane

dostosować do tych wymagań placówki w terminie jednego roku od dnia wejścia

w życie ustawy.

Art. 154. (uchylony)

Art. 155. 1. Do osób umieszczonych w domu pomocy społecznej na

podstawie skierowania wydanego przed dniem 1 stycznia 2004 r. stosuje się

dotychczasowe przepisy o właściwości miejscowej gminy.

2. Kwota dotacji celowej z budżetu państwa na domy pomocy społecznej

wyliczona zgodnie z art. 87 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach

jednostek samorządu terytorialnego może być w uzasadnionych przypadkach

zmniejszona lub zwiększona, nie więcej jednak niż o 20%, w zależności od

znajdujących się w powiecie typów domów oraz uzyskanych dochodów z tytułu

odpłatności za pobyt w domu, z zastrzeżeniem ust. 2a.

2a. W przypadku powiatów prowadzących lub zlecających prowadzenie

domów pomocy społecznej, o których mowa w art. 56 pkt 5, dotacja może być

w uzasadnionych przypadkach zwiększona, nie więcej jednak niż o 50%.

3. W stosunku do osób umieszczonych w domu pomocy społecznej na

podstawie skierowania wydanego przed dniem 1 stycznia 2004 r., decyzje

zmieniające decyzje o odpłatności i o skierowaniu do domu pomocy społecznej

wydaje starosta właściwy ze względu na położenie domu.

Art. 156. 1. Osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy były

zatrudnione na stanowisku pracownika socjalnego na podstawie dotychczasowych

przepisów, zachowują uprawnienia do wykonywania zawodu.

2017-08-11

©Telksinoe s. 122/123

1a. Osoby, które przed dniem 1 maja 2004 r. ukończyły studia wyższe na

kierunkach: pedagogika, psychologia, politologia, politologia i nauki społeczne lub

socjologia, mogą wykonywać zawód pracownika socjalnego.

2. Osoby kierujące placówkami opiekuńczo-wychowawczymi i ośrodkami

adopcyjno-opiekuńczymi powinny ukończyć specjalizację nie później niż do końca

2005 r.; osobom tym zalicza się staż pracy w placówkach opiekuńczo-

-wychowawczych i ośrodkach adopcyjno-opiekuńczych.

3. Osoby, które w okresie 3,5 roku od dnia wejścia w życie ustawy ukończą

studia wyższe magisterskie na kierunkach: pedagogika, psychologia, politologia

lub socjologia, mogą wykonywać zawód pracownika socjalnego.

3a. Osoby, które przed dniem 1 maja 2004 r. rozpoczęły studia wyższe

licencjackie lub wyższe magisterskie na kierunkach: pedagogika, psychologia,

politologia lub socjologia, po uzyskaniu dyplomu ukończenia tych studiów mogą

wykonywać zawód pracownika socjalnego.

4. Osoby zatrudnione przed dniem wejścia w życie ustawy na stanowisku

aspiranta pracy socjalnej, które w okresie 3,5 roku od dnia wejścia w życie ustawy

ukończą studia wyższe na kierunkach: pedagogika, psychologia, politologia lub

socjologia i uzyskają tytuł licencjata, mogą wykonywać zawód pracownika

socjalnego.

5. Osoby zatrudnione przed dniem wejścia w życie ustawy na stanowisku

aspiranta pracy socjalnej, które w okresie 5,5 roku od dnia wejścia w życie ustawy

ukończą studia wyższe magisterskie na kierunkach: pedagogika, psychologia,

politologia lub socjologia, mogą wykonywać zawód pracownika socjalnego.

Art. 157. Rada Pomocy Społecznej powołana w 2003 r. działa przez okres

kadencji, który wynosi 3 lata.

Art. 158. Dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobom przebywającym

w ponadgminnym domu pomocy społecznej, skierowanym do domu pomocy

społecznej przed dniem 1 stycznia 2004 r., chyba że przebywają poza tym domem

przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu.

Art. 159. Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie

ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej zachowują moc do czasu

wydania przepisów wykonawczych na podstawie tej ustawy.

2017-08-11

©Telksinoe s. 123/123

Art. 160. Traci moc ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej.

Art. 161. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2004 r., z wyjątkiem:

1) art. 135, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia9), z mocą od dnia

1 stycznia 2004 r.;

2) art. 5 pkt 3, który wchodzi w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą

Polską członkostwa w Unii Europejskiej10);

3) art. 86 ust. 2 i art. 140, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.

9)

Ustawa została ogłoszona w dniu 15 kwietnia 2004 r.

10)

Rzeczpospolita Polska uzyskała członkostwo w Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 r.

2017-08-11