Telksinoe - ustawy

©Telksinoe s. 1/82

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2016 r.

poz. 1251, 1579, 2020.

U S T A W A

z dnia 15 lipca 2011 r.

o zawodach pielęgniarki i położnej 1)

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 1. 1. Ustawa określa zasady:

1) wykonywania zawodów pielęgniarki i położnej;

2) uzyskiwania prawa wykonywania zawodów pielęgniarki i położnej;

3) kształcenia zawodowego pielęgniarki i położnej;

4) kształcenia podyplomowego pielęgniarki i położnej.

2. Zasady odpowiedzialności zawodowej pielęgniarek i położnych określa

ustawa z dnia 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz. U.

poz. 1038, z 2013 r. poz. 779, 1247 i 1650, z 2014 r. poz. 1004 oraz z 2015 r. poz.

1640).

Art. 2. Zawody pielęgniarki i położnej są samodzielnymi zawodami

medycznymi.

Art. 3. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) prawie wykonywania zawodu – należy przez to rozumieć odpowiednio prawo

wykonywania zawodu pielęgniarki lub prawo wykonywania zawodu

położnej;

2) państwie członkowskim Unii Europejskiej – należy przez to rozumieć również

państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu

(EFTA) – stronę umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz

Konfederację Szwajcarską;

3) obywatelach państw członkowskich Unii Europejskiej – należy przez to

rozumieć obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej, państw

Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 2005/36/WE

Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji

zawodowych (Dz. Urz. UE L 255 z 30.09.2005, str. 22, z późn. zm.).

2017-03-23

©Telksinoe s. 2/82

członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) –

stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, Konfederacji

Szwajcarskiej, a także:

a) członków ich rodzin w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 lipca

2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz

wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii

Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. z 2014 r. poz. 1525, z 2015 r.

poz. 1274 oraz z 2016 r. poz. 904),

b) obywateli państw trzecich posiadających zezwolenie na pobyt rezydenta

długoterminowego Unii Europejskiej w rozumieniu przepisów ustawy z

dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650, z późn.

zm.2)),

c) cudzoziemców posiadających zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w

związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub

d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,

d) cudzoziemców, którym nadano status uchodźcy lub udzielono ochrony

uzupełniającej,

e) obywateli państw trzecich, którzy ubiegają się o przyjęcie na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej w celu podjęcia pracy w zawodzie

wymagającym wysokich kwalifikacji, w rozumieniu przepisów ustawy z

dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,

f) obywateli państw trzecich, którzy zostali przyjęci na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej w celach innych niż wykonywanie pracy

zgodnie z prawem Unii Europejskiej lub prawem krajowym i mają prawo

do wykonywania pracy oraz posiadają dokument pobytowy wydany

zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1030/2002 z dnia 13 czerwca

2002 r. ustanawiającym jednolity wzór dokumentów pobytowych dla

obywateli państw trzecich (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2002, str. 1, z

późn. zm.), oraz obywateli państw trzecich, którzy zostali przyjęci na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu wykonywania pracy

zgodnie z prawem Unii Europejskiej lub prawem krajowym,

Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2014 r. poz. 463 i 1004, z 2015 r.

poz. 1274, 1607 i 1767 oraz z 2016 r. poz. 65, 753 i 904.

2017-03-23

©Telksinoe s. 3/82

g) obywateli państw trzecich posiadających zezwolenie na pobyt czasowy

udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 151 ust. 1 lub

2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;

4) podmiocie leczniczym – należy przez to rozumieć podmiot leczniczy,

o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności

leczniczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 618, z późn. zm.3)).

Rozdział 2

Zasady wykonywania zawodów

Art. 4. 1. Wykonywanie zawodu pielęgniarki polega na udzielaniu świadczeń

zdrowotnych, w szczególności na:

1) rozpoznawaniu warunków i potrzeb zdrowotnych pacjenta;

2) rozpoznawaniu problemów pielęgnacyjnych pacjenta;

3) planowaniu i sprawowaniu opieki pielęgnacyjnej nad pacjentem;

4) samodzielnym udzielaniu w określonym zakresie świadczeń

zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych oraz

medycznych czynności ratunkowych;

5) realizacji zleceń lekarskich w procesie diagnostyki, leczenia i rehabilitacji;

6) orzekaniu o rodzaju i zakresie świadczeń opiekuńczo-pielęgnacyjnych;

7) edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia.

2. Za wykonywanie zawodu pielęgniarki uważa się również:

1) nauczanie zawodu pielęgniarki lub położnej, wykonywanie pracy na rzecz

doskonalenia zawodowego pielęgniarek i położnych lub nauczanie innych

zawodów medycznych, których programy kształcenia wymagają

współudziału pielęgniarki lub położnej;

2) prowadzenie prac naukowo-badawczych w zakresie pielęgniarstwa;

3) kierowanie i zarządzanie zespołami pielęgniarek lub położnych;

4) zatrudnienie w podmiocie leczniczym na stanowiskach administracyjnych, na

których wykonuje się czynności związane z przygotowywaniem,

organizowaniem lub nadzorem nad udzielaniem świadczeń opieki

zdrowotnej;

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 788,

905, 1640, 1697, 1844, 1887, 1918 i 1991 oraz z 2016 r. poz. 904 i 960.

2017-03-23

©Telksinoe s. 4/82

5) zatrudnienie w podmiotach zobowiązanych do finansowania świadczeń

opieki zdrowotnej ze środków publicznych w rozumieniu przepisów ustawy

z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych

ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 581, z późn. zm.4)) lub

urzędach te podmioty obsługujących, w ramach którego wykonuje się

czynności związane z przygotowywaniem, organizowaniem lub nadzorem

nad udzielaniem świadczeń opieki zdrowotnej;

6) zatrudnienie w organach administracji publicznej, których zakres działania

obejmuje nadzór nad ochroną zdrowia;

7) pełnienie służby na stanowiskach służbowych w Ministerstwie Obrony

Narodowej oraz w jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi

Obrony Narodowej, na których wykonuje się czynności związane z ochroną

zdrowia i opieką zdrowotną;

8) pełnienie służby na stanowiskach służbowych w Centralnym Zarządzie

Służby Więziennej i innych stanowiskach Służby Więziennej, na których

wykonuje się czynności związane z przygotowywaniem, organizowaniem

i nadzorem nad udzielaniem świadczeń opieki zdrowotnej przez podmiot

leczniczy dla osób pozbawionych wolności;

9) zatrudnienie w domach pomocy społecznej określonych w przepisach

o pomocy społecznej, z uwzględnieniem uprawnień zawodowych

pielęgniarki określonych w ustawie;

10) zatrudnienie na stanowisku pielęgniarki w żłobku lub klubie dziecięcym,

o których mowa w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi

w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2016 r. poz. 157);

11) sprawowanie funkcji z wyboru w organach samorządu pielęgniarek

i położnych lub wykonywanie pracy na rzecz samorządu;

12) powołanie do pełnienia z wyboru funkcji związkowej poza zakładem pracy

pielęgniarki, jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania tej funkcji

w charakterze pracownika, albo pełnienie funkcji w zarządzie zakładowej

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 1240,

1269, 1365, 1569, 1692, 1735, 1830, 1844, 1893, 1916, 1991 i 1994 oraz z 2016 r. poz. 65, 652

i 960.

2017-03-23

©Telksinoe s. 5/82

organizacji związkowej, jeżeli z pełnieniem tej funkcji jest związane

zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy.

Art. 5. 1. Wykonywanie zawodu położnej polega na udzielaniu świadczeń

zdrowotnych, w szczególności na:

1) rozpoznawaniu ciąży, sprawowaniu opieki nad kobietą w przebiegu ciąży

fizjologicznej, a także prowadzeniu w określonym zakresie badań

niezbędnych w monitorowaniu ciąży fizjologicznej;

2) kierowaniu na badania konieczne do jak najwcześniejszego rozpoznania ciąży

wysokiego ryzyka;

3) prowadzeniu porodu fizjologicznego oraz monitorowaniu płodu

z wykorzystaniem aparatury medycznej;

4) przyjmowaniu porodów naturalnych, w przypadku konieczności także

z nacięciem krocza, a w przypadkach nagłych także porodu z położenia

miednicowego;

5) podejmowaniu koniecznych działań w sytuacjach nagłych, do czasu

przybycia lekarza, w tym ręcznego wydobycia łożyska, a w razie potrzeby

ręcznego zbadania macicy;

6) sprawowaniu opieki nad matką i noworodkiem oraz monitorowaniu przebiegu

okresu poporodowego;

7) badaniu noworodków i opiece nad nimi oraz podejmowaniu w razie potrzeby

wszelkich niezbędnych działań, w tym natychmiastowej reanimacji;

8) realizacji zleceń lekarskich w procesie diagnostyki, leczenia i rehabilitacji;

9) samodzielnym udzielaniu w określonym zakresie świadczeń

zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych;

10) profilaktyce chorób kobiecych i patologii położniczych;

11) rozpoznawaniu u matki lub dziecka objawów nieprawidłowości

wymagających skierowania do lekarza;

12) sprawowaniu opieki położniczo-ginekologicznej nad kobietą;

13) prowadzeniu działalności edukacyjno-zdrowotnej w zakresie:

a) przygotowania do życia w rodzinie, metod planowania rodziny oraz

ochrony macierzyństwa i ojcostwa,

b) przygotowywania do rodzicielstwa oraz pełnego przygotowania do

urodzenia dziecka, łącznie z poradnictwem na temat higieny i żywienia.

2017-03-23

©Telksinoe s. 6/82

2. Za wykonywanie zawodu położnej uważa się również:

1) nauczanie zawodu położnej lub pielęgniarki, wykonywanie pracy na rzecz

doskonalenia zawodowego położnych i pielęgniarek lub nauczanie innych

zawodów medycznych, których programy kształcenia wymagają

współudziału położnej lub pielęgniarki;

2) prowadzenie prac naukowo-badawczych w zakresie wykonywania zawodu

położnej, w szczególności opieki nad kobietą, noworodkiem lub rodziną;

3) kierowanie i zarządzanie zespołami pielęgniarek lub położnych;

4) zatrudnienie w podmiocie leczniczym na stanowiskach administracyjnych, na

których wykonuje się czynności związane z przygotowywaniem,

organizowaniem lub nadzorem nad udzielaniem świadczeń opieki

zdrowotnej;

5) zatrudnienie w podmiotach zobowiązanych do finansowania świadczeń

opieki zdrowotnej ze środków publicznych w rozumieniu przepisów ustawy

z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych

ze środków publicznych lub urzędach te podmioty obsługujących, w ramach

którego wykonuje się czynności związane z przygotowywaniem,

organizowaniem lub nadzorem nad udzielaniem świadczeń opieki

zdrowotnej;

6) zatrudnienie w organach administracji publicznej, których zakres działania

obejmuje nadzór nad ochroną zdrowia;

7) zatrudnienie w domach pomocy społecznej określonych w przepisach

o pomocy społecznej, z uwzględnieniem uprawnień zawodowych położnej

określonych w ustawie;

8) zatrudnienie na stanowisku położnej w żłobku lub klubie dziecięcym,

o których mowa w ustawie z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi

w wieku do lat 3;

9) sprawowanie funkcji z wyboru w organach samorządu pielęgniarek

i położnych lub wykonywanie pracy na rzecz samorządu;

10) powołanie do pełnienia z wyboru funkcji związkowej poza zakładem pracy

położnej, jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania tej funkcji

w charakterze pracownika, albo pełnienie funkcji w zarządzie zakładowej

2017-03-23

©Telksinoe s. 7/82

organizacji związkowej, jeżeli z pełnieniem tej funkcji jest związane

zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy.

Art. 6. Minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Naczelnej

Rady Pielęgniarek i Położnych, określi, w drodze rozporządzenia:

1) rodzaj i zakres świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych

i rehabilitacyjnych, które mogą być udzielane samodzielnie bez zlecenia

lekarskiego przez pielęgniarkę i położną,

2) wykaz produktów leczniczych oraz środków pomocniczych, do stosowania

których są uprawnione pielęgniarki i położne samodzielnie bez zlecenia

lekarskiego,

3) rodzaje materiałów, które mogą być pobierane przez pielęgniarkę i położną

do celów diagnostycznych samodzielnie bez zlecenia lekarskiego,

4) rodzaj i zakres medycznych czynności ratunkowych wykonywanych przez

pielęgniarkę,

5) wykaz badań diagnostycznych do samodzielnego przeprowadzania przez

pielęgniarkę i położną

– biorąc pod uwagę niezbędne kwalifikacje oraz wymagany zakres umiejętności

i obowiązków.

Art. 7. Zawód pielęgniarki i położnej może wykonywać osoba posiadająca

prawo wykonywania zawodu stwierdzone albo przyznane przez właściwą

okręgową radę pielęgniarek i położnych oraz osoba, o której mowa w art. 24

i art. 25.

Art. 8. 1. Osobie posiadającej prawo wykonywania zawodu przysługuje

prawo posługiwania się tytułem zawodowym „pielęgniarka” albo „pielęgniarz”,

„położna” albo „położny”.

2. Tytułami, o których mowa w ust. 1, mogą posługiwać się osoby

posiadające prawo wykonywania zawodu, a także osoby, o których mowa

w art. 24, z zastrzeżeniem art. 9.

3. Tytuły, o których mowa w ust. 1, podlegają ochronie prawnej.

4. Pielęgniarce i położnej posiadającej ukończone szkolenie specjalizacyjne

przysługuje prawo posługiwania się tytułem zawodowym specjalisty w dziedzinie

2017-03-23

©Telksinoe s. 8/82

pielęgniarstwa lub położnictwa albo dziedzinach mających zastosowanie

w ochronie zdrowia.

Art. 9. Obywatel państwa członkowskiego Unii Europejskiej ma prawo

używania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułu zawodowego

„pielęgniarka” albo „pielęgniarz” lub „położna” albo „położny”, jeżeli posiada

kwalifikacje uprawniające do wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej

określone w ustawie.

Art. 10. 1. Pielęgniarki i położne mają prawo używania uroczystego stroju

zawodowego. Uroczysty strój zawodowy pielęgniarki i położnej podlega ochronie

prawnej.

2. Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych określi, w drodze uchwały, wzór

uroczystego stroju zawodowego pielęgniarki i położnej oraz zasady jego używania,

mając na uwadze tradycję i historyczne uwarunkowania obu zawodów.

Art. 11. 1. Pielęgniarka i położna wykonują zawód, z należytą starannością,

zgodnie z zasadami etyki zawodowej, poszanowaniem praw pacjenta, dbałością o

jego bezpieczeństwo, wykorzystując wskazania aktualnej wiedzy medycznej oraz

pośrednictwo systemów teleinformatycznych lub systemów łączności.

2. Pielęgniarka i położna podczas i w związku z wykonywaniem czynności

polegających na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, o których mowa w art. 4 ust. 1

pkt 1–5 i art. 5 ust. 1 pkt 1–9, korzystają z ochrony przewidzianej dla

funkcjonariuszy publicznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca

1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. poz. 553, z późn. zm.5)).

Art. 12. 1. Pielęgniarka i położna są obowiązane, zgodnie z posiadanymi

kwalifikacjami zawodowymi, do udzielenia pomocy w każdym przypadku, gdy

Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. poz. 840, z 1999 r. poz. 729

i 931, z 2000 r. poz. 548, 1027 i 1216, z 2001 r. poz. 1071, z 2003 r. poz. 1061, 1142, 1750, 1935

i 2255, z 2004 r. poz. 219, 626, 889 i 2426, z 2005 r. poz. 732, 757, 1109, 1363, 1479 i 1493,

z 2006 r. poz. 1409, 1592 i 1648, z 2007 r. poz. 589, 850, 859 i 1378, z 2008 r. poz. 560, 782,

1056, 1080 i 1344, z 2009 r. poz. 504, 533, 1317, 1323, 1474, 1540 i 1589, z 2010 r. poz. 46,

227, 229, 625, 626, 842, 857, 1018, 1021, 1228, 1474 i 1602, z 2011 r. poz. 78, 130, 202, 245,

381, 549, 678, 767, 964, 1135, 1280, 1381 i 1431, z 2012 r. poz. 611, z 2013 r. poz. 849, 905,

1036 i 1247, z 2014 r. poz. 538, z 2015 r. poz. 396, 541, 1549, 1707 i 1855 oraz z 2016 r. poz.

189, 428, 437, 862 i 904.

2017-03-23

©Telksinoe s. 9/82

zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować stan nagłego zagrożenia

zdrowotnego.

2. Pielęgniarka i położna mogą odmówić wykonania zlecenia lekarskiego oraz

wykonania innego świadczenia zdrowotnego niezgodnego z ich sumieniem lub

z zakresem posiadanych kwalifikacji, podając niezwłocznie przyczynę odmowy na

piśmie przełożonemu lub osobie zlecającej, chyba że zachodzą okoliczności,

o których mowa w ust. 1.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, pielęgniarka i położna mają

obowiązek niezwłocznego uprzedzenia pacjenta lub jego przedstawiciela

ustawowego bądź opiekuna faktycznego o takiej odmowie i wskazania realnych

możliwości uzyskania tego świadczenia u innej pielęgniarki, położnej lub

w podmiocie leczniczym.

4. W przypadku odstąpienia od realizacji świadczeń zdrowotnych z przyczyn,

o których mowa w ust. 2, pielęgniarka i położna mają obowiązek uzasadnić

i odnotować ten fakt w dokumentacji medycznej.

Art. 13. Pielęgniarka i położna mają prawo wglądu do dokumentacji

medycznej pacjenta oraz do uzyskania od lekarza pełnej informacji o stanie zdrowia

pacjenta, rozpoznaniu, proponowanych metodach diagnostycznych, leczniczych,

rehabilitacyjnych, zapobiegawczych i dających się przewidzieć następstwach

podejmowanych działań, w zakresie niezbędnym do udzielanych przez siebie

świadczeń zdrowotnych.

Art. 14. 1. Pielęgniarka i położna mają prawo do uzyskania pełnej informacji

o celowości, planowanym przebiegu i dających się przewidzieć skutkach

eksperymentu medycznego, w którym mają uczestniczyć.

2. W przypadku uzasadnionych wątpliwości pielęgniarka i położna mogą

odmówić uczestniczenia w eksperymencie, podając przełożonemu przyczynę

odmowy na piśmie.

Art. 15. 1. Pielęgniarka i położna wykonują zlecenia lekarskie zapisane

w dokumentacji medycznej.

2. Zapis w dokumentacji medycznej, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy

zleceń wykonywanych w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego.

2017-03-23

©Telksinoe s. 10/82

3. W przypadku uzasadnionych wątpliwości pielęgniarka i położna mają

prawo domagać się od lekarza, który wydał zlecenie, by uzasadnił potrzebę jego

wykonania.

4. Pielęgniarka i położna mają prawo do samodzielnego orzekania o rodzaju

i zakresie świadczeń opiekuńczo-pielęgnacyjnych wykonywanych na rzecz

pacjenta niezdolnego do samodzielnej egzystencji i samoopieki.

Art. 15a. 1. W ramach samodzielnego wykonywania świadczeń

zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych pielęgniarka i

położna posiadające dyplom ukończenia studiów drugiego stopnia na kierunku

pielęgniarstwo lub położnictwo oraz pielęgniarka i położna posiadające tytuł

specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa mają prawo samodzielnie:

1) ordynować leki zawierające określone substancje czynne, z wyłączeniem

leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające

i substancje psychotropowe, oraz środki spożywcze specjalnego

przeznaczenia żywieniowego, w tym wystawiać na nie recepty,

2) ordynować określone wyroby medyczne, w tym wystawiać na nie zlecenia

albo recepty

– jeżeli ukończyły kurs specjalistyczny w tym zakresie.

2. W ramach realizacji zleceń lekarskich w procesie diagnostyki, leczenia

i rehabilitacji pielęgniarka i położna posiadające dyplom ukończenia studiów co

najmniej pierwszego stopnia na kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo oraz

pielęgniarka i położna posiadające tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa

mają prawo wystawiać recepty na leki, z wyłączeniem leków zawierających

substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe,

oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego niezbędne do

kontynuacji leczenia, jeżeli ukończyły kurs specjalistyczny w tym zakresie.

3. Uprawnienia, o których mowa w ust. 1 i 2, obejmują również wystawianie

recept osobom, o których mowa w art. 43–46 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o

świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, na

zasadach określonych w tej ustawie oraz w ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o

refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego

oraz wyrobów medycznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 345, 1830 i 1991 oraz z 2016 r.

poz. 652), zwanej dalej „ustawą o refundacji”, z wyjątkiem uprawnienia do

2017-03-23

©Telksinoe s. 11/82

wystawiania recept przez położną świadczeniobiorcom, o których mowa w art. 43a

ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej

finansowanych ze środków publicznych.

3a. Pielęgniarka i położna, o których mowa w ust. 1 i 2, wystawiają recepty

na leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby

medyczne na zasadach określonych w art. 95b, art. 96a i art. 96b ustawy z dnia 6

września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. poz. 271, z późn. zm.6)).

4. W przypadku wystawiania recept na leki, środki spożywcze specjalnego

przeznaczenia żywieniowego, wyroby medyczne określone w wykazach, o których

mowa w art. 37 ustawy o refundacji, pielęgniarka i położna są obowiązane do

odnotowania na recepcie, w sposób określony w przepisach wydanych na

podstawie ust. 8, odpłatności, jeżeli lek, środek spożywczy specjalnego

przeznaczenia żywieniowego, wyrób medyczny występuje w tych wykazach w co

najmniej dwóch odpłatnościach, o których mowa w art. 6 ust. 2 ustawy

o refundacji.

5. Pielęgniarka i położna wystawiając receptę są obowiązane do

szczegółowego uzasadnienia w dokumentacji medycznej przyczyn dokonania

adnotacji, o której mowa w art. 44 ust. 2 zdanie drugie ustawy o refundacji.

6. Pielęgniarka i położna posiadające tytuł specjalisty w dziedzinie

pielęgniarstwa lub dyplom ukończenia studiów co najmniej pierwszego stopnia na

kierunku pielęgniarstwo lub położnictwo mają prawo wystawiać skierowania na

wykonanie określonych badań diagnostycznych, w tym medycznej diagnostyki

laboratoryjnej, z wyjątkiem badań wymagających metod diagnostycznych

i leczniczych stwarzających podwyższone ryzyko dla pacjenta.

7. Obowiązek ukończenia kursu specjalistycznego, o którym mowa w ust. 1

i 2, nie dotyczy pielęgniarek i położnych, które w ramach kształcenia w szkołach

pielęgniarskich i w szkołach położnych lub w ramach szkolenia specjalizacyjnego

nabyły wiedzę objętą takim kursem.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2008 r. poz. 1505

i 1570, z 2009 r. poz. 97, 206, 753, 788 i 817, z 2010 r. poz. 513 i 679, z 2011 r. poz. 322, 451,

622, 654, 657 i 696, z 2012 r. poz. 1342 i 1544, z 2013 r. poz. 1245, z 2014 r. poz. 822 i 1491, z

2015 r. poz. 28, 277, 788, 875, 1771, 1830, 1918, 1926 i 1991 oraz z 2016 r. poz. 823 i 960.

2017-03-23

©Telksinoe s. 12/82

8. Minister właściwy do spraw zdrowia po zasięgnięciu opinii Prezesa

Narodowego Funduszu Zdrowia, Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych,

Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Aptekarskiej określi, w drodze

rozporządzenia:

1) wykaz:

a) substancji czynnych zawartych w lekach, o których mowa w ust. 1,

b) środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego,

o których mowa w ust. 1,

c) wyrobów medycznych, o których mowa w ust. 1,

2) wykaz badań diagnostycznych, o których mowa w ust. 6

3) (uchylony)

4) (uchylony)

5) (uchylony)

6) (uchylony)

– biorąc pod uwagę niezbędne kwalifikacje oraz wymagany zakres umiejętności

i obowiązków pielęgniarki i położnej.

Art. 15b. 1. Pielęgniarka i położna wykonują czynności zawodowe, o których

mowa w art. 15a ust. 1, po uprzednim osobistym badaniu fizykalnym pacjenta.

2. Pielęgniarka i położna, o których mowa w art. 15a ust. 1, mogą, bez

dokonania osobistego badania pacjenta, wystawić receptę niezbędną do

kontynuacji leczenia oraz receptę albo zlecenie na zaopatrzenie w wyroby

medyczne jako kontynuację zaopatrzenia w wyroby medyczne, jeżeli jest to

uzasadnione stanem zdrowia pacjenta odzwierciedlonym w dokumentacji

medycznej.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, recepty lub zlecenia mogą być

przekazane:

1) osobie upoważnionej przez pacjenta do odbioru recepty lub zlecenia albo

przedstawicielowi ustawowemu pacjenta;

2) osobie trzeciej, jeżeli pacjent oświadczy podmiotowi udzielającemu

świadczeń zdrowotnych, że recepty lub zlecenia mogą być odebrane przez

osoby trzecie bez szczegółowego określania tych osób.

4. Upoważnienie lub oświadczenie, o których mowa w ust. 3, odnotowuje się

w dokumentacji medycznej pacjenta albo dołącza do tej dokumentacji.

2017-03-23

©Telksinoe s. 13/82

5. Informację o wystawieniu recepty lub zlecenia, o których mowa w ust. 2,

zamieszcza się w dokumentacji medycznej pacjenta. Informację o osobie, której

przekazano taką receptę lub zlecenie, odnotowuje się w dokumentacji medycznej

pacjenta albo dołącza do tej dokumentacji.

Art. 16. Pielęgniarka i położna są obowiązane:

1) informować pacjenta o jego prawach zgodnie z przepisami ustawy z dnia

6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U.

z 2016 r. poz. 186, 823, 960 i 1070);

2) udzielić pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu albo osobie

wskazanej przez pacjenta informacji o stanie zdrowia pacjenta, w zakresie

koniecznym do sprawowania opieki pielęgnacyjnej lub opieki podczas ciąży

oraz prowadzenia porodu i połogu;

3) zgłosić Prezesowi Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów

Medycznych i Produktów Biobójczych lub podmiotowi odpowiedzialnemu za

wprowadzenie produktu leczniczego do obrotu działanie niepożądane

produktu leczniczego zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r. – Prawo

farmaceutyczne.

Art. 17. 1. Pielęgniarka i położna są obowiązane do zachowania w tajemnicy

informacji związanych z pacjentem, uzyskanych w związku z wykonywaniem

zawodu.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, gdy:

1) tak stanowią odrębne przepisy;

2) zachowanie tajemnicy może stanowić niebezpieczeństwo dla życia lub

zdrowia pacjenta lub innych osób;

3) pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy wyraża zgodę na ujawnienie

tajemnicy;

4) zachodzi potrzeba przekazania niezbędnych informacji o pacjencie

związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych osobom uczestniczącym

w udzielaniu tych świadczeń.

3. Pielęgniarka i położna, z zastrzeżeniem sytuacji, o których mowa w ust. 2

pkt 1–3, są związane tajemnicą również po śmierci pacjenta.

2017-03-23

©Telksinoe s. 14/82

Art. 18. Pielęgniarka i położna mają obowiązek prowadzenia i udostępniania

dokumentacji medycznej na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 listopada

2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Art. 19. 1. Pielęgniarka i położna mogą wykonywać zawód:

1) w ramach umowy o pracę;

2) w ramach stosunku służbowego;

3) na podstawie umowy cywilnoprawnej;

4) w ramach wolontariatu;

5) w ramach praktyk zawodowych wymienionych w art. 5 ust. 2 pkt 2 ustawy

z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.

2. Pielęgniarka i położna wykonujące zawód w formach, o których mowa

w ust. 1 pkt 1–3, są obowiązane, w terminie 14 dni od dnia nawiązania stosunku

służbowego lub zawarcia umowy, poinformować o tym fakcie okręgową radę

pielęgniarek i położnych właściwą ze względu na miejsce wykonywania zawodu,

wskazując:

1) numer dokumentu poświadczającego posiadanie prawa wykonywania zawodu

albo ograniczonego prawa wykonywania zawodu;

2) datę zatrudnienia i stanowisko, a w przypadku umów na czas określony – datę

zakończenia umowy;

3) miejsce wykonywania zawodu.

3. Pielęgniarka i położna wykonujące zawód w formach, o których mowa

w ust. 1 pkt 1–3, są obowiązane poinformować okręgową radę pielęgniarek

i położnych, właściwą ze względu na miejsce wykonywania zawodu, o rozwiązaniu

albo wygaśnięciu umowy, w terminie 14 dni od dnia rozwiązania albo wygaśnięcia

umowy.

4. Pracodawca nie może podejmować działań dyskryminujących ze względu

na formę wykonywania zawodu przez pielęgniarkę lub położną.

5. Odmowa zmiany formy wykonywania zawodu przez pielęgniarkę lub

położną wykonującą zawód w podmiocie leczniczym w ramach umowy o pracę nie

może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę

stosunku pracy lub jego rozwiązanie bez wypowiedzenia.

2017-03-23

©Telksinoe s. 15/82

Art. 20. Pielęgniarka lub położna wykonująca indywidualną praktykę lub

indywidualną specjalistyczną praktykę może zatrudniać osoby niebędące

pielęgniarkami lub położnymi do wykonywania czynności pomocniczych

(współpracy).

Art. 21. Jeżeli pielęgniarka lub położna zamierza wykonywać indywidualną

praktykę, indywidualną specjalistyczną praktykę lub grupową praktykę, na

obszarze innej okręgowej izby pielęgniarek i położnych niż tej, której jest

dotychczas członkiem, jest obowiązana dokonać wyboru, o którym mowa w art. 5

ust. 4 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych.

Art. 22. 1. Okręgowa izba pielęgniarek i położnych jest uprawniona do

wizytacji w celu oceny wykonywania zawodu przez pielęgniarkę lub położną

w ramach praktyki zawodowej wpisanej do rejestru podmiotów wykonujących

działalność leczniczą w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej.

2. Wizytacja jest przeprowadzana przez pielęgniarki lub położne

upoważnione przez okręgową radę pielęgniarek i położnych.

3. Osoby, o których mowa w ust. 2, wykonując czynności wizytacyjne za

okazaniem upoważnienia, mają prawo:

1) żądania informacji i dokumentacji;

2) wstępu do pomieszczeń podmiotu wykonującego działalność leczniczą;

3) udziału w czynnościach związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych;

4) wglądu do dokumentacji medycznej;

5) żądania ustnych i pisemnych wyjaśnień.

4. Po wykonaniu czynności wizytacyjnych sporządza się wystąpienie

powizytacyjne, które zawiera:

1) imię i nazwisko oraz adres miejsca zamieszkania, albo nazwę albo firmę oraz

adres siedziby;

2) miejsce udzielania świadczeń zdrowotnych;

3) datę rozpoczęcia i zakończenia czynności wizytacyjnych;

4) imiona i nazwiska osób wykonujących czynności wizytacyjne;

5) opis stanu faktycznego;

6) opis ewentualnych nieprawidłowości;

7) wnioski osób wykonujących czynności wizytacyjne;

2017-03-23

©Telksinoe s. 16/82

8) datę i miejsce sporządzenia wystąpienia powizytacyjnego.

5. Jeżeli w wystąpieniu powizytacyjnym stwierdzono postępowanie

sprzeczne z zasadami etyki zawodowej lub zawinione naruszenie przepisów

dotyczących wykonywania zawodu pielęgniarki i położnej, okręgowa rada

pielęgniarek i położnych powiadamia okręgowego rzecznika odpowiedzialności

zawodowej.

6. W przypadku stwierdzenia w trakcie wizytacji, że pielęgniarka lub położna

wykonująca zawód w ramach praktyki zawodowej wpisanej do rejestru podmiotów

wykonujących działalność leczniczą w rozumieniu przepisów o działalności

leczniczej rażąco narusza warunki wykonywania działalności objętej wpisem,

okręgowa rada pielęgniarek i położnych wykreśla tę praktykę z rejestru podmiotów

wykonujących działalność leczniczą.

Art. 23. 1. Pielęgniarka i położna mogą wykonywać w podmiocie leczniczym

dodatkową opiekę pielęgnacyjną, o której mowa w art. 34 ustawy z dnia 6 listopada

2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, na podstawie umowy

cywilnoprawnej zawartej z pacjentem, osobą bliską, o której mowa w art. 3 ust. 1

pkt 2 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw

Pacjenta, lub opiekunem prawnym.

2. Pielęgniarka lub położna, o których mowa w ust. 1, informują podmiot

leczniczy, w którym będą wykonywać opiekę pielęgnacyjną na podstawie umowy

określonej w ust. 1, najpóźniej w dniu podjęcia opieki.

Art. 24. 1. Pielęgniarka lub położna będąca obywatelem państwa

członkowskiego Unii Europejskiej może czasowo i okazjonalnie wykonywać na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zawód pielęgniarki lub położnej bez

konieczności stwierdzenia prawa wykonywania zawodu odpowiednio pielęgniarki

lub położnej, jeżeli przed rozpoczęciem po raz pierwszy czasowego

i okazjonalnego wykonywania zawodu złoży w okręgowej izbie pielęgniarek

i położnych, właściwej ze względu na miejsce wykonywania zawodu:

1) pisemne oświadczenie o zamiarze czasowego i okazjonalnego wykonywania

zawodu pielęgniarki lub położnej, ze wskazaniem miejsca i, o ile to możliwe,

czasu wykonywania zawodu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2) dokument potwierdzający obywatelstwo;

2017-03-23

©Telksinoe s. 17/82

3) zaświadczenie, wydane przez odpowiednie władze lub organizacje państwa

członkowskiego Unii Europejskiej, stwierdzające, że zgodnie z prawem

wykonuje zawód pielęgniarki lub położnej w tym państwie oraz że w

momencie wydania zaświadczenia nie obowiązuje jej ograniczenie

wykonywania zawodu, zawieszenie prawa wykonywania zawodu albo zakaz

wykonywania zawodu oraz nie toczy się przeciwko niej postępowanie w

przedmiocie odpowiedzialności zawodowej;

4) zaświadczenie, wydane przez odpowiednie władze lub organizacje państwa

członkowskiego Unii Europejskiej, stwierdzające, że posiada jeden

z dyplomów, świadectw lub innych dokumentów potwierdzających

posiadanie formalnych kwalifikacji do wykonywania zawodu pielęgniarki lub

położnej, lub inny dokument potwierdzający posiadanie formalnych

kwalifikacji do wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej;

5) oświadczenie o posiadaniu polisy ubezpieczeniowej od odpowiedzialności

cywilnej dotyczącej wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej lub

posiadaniu innego dokumentu potwierdzającego indywidualne lub zbiorowe

środki zabezpieczenia w zakresie odpowiedzialności zawodowej;

6) oświadczenie, że włada językiem polskim w mowie i w piśmie w zakresie

niezbędnym do wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej.

1a. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do cudzoziemca posiadającego zezwolenie

na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159

ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, oraz

cudzoziemca, któremu w Rzeczypospolitej Polskiej nadano status uchodźcy lub

udzielono ochrony uzupełniającej.

2. Jeżeli zaistniała nagła potrzeba udzielenia świadczenia przez pielęgniarkę

lub położną, o której mowa w ust. 1, dokumenty, o których mowa w ust. 1, mogą

być złożone niezwłocznie po udzieleniu świadczenia.

3. Pielęgniarka lub położna zamierzająca czasowo i okazjonalnie wykonywać

zawód na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w kolejnych latach oświadczenia,

o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 5, składa raz w roku.

4. Zaświadczenia oraz dokumenty, o których mowa w ust. 1, ponownie

przedstawia się okręgowej izbie pielęgniarek i położnych tylko w przypadku

istotnej zmiany okoliczności potwierdzonych zaświadczeniami lub dokumentami.

2017-03-23

©Telksinoe s. 18/82

5. Pielęgniarka lub położna, czasowo i okazjonalnie wykonujące zawód na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie mają obowiązku rejestracji swojej

działalności w systemie ubezpieczeń celem dokonania rozliczeń związanych

z czasowym i okazjonalnym wykonywaniem zawodu, ale są obowiązane

poinformować właściwą instytucję ubezpieczeniową o tymczasowym

i okazjonalnym wykonywaniu zawodu przed rozpoczęciem jego wykonywania,

a w nagłych wypadkach – po zakończeniu jego wykonywania.

6. W przypadku gdy okręgowa rada pielęgniarek i położnych – biorąc pod

uwagę długość, częstotliwość, regularność i ciągłość oraz charakter udzielanych

świadczeń zdrowotnych – uzna, że wykonywanie zawodu nie ma charakteru

czasowego i okazjonalnego, informuje pielęgniarkę lub położną o konieczności

uzyskania stwierdzenia prawa wykonywania zawodu.

7. Przepisów ust. 1–6 nie stosuje się do pielęgniarek i położnych

udzielających świadczeń opieki zdrowotnej w ramach umów międzynarodowych

zawartych z państwem członkowskim Unii Europejskiej w celu współpracy

transgranicznej w zakresie ratownictwa medycznego.

Art. 25. Pielęgniarka lub położna o odpowiednio wysokich kwalifikacjach,

nieposiadające prawa wykonywania zawodu na terytorium Rzeczypospolitej

Polskiej, ale posiadające to prawo w innym państwie, mogą brać udział w naradzie

pielęgniarskiej lub położnych oraz udzielać świadczeń zdrowotnych wymienionych

w art. 4 ust. 1 lub w art. 5 ust. 1, których potrzeba wynika z narady, jeżeli zostały

zaproszone przez:

1) szpitale lub instytuty badawcze, o których mowa w art. 3 ustawy z dnia

30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2016 r. poz. 371);

2) Naczelną Radę Pielęgniarek i Położnych lub właściwą okręgową radę

pielęgniarek i położnych;

3) pielęgniarkę lub położną posiadającą prawo wykonywania zawodu na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, każdorazowo po uzyskaniu zgody

właściwej okręgowej rady pielęgniarek i położnych.

Art. 26. 1. Pielęgniarka lub położna, które nie wykonują zawodu łącznie

przez okres dłuższy niż 5 lat w okresie ostatnich 6 lat, a zamierzają podjąć jego

wykonywanie, mają obowiązek zawiadomić o tym właściwą okręgową radę

2017-03-23

©Telksinoe s. 19/82

pielęgniarek i położnych i odbyć trwające nie dłużej niż 6 miesięcy przeszkolenie

pod nadzorem innej osoby uprawnionej do wykonywania odpowiednio zawodu

pielęgniarki lub położnej, legitymującej się co najmniej 5-letnim doświadczeniem

zawodowym, zwanej dalej „opiekunem”. Opiekuna wskazuje kierownik podmiotu,

w którym odbywa się przeszkolenie.

2. Okręgowa rada pielęgniarek i położnych określi miejsce, czas trwania

i program przeszkolenia dla pielęgniarki i położnej, o których mowa w ust. 1.

2a. Okres przeszkolenia określonego zgodnie z ust. 2 wlicza się do okresu

wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej.

2b. Okres niewykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej rozpoczyna się

z dniem rozwiązania lub wygaśnięcia umowy lub stosunku, o których mowa w art.

19 ust. 1 pkt 1–3, albo porozumienia – w przypadku wykonywania zawodu w

ramach wolontariatu, oraz z dniem zakończenia lub zawieszenia wykonywania

praktyki zawodowej.

3. Przeszkolenie może odbyć się również na podstawie umowy o pracę u

pracodawcy, który zatrudnia albo ma zamiar zatrudnić pielęgniarkę lub położną,

o których mowa w ust. 1, z zachowaniem warunków określonych w ust. 1.

4. Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych określi, w drodze uchwały,

ramowy program przeszkolenia, sposób i tryb odbywania oraz zaliczenia

przeszkolenia, mając na uwadze konieczność odnowienia wiedzy i umiejętności

praktycznych przez pielęgniarki i położne powracające do wykonywania zawodu

oraz czas, w którym pielęgniarka i położna nie wykonywały zawodu.

Art. 26a. Pielęgniarka lub położna, które zamierzają zaprzestać wykonywania

zawodu przez czas określony, zgłaszają to niezwłocznie właściwej okręgowej

radzie pielęgniarek i położnych, z podaniem przewidywanego okresu

niewykonywania zawodu.

Art. 27. 1. Jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie całkowitej albo częściowej

niezdolności pielęgniarki lub położnej do wykonywania zawodu, spowodowanej jej

stanem zdrowia, okręgowa rada pielęgniarek i położnych powołuje komisję

lekarską, zwaną dalej „komisją”, złożoną ze specjalistów odpowiednich dziedzin

medycyny.

2017-03-23

©Telksinoe s. 20/82

2. Komisja wydaje orzeczenie w przedmiocie niezdolności pielęgniarki lub

położnej do wykonywania zawodu.

3. Pielęgniarka lub położna, których sprawa dotyczy, są obowiązane do

stawienia się przed komisją.

4. Okręgowa rada pielęgniarek i położnych, na podstawie orzeczenia komisji,

podejmuje uchwałę o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu na okres trwania

niezdolności do wykonywania zawodu albo o ograniczeniu wykonywania

określonych czynności zawodowych na okres trwania niezdolności do

wykonywania zawodu.

5. Pielęgniarka lub położna, których sprawa dotyczy, są uprawnione do

uczestnictwa, z prawem zabrania głosu, w posiedzeniu okręgowej rady

pielęgniarek i położnych w czasie rozpatrywania ich sprawy.

6. Jeżeli pielęgniarka lub położna odmawia poddania się badaniu przez

komisję lub jeżeli okręgowa rada pielęgniarek i położnych na podstawie wyników

postępowania wyjaśniającego uzna, że dalsze wykonywanie zawodu lub ściśle

określonych czynności zawodowych ze względu na stan zdrowia pielęgniarki lub

położnej nie jest możliwe – okręgowa rada pielęgniarek i położnych podejmuje

uchwałę o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu albo o ograniczeniu

wykonywania określonych czynności zawodowych.

7. Pielęgniarce lub położnej, w stosunku do których podjęto uchwałę

o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu albo o ograniczeniu wykonywania

określonych czynności zawodowych, przysługuje prawo wniesienia odwołania od

uchwały o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu albo o ograniczeniu

wykonywania określonych czynności zawodowych do Naczelnej Rady

Pielęgniarek i Położnych w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia

o podjęciu uchwały przez okręgową radę pielęgniarek i położnych.

8. Pielęgniarka lub położna, o których mowa w ust. 7, mogą wystąpić do

okręgowej rady pielęgniarek i położnych o uchylenie uchwały o zawieszeniu prawa

wykonywania zawodu albo o ograniczeniu wykonywania określonych czynności

zawodowych, jeżeli ustaną przyczyny zawieszenia lub ograniczenia.

9. Postępowanie w sprawach określonych w ust. 1–6 jest poufne i odbywa się

z zachowaniem przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych

osobowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 922).

2017-03-23

©Telksinoe s. 21/82

10. Minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii Naczelnej

Rady Pielęgniarek i Położnych, określi, w drodze rozporządzenia, skład komisji,

tryb orzekania o niezdolności do wykonywania zawodu oraz szczegółowy sposób

i tryb postępowania w sprawach zawieszania prawa wykonywania zawodu albo

ograniczenia wykonywania określonych czynności zawodowych, mając na

względzie zapewnienie prawidłowego wykonywania zawodu oraz ochronę praw

osób, wobec których wszczęto postępowanie.

Rozdział 3

Prawo wykonywania zawodu

Art. 28. Prawo wykonywania zawodu pielęgniarki przysługuje osobie:

1) posiadającej świadectwo lub dyplom ukończenia polskiej szkoły

pielęgniarskiej bądź uzyskane w innym państwie niż państwo członkowskie

Unii Europejskiej świadectwo lub dyplom, pod warunkiem że dyplom lub

świadectwo zostały uznane w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędne ze

świadectwem ukończenia szkoły pielęgniarskiej lub dyplomem, zgodnie

z odrębnymi przepisami, oraz że spełniają minimalne wymogi kształcenia

określone w przepisach prawa Unii Europejskiej;

2) posiadającej pełną zdolność do czynności prawnych;

3) której stan zdrowia pozwala na wykonywanie zawodu pielęgniarki;

4) która wykazuje nienaganną postawę etyczną.

Art. 29. 1. Prawo wykonywania zawodu pielęgniarki przysługuje

obywatelowi państwa członkowskiego Unii Europejskiej, jeżeli:

1) posiada jeden z tytułów wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy;

2) posiada dyplom, świadectwo lub inny dokument potwierdzający posiadanie

formalnych kwalifikacji do wykonywania zawodu pielęgniarki

odpowiedzialnej za opiekę ogólną, wydany przez odpowiednie władze lub

organizację państwa członkowskiego Unii Europejskiej;

3) przedstawi zaświadczenie wydane przez odpowiednie władze lub organizacje

państwa członkowskiego Unii Europejskiej, że dyplom, świadectwo lub inny

dokument, o których mowa w pkt 2, jest zgodny z wymaganiami zawartymi

w przepisach prawa Unii Europejskiej;

4) ma pełną zdolność do czynności prawnych;

2017-03-23

©Telksinoe s. 22/82

5) jego stan zdrowia, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez

odpowiednie władze lub organizacje państwa członkowskiego Unii

Europejskiej, pozwala na wykonywanie zawodu pielęgniarki;

6) przedstawi zaświadczenie wydane przez odpowiednie władze lub organizacje

państwa członkowskiego Unii Europejskiej, że nie został pozbawiony prawa

wykonywania zawodu lub prawo to nie zostało zawieszone i nie toczy się

przeciwko niemu postępowanie w sprawie pozbawienia lub zawieszenia

prawa wykonywania zawodu;

7) złoży oświadczenie, że włada językiem polskim w mowie i piśmie w zakresie

niezbędnym do wykonywania zawodu pielęgniarki;

8) wykazuje nienaganną postawę etyczną.

2. Zaświadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 5 i 6, mogą być przedkładane

w okresie 3 miesięcy od dnia ich wystawienia.

3. Za wystarczające, w zakresie spełnienia wymagań dotyczących

zaświadczenia o stanie zdrowia, uznaje się dokumenty odnoszące się do stanu

zdrowia wymagane do wykonywania zawodu pielęgniarki w państwie

członkowskim Unii Europejskiej, którego obywatelem jest pielęgniarka lub

z którego przybywa. W przypadku gdy dokumenty tego rodzaju w państwie

członkowskim Unii Europejskiej, którego obywatelem jest pielęgniarka lub

z którego przybywa, nie są wymagane, za wystarczające uważa się dokumenty

wydane w tym państwie odnoszące się do stanu zdrowia.

4. W przypadku gdy odpowiednie władze lub organizacje państwa

członkowskiego Unii Europejskiej nie wydają zaświadczeń, o których mowa

w ust. 1 pkt 6, za wystarczające uznaje się złożenie oświadczenia następującej

treści: „Świadoma(y) odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego

oświadczenia oświadczam, że nie byłam(em) karana(y) za umyślne przestępstwo

lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz że nie toczy się przeciwko mnie

postępowanie karne w sprawie o umyślnie popełnione przestępstwo lub

przestępstwo skarbowe, oraz że nie zachodzą okoliczności, które zgodnie

z zasadami etyki zawodowej mogłyby mieć wpływ na wykonywanie zawodu

pielęgniarki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”. Oświadczenie powinno

również zawierać imię i nazwisko pielęgniarki, oznaczenie miejsca i datę złożenia

oświadczenia oraz podpis pielęgniarki.

2017-03-23

©Telksinoe s. 23/82

Art. 30. 1. Za równoważne z dyplomem, świadectwem lub innym

dokumentem potwierdzającym posiadanie formalnych kwalifikacji,

uprawniającym do wykonywania w Rzeczypospolitej Polskiej zawodu

pielęgniarki, uważa się dyplomy, świadectwa lub inne dokumenty wydane przez

odpowiednie władze lub organizacje państwa członkowskiego Unii Europejskiej,

jeżeli kształcenie zostało rozpoczęte przed dniem:

1) 29 czerwca 1977 r. w Królestwie Belgii, Republice Włoskiej, Republice

Federalnej Niemiec, Republice Francuskiej, Wielkim Księstwie Luksemburga

i Królestwie Niderlandów,

2) 29 czerwca 1979 r. w Królestwie Danii, w Republice Irlandii i Zjednoczonym

Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej,

3) 1 stycznia 1981 r. w Republice Greckiej,

4) 1 stycznia 1986 r. w Republice Portugalii i Królestwie Hiszpanii,

5) 3 października 1990 r. w byłej Niemieckiej Republice Demokratycznej, pod

warunkiem że dokument poświadczający formalne kwalifikacje pielęgniarki

odpowiedzialnej za opiekę ogólną uprawnia do wykonywania zawodu

pielęgniarki na terytorium Republiki Federalnej Niemiec na tych samych

zasadach jak dokument poświadczający tego rodzaju kwalifikacje przyznany

przez odpowiednie władze lub organizacje Republiki Federalnej Niemiec,

6) 1 stycznia 1994 r. w Republice Austrii, Republice Finlandii, Królestwie

Szwecji, Królestwie Norwegii i Republice Islandii,

7) 1 maja 1995 r. w Księstwie Liechtensteinu,

8) 1 czerwca 2002 r. w Konfederacji Szwajcarskiej,

9) 1 maja 2004 r. w Republice Czeskiej, Republice Słowackiej, Republice

Słowenii, Republice Litewskiej, Republice Łotewskiej, Republice Estońskiej,

Republice Węgierskiej, Republice Malty lub Republice Cypryjskiej,

10) 1 stycznia 2007 r. w Republice Bułgarii i Rumunii,

10a) 1 lipca 2013 r. w Republice Chorwacji

– oraz do dyplomu, świadectwa lub innego dokumentu potwierdzającego

posiadanie formalnych kwalifikacji zostało dołączone zaświadczenie

potwierdzające, że osoba posługująca się tymi dokumentami wykonywała zawód

pielęgniarki odpowiedzialnej za opiekę ogólną przez okres co najmniej 3 kolejnych

lat z 5 lat bezpośrednio poprzedzających wydanie zaświadczenia;

2017-03-23

©Telksinoe s. 24/82

11) 11 marca 1990 r. w byłym Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich,

w przypadku Republiki Litewskiej,

12) 20 sierpnia 1991 r. w byłym Związku Socjalistycznych Republik

Radzieckich, w przypadku Republiki Estońskiej,

13) 21 sierpnia 1991 r. w byłym Związku Socjalistycznych Republik

Radzieckich, w przypadku Republiki Łotewskiej,

14) 25 czerwca 1991 r. w byłej Jugosławii, w przypadku Republiki Słowenii,

14a) 8 października 1991 r. w byłej Jugosławii, w przypadku Republiki Chorwacji,

15) 1 stycznia 1993 r. w byłej Czechosłowacji

– oraz do dyplomu, świadectwa lub innego dokumentu potwierdzającego

posiadanie formalnych kwalifikacji zostało dołączone zaświadczenie wydane przez

odpowiednie władze lub organizacje odpowiednio: Republiki Litewskiej, Republiki

Estońskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Słowenii, Republiki Chorwacji,

Republiki Czeskiej lub Republiki Słowackiej, potwierdzające, że dokument ten ma

na terytorium tych państw taką samą moc, jak dokumenty wymienione

w odniesieniu do tych państw w wykazie, o którym mowa w art. 34 ust. 2, oraz że

osoba posługująca się tymi dokumentami wykonywała zawód pielęgniarki

odpowiedzialnej za opiekę ogólną przez okres co najmniej 3 kolejnych lat z 5 lat

bezpośrednio poprzedzających wydanie zaświadczenia.

2. Za równoważne z dyplomem, świadectwem lub innym dokumentem

potwierdzającym posiadanie formalnych kwalifikacji uprawniającymi do

wykonywania w Rzeczypospolitej Polskiej zawodu pielęgniarki, o których mowa

w wykazie określonym na podstawie art. 34 ust. 2, uważa się dokumenty wydane

przez odpowiednie władze w Rumunii i potwierdzające kwalifikacje pielęgniarki:

1) Certificat de competenţe profesionale de asistent medical generalist uzyskany

w wyniku kształcenia ponadśredniego w şcoală postliceală, poświadczający

kształcenie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2007 r.,

2) Diploma de absolvire de asistent medical generalist uzyskany w wyniku

krótkiego cyklu studiów wyższych, poświadczający kształcenie rozpoczęte

przed dniem 1 października 2003 r.,

3) Diploma de licenţă de asistent medical generalist uzyskany w wyniku

długiego cyklu studiów wyższych, poświadczający kształcenie rozpoczęte

przed dniem 1 października 2003 r.

2017-03-23

©Telksinoe s. 25/82

– jeżeli zostało do nich dołączone zaświadczenie potwierdzające, że osoba

posługująca się tymi dokumentami rzeczywiście i zgodnie z prawem wykonywała

zawód pielęgniarki przez okres co najmniej 3 kolejnych lat z 5 lat bezpośrednio

poprzedzających wydanie zaświadczenia, a wymieniona działalność obejmowała

pełną odpowiedzialność za planowanie, organizację i opiekę pielęgniarską nad

pacjentem.

3. Jeżeli pielęgniarka będąca obywatelem państwa członkowskiego Unii

Europejskiej posiada dyplom, świadectwo lub inny dokument potwierdzający

posiadanie formalnych kwalifikacji do wykonywania zawodu pielęgniarki, inny niż

dokumenty zamieszczone w wykazie określonym na podstawie art. 34 ust. 2,

uznaje się go za równoważny z tymi dokumentami, pod warunkiem że przedstawi

zaświadczenie wydane przez odpowiednie władze lub organizacje państwa

członkowskiego Unii Europejskiej, stwierdzające, że ten dyplom, świadectwo lub

inny dokument został uzyskany po ukończeniu kształcenia zgodnego z przepisami

prawa Unii Europejskiej i jest traktowany przez te władze lub organizacje za

równoważny z dokumentami zamieszczonymi w wykazie określonym na

podstawie art. 34 ust. 2.

Art. 31. Prawo wykonywania zawodu położnej przysługuje osobie:

1) posiadającej świadectwo lub dyplom ukończenia polskiej szkoły położnych

bądź uzyskane w innym państwie niż państwo członkowskie Unii

Europejskiej, pod warunkiem że dyplom lub świadectwo zostały uznane

w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędne ze świadectwem ukończenia

szkoły położnych lub dyplomem, zgodnie z odrębnymi przepisami, oraz że

spełniają minimalne wymogi kształcenia określone w przepisach prawa Unii

Europejskiej;

2) posiadającej pełną zdolność do czynności prawnych;

3) której stan zdrowia pozwala na wykonywanie zawodu położnej;

4) która wykazuje nienaganną postawę etyczną.

Art. 32. 1. Prawo wykonywania zawodu położnej przysługuje obywatelowi

państwa członkowskiego Unii Europejskiej, jeżeli:

1) posiada jeden z tytułów wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy;

2017-03-23

©Telksinoe s. 26/82

2) posiada dyplom, świadectwo lub inny dokument potwierdzający posiadanie

formalnych kwalifikacji do wykonywania zawodu położnej, wydany przez

odpowiednie władze lub organizacje państwa członkowskiego Unii

Europejskiej, jeżeli kształcenie w zakresie położnictwa spełnia jeden

z następujących warunków:

a) odbyło się w pełnym wymiarze i trwało co najmniej 3 lata, a rozpoczęcie

kształcenia było uzależnione od posiadania dyplomu, świadectwa lub

innego dokumentu uprawniającego do podjęcia nauki w szkole wyższej,

natomiast w przypadku braku takiego dokumentu rozpoczęcie

kształcenia było uzależnione od dokumentu stwierdzającego

równoważny poziom wiedzy albo nastąpiła po nim praktyka zawodowa

potwierdzona zaświadczeniem stwierdzającym, że położna, po

uzyskaniu kwalifikacji do wykonywania czynności położnej, pracowała

jako położna w szpitalu lub uprawnionej w tym zakresie placówce

ochrony zdrowia przez okres co najmniej 2 lat,

b) odbyło się w pełnym wymiarze i trwało co najmniej 2 lata lub

3600 godzin, i było przeznaczone dla osób posiadających dyplom,

świadectwo lub inny dokument potwierdzający posiadanie formalnych

kwalifikacji do wykonywania zawodu pielęgniarki odpowiedzialnej za

opiekę ogólną,

c) odbyło się w pełnym wymiarze i trwało co najmniej 18 miesięcy lub

3000 godzin, i było przeznaczone dla osób posiadających dyplom,

świadectwo lub inny dokument potwierdzający posiadanie formalnych

kwalifikacji do wykonywania zawodu pielęgniarki odpowiedzialnej za

opiekę ogólną, po którym nastąpiła praktyka zawodowa potwierdzona

zaświadczeniem stwierdzającym, że położna, po uzyskaniu kwalifikacji

do wykonywania czynności położnej, pracowała jako położna w szpitalu

lub uprawnionej w tym zakresie placówce ochrony zdrowia przez okres

co najmniej 1 roku;

3) przedstawi zaświadczenie wydane przez odpowiednie władze lub organizacje

państwa członkowskiego Unii Europejskiej, że dyplom, świadectwo lub inny

dokument, o których mowa w pkt 2, jest zgodny z wymaganiami zawartymi

w przepisach prawa Unii Europejskiej;

2017-03-23

©Telksinoe s. 27/82

4) ma pełną zdolność do czynności prawnych;

5) jego stan zdrowia pozwala na wykonywanie zawodu i został potwierdzony

zaświadczeniem wydanym przez odpowiednie władze lub organizacje

państwa członkowskiego Unii Europejskiej;

6) przedstawi zaświadczenie wydane przez odpowiednie władze lub organizacje

państwa członkowskiego Unii Europejskiej, że nie został pozbawiony prawa

wykonywania zawodu lub prawo to nie zostało zawieszone i nie toczy się

przeciwko niemu postępowanie w sprawie pozbawienia lub zawieszenia

prawa wykonywania zawodu;

7) złoży oświadczenie, że włada językiem polskim w mowie i piśmie w zakresie

niezbędnym do wykonywania zawodu położnej;

8) wykazuje nienaganną postawę etyczną.

2. Zaświadczenia, o których mowa w ust. 1 pkt 5 i 6, mogą być przedstawiane

w okresie 3 miesięcy od dnia ich wystawienia.

3. Za wystarczające, w zakresie spełnienia wymagań dotyczących

zaświadczenia o stanie zdrowia, uznaje się dokumenty odnoszące się do stanu

zdrowia wymagane do wykonywania zawodu położnej w państwie członkowskim

Unii Europejskiej, którego obywatelem jest położna lub z którego przybywa.

W przypadku gdy dokumenty tego rodzaju w państwie członkowskim Unii

Europejskiej, którego obywatelem jest położna lub z którego przybywa, nie są

wymagane, za wystarczające uważa się dokumenty wydane w tym państwie

odnoszące się do stanu zdrowia.