Telksinoe - ustawy

©Telksinoe s. 1/20

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2016 r.

poz. 1207,

z 2019 r. poz. 730.

U S T A W A

z dnia 1 grudnia 1961 r.

o izbach morskich

DZIAŁ I

Właściwość i ustrój izb morskich

Rozdział I

Właściwość izb morskich

Art. 1. 1. Do właściwości izb morskich należy:

1) orzekanie w sprawach z wypadków morskich;

2) rozpoznawanie innych spraw przekazanych izbom morskim odrębnymi

przepisami.

2. Wypadkami morskimi w rozumieniu niniejszej ustawy są:

1) wypadek morski, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 sierpnia

2012 r. o Państwowej Komisji Badania Wypadków Morskich (Dz. U. poz. 1068

oraz z 2015 r. poz. 1320);

2) zdarzenie, lub kilka następujących po sobie zdarzeń, związane bezpośrednio

z eksploatacją statku, w rozumieniu art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r.

o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. z 2016 r. poz. 281), zaistniałe w wyniku

świadomego działania lub zaniechania podjętego z zamiarem naruszenia

bezpieczeństwa statku, wyrządzenia szkody na osobie lub szkody w środowisku.

Art. 2. 1. Izby morskie rozpoznają wypadki morskie:

1) statków o polskiej przynależności;

2) statków o obcej przynależności, jeżeli wypadek nastąpił na polskich morskich

wodach wewnętrznych lub polskim morzu terytorialnym albo jeżeli z wnioskiem

o wszczęcie postępowania wystąpił armator lub kapitan takiego statku.

1a. (uchylony)

2. Sprawy wypadków morskich, w których uczestniczyły jednostki pływające

Marynarki Wojennej, Straży Granicznej lub Policji, izby morskie rozpoznają,

26.04.2019

©Telksinoe s. 2/20

w odniesieniu do tych jednostek, za zgodą odpowiednio Dowódcy Generalnego

Rodzajów Sił Zbrojnych, Komendanta Głównego Straży Granicznej lub Komendanta

Głównego Policji.

Art. 3. Sprawy należące do właściwości izb morskich rozpoznają:

1) w pierwszej instancji – Izba Morska w Gdańsku i Izba Morska w Szczecinie;

2) w drugiej instancji – Odwoławcza Izba Morska.

Art. 3a. (uchylony)

Art. 4. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej w porozumieniu

z Ministrem Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, terytorialny zakres

działania izb morskich, uwzględniając podział terytorialny państwa.

Art. 5. 1. Do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji miejscowo właściwa jest

izba morska, w której okręgu:

1) znalazł się statek lub jego załoga po wypadku,

2) znajduje się miejsce wypadku,

3) leży port macierzysty statku

– w zależności od tego, w której izbie najpierw wszczęto postępowanie.

2. Izba morska może orzec o swojej niewłaściwości miejscowej tylko do czasu

rozpoczęcia postępowania dowodowego w pierwszej instancji.

3. Odwoławcza Izba Morska może przekazać sprawę izbie morskiej, której

właściwość miejscowa nie jest uzasadniona w myśl ust. 1, w przypadku, jeśli jest to

wskazane ze względu na miejsce postoju statku lub miejsce pobytu większości

świadków.

Rozdział II

Ustrój izb morskich

Art. 6. 1. Izba Morska w Szczecinie działa przy Sądzie Okręgowym

w Szczecinie, a Izba Morska w Gdańsku i Odwoławcza Izba Morska działają przy

Sądzie Okręgowym w Gdańsku.

2. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

gospodarki morskiej może określić, w drodze rozporządzenia, uwzględniając podział

terytorialny państwa, siedzibę izby morskiej poza siedzibą sądu okręgowego, przy

którym działa izba morska.

26.04.2019

©Telksinoe s. 3/20

Art. 7. W skład izby morskiej wchodzą:

1) sędziowie, w tym przewodniczący i jeden lub więcej wiceprzewodniczących;

2) ławnicy.

Art. 7a. Do orzekania w sprawach należących do właściwości izb morskich

Minister Sprawiedliwości deleguje sędziów na podstawie art. 77 ustawy z dnia

27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2015 r.

poz. 133, z późn. zm.1)) spośród sędziów sądów powszechnych posiadających

znajomość zagadnień morskich w zakresie spraw należących do właściwości izb

morskich.

Art. 8. 1. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do

spraw gospodarki morskiej powołuje i odwołuje przewodniczącego

i wiceprzewodniczących spośród sędziów delegowanych do izby morskiej zgodnie

z art. 7a.

2. Inspektorów dochodzeniowych oraz innych pracowników izb morskich

przyjmuje i zwalnia przewodniczący właściwej izby morskiej.

Art. 9. 1. Sędziowie sądów powszechnych orzekający w izbach morskich

zachowują prawa i obowiązki przewidziane w przepisach dotyczących sędziów sądów

powszechnych.

2. Do pracowników izb morskich mają odpowiednie zastosowanie przepisy

ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury (Dz. U.

z 2015 r. poz. 1241 oraz z 2016 r. poz. 178 i 394).

Art. 10. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do

spraw gospodarki morskiej, określi, w drodze rozporządzenia, zakres udziału

przewodniczących i wiceprzewodniczących izb morskich w pracy sądów,

uwzględniając zakres zadań tych osób w izbach morskich oraz konieczność

zachowania udziału sędziów czynnych zawodowo w sprawowaniu wymiaru

sprawiedliwości.

Art. 11. 1. W zakresie wynagradzania mają zastosowanie:

1) do sędziów orzekających w sprawach należących do właściwości izb morskich –

przepisy w sprawie wynagradzania sędziów sądów powszechnych;

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 509, 694,

1066, 1224, 1309, 1311, 1418, 1595 i 1781 oraz z 2016 r. poz. 147, 437, 633 i 960.

26.04.2019

©Telksinoe s. 4/20

2) do pracowników izb morskich – odpowiednio przepisy ustawy z dnia 18 grudnia

1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury.

2. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, w porozumieniu

z ministrem właściwym do spraw pracy, określi, w drodze rozporządzenia,

stanowiska, zaszeregowanie oraz szczegółowe warunki wynagradzania pracowników

izb morskich, a także kwalifikacje wymagane dla pracowników izb morskich, mając

na uwadze przepisy, o których mowa w ust. 1 pkt 2.

Art. 12. 1. Ławników izb morskich powołuje na okres lat trzech minister

właściwy do spraw gospodarki morskiej spośród osób posiadających wysokie

kwalifikacje zawodowe i praktykę w zakresie zagadnień występujących w sprawach

rozpoznawanych przez izby morskie.

2. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, na wniosek

przewodniczącego izby morskiej, określi, w drodze zarządzenia, liczbę ławników dla

izby z uwzględnieniem terytorialnego zakresu działania izby morskiej.

3. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb

powoływania ławników oraz zasady ich wyznaczania do udziału w posiedzeniach,

uwzględniając kwalifikacje zawodowe i praktykę w zakresie zagadnień

występujących w sprawach rozpoznawanych przez izby morskie, a także sposób

wynagradzania i pokrywania innych należności związanych z udziałem

w posiedzeniach.

Art. 13. W sprawach nieuregulowanych ustawą i przepisami wydanymi na jej

podstawie do ławników izb morskich stosuje się odpowiednio przepisy o ławnikach

w sądach powszechnych.

Art. 14. 1. Izby morskie rozpoznają sprawy wypadków morskich na rozprawie,

w pierwszej instancji – w składzie jednego sędziego oraz dwóch ławników, w drugiej

instancji – w składzie jednego sędziego oraz czterech ławników. Rozprawie

przewodniczy sędzia.

2. Przewodniczący izby morskiej pierwszej i drugiej instancji może zwiększyć

skład orzekający o dwóch ławników lub o jednego sędziego i jednego ławnika, jeżeli

uzna to za wskazane ze względu na zawiły charakter sprawy.

3. Poza rozprawą postanowienia wydaje sędzia bez udziału ławników, jeżeli

ustawa nie stanowi inaczej.

26.04.2019

©Telksinoe s. 5/20

Art. 15. 1. Przy izbie morskiej minister właściwy do spraw gospodarki morskiej

ustanawia delegata oraz jednego lub więcej zastępców delegata spośród osób

posiadających wysokie kwalifikacje zawodowe i praktykę w zakresie żeglugi

morskiej.

2. Delegat ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej, zwany w dalszym

ciągu „delegatem”, uczestniczy w postępowaniu przed izbami jako rzecznik interesu

publicznego.

3. Delegat przy Odwoławczej Izbie Morskiej może brać udział w postępowaniu

przed izbą morską pierwszej instancji i podejmować czynności, do jakich uprawniony

jest delegat przy tej izbie, oraz przekazać delegatowi przy izbie morskiej pierwszej

instancji uczestnictwo w postępowaniu przed Odwoławczą Izbą Morską.

4. W sprawach wypadków morskich, które mogą zostać uznane za wypadki przy

pracy, w postępowaniu przed izbami morskimi ma prawo uczestniczyć – obok

delegata – państwowy inspektor pracy właściwy dla pracodawcy zatrudniającego

pracownika, który uległ wypadkowi.

5. Delegat i państwowy inspektor pracy mogą brać udział w dochodzeniu oraz

w każdym stanie sprawy przeglądać akta i zgłaszać wnioski.

6. Przepisy o wynagradzaniu ławników za udział w posiedzeniach izb morskich

i pokrywaniu innych należności związanych z udziałem w posiedzeniach mają

odpowiednie zastosowanie do delegata i państwowego inspektora pracy.

7. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze

rozporządzenia, uwzględniając system organizacyjny izb morskich, sposób

wykonywania zadań przez delegatów oraz sprawowania nadzoru nad ich

działalnością, a także zakres pokrywania kosztów tej działalności.

Art. 16. 1. W celu zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi i zapobiegania

wypadkom morskim delegat może żądać wyjaśnień od armatorów, organów

i instytucji państwowych, samorządowych i społecznych, przedsiębiorców oraz

innych jednostek organizacyjnych, zwracać im uwagę na uchybienia i sprawdzać

zastosowanie odpowiednich środków zaradczych.

2. Uprawnienia przewidziane w ust. 1 nie przysługują delegatowi w stosunku do

organów Marynarki Wojennej, Straży Granicznej i Policji.

Art. 17. 1. Zwierzchni nadzór nad izbami morskimi sprawują:

26.04.2019

©Telksinoe s. 6/20

1) Minister Sprawiedliwości nad przewodniczącymi i wiceprzewodniczącymi izb

morskich oraz nad trybem postępowania przed izbami;

2) minister właściwy do spraw gospodarki morskiej – w pozostałym zakresie.

2. Nadzór bezpośredni nad izbami morskimi w zakresie zastrzeżonym

Ministrowi Sprawiedliwości sprawuje prezes sądu okręgowego, przy którym działa

izba morska.

3. Nadzór nie może wkraczać w zakres orzecznictwa izb morskich.

4. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

gospodarki morskiej, określi, w drodze rozporządzenia, regulamin wewnętrznego

urzędowania izb morskich, w tym:

1) zadania przewodniczącego izby,

2) zadania inspektorów dochodzeniowych,

3) podstawowe zadania referentów, kierownika sekretariatu i sekretarza izby,

4) szczegółowy sposób prowadzenia i protokołowania rozpraw,

5) tryb występowania o pomoc prawną i komunikowania się z innymi organami,

6) organizację pracy izby

– mając na uwadze zapewnienie skuteczności i sprawności prowadzonych przed

izbami morskimi postępowań.

Art. 18. Izby morskie są państwowymi jednostkami budżetowymi. Wydatki izb

morskich są pokrywane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister

właściwy do spraw gospodarki morskiej.

Art. 19. Izby morskie mają prawo używania pieczęci okrągłej z wizerunkiem

godła Rzeczypospolitej Polskiej pośrodku, z napisem w otoku zawierającym nazwę

izby i sądu, przy którym działa izba.

Rozdział III

Przetwarzanie danych osobowych przez izby morskie

Art. 19a. Izby morskie przekazują informacje, o których mowa w art. 13 ust. 1

i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia

27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem

danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia

dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119

26.04.2019

©Telksinoe s. 7/20

z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.2)), zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/679”, przy

pierwszej czynności skierowanej do osoby, chyba że posiada ona te informacje, a ich

zakres lub treść nie uległy zmianie.

Art. 19b. 1. Nadzór nad przetwarzaniem danych osobowych w postępowaniach

przed izbami morskimi sprawują:

1) w zakresie działalności Izby Morskiej w Gdańsku i Izby Morskiej w Szczecinie

– Przewodniczący Odwoławczej Izby Morskiej;

2) w zakresie działalności Odwoławczej Izby Morskiej – Prezes Sądu Okręgowego

w Gdańsku.

2. W ramach nadzoru, o którym mowa w ust. 1, właściwe organy:

1) rozpatrują skargi związane z przetwarzaniem danych osobowych;

2) podejmują działania mające na celu upowszechnianie wśród nadzorowanych

administratorów danych i podmiotów przetwarzających wiedzy o obowiązkach

wynikających z rozporządzenia 2016/679;

3) współpracują z innymi organami sprawującymi nadzór nad przetwarzaniem

danych osobowych w ramach postępowań prowadzonych przez sądy i trybunały

oraz z organami nadzorczymi w rozumieniu art. 51 ust. 1 rozporządzenia

2016/679, w tym dzielą się informacjami oraz świadczą wzajemną pomoc,

w celu zapewnienia spójnego stosowania rozporządzenia 2016/679.

3. Organy, o których mowa w ust. 1, są uprawnione do:

1) nakazywania administratorowi danych lub podmiotowi przetwarzającemu albo

ich przedstawicielom dostarczenia wszelkich informacji potrzebnych do

realizacji zadań tych organów;

2) zawiadamiania administratora danych lub podmiotu przetwarzającego

o podejrzeniu naruszenia przepisów rozporządzenia 2016/679;

3) uzyskiwania od administratora danych lub podmiotu przetwarzającego dostępu

do danych osobowych i informacji niezbędnych do realizacji zadań organu

nadzorczego;

4) uzyskiwania dostępu do pomieszczeń administratora danych lub podmiotu

przetwarzającego, w tym do sprzętu i środków służących do przetwarzania

danych;

Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2.

26.04.2019

©Telksinoe s. 8/20

5) wydawania ostrzeżeń administratorowi danych lub podmiotowi

przetwarzającemu, dotyczących możliwości naruszenia przepisów

rozporządzenia 2016/679;

6) udzielania upomnień administratorowi danych lub podmiotowi

przetwarzającemu w przypadku naruszenia przepisów rozporządzenia 2016/679;

7) wzywania administratora danych lub podmiotu przetwarzającego do

dostosowania przetwarzania danych do przepisów rozporządzenia 2016/679.

4. Do przyjmowania i rozpatrywania skarg związanych z przetwarzaniem

danych osobowych przez izby morskie stosuje się odpowiednio przepisy działu

I rozdziału 5a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych.

DZIAŁ II

Postępowanie w sprawach wypadków morskich

Rozdział I

Przepisy ogólne

Art. 20. O ile przepisy ustawy niniejszej nie stanowią inaczej, do postępowania

przed izbami morskimi w sprawach wypadków morskich stosuje się odpowiednio

przepisy kodeksu postępowania karnego.

Rozdział II

Dochodzenia

Art. 21. 1. Organy administracji morskiej oraz inne organy władzy publicznej są

obowiązane:

1) (uchylony)

2) zabezpieczyć ślady i dowody;

3) w przypadkach niecierpiących zwłoki dokonać czynności koniecznych do

wstępnego ustalenia stanu faktycznego;

4) przekazać izbie morskiej, na jej żądanie, materiał dotyczący wypadku oraz

5) wykonywać czynności w drodze pomocy prawnej.

2. Konsul Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany, po otrzymaniu

wiadomości o wypadku morskim, przedsięwziąć niezwłocznie w ramach swoich

uprawnień czynności, o których mowa w ust. 1.

3. (uchylony)

26.04.2019

©Telksinoe s. 9/20

3a. (uchylony)

3b. (uchylony)

4. Organy Marynarki Wojennej, Straży Granicznej, Policji i prokuratury

w sprawie toczącej się przed izbą morską nie są obowiązane do udzielania informacji,

udostępniania dokumentów i innych danych, jeżeli może to doprowadzić do

ujawnienia informacji niejawnych.

Art. 22. Izba morska wszczyna postępowanie na wniosek zainteresowanego lub

organu administracji morskiej.

Art. 22a. (uchylony)

Art. 23. 1. Izba morska może, po wypowiedzeniu się delegata, odmówić

wszczęcia postępowania lub wszczęte postępowanie umorzyć, jeżeli rozpoznanie

sprawy byłoby niecelowe ze względu na brak interesu publicznego.

2. (uchylony)

3. Postanowienie o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania doręcza

się delegatowi oraz zainteresowanemu, który wniósł o rozpoznanie sprawy.

4. W sprawach określonych w art. 15 ust. 4 uprawnienia delegata wynikające

z przepisów ust. 1 i 3 przysługują odpowiednio państwowemu inspektorowi pracy.

Art. 24. Zainteresowanym w sprawie jest każdy, czyjego interesu prawnego

dotyczy wypadek morski.

Art. 24a. (uchylony)

Art. 25. 1. Zainteresowany ma prawo korzystać w każdym stanie sprawy

z pomocy wybranego przez siebie pełnomocnika.

2. Pełnomocnikiem może być adwokat, radca prawny, pracownik

zainteresowanego, członek związku lub stowarzyszenia zawodowego zrzeszającego

osoby posiadające kwalifikacje zawodowe w żegludze morskiej.

Art. 25a. (uchylony)

Art. 26. 1. Jeżeli izbie morskiej wiadomo, że w sprawie rozpoznawanego przez

nią wypadku morskiego wszczęto postępowanie karne, izba morska zawiadamia sąd

lub prokuratora o toczącym się przed izbą postępowaniu.

2. Izba morska może zawiesić postępowanie, jeżeli wyniki postępowania

karnego mogą mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

26.04.2019

©Telksinoe s. 10/20

3. Na postanowienie o zawieszeniu lub odmowie zawieszenia postępowania

służy zażalenie.

Art. 27. 1. Po wszczęciu postępowania izba morska przeprowadza dochodzenie

bezpośrednio przez inspektora dochodzeniowego albo za pośrednictwem kapitanatu

(bosmanatu) portu.

2. Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze

rozporządzenia, obowiązki kapitanatów (bosmanatów) portów w zakresie

prowadzenia dochodzeń w sprawach wypadków morskich w celu wyjaśnienia

wszystkich okoliczności wypadku.

Art. 28. 1. Dochodzeniem w rozumieniu ustawy są czynności w celu utrwalenia

śladów i dowodów oraz umożliwienia przeprowadzenia rozprawy przez wstępne

wyjaśnienie przebiegu, przyczyn i okoliczności wypadku morskiego i ustalenie kręgu

zainteresowanych oraz świadków.

2. Z zastrzeżeniem art. 20, każda osoba wezwana w charakterze świadka ma

obowiązek stawić się i złożyć zeznania w dochodzeniu.

3. Rzeczy mogące stanowić dowód w sprawie należy wydać na żądanie izby

morskiej, a w wypadkach niecierpiących zwłoki – także na żądanie inspektora

dochodzeniowego lub kapitanatu (bosmanatu) portu.

4. Armator i kapitan statku obowiązani są na wezwanie prowadzącego

dochodzenie udzielić wyjaśnień o statku, w szczególności o składzie jego załogi,

miejscu pobytu statku i członków załogi lub o terminach przybycia statku do

polskiego portu i o wysokości szkody, oraz przedłożyć użyte w danej podróży mapy

morskie, dzienniki i inne dokumenty lub dane gromadzone w formie elektronicznej

potrzebne do wyjaśnienia okoliczności wypadku.

5. Izba morska jest upoważniona do:

1) dostępu i badania miejsca wypadku, statku, jego szczątków i zawartości;

2) sporządzania spisów oraz czasowego przejmowania części statków i innych

rzeczy wymagających zbadania;

3) dostępu do rejestratorów pokładowych i ich odczytów, a także innych zapisów;

4) zapoznania się z wynikami postępowań i badań przeprowadzanych przez inne

podmioty;

26.04.2019

©Telksinoe s. 11/20

5) uzyskania informacji i dostępu do dokumentacji użytkownika statku, producenta

i innych osób lub jednostek organizacyjnych w zakresie niezbędnym dla

ustalenia przyczyny wypadku.

6. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 5 pkt 1, obejmuje także prawo wstępu do

wszystkich części portu.

7. Prowadzący dochodzenie na zlecenie izby morskiej korzysta z uprawnień,

o których mowa w ust. 5 i 6, jest też uprawniony do:

1) przesłuchiwania świadków;

2) zapoznawania się z zeznaniami w innych postępowaniach i udziału

w przesłuchiwaniu świadków.

8. Przepisy ust. 2–7 nie naruszają przepisów ustawy z dnia 31 sierpnia 2012 r.

o Państwowej Komisji Badania Wypadków Morskich.

Art. 28a. (uchylony)

Rozdział III

Rozprawa

Art. 29. 1. Jeżeli przewodniczący izby morskiej uzna, że dochodzenie

dostarczyło podstaw do przeprowadzenia rozprawy, wyznacza termin rozprawy,

zawiadamia o nim delegata i w miarę możności znanych izbie zainteresowanych oraz

zarządza wezwanie świadków, a w razie potrzeby biegłych i tłumaczy.

2. Jeżeli sprawa dotyczy wypadku określonego w art. 15 ust. 4, przewodniczący

izby morskiej zawiadamia również państwowego inspektora pracy.

3. Niestawiennictwo delegata, państwowego inspektora pracy lub

zainteresowanego nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, chyba że izba morska uzna

obecność ich na rozprawie za niezbędną.

Art. 30. 1. Na wstępie rozprawy przewodniczący przedstawia stan sprawy na

podstawie wyników dochodzenia, po czym izba morska wysłuchuje wyjaśnień osób

zainteresowanych, a następnie przeprowadza postępowanie dowodowe.

2. Zainteresowany, którego zeznanie może mieć znaczenie dla ustalenia

przebiegu i przyczyn wypadku morskiego, może być przesłuchany jako świadek.

Przed przesłuchaniem należy go uprzedzić o prawie odmowy udzielania odpowiedzi

na pytania co do okoliczności, których ujawnienie mogłoby narazić na

26.04.2019

©Telksinoe s. 12/20

odpowiedzialność za przestępstwo jego samego lub członków jego najbliższej

rodziny.

3. Delegatowi, państwowemu inspektorowi pracy i zainteresowanym służy

prawo zadawania pytań przesłuchiwanym świadkom i biegłym oraz zgłaszania

wniosków dowodowych.

Art. 31. Izba morska może odroczyć rozprawę tylko z ważnej przyczyny.

Art. 32. Rozprawę odroczoną prowadzi się w nowym terminie w dalszym ciągu.

Jednakże należy ją przeprowadzić od początku, jeżeli izba morska uzna to za

konieczne.

Art. 33. Po zakończeniu postępowania dowodowego przewodniczący udziela

głosu najpierw delegatowi, który zgłasza i uzasadnia swoje wnioski co do orzeczenia,

następnie państwowemu inspektorowi pracy, jeżeli uczestniczy w rozprawie, oraz

obecnym pełnomocnikom zainteresowanych i samym zainteresowanym.

Art. 34. Izba morska rozstrzyga samodzielnie wszelkie zagadnienia wynikające

w toku postępowania.

Art. 35. 1. Jeżeli zainteresowany członek załogi statku lub pilot morski,

posiadający dokument określający jego uprawnienia w żegludze morskiej wydany

przez właściwy organ polski, wykazał brak koniecznych umiejętności niezbędnych do

zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi morskiej lub przez rażące zaniedbania

spowodował wypadek morski lub przyczynił się do jego powstania, izba morska może,

w orzeczeniu, pozbawić go prawa wykonywania tych uprawnień w częściowym lub

pełnym zakresie na okres od 1 roku do 5 lat.

2. Izba morska może w orzeczeniu uzależnić przywrócenie prawa wykonywania

uprawnień w żegludze morskiej od spełnienia przez zainteresowanego co najmniej

jednego z następujących warunków:

1) wykonywania określonych niższych uprawnień w żegludze morskiej przez czas

oznaczony;

2) wykazania koniecznych umiejętności w trybie przewidzianym przepisami

o kwalifikacjach w żegludze morskiej;

3) odbycia w częściowym lub pełnym zakresie praktyki, która była wymagana do

uzyskania dotychczasowych uprawnień.

26.04.2019

©Telksinoe s. 13/20

3. Izba morska może na posiedzeniu, w tym samym składzie, w którym orzekła

o pozbawieniu zainteresowanego prawa wykonywania uprawnień w żegludze

morskiej, postanowić o zawieszeniu prawa wykonywania tych uprawnień przez

zainteresowanego do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, jeżeli

uzasadniają to względy bezpieczeństwa żeglugi. Na postanowienie to

zainteresowanemu przysługuje zażalenie.

4. Dokumenty określające uprawnienia w żegludze morskiej członków załóg

statków i pilotów oraz organy właściwe do ich wydawania określają odrębne przepisy.

5. Przepisów ust. 1–3 nie stosuje się do członków załóg jednostek pływających

Marynarki Wojennej, Straży Granicznej i Policji.

Art. 36. 1. Sentencja orzeczenia powinna zawierać:

1) oznaczenie izby morskiej, która wydała orzeczenie;

2) imiona i nazwiska oraz stopnie i tytuły zawodowe (stanowiska służbowe)

członków składu orzekającego;

3) datę i miejsce rozpoznania sprawy i wydania orzeczenia;

4) ustalenie czasu, miejsca i rodzaju wypadku morskiego;

5) dokładne ustalenie przyczyn wypadku ze wskazaniem – o ile to możliwe – statku

i osób, których wina spowodowała wypadek, oraz z określeniem stopnia,

w jakim przyczyniły się do wypadku, albo stwierdzenie uzasadnionych wątp-

liwości co do przyczyny wypadku bądź stwierdzenie niemożności jej ustalenia;

6) wskazanie ujawnionych wad i braków w budowie statku, jego wyposażeniu,

załadowaniu lub obsadzeniu załogą, w stanie toru wodnego lub urządzeniach

oznakowania nawigacyjnego oraz uchybień w działalności i wad w organizacji

instytucji służących bezpieczeństwu żeglugi morskiej;

7) ocenę prawidłowości zachowania się statku po wypadku oraz w razie potrzeby

prawidłowości czynności ratowniczych.

2. Jeżeli izba morska stosuje środek, o którym mowa w art. 35 ust. 1 i 2,

rozstrzygnięcie o tym powinno być zawarte w sentencji orzeczenia.

Art. 37. 1. W sprawie zawiłej izba morska może odroczyć wydanie orzeczenia

na czas nie dłuższy niż 14 dni.

2. Po podpisaniu sentencji orzeczenia przez członków składu orzekającego

przewodniczący ogłasza ją i przytacza ważniejsze powody orzeczenia, po czym

sporządza się uzasadnienie orzeczenia na piśmie. Uzasadnienie powinno być

26.04.2019

©Telksinoe s. 14/20

sporządzone w terminie 14 dni od ogłoszenia sentencji, a w sprawach zawiłych –

w terminie do 30 dni.

3. Ogłoszenie sentencji może nastąpić bez udziału ławników.

Art. 38. Uzasadnienie orzeczenia powinno zawierać:

1) dokładne ustalenie podstawy faktycznej przez wskazanie, jakie fakty izba morska

uznała za udowodnione, na jakich oparła się dowodach i dlaczego nie uznała

dowodów przeciwnych;

2) przytoczenie okoliczności, które izba morska miała na względzie przy ocenie

podstawy faktycznej;

3) w razie potrzeby, zalecenie podjęcia środków zmierzających do zapewnienia

bezpieczeństwa żeglugi i zapobiegania wypadkom morskim;

4) przytoczenie okoliczności, które izba morska miała na względzie przy

zastosowaniu środka, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lub 2.

Art. 39. Orzeczenie wraz z uzasadnieniem doręcza się ministrowi właściwemu

do spraw gospodarki morskiej, delegatowi oraz zainteresowanemu, a w sprawach

określonych w art. 15 ust. 4 również państwowemu inspektorowi pracy.

Art. 39a. (uchylony)

Rozdział IV

Środki odwoławcze

Art. 40. 1. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji służy odwołanie.

2. Na postanowienia i zarządzenia izby morskiej zamykające drogę do wydania

orzeczenia służy zażalenie. Ponadto zażalenie służy tylko w przypadkach

przewidzianych w ustawie.

3. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni, a do wniesienia zażalenia

7 dni od dnia doręczenia orzeczenia lub postanowienia z uzasadnieniem.

4. Środki odwoławcze wnosi się do Odwoławczej Izby Morskiej za

pośrednictwem izby morskiej, która wydała orzeczenie lub postanowienie.

Art. 41. Środki odwoławcze służą delegatowi i zainteresowanym, a w sprawach

określonych w art. 15 ust. 4 również państwowemu inspektorowi pracy.

Art. 42. Odwoławcza Izba Morska rozpoznaje odwołanie na rozprawie, jeżeli

przepisy postępowania karnego o apelacji nie stanowią inaczej.

26.04.2019

Art. 43. 1. Odwoławcza Izba Morska orzeka na podstawie wyników przewodu

w izbie morskiej pierwszej instancji, uzupełnionego w razie potrzeby przewodem

odwoławczym.

2. Odwoławcza Izba Morska może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli

odwołujący się mógł je przytoczyć w pierwszej instancji.

3. Z zastrzeżeniem ust. 4 Odwoławcza Izba Morska nie jest związana wnioskami

ani granicami odwołania.

4. Odwoławcza Izba Morska może zmienić orzeczenie izby morskiej pierwszej

instancji na niekorzyść zainteresowanego w części dotyczącej zastosowanego wobec

niego środka, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lub 2, albo zastosować środek, o którym

nie orzekła izba, tylko w przypadku zaskarżenia w tym zakresie orzeczenia przez

delegata na niekorzyść zainteresowanego.

5. Przepis art. 35 ust. 3 stosuje się odpowiednio tylko w warunkach określonych

w ust. 4.

6. Odwoławcza Izba Morska rozpoznaje zażalenie na postanowienie, o którym

mowa w art. 35 ust. 3, na posiedzeniu, w składzie: jednego sędziego i czterech

ławników, najpóźniej w ciągu 3 dni od dnia wpływu akt wraz z zażaleniem do

Odwoławczej Izby Morskiej.

Art. 44. 1. Odwoławcza Izba Morska utrzymuje w mocy, zmienia lub uchyla

zaskarżone orzeczenie w całości lub części.

2. W razie stwierdzenia niewyjaśnienia istoty sprawy w częściowym lub pełnym

zakresie rozstrzygnięć określonych w art. 35 ust. 1 i 2 oraz w art. 36 ust. 1 pkt 5–

7 Odwoławcza Izba Morska uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części

i przekazuje sprawę izbie morskiej do ponownego rozpoznania.

3. Odwoławcza Izba Morska utrzymuje w mocy lub uchyla zaskarżone

postanowienie, o którym mowa w art. 35 ust. 3.

Art. 45. 1. Od orzeczenia Odwoławczej Izby Morskiej przysługuje apelacja.

Apelację wnosi się za pośrednictwem Odwoławczej Izby Morskiej do Sądu

Apelacyjnego w Gdańsku w terminie 14 dni od daty doręczenia orzeczenia wraz

z uzasadnieniem.

2. Apelacja powinna być sporządzona i podpisana przez adwokata lub radcę

prawnego.

26.04.2019

3. Jeżeli w wyniku rozpoznania apelacji zaskarżone orzeczenie zostało uchylone

w całości lub w części, przy ponownym rozpoznaniu sprawy stosuje się odpowiednio

przepisy art. 43 ust. 4 i 5.

4. Na postanowienie Odwoławczej Izby Morskiej wydane w trybie art. 43 ust. 5

lub 6 zainteresowanemu, któremu zawieszono prawo wykonywania uprawnień

w żegludze morskiej, przysługuje zażalenie. Zażalenie wnosi się za pośrednictwem

Odwoławczej Izby Morskiej do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w terminie 7 dni od

daty doręczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem.

5. Okres trwania zawieszenia, o którym mowa w art. 35 ust. 3, zalicza się na

poczet zastosowanego środka, o którym mowa w art. 35 ust. 1.

6. Od wyroków i postanowień Sądu Apelacyjnego w Gdańsku wydanych

w postępowaniu odwoławczym, o którym mowa w ust. 1 i 4, oraz od orzeczeń

i postanowień kończących postępowanie przed izbami morskimi nie przysługuje

kasacja.

Art. 46. O ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, do rozpoznania

apelacji lub zażalenia, o których mowa w art. 45 ust. 1 i 4, stosuje się odpowiednio

przepisy Kodeksu postępowania karnego o apelacji lub zażaleniu.

Rozdział IVa

Wykonanie orzeczeń i postanowień

Art. 46a. Wykonaniu podlega:

1) orzeczenie w części dotyczącej zastosowanego środka, o którym mowa w art. 35

ust. 1 lub 2, jeżeli postępowanie zostało ostatecznie zakończone;

2) postanowienie o zawieszeniu prawa wykonywania uprawnień w żegludze

morskiej, którego nie zaskarżono albo które zostało utrzymane w mocy po

rozpoznaniu zażalenia.

Art. 46b. Właściwy do wykonania orzeczenia lub postanowienia, o których

mowa w art. 46a, jest organ polski, który wydał zainteresowanemu ostatni dokument

określający uprawnienia w żegludze morskiej.

Art. 46c. 1. Orzeczenie lub postanowienie podlegające wykonaniu doręcza

właściwemu organowi izba morska, która zastosowała środek, o którym mowa

w art. 35 ust. 1 lub 2.

26.04.2019

2. Organ właściwy do wykonania orzeczenia lub postanowienia wzywa

zainteresowanego do złożenia, w terminie 3 dni od daty doręczenia tego wezwania,

dokumentu dotyczącego uprawnień będących przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego

w orzeczeniu lub postanowieniu, pouczając zainteresowanego o skutkach niezłożenia

tego dokumentu określonych w ust. 3.

3. Dokument niezłożony w terminie, o którym mowa w ust. 2, traci ważność

z mocy prawa.

Art. 46d. 1. Organ właściwy do wykonania orzeczenia lub postanowienia wyda

zainteresowanemu w miejsce złożonego dokumentu inny dokument określający

uprawnienia w żegludze morskiej stosownie do treści orzeczenia lub postanowienia

albo zatrzyma złożony dokument, jeżeli uprawnienia były najniższe.

2. Organ, o którym mowa w ust. 1, zwróci zainteresowanemu złożony przez

niego dokument niezwłocznie:

1) z upływem okresu pozbawienia prawa wykonywania uprawnień w żegludze

morskiej i po stwierdzeniu spełnienia warunków, od których przywrócenie prawa

wykonywania uprawnień było uzależnione;

2) jeżeli postanowienie o zawieszeniu prawa wykonywania uprawnień w żegludze

morskiej zostało uchylone.

Rozdział V

Wznowienie postępowania

Art. 47. 1. Izba morska wznawia postępowanie zakończone przed izbami w razie

późniejszego ujawnienia faktów i dowodów nieznanych izbie, które mogłyby mieć

istotny wpływ na wynik sprawy.

2. Zainteresowany może żądać wznowienia postępowania w okolicznościach

wymienionych w ust. 1 tylko wtedy, gdy z faktów i dowodów nie mógł skorzystać

w poprzednim postępowaniu.

Rozdział VI

Koszty postępowania

Art. 48. 1. Koszty postępowania, obejmujące również należności ławników,

delegata i państwowego inspektora pracy, ponosi armator, którego statek spowodował

lub przyczynił się do powstania wypadku.

26.04.2019

2. W razie uznania winy lub błędu kilku statków koszty postępowania rozdziela

się stosunkowo.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do użytkowników urządzeń

służących żegludze morskiej, z wyjątkiem organów administracji rządowej.

Art. 49. Niezależnie od wyniku sprawy izba morska może nałożyć na

zainteresowanego obowiązek zwrotu kosztów postępowania, które zainteresowany

wywołał swoim postępowaniem.

Art. 50. Nie pobiera się kosztów postępowania od armatora statku o obcej

przynależności, z wyjątkiem przypadku, kiedy postępowanie zostało wszczęte na

wniosek armatora lub kapitana takiego statku.

Art. 51. Jeżeli izba morska dokonuje czynności na wniosek zainteresowanego,

ma prawo żądać od niego zaliczki na koszty postępowania oraz uzależnić swe

czynności od uprzedniego złożenia zaliczki.

Art. 52. Koszty postępowania ponosi również zainteresowany, jeżeli wszczęte

na jego wniosek postępowanie zostało umorzone na skutek wycofania przez niego

wniosku.

Art. 53. 1. W każdym orzeczeniu lub postanowieniu kończącym sprawę w danej

instancji izba morska rozstrzyga o kosztach postępowania.

2. Na postanowienia izby morskiej pierwszej instancji o kosztach postępowania

służy zażalenie.

Art. 54. 1. W razie nieuwzględnienia odwołania koszty postępowania

odwoławczego ponosi zainteresowany, który wniósł odwołanie.

2. W razie częściowego uwzględnienia odwołania koszty postępowania

rozdziela się stosunkowo.

Art. 55. Poza przypadkami określonymi w art. 48–52, art. 54 i art. 56 ust. 1

i 4 koszty postępowania pokrywa się z budżetu Państwa.

Rozdział VII

Przepisy porządkowe

Art. 56. 1. Na świadka, biegłego lub tłumacza, który bez usprawiedliwienia nie

stawił się na rozprawie, izba morska może nałożyć karę pieniężną w wysokości do

3000 zł, jeżeli niestawiennictwo tej osoby spowodowało odroczenie rozprawy, izba

26.04.2019

morska może ponadto nałożyć na nią obowiązek zwrotu powstałych z tego tytułu

kosztów.

2. Niezależnie od środków zastosowanych na podstawie ust. 1 izba morska może

zarządzić przymusowe sprowadzenie świadka, a biegłego i tłumacza tylko

w przypadkach wyjątkowych.

3. Izba morska zwalnia świadka, biegłego lub tłumacza od nałożonych środków

przymusu i zwrotu kosztów, jeżeli świadek, biegły lub tłumacz w ciągu dwóch tygodni

od zawiadomienia go udowodni, że niestawiennictwo jego było usprawiedliwione.

4. Niezależnie od skutków niestawiennictwa na rozprawie, świadek, biegły

i zainteresowany lub jego pracownik mogą być zobowiązani do zwrotu kosztów

wywołanych oczywistą ich winą. Postanowienie izby morskiej w przedmiocie zwrotu

kosztów zapada po wysłuchaniu osoby, której zarzucono winę.

Art. 57. Przepisy art. 56 ust. 1 i 3 mają również zastosowanie w razie

nieusprawiedliwionej odmowy złożenia zeznań lub przyrzeczenia, przy czym w razie

ponownej odmowy izba morska może nałożyć na świadka ponownie karę pieniężną

w wysokości do 4500 zł.

Art. 58. Na postanowienie odmowne wydane na podstawie art. 56 ust. 3 oraz na

postanowienia wydane na podstawie art. 56 ust. 4 i art. 57 służy zażalenie.

Art. 59. 1. Izba morska może nałożyć na winnych nieprzestrzegania przepisu

art. 28 ust. 2 karę pieniężną w wysokości do 5000 zł.

2. Na postanowienie wydane na podstawie ust. 1 służy zażalenie.

Art. 60. Ostateczne postanowienie wydane na podstawie art. 56 ust. 1, art. 57

i art. 59 ust. 1 oraz ostateczne postanowienie wydane w przedmiocie zwrotu kosztów,

zaopatrzone w zaświadczenie przewodniczącego izby morskiej, iż podlega

wykonaniu, stanowi tytuł wykonawczy dla egzekucji sądowej.

Rozdział VIII

Przepisy przejściowe i końcowe

Art. 61. Izby morskie utworzone na podstawie ustawy z dnia 18 marca 1925 r.

o izbach morskich (Dz. U. poz. 243, z 1930 r. poz. 126 i 600, z 1933 r. poz. 117,

z 1934 r. poz. 976 oraz z 1949 r. poz. 295) stają się izbami morskimi w rozumieniu

niniejszej ustawy.

26.04.2019

Art. 62. (pominięty)

Art. 63. Traci moc ustawa z dnia 18 marca 1925 r. o izbach morskich (Dz. U.

poz. 243, z 1930 r. poz. 126 i 600, z 1933 r. poz. 117, z 1934 r. poz. 976 oraz z 1949 r.

poz. 295).

Art. 64. Do czasu wydania przepisów wykonawczych do ustawy w sprawach,

które mają być uregulowane tymi przepisami, obowiązują przepisy dotychczasowe.

Art. 65. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1962 r.

26.04.2019