Telksinoe - ustawy

©Telksinoe s. 1/27

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2016 r.poz. 1254, 2103, 2261,

z 2017 r. poz. 38, 1452, 2002,

z 2018 r. poz. 3.

U S T A W A

z dnia 23 listopada 2002 r.

o Sądzie Najwyższym

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 1. Sąd Najwyższy jest organem władzy sądowniczej, powołanym do:

1) sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez:

a) zapewnienie w ramach nadzoru zgodności z prawem oraz jednolitości

orzecznictwa sądów powszechnych i wojskowych przez rozpoznawanie

kasacji oraz innych środków odwoławczych,

b) podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne,

c) rozstrzyganie innych spraw określonych w ustawach;

2) rozpoznawania protestów wyborczych oraz stwierdzania ważności wyborów do

Sejmu i Senatu oraz wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, a także

ważności referendum ogólnokrajowego i referendum konstytucyjnego;

2a) rozpoznawania protestów wyborczych w wyborach do Parlamentu

Europejskiego;

3) opiniowania projektów ustaw i innych aktów normatywnych, na podstawie

których orzekają i funkcjonują sądy, a także innych ustaw w zakresie, w którym

uzna to za celowe;

4) wykonywania innych czynności określonych w ustawach.

Art. 2. Sąd Najwyższy ma siedzibę w Warszawie.

Art. 3. § 1. Sąd Najwyższy dzieli się na Izby:

1) Cywilną;

2) Karną;

3) Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych;

4) Wojskową.

§ 2. Wewnętrzną organizację Sądu Najwyższego, szczegółowy podział spraw

między izby oraz zasady wewnętrznego postępowania określa regulamin Sądu

Najwyższego, uchwalony przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego.

2018-01-23

©Telksinoe s. 2/27

§ 3. Regulamin Sądu Najwyższego podlega ogłoszeniu w Dzienniku

Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

Art. 4. § 1. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego corocznie składa Prezydentowi

Rzeczypospolitej Polskiej oraz Krajowej Radzie Sądownictwa informację

o działalności Sądu Najwyższego oraz o wynikających z niej istotnych problemach.

§ 2. Informację, o której mowa w § 1, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego składa

również Sejmowi i Senatowi. Głosowania w sprawie informacji nie przeprowadza się.

Art. 5. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego przedstawia właściwym organom

uwagi o stwierdzonych nieprawidłowościach lub lukach w prawie, których usunięcie

jest niezbędne dla zapewnienia spójności systemu prawnego Rzeczypospolitej

Polskiej.

Art. 6. § 1. Projekt dochodów i wydatków Sądu Najwyższego, w brzmieniu

uchwalonym przez Kolegium Sądu Najwyższego, minister właściwy do spraw

finansów publicznych włącza do projektu budżetu państwa.

§ 2. W zakresie wykonywania budżetu Sądu Najwyższego Pierwszemu

Prezesowi Sądu Najwyższego przysługują uprawnienia ministra właściwego do spraw

finansów publicznych.

Art. 7. § 1. Sąd Najwyższy wydaje zbiór swoich orzeczeń.

§ 2. Nazwa „Orzecznictwo Sądu Najwyższego” z oznaczeniem odpowiedniej

izby podlega ochronie prawnej.

Art. 8. § 1. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio

przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych

(Dz. U. z 2015 r. poz. 133, z późn. zm.1)).

§ 2. W sprawach nieuregulowanych w ustawie do pracowników Sądu

Najwyższego niebędących sędziami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia

16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. z 2013 r. poz.

269, z 2014 r. poz. 1199 oraz z 2015 r. poz. 1220), a w sprawach nieuregulowanych

także w tej ustawie – przepisy ustawy – Kodeks pracy.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 509, 694,

1066, 1224, 1309, 1311, 1418, 1595 i 1781 oraz z 2016 r. poz. 147, 437, 633 i 960.

2018-01-23

©Telksinoe s. 3/27

Rozdział 2

Organy Sądu Najwyższego

Art. 9. Organami Sądu Najwyższego są: Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego,

Prezes Sądu Najwyższego, Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego,

zgromadzenie sędziów izby Sądu Najwyższego i Kolegium Sądu Najwyższego.

Art. 10. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego jest powoływany przez Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej na sześcioletnią kadencję spośród sędziów Sądu

Najwyższego w stanie czynnym.

Art. 11. § 1. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego kieruje pracami i reprezentuje

Sąd Najwyższy oraz wykonuje czynności określone ustawą, regulaminem i innymi

aktami normatywnymi.

§ 2. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego powołuje i odwołuje przewodniczących

wydziałów w izbach na wniosek Prezesa Sądu Najwyższego.

§ 3. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego przedstawia Zgromadzeniu Ogólnemu

Sędziów Sądu Najwyższego projekt informacji, o której mowa w art. 4 § 1.

§ 4. W czasie nieobecności Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego zastępuje go

wyznaczony przez niego Prezes Sądu Najwyższego, a w wypadku niemożności

wyznaczenia – Prezes Sądu Najwyższego najstarszy służbą na stanowisku sędziego.

Art. 12. W postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym Sąd Najwyższy

może reprezentować Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego lub wyznaczona przez niego

osoba.

Art. 13. § 1. Prezes Sądu Najwyższego jest zastępcą Pierwszego Prezesa Sądu

Najwyższego i kieruje pracą poszczególnej izby.

§ 2. Prezesa Sądu Najwyższego powołuje na pięcioletnią kadencję spośród

sędziów Sądu Najwyższego w stanie czynnym i odwołuje, na wniosek Pierwszego

Prezesa Sądu Najwyższego, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 3. Prezes Sądu Najwyższego może być powołany najwyżej na dwie kadencje.

Art. 14. Samorząd stanowią wszyscy sędziowie Sądu Najwyższego w stanie

czynnym. W skład samorządu nie wchodzą sędziowie delegowani do pełnienia

czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym.

Art. 15. Organami samorządu są: Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu

Najwyższego, zgromadzenie sędziów izby Sądu Najwyższego oraz Kolegium Sądu

Najwyższego.

2018-01-23

©Telksinoe s. 4/27

Art. 16. § 1.2) Do kompetencji Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu

Najwyższego należy:

1) (uchylony)

2) dokonywanie wyboru kandydatów na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego;

3) dokonywanie wyboru dwóch kandydatów na stanowisko Pierwszego Prezesa

Sądu Najwyższego i przedstawianie ich Prezydentowi Rzeczypospolitej

Polskiej;

4) (uchylony)

5) rozpatrywanie i przyjmowanie projektu informacji Pierwszego Prezesa Sądu

Najwyższego o działalności Sądu Najwyższego oraz o istotnych problemach

wynikających z bieżącego orzecznictwa;

6) podejmowanie uchwał w innych ważnych sprawach dotyczących Sądu

Najwyższego;

7) rozpatrywanie innych spraw z inicjatywy Pierwszego Prezesa Sądu

Najwyższego, Prezesów Sądu Najwyższego, Kolegium Sądu Najwyższego lub

co najmniej dziesięciu sędziów Sądu Najwyższego.

§ 2. Zgromadzeniu Ogólnemu Sędziów Sądu Najwyższego przewodniczy

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.

§ 3. Do podjęcia uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego

wymagana jest obecność co najmniej 2/3 sędziów każdej z izb. Uchwały zapadają

zwykłą większością głosów. Głosowanie jest tajne w sprawach, o których mowa w §

1 pkt 2–4, a ponadto, jeżeli żądanie takie zgłosi chociażby jeden z obecnych członków

Zgromadzenia.

Art. 17. Do wzięcia udziału w Zgromadzeniu Ogólnym Sędziów Sądu

Najwyższego zwoływanym w celu przedstawienia informacji o działalności Sądu

Najwyższego oraz problemach wynikających z jego orzecznictwa Pierwszy Prezes

Sądu Najwyższego zaprasza Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz

przedstawicieli innych organów władzy publicznej.

Art. 18. § 1. Do kompetencji zgromadzenia sędziów izby Sądu Najwyższego

należy:

Utracił moc z dniem 27 października 2017 r. w zakresie dotyczącym regulaminu w sprawie wyboru

kandydatów na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego na podstawie wyroku TK z dnia

24 października 2017 r., sygn. akt K 3/17 (Dz. U. poz. 2002).

2018-01-23

©Telksinoe s. 5/27

1) omawianie corocznego projektu informacji o działalności izby i istotnych

problemach wynikających z orzecznictwa izby oraz przyjmowanie tej

informacji;

2) opiniowanie kandydatów na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego;

3) opiniowanie kandydata na Prezesa Sądu Najwyższego przedstawionego przez

Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego;

4) opiniowanie kandydatów na stanowiska przewodniczących wydziałów

przedstawionych przez Prezesa Sądu Najwyższego;

5) wybór dwóch członków oraz zastępcy członka Kolegium Sądu Najwyższego;

6) rozpatrywanie innych problemów dotyczących funkcjonowania izby.

§ 2. Zgromadzeniu sędziów izby Sądu Najwyższego przewodniczy Prezes Sądu

Najwyższego kierujący pracą danej izby.

§ 3. Przepis art. 16 § 3 stosuje się odpowiednio, z tym że głosowanie jest tajne

w sprawach, o których mowa w § 1 pkt 2–5.

Art. 19. § 1. Kolegium Sądu Najwyższego tworzą: Pierwszy Prezes Sądu

Najwyższego, Prezesi Sądu Najwyższego oraz sędziowie wybrani przez zgromadzenia

sędziów izby Sądu Najwyższego na okres trzech lat.

§ 2. Przewodniczącym Kolegium Sądu Najwyższego jest Pierwszy Prezes Sądu

Najwyższego.

§ 3. Uchwały Kolegium Sądu Najwyższego zapadają zwykłą większością

głosów w obecności co najmniej 2/3 członków Kolegium. W razie równości głosów

przeważa głos przewodniczącego.

Art. 20. § 1. Kolegium Sądu Najwyższego przygotowuje stanowisko

w sprawach związanych z działalnością Sądu Najwyższego oraz współdziała

z Pierwszym Prezesem Sądu Najwyższego w zapewnieniu prawidłowego

funkcjonowania Sądu Najwyższego.

§ 2. Do kompetencji Kolegium Sądu Najwyższego należy w szczególności:

1) ustalanie podziału czynności w Sądzie Najwyższym;

2) podejmowanie decyzji dotyczących wewnętrznej struktury organizacyjnej Sądu

Najwyższego;

3) opiniowanie projektów regulaminów, o których mowa w art. 3 § 2 i art. 16 § 1

pkt 1, oraz zarządzeń Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w sprawie

organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych jednostek

administracyjnych w Sądzie Najwyższym;

2018-01-23

©Telksinoe s. 6/27

4) opiniowanie kandydatów na Prezesów Sądu Najwyższego;

5) opiniowanie kandydatów na stanowiska kierownicze w jednostkach

administracyjnych, o których mowa w pkt 3;

6) uchwalanie regulaminu losowania, o którym mowa w art. 53 § 3;

7) uchwalanie regulaminów organizacyjnych Kancelarii Pierwszego Prezesa Sądu

Najwyższego oraz Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego.

Rozdział 3

Nawiązanie, zmiana i ustanie stosunku służbowego sędziego Sądu Najwyższego

Art. 21. Do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego

powołuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa.

Art. 22. § 1. Do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego

może być powołany ten, kto:

1) ma obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i publicznych;

2) jest nieskazitelnego charakteru;

3) ukończył wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł magistra lub

zagraniczne uznane w Polsce;

4) wyróżnia się wysokim poziomem wiedzy prawniczej;

5) jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego;

6) ma co najmniej dziesięcioletni staż pracy na stanowisku sędziego, prokuratora,

Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, jej wiceprezesa lub

radcy albo wykonywania w Polsce zawodu adwokata, radcy prawnego lub

notariusza.

§ 2. Wymagania, o których mowa w § 1 pkt 6, nie dotyczą osoby, która

pracowała w polskiej szkole wyższej, w Polskiej Akademii Nauk, w instytucie

naukowo-badawczym lub innej placówce naukowej, mając tytuł naukowy profesora

albo stopień naukowy doktora habilitowanego nauk prawnych.

Art. 23. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Zgromadzenia

Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego, ustala, w drodze rozporządzenia, liczbę

stanowisk sędziowskich w Sądzie Najwyższym, w tym liczbę Prezesów Sądu

Najwyższego.

Art. 24. § 1. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego obwieszcza w Dzienniku

Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” o liczbie, przewidzianych do

2018-01-23

©Telksinoe s. 7/27

objęcia, stanowisk sędziego Sądu Najwyższego. Liczbę tych stanowisk ustala

Kolegium Sądu Najwyższego.

§ 2. Każdy, kto spełnia warunki do objęcia stanowiska sędziego Sądu

Najwyższego, może zgłosić swoją kandydaturę w ciągu miesiąca od obwieszczenia,

o którym mowa w § 1.

§ 3. Kandydaturę zgłasza się Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego przez

złożenie karty zgłoszenia kandydata na wolne stanowisko sędziego Sądu Najwyższego

oraz dołącza się do niej – z wyjątkiem gdy kandydatem jest sędzia lub prokurator –

informację z Krajowego Rejestru Karnego dotyczącą osoby kandydata

i zaświadczenie stwierdzające, że jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do

pełnienia obowiązków sędziego.

§ 4. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, po stwierdzeniu spełnienia warunków

przez kandydata, przedstawia jego kandydaturę wraz z oceną kwalifikacji właściwej

izbie Sądu Najwyższego.

§ 5. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego ustala termin Zgromadzenia Ogólnego

Sędziów Sądu Najwyższego, na którym będzie prezentowana kandydatura. Jeżeli na

wolne stanowisko sędziowskie zostanie zgłoszona więcej niż jedna kandydatura,

rozpatrzenie wszystkich kandydatur odbywa się na tym samym posiedzeniu

Zgromadzenia.

§ 6. Wyniki głosowania Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego

o wyborze, nie więcej niż dwóch, kandydatów na wolne stanowisko sędziowskie,

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego przekazuje Krajowej Radzie Sądownictwa.

Art. 25. Osoby pozostające ze sobą w stosunku pokrewieństwa do drugiego

stopnia lub powinowactwa pierwszego stopnia oraz małżonkowie nie mogą być

sędziami Sądu Najwyższego w tej samej izbie, brać udziału w jednym składzie

orzekającym ani też bezpośrednio podlegać sobie służbowo.

Art. 26. § 1. Stosunek służbowy sędziego Sądu Najwyższego nawiązuje się po

doręczeniu mu aktu powołania.

§ 2. Sędzia powinien zgłosić się w celu objęcia stanowiska w ciągu czternastu

dni od dnia otrzymania aktu powołania.

§ 3. W razie nieusprawiedliwionego nieobjęcia stanowiska w terminie

określonym w § 2, powołanie traci moc; okoliczność tę stwierdza Pierwszy Prezes

Sądu Najwyższego.

2018-01-23

©Telksinoe s. 8/27

Art. 27. § 1. Przy powołaniu sędzia Sądu Najwyższego składa ślubowanie wobec

Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej według następującej roty:

„Ślubuję uroczyście jako sędzia Sądu Najwyższego służyć wiernie

Rzeczypospolitej Polskiej, stać na straży prawa, obowiązki sędziego

wypełniać sumiennie, sprawiedliwość wymierzać zgodnie z przepisami

prawa, bezstronnie według mego sumienia, dochować tajemnicy prawnie

chronionej, a w postępowaniu kierować się zasadami godności

i uczciwości”; składający ślubowanie może dodać na końcu zwrot: „Tak mi

dopomóż Bóg”.

§ 2. Odmowa złożenia ślubowania jest równoznaczna ze zrzeczeniem się

stanowiska sędziego Sądu Najwyższego.

Art. 28. § 1. Sędzia obejmuje stanowisko w izbie Sądu Najwyższego, która

została wskazana przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego.

§ 2. Liczba sędziów Sądu Najwyższego w Izbie Wojskowej, którzy na

stanowiskach, o których mowa w art. 22 § 1 pkt 6 i § 2, nie pełnili zawodowej służby

wojskowej, nie może przekraczać połowy liczby sędziów tej Izby.

§ 3. Sędzia, za jego zgodą, może zostać przeniesiony przez Pierwszego Prezesa

Sądu Najwyższego na stanowisko w innej izbie za zgodą zgromadzenia sędziów tej

izby.

§ 4. Sędzia może być wyznaczony przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego

do wzięcia udziału w rozpoznaniu określonej sprawy w innej izbie oraz za zgodą

sędziego do orzekania na czas określony w innej izbie. Wyznaczenie sędziego do

orzekania w innej izbie, bez jego zgody, może nastąpić na okres nie dłuższy niż

6 miesięcy w roku.

Art. 29. § 1. Stosunek służbowy sędziego Sądu Najwyższego wygasa w razie:

1) śmierci;

2) zrzeczenia się urzędu lub statusu sędziego w stanie spoczynku;

3) prawomocnego orzeczenia przez sąd środka karnego w postaci pozbawienia

praw publicznych lub zakazu zajmowania stanowiska sędziego;

4) prawomocnego orzeczenia sądu dyscyplinarnego o złożeniu sędziego z urzędu;

5) utraty obywatelstwa polskiego.

§ 2. Datę wygaśnięcia stosunku służbowego w przypadkach, o których mowa

w § 1 pkt 2, określa Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego. Data ta nie może być

późniejsza niż trzy miesiące od dnia pisemnego złożenia oświadczenia o zrzeczeniu

2018-01-23

©Telksinoe s. 9/27

się urzędu lub statusu sędziego w stanie spoczynku. O zrzeczeniu się urzędu przez

sędziego Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zawiadamia Krajową Radę

Sądownictwa i Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 3. Sędzia Sądu Najwyższego, który zrzekł się urzędu lub statusu sędziego

w stanie spoczynku, ma prawo uzyskać wpis na listę adwokatów lub radców prawnych

bez ograniczeń przewidzianych w przepisach o adwokaturze i o radcach prawnych

w stosunku do innych sędziów.

Art. 30. § 1. Sędzia Sądu Najwyższego przechodzi w stan spoczynku z dniem

ukończenia 70. roku życia, chyba że nie później niż na sześć miesięcy przed

ukończeniem tego wieku oświadczy Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego wolę

dalszego zajmowania stanowiska i przedstawi zaświadczenie stwierdzające, że jest

zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego.

§ 2. Sędzia Sądu Najwyższego przechodzi na swój wniosek w stan spoczynku:

1) po ukończeniu 60 roku życia w przypadku kobiety, a 65 roku życia w przypadku

mężczyzny;

2) po ukończeniu 60 roku życia, jeżeli przepracował na stanowisku sędziego Sądu

Najwyższego nie mniej niż 9 lat.

§ 3. (uchylony)

§ 4. Przepis § 2 pkt 2 stosuje się do sędziego, który wymagane warunki spełnił

do dnia 31 grudnia 2017 r.

§ 5. W razie złożenia przez sędziego oświadczenia i przedstawienia

zaświadczenia, o których mowa w § 1, sędzia może zajmować stanowisko nie dłużej

niż do ukończenia 72. roku życia, nie może jednak zajmować stanowiska Prezesa Sądu

Najwyższego ani przewodniczącego wydziału. Sędzia ten może w każdym czasie

przejść w stan spoczynku składając odpowiednie oświadczenie Pierwszemu

Prezesowi Sądu Najwyższego.

§ 6. Oświadczenia Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, o których mowa w §

1 i 5, oraz zaświadczenie, o którym mowa w § 1, składane są Prezydentowi

Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 31. § 1. Sędziego Sądu Najwyższego przenosi się w stan spoczynku na jego

wniosek albo na wniosek Kolegium Sądu Najwyższego, jeżeli z powodu choroby lub

utraty sił został uznany przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych

za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków sędziego.

2018-01-23

©Telksinoe s. 10/27

§ 2. Z wnioskiem o zbadanie zdolności do pełnienia obowiązków może wystąpić

zainteresowany sędzia oraz Kolegium Sądu Najwyższego.

§ 3. (uchylony)

§ 4. Sędzia Sądu Najwyższego może być przeniesiony w stan spoczynku, jeżeli

bez uzasadnionej przyczyny nie poddał się badaniu, o którym mowa w § 2, w sytuacji

gdy z wnioskiem o badanie wystąpiło Kolegium Sądu Najwyższego.

§ 5. W sprawach przeniesienia sędziego w stan spoczynku, o którym mowa

w § 1 i 4, podejmuje uchwałę Krajowa Rada Sądownictwa, na wniosek sędziego albo

Kolegium Sądu Najwyższego.

§ 6. Od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa w sprawach, o których mowa w §

5, przysługuje odwołanie do Sądu Najwyższego.

§ 7. Jeżeli z wnioskiem o przeniesienie sędziego w stan spoczynku wystąpiło

Kolegium Sądu Najwyższego, odwołanie przysługuje także temu Kolegium.

Art. 32. Przeniesienie w stan spoczynku następuje w dniu wskazanym przez

Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.

Art. 33. § 1. Na wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego Minister

Sprawiedliwości, na czas określony, nie dłuższy niż dwa lata, może delegować

sędziego sądu apelacyjnego lub sędziego sądu okręgowego, za zgodą sędziego, do

pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym.

§ 2. Uprawnienie do delegowania, o którym mowa w § 1, w odniesieniu do

sędziego wojskowego sądu okręgowego przysługują Ministrowi Sprawiedliwości

w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej.

§ 3. W okresie delegowania do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie

Najwyższym do sędziego mają odpowiednio zastosowanie przepisy określające prawa

i obowiązki sędziego Sądu Najwyższego.

§ 4. Na wniosek Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego Minister

Sprawiedliwości może delegować na czas nieokreślony sędziego sądu powszechnego,

za zgodą sędziego, do pełnienia funkcji asystenta sędziego Sądu Najwyższego oraz

innych czynności w Sądzie Najwyższym.

§ 5. Po trzech miesiącach delegowania do pełnienia czynności, o których mowa

w § 1, na pozostały okres delegacji sędziemu sądu apelacyjnego przysługuje

wynagrodzenie w stawce podstawowej takie jak sędziemu Sądu Najwyższego,

a sędziemu sądu okręgowego takie jak sędziemu sądu apelacyjnego, chyba że

2018-01-23

©Telksinoe s. 11/27

dotychczasowe wynagrodzenie jest wyższe od przysługującego w Sądzie

Najwyższym.

§ 6. Zasady wynagradzania, o których mowa w § 5, stosuje się do sędziów

delegowanych do pełnienia funkcji lub czynności, o których mowa w § 4, z tym że

sędziemu sądu apelacyjnego przysługuje wynagrodzenie w stawce bezpośrednio

wyższej od posiadanej, z wyłączeniem wynagrodzenia sędziego Sądu Najwyższego,

natomiast sędziemu sądu rejonowego takie jak sędziemu sądu okręgowego.

§ 7. Uprawnienie do delegowania, o którym mowa w § 4, w odniesieniu do

sędziego sądu wojskowego przysługuje Ministrowi Sprawiedliwości w porozumieniu

z Ministrem Obrony Narodowej. Przepisy § 5 i 6 stosuje się odpowiednio.

Rozdział 4

Obowiązki i prawa sędziego Sądu Najwyższego

Art. 34. § 1. Sędzia jest obowiązany postępować zgodnie ze ślubowaniem

sędziowskim.

§ 2. Sędzia powinien strzec wartości związanych ze sprawowaniem władzy

sądowniczej i unikać wszystkiego, co mogłoby przynieść ujmę godności urzędu lub

osłabić zaufanie do jego bezstronności.

Art. 35. § 1. Sędzia jest obowiązany zachować w tajemnicy okoliczności

sprawy, o których poza jawną rozprawą sądową powziął wiadomość ze względu na

swoje stanowisko sędziowskie.

§ 2. Obowiązek zachowania tajemnicy trwa także po ustaniu stosunku

służbowego.

§ 3. Obowiązek zachowania tajemnicy ustaje, gdy sędzia składa zeznania jako

świadek przed sądem, chyba że ujawnienie tajemnicy zagraża dobru państwa albo

takiemu ważnemu interesowi prywatnemu, który nie jest sprzeczny z celami wymiaru

sprawiedliwości. W tych przypadkach od obowiązku zachowania tajemnicy może

zwolnić sędziego Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.

§ 4. Sędzia nie podlega postępowaniu sprawdzającemu przewidzianemu

w przepisach o ochronie informacji niejawnych.

Art. 36. Czas pracy sędziego określony jest wymiarem jego zadań.

Art. 37. § 1. Sędzia Sądu Najwyższego nie może pozostawać w innym stosunku

służbowym lub stosunku pracy, z wyjątkiem zatrudnienia na stanowisku

dydaktycznym, naukowo-dydaktycznym lub naukowym w łącznym wymiarze

2018-01-23

©Telksinoe s. 12/27

nieprzekraczającym pełnego wymiaru czasu pracy pracowników zatrudnionych na

tych stanowiskach.

§ 2. Sędziemu nie wolno także podejmować innego zajęcia ani sposobu

zarobkowania, które przeszkadzałoby w pełnieniu obowiązków sędziego, mogło

osłabiać zaufanie do jego bezstronności lub przynieść ujmę godności urzędu sędziego.

§ 3. Sędzia nie może:

1) być członkiem zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej spółki prawa

handlowego;

2) być członkiem zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej spółdzielni;

3) być członkiem zarządu fundacji prowadzącej działalność gospodarczą;

4) posiadać w spółce prawa handlowego więcej niż 10% akcji lub udziały

przedstawiające więcej niż 10% kapitału zakładowego;

5) prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi

osobami, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem bądź

pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.

§ 4. O zamiarze podjęcia, a także o podjęciu innego zajęcia lub sposobu

zarobkowania, sędzia zawiadamia Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, który

wydaje decyzję o sprzeciwie, jeżeli uzna, że podejmowanie lub kontynuowanie tych

czynności będzie przeszkadzało w pełnieniu obowiązków sędziego, osłabiało zaufanie

do jego bezstronności lub przynosiło ujmę godności urzędu sędziego.

§ 5. Jeżeli Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wydał decyzję, o której mowa w §

4, sprawę, na wniosek sędziego, rozstrzyga Kolegium Sądu Najwyższego.

§ 6. Przepisy § 1–5 stosuje się odpowiednio do sędziów w stanie spoczynku.

Art. 38. Oświadczenie o stanie majątkowym, o którym mowa w art. 87 ustawy

z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, sędziowie Sądu

Najwyższego składają Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego. Analizy danych

zawartych w oświadczeniu o stanie majątkowym dokonuje Pierwszy Prezes Sądu

Najwyższego.

Art. 39. Sędzia Sądu Najwyższego może orzekać wyłącznie w Sądzie

Najwyższym.

Art. 40. § 1. Wszelkie żądania, wystąpienia i zażalenia w sprawach związanych

z pełnionym urzędem sędzia może wnosić tylko do Prezesa Sądu Najwyższego lub

Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.

2018-01-23

©Telksinoe s. 13/27

§ 2. W sprawach tych sędzia nie może zwracać się do instytucji i osób

postronnych ani podawać sprawy do wiadomości publicznej.

§ 3. Spory ze stosunku służbowego sędziego Sądu Najwyższego lub z nim

związane rozstrzygają sądy pracy.

Art. 41. Sędzia niezwłocznie zawiadamia Pierwszego Prezesa Sądu

Najwyższego o toczącej się sprawie sądowej, w której występuje w charakterze strony

lub uczestnika postępowania.

Art. 42. § 1. Wynagrodzenie zasadnicze sędziego Sądu Najwyższego stanowi

wielokrotność podstawy ustalenia tego wynagrodzenia, z zastosowaniem mnożnika

4,13.

§ 2. Podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego Sądu

Najwyższego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale

roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej

„Monitor Polski” przez Prezesa Głównego Urzędu Stat ystycznego na podstawie art.

20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych, z zastrzeżeniem § 3.

§ 3. Jeżeli przeciętne wynagrodzenie, o którym mowa w § 2, jest niższe od

przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał roku poprzedzającego –

przyjmuje się podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego Sądu

Najwyższego w dotychczasowej wysokości.

§ 4. Wynagrodzenie sędziego Sądu Najwyższego określa się w stawce

podstawowej albo w stawce awansowej. Stawka awansowa stanowi 115% stawki

podstawowej.

§ 5. Sędzia Sądu Najwyższego, obejmując stanowisko, otrzymuje

wynagrodzenie zasadnicze w stawce podstawowej. Po siedmiu latach pracy

wynagrodzenie zasadnicze sędziego podwyższa się do stawki awansowej.

§ 6. W związku z pełnioną funkcją sędziemu Sądu Najwyższego przysługuje

dodatek funkcyjny, którego wysokość ustala się z zastosowaniem mnożników

podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego Sądu Najwyższego,

o której mowa w § 2.

§ 7. Tabelę mnożników służących do ustalenia wysokości dodatków

funkcyjnych określa załącznik do ustawy.

Art. 43. Sędziemu Sądu Najwyższego przysługuje dodatek za długoletnią pracę

wynoszący za każdy rok 1% wynagrodzenia zasadniczego, nie więcej jednak niż 20%

2018-01-23

©Telksinoe s. 14/27

tego wynagrodzenia. Do okresu pracy, od którego zależy wysokość dodatku, wlicza

się również przypadający przed powołaniem na stanowisko sędziego Sądu

Najwyższego okres stosunku służbowego lub stosunku pracy, jak również okres

wykonywania zawodu adwokata, radcy prawnego lub notariusza.

Art. 44. § 1. Sędziemu Sądu Najwyższego przysługuje gratyfikacja jubileuszowa

w wysokości:

1) po dwudziestu latach pracy – 100% wynagrodzenia miesięcznego;

2) po dwudziestu pięciu latach pracy – 150% wynagrodzenia miesięcznego;

3) po trzydziestu latach pracy – 200% wynagrodzenia miesięcznego;

4) po trzydziestu pięciu latach pracy – 250% wynagrodzenia miesięcznego;

5) po czterdziestu latach pracy – 350% wynagrodzenia miesięcznego;

6) po czterdziestu pięciu latach pracy – 400% wynagrodzenia miesięcznego.

§ 2. Do okresu pracy uprawniającego do gratyfikacji jubileuszowej wlicza się

wszystkie poprzednie okresy zatrudnienia, w tym okres wykonywania zawodu

adwokata, radcy prawnego lub notariusza, oraz inne okresy, jeżeli z mocy odrębnych

przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia

pracownicze.

Art. 45. § 1. Sędziemu Sądu Najwyższego przysługuje corocznie urlop

dodatkowy w wymiarze 12 dni roboczych.

§ 2. Sędziemu może być na jego wniosek udzielony płatny urlop dla poratowania

zdrowia.

§ 3. Urlop dla poratowania zdrowia nie może przekraczać sześciu miesięcy.

§ 4. (uchylony)

§ 5. W okresie nieobecności w pracy z powodu choroby sędzia otrzymuje 80%

wynagrodzenia, nie dłużej jednak niż przez okres roku. Do okresu tego wlicza się

okresy poprzedniej przerwy w pełnieniu służby z powodu choroby lub płatnego urlopu

dla poratowania zdrowia, jeżeli okres czynnej służby nie przekroczył 30 dni.

Po upływie roku w okresie nieobecności w pracy z powodu choroby sędzia otrzymuje

50% wynagrodzenia.

§ 5a. Jeżeli nieobecność sędziego w pracy nastąpiła z powodu:

1) wypadku przy pracy albo w drodze do pracy lub z pracy,

2) choroby przypadającej w okresie ciąży,

3) choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami

wykonywania czynności sędziego,

2018-01-23

©Telksinoe s. 15/27

4) choroby spowodowanej przez inną osobę w wyniku popełnienia przez nią

umyślnego czynu zabronionego, w związku z wykonywaniem czynności

sędziego, stwierdzonego orzeczeniem wydanym przez uprawniony organ,

5) poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów

na dawców komórek, tkanek i narządów oraz poddania się zabiegowi pobrania

komórek, tkanek i narządów

– sędzia zachowuje prawo do 100% wynagrodzenia, nie dłużej jednak niż przez okres

roku; przepis § 5 zdanie drugie i trzecie stosuje się.

§ 5b. W razie ujawnienia u sędziego choroby, co do której zachodzi podejrzenie,

że powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami

wykonywania czynności sędziego, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego kieruje

sędziego do lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z urzędu lub na

wniosek sędziego. Od orzeczenia lekarza orzecznika sędziemu przysługuje sprzeciw

do komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w ciągu 14 dni od dnia

doręczenia tego orzeczenia.

§ 5c. Za chorobę powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub

warunkami wykonywania czynności sędziego uznaje się chorobę spowodowaną

działaniem czynników szkodliwych występujących w miejscu wykonywania

czynności sędziego.

§ 5d. Koszty badania i wydania orzeczenia przez lekarza orzecznika oraz

komisję lekarską Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pokrywa Skarb Państwa ze

środków pozostających w dyspozycji Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.

§ 6. W razie niemożności wykonywania pracy z innych przyczyn,

uprawniających do uzyskania świadczeń określonych w przepisach o świadczeniach

pieniężnych z ubezpieczenia społecznego, sędziemu przysługuje wynagrodzenie

w wysokości świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego, przez okres

przewidziany w tych przepisach.

§ 6a. Okres nieobecności w pracy z powodu choroby oraz niemożności

wykonywania pracy, o której mowa w § 6, stwierdza zaświadczenie lekarskie

wystawione zgodnie z art. 55 ust. 1 i art. 55a ust. 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r.

o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby

i macierzyństwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 372 i 960) albo wydruk zaświadczenia

lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust. 6 tej ustawy, z tym że w przypadku:

1) poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów

na dawców komórek, tkanek i narządów oraz niezdolności do pracy wskutek

2018-01-23

©Telksinoe s. 16/27

poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów – zaświadczenie

wystawione przez lekarza na zwykłym druku, zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy

z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia

społecznego w razie choroby i macierzyństwa;

2) o którym mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r.

o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby

i macierzyństwa – decyzja wydana przez właściwy organ albo uprawniony

podmiot na podstawie przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń

i chorób zakaźnych u ludzi;

3) urlopu macierzyńskiego – zaświadczenie lekarskie wystawione na zwykłym

druku, określające przewidywaną datę porodu – za okres przed porodem, odpis

skrócony aktu urodzenia dziecka lub jego kopia – za okres po porodzie;

4) konieczności osobistego sprawowania przez sędziego opieki nad dzieckiem

własnym lub małżonka sędziego, dzieckiem przysposobionym, dzieckiem

przyjętym na wychowanie i utrzymanie, do ukończenia przez nie 8. roku życia,

w przypadku:

a) nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub

szkoły, do których dziecko uczęszcza, a także w przypadku choroby niani,

z którą rodzice mają zawartą umowę uaktywniającą, o której mowa w art.

50 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat

3 (Dz. U. z 2016 r. poz. 157), lub dziennego opiekuna, sprawujących opiekę

nad dzieckiem,

b) porodu lub choroby małżonka sędziego lub rodzica dziecka sędziego, stale

opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu

małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki nad dzieckiem,

c) pobytu małżonka sędziego lub rodzica dziecka sędziego, stale opiekujących

się dzieckiem, w szpitalu lub innym zakładzie leczniczym podmiotu

leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne

i całodobowe świadczenia zdrowotne

– oświadczenie sędziego.

§ 6aa. Doręczenie zaświadczenia lekarskiego odbywa się przy wykorzystaniu

profilu informacyjnego, o którym mowa w art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca

1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby

i macierzyństwa, na zasadach określonych w tej ustawie. Pierwszy Prezes Sądu

2018-01-23

©Telksinoe s. 17/27

Najwyższego wykorzystuje lub tworzy profil informacyjny płatnika składek, o którym

mowa w art. 58 ust. 1 tej ustawy.

§ 6b. Wydruk zaświadczenia lekarskiego, o którym mowa w art. 55a ust.

6 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia

społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zaświadczenie lekarskie, o którym

mowa w art. 55a ust. 7 tej ustawy, zaświadczenie wystawione przez lekarza na

zwykłym druku w przypadkach, o których mowa w § 6a pkt 1 i 3, decyzję, odpis

skrócony aktu urodzenia dziecka lub jego kopię, sędzia jest obowiązany dostarczyć

Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego w terminie siedmiu dni od dnia ich

otrzymania.

§ 6c. Sędzia jest obowiązany złożyć Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego

oświadczenie o wystąpieniu okoliczności, o których mowa w § 6a pkt 4, w terminie

7 dni od dnia ich zaistnienia.

§ 6d. W przypadku niedopełnienia obowiązku, o którym mowa w § 6b i 6c,

nieobecność uznaje się za nieusprawiedliwioną, chyba że niedostarczenie

zaświadczenia, decyzji, odpisu skróconego aktu urodzenia dziecka lub jego kopii lub

niezłożenie oświadczenia nastąpiło z przyczyn niezależnych od sędziego.

§ 7. Za inną usprawiedliwioną nieobecność w pracy sędziemu przysługuje

wynagrodzenie.

§ 8. W przypadkach, w których pracownikom podlegającym ubezpieczeniu

społecznemu przysługują zasiłki niezależnie od prawa do wynagrodzenia, sędziemu

przysługuje świadczenie pieniężne w wysokości zasiłku z ubezpieczenia społecznego.

§ 9. Sędziemu może zostać udzielony urlop rehabilitacyjny na zasadach

określonych w art. 94d–94g ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów

powszechnych.

Art. 46. § 1. Sędzia mianowany, powołany lub wybrany do pełnienia funkcji

w organach państwowych, w służbie dyplomatycznej, konsularnej lub organach

organizacji międzynarodowych oraz ponadnarodowych działających na podstawie

umów międzynarodowych ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską jest

obowiązany zrzec się niezwłocznie swojego urzędu.

§ 2. Sędzia, który zrzekł się urzędu z przyczyn określonych w § 1, ma prawo

powrotu do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego, jeżeli

przerwa w pełnieniu obowiązków sędziego nie przekracza dziewięciu lat, chyba że

pełnił funkcje sędziowskie lub prokuratorskie w międzynarodowych lub

ponadnarodowych organach sądowych.

2018-01-23

©Telksinoe s. 18/27

§ 3. W przypadku przewidzianym w § 2 Krajowa Rada Sądownictwa,

z inicjatywy zainteresowanego, przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej

wniosek o powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego.

§ 4. W razie odmowy przedstawienia wniosku, o którym mowa w § 3,

zainteresowanemu służy odwołanie do Sądu Najwyższego.

Art. 47. § 1. Sędzia Sądu Najwyższego powinien mieszkać w Warszawie.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego może wyrazić zgodę na zamieszkanie przez

sędziego w innej miejscowości.

§ 2. Sędziemu mieszkającemu w innej miejscowości przysługuje bezpłatne

zakwaterowanie w Warszawie oraz zwrot kosztów przejazdu i dodatek z tytułu rozłąki

z rodziną na zasadach określonych w przepisach w sprawie wysokości i warunków

wypłacania świadczeń urzędnikom państwowym przeniesionym do pracy w innej

miejscowości.

Art. 48. Sędziemu Sądu Najwyższego przechodzącemu w stan spoczynku

przysługuje jednorazowa odprawa w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia.

Art. 49. § 1. Sędzia Sądu Najwyższego nie może być pozbawiony wolności ani

pociągnięty do odpowiedzialności karnej bez zezwolenia sądu dyscyplinarnego. Nie

dotyczy to ujęcia na gorącym uczynku przestępstwa, jeżeli zatrzymanie sędziego jest

niezbędne do zapewnienia prawidłowego toku postępowania. Do czasu wydania

uchwały zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności wolno

podejmować tylko czynności niecierpiące zwłoki.

§ 2. O zatrzymaniu sędziego niezwłocznie powiadamia się Pierwszego Prezesa

Sądu Najwyższego, który może nakazać natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego.

§ 3. W terminie siedmiu dni od doręczenia uchwały odmawiającej zezwolenia na

pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności przysługuje organowi lub osobie, która

wniosła o zezwolenie, oraz rzecznikowi dyscyplinarnemu zażalenie do sądu

dyscyplinarnego drugiej instancji. W tym samym terminie zainteresowanemu

sędziemu przysługuje zażalenie na uchwałę zezwalającą na pociągnięcie go do

odpowiedzialności.

Art. 50. Sędziemu Sądu Najwyższego w stanie spoczynku przysługuje

uposażenie w wysokości 75% wynagrodzenia zasadniczego i dodatku za wysługę lat,

pobieranych na ostatnio zajmowanym stanowisku. Uposażenie to jest waloryzowane

w terminach i w wysokości stosownie do zmian wynagrodzenia zasadniczego sędziów

Sądu Najwyższego czynnych zawodowo.

2018-01-23

©Telksinoe s. 19/27

Art. 51. § 1. Sąd Najwyższy zatrudnia asystentów sędziego posiadających

wyższe wykształcenie prawnicze.

§ 2. Szczegółowy zakres i sposób wykonywania czynności przez asystentów

sędziego określa regulamin Sądu Najwyższego.

Rozdział 5

Odpowiedzialność dyscyplinarna

Art. 52. § 1. Sędzia Sądu Najwyższego odpowiada dyscyplinarnie za

przewinienia służbowe i uchybienia godności urzędu.

§ 2. Sędzia odpowiada dyscyplinarnie także za swoje postępowanie przed

objęciem stanowiska, jeżeli uchybił obowiązkowi piastowanego urzędu państwowego

lub okazał się niegodnym urzędu sędziego.

§ 3. Za wykroczenia sędzia może odpowiadać tylko dyscyplinarnie.

Art. 53. § 1. Sądami dyscyplinarnymi w sprawach dyscyplinarnych sędziów

Sądu Najwyższego są:

1) w pierwszej instancji – Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów Sądu

Najwyższego;

2) w drugiej instancji – Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów Sądu

Najwyższego.

§ 2. Do orzekania w sądzie dyscyplinarnym uprawnieni są wszyscy sędziowie

Sądu Najwyższego, z wyjątkiem Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Prezesów

Sądu Najwyższego oraz Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego i jego

zastępcy.

§ 3. Skład sądu dyscyplinarnego wyznacza Kolegium Sądu Najwyższego

w drodze losowania, z listy sędziów Sądu Najwyższego, z tym że w składzie sądu

zasiada przynajmniej jeden sędzia stale orzekający w sprawach karnych. Składowi

przewodniczy sędzia najstarszy służbą na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego.

Art. 54. Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego i jego zastępcę wybiera

Kolegium Sądu Najwyższego na okres 4 lat.

Art. 55. § 1. Karami dyscyplinarnymi są:

1) upomnienie;

2) nagana;

3) usunięcie z zajmowanej funkcji;

4) złożenie sędziego z urzędu.

2018-01-23

§ 2. Wymierzenie kary, o której mowa w § 1 pkt 2, pociąga za sobą, przez okres

trzech lat, niemożność udziału w Kolegium Sądu Najwyższego, orzekania w sądzie

dyscyplinarnym oraz pełnienia funkcji.

§ 3. Wymierzenie kary, o której mowa w § 1 pkt 3, pociąga za sobą skutki

wymienione w § 2 przez okres pięciu lat.

§ 4. Wymierzenie kary, o której mowa w § 1 pkt 4, pociąga za sobą utratę

możliwości ponownego powołania ukaranego na urząd sędziego.

§ 5. W przypadku przewinienia dyscyplinarnego lub wykroczenia mniejszej

wagi sąd dyscyplinarny może odstąpić od wymierzenia kary.

Art. 56. § 1. Rzecznik Dyscyplinarny Sądu Najwyższego podejmuje czynności

dyscyplinarne na żądanie Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Kolegium Sądu

Najwyższego lub z własnej inicjatywy, po wstępnym wyjaśnieniu okoliczności

niezbędnych do ustalenia znamion przewinienia, a także złożeniu wyjaśnień przez

sędziego, chyba że złożenie tych wyjaśnień nie jest możliwe.

§ 2. Po przeprowadzeniu postępowania, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzą

podstawy do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, Rzecznik Dyscyplinarny Sądu

Najwyższego wszczyna postępowanie dyscyplinarne i przedstawia sędziemu na

piśmie zarzuty. Po przedstawieniu zarzutów obwiniony, w terminie czternastu dni,

może złożyć wyjaśnienia oraz zgłosić wnioski o przeprowadzenie dowodów.

§ 3. Po upływie terminu, o którym mowa w § 2, a w razie potrzeby po

przeprowadzeniu dalszych dowodów, Rzecznik Dyscyplinarny Sądu Najwyższego

składa wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej do sądu dyscyplinarnego

pierwszej instancji. Wniosek powinien zawierać dokładne określenie zarzucanego

czynu oraz uzasadnienie.

§ 4. Jeżeli Rzecznik Dyscyplinarny Sądu Najwyższego nie znajduje podstaw do

wszczęcia postępowania dyscyplinarnego na żądanie uprawnionego organu, wydaje

postanowienie o odmowie jego wszczęcia. W terminie siedmiu dni od dnia doręczenia

tego postanowienia organowi, który złożył wniosek o wszczęcie postępowania

dyscyplinarnego, służy zażalenie do sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji.

§ 5. Zażalenie powinno być rozpoznane w terminie czternastu dni od dnia jego

wniesienia do sądu. W przypadku uchylenia tego postanowienia, wskazania sądu

dyscyplinarnego co do dalszego postępowania są wiążące dla Rzecznika

Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego.

§ 6. Od orzeczeń dyscyplinarnych nie przysługuje kasacja.

2018-01-23

Rozdział 6

Postępowanie przed Sądem Najwyższym

Art. 57. Sąd Najwyższy orzeka w składzie trzech sędziów, chyba że ustawa

stanowi inaczej.

Art. 58. W składzie orzekającym Sądu Najwyższego może brać udział tylko

jeden sędzia delegowany do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym.

Sędzia delegowany nie może być przewodniczącym składu orzekającego.

Art. 59. Jeżeli Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację lub inny środek

odwoławczy, poweźmie poważne wątpliwości co do wykładni prawa, może odroczyć

rozpoznanie sprawy i przedstawić zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia składowi

siedmiu sędziów tego Sądu.

Art. 60. § 1. Jeżeli w orzecznictwie sądów powszechnych, sądów wojskowych

lub Sądu Najwyższego ujawnią się rozbieżności w wykładni prawa, Pierwszy Prezes

Sądu Najwyższego może przedstawić wniosek o ich rozstrzygnięcie Sądowi

Najwyższemu w składzie siedmiu sędziów lub innym odpowiednim składzie.

§ 2. Z wnioskiem, o którym mowa w § 1, mogą wystąpić również Rzecznik Praw

Obywatelskich i Prokurator Generalny oraz, w zakresie swojej właściwości,

Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej, Rzecznik Praw Dziecka,

Przewodniczący Rady Dialogu Społecznego, Przewodniczący Komisji Nadzoru

Finansowego i Rzecznik Finansowy.

Art. 61. § 1. Jeżeli skład Sądu Najwyższego uzna, że przedstawione zagadnienie

wymaga wyjaśnienia, a rozbieżności – rozstrzygnięcia, podejmuje uchwałę,

w przeciwnym razie odmawia jej podjęcia, a jeżeli podjęcie uchwały stało się zbędne

– umarza postępowanie.

§ 2. Jeżeli skład siedmiu sędziów uzna, że znaczenie dla praktyki sądowej lub

powaga występujących wątpliwości to uzasadniają, może zagadnienie prawne lub

wniosek o podjęcie uchwały przedstawić składowi izby, natomiast izba – składowi

dwóch lub więcej izb albo pełnemu składowi Sądu Najwyższego.

§ 3. O posiedzeniu pełnego składu Sądu Najwyższego lub składu izby (izb)

zawiadamia się Prokuratora Generalnego. Udział Prokuratora Generalnego lub jego

zastępcy w tym posiedzeniu jest obowiązkowy. W posiedzeniach pozostałych

składów Sądu Najwyższego może brać udział prokurator Prokuratury Krajowej lub

prokurator innej jednostki organizacyjnej prokuratury, delegowany do wykonywania

2018-01-23

czynności w Prokuraturze Krajowej i wyznaczony przez Prokuratora Generalnego lub

jego zastępcę do udziału w posiedzeniach Sądu Najwyższego.

§ 4. O posiedzeniu Sądu Najwyższego w składzie siedmiu sędziów,

wyznaczonym w celu rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przedstawionego

w konkretnej sprawie, zawiadamia się ponadto obrońców oraz pełnomocników

w osobach adwokatów i radców prawnych, a także osoby uprawnione do sporządzania

kasacji w sprawach cywilnych. Prezes Sądu Najwyższego może ich zobowiązać do

przedstawienia na piśmie przed posiedzeniem wniosków co do kierunku

rozstrzygnięcia przedstawionego zagadnienia.

§ 5. Postanowienie o przedstawieniu zagadnienia prawnego, wniosek o podjęcie

uchwały oraz uchwała Sądu Najwyższego wymagają pisemnego uzasadnienia.

§ 6. Uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego, składu połączonych izb oraz

składu całej izby z chwilą ich podjęcia uzyskują moc zasad prawnych. Skład siedmiu

sędziów może postanowić o nadaniu uchwale mocy zasady prawnej.

Art. 62. § 1. Jeżeli jakikolwiek skład Sądu Najwyższego zamierza odstąpić od

zasady prawnej, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia

pełnemu składowi izby.

§ 2. Odstąpienie od zasady prawnej uchwalonej przez izbę, przez połączone izby

albo przez pełny skład Sądu Najwyższego wymaga ponownego rozstrzygnięcia

w drodze uchwały odpowiednio przez właściwą izbę, połączone izby lub pełny skład

Sądu Najwyższego.

§ 3. Jeżeli skład jednej izby Sądu Najwyższego zamierza odstąpić od zasady

prawnej uchwalonej przez inną izbę, rozstrzygnięcie następuje w drodze uchwały obu

izb. Izby mogą przedstawić zagadnienie prawne do rozpoznania przez pełny skład

Sądu Najwyższego.

Art. 63. Sąd Najwyższy może zażądać sporządzenia uzasadnienia, jeżeli nie

zawiera go zaskarżone orzeczenie.

Art. 64. §. 1. Sąd Najwyższy na wniosek Prokuratora Generalnego unieważnia

prawomocne orzeczenie wydane w sprawie, która w chwili orzekania ze względu na

osobę nie podlegała orzecznictwu sądów polskich lub w której w chwili orzekania

droga sądowa była niedopuszczalna, jeżeli orzeczenie to nie może być wzruszone

w trybie przewidzianym w ustawach o postępowaniach sądowych.

§ 2. Wniosek, o którym mowa w § 1, powinien czynić zadość wymaganiom

przewidzianym dla pisma procesowego i zawierać:

2018-01-23

1) oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiony, ze wskazaniem zakresu

zaskarżenia;

2) przytoczenie podstaw wniosku oraz ich uzasadnienie;

3) wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w trybie przewidzianym we

właściwej ustawie o postępowaniu sądowym nie jest możliwe;

4) wniosek o unieważnienie zaskarżonego orzeczenia, a jeżeli orzeczenie to zostało

wydane przez sąd drugiej instancji – również wniosek o unieważnienie

poprzedzającego je orzeczenia sądu pierwszej instancji.

§ 3. Do wniosku – oprócz jego odpisów dla doręczenia ich uczestniczącym

w sprawie osobom – Prokurator Generalny dołącza dwa odpisy przeznaczone do akt

Sądu Najwyższego.

§ 4. Sąd Najwyższy rozpoznaje wniosek na posiedzeniu niejawnym, chyba że

Prokurator Generalny domagał się rozpoznania wniosku na rozprawie albo

przemawiają za tym inne ważne względy.

§ 5. Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy oddala wniosek albo unieważnia

zaskarżone orzeczenie. W przypadku uwzględnienia wniosku, jeżeli orzeczenie

zostało wydane przez sąd drugiej instancji, Sąd Najwyższy unieważnia również

orzeczenie sądu pierwszej instancji.

§ 6. Postanowienie Sądu Najwyższego wraz z uzasadnieniem doręcza się

Prokuratorowi Generalnemu oraz stronom bądź uczestnikom postępowania, w którym

zostało wydane zaskarżone orzeczenie.

§ 7. W przypadkach nieuregulowanych przepisami niniejszego artykułu do

postępowania o unieważnienie orzeczenia stosuje się odpowiednio przepisy ustawy

z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz.

101, z późn. zm.3)) o skardze kasacyjnej albo ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. –

Kodeks postępowania karnego (Dz. U. poz. 555, z późn. zm.4)) o kasacji.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2014 r. poz. 293, 379,

435, 567, 616, 945, 1091, 1161, 1296, 1585, 1626, 1741 i 1924, z 2015 r. poz. 2, 4, 218, 539, 978,

1062, 1199, 1311, 1418, 1419, 1505, 1527, 1567, 1587, 1595, 1634, 1635 i 1854 oraz z 2016 r. poz.

195, 437, 868 i 996.

Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1999 r. poz. 931, z 2000 r. poz. 580, 717,

852 i 1027, z 2001 r. poz. 1071 i 1149, z 2002 r. poz. 676, z 2003 r. poz. 155, 1061 i 1188, z 2004 r.

poz. 514, 626, 889, 2405 i 2641, z 2005 r. poz. 70, 461, 680, 821, 1181, 1203, 1363, 1416 i 1479,

z 2006 r. poz. 118, 467, 659, 708, 711, 1009, 1013, 1192, 1647 i 1648, z 2007 r. poz. 116, 432, 539,

589, 664, 766, 849 i 903, z 2008 r. poz. 162, 648, 686, 802, 1133, 1308, 1344, 1485, 1571 i 1651,

z 2009 r. poz. 39, 104, 171, 585, 716, 1051, 1178, 1323, 1375, 1474 i 1589, z 2010 r. poz. 46, 626,

669, 826, 842, 1228 i 1307, z 2011 r. poz. 245, 246, 273, 654, 678, 829, 1135, 1280, 1430, 1431,

1438 i 1645, z 2012 r. poz. 886, 1091, 1101, 1327, 1426, 1447 i 1529, z 2013 r. poz. 480, 765, 849,

2018-01-23

Art. 65. § 1. Sąd Najwyższy, w razie stwierdzenia przy rozpoznawaniu sprawy

oczywistej obrazy przepisów – niezależnie od innych uprawnień – wytyka uchybienie

właściwemu sądowi. Przed wytknięciem uchybienia obowiązany jest pouczyć

sędziego lub sędziów wchodzących w skład sądu orzekającego o możliwości złożenia

na piśmie wyjaśnień w terminie siedmiu dni. Stwierdzenie i wytknięcie uchybienia nie

ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

§ 2. O wytknięciu uchybienia Sąd Najwyższy zawiadamia prezesa właściwego

sądu.

Rozdział 7

Kancelaria Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego

oraz Biuro Studiów i Analiz Sądu Najwyższego

Art. 66. W Sądzie Najwyższym działa Kancelaria Pierwszego Prezesa Sądu

Najwyższego oraz Biuro Studiów i Analiz Sądu Najwyższego.

Art. 67. § 1. Kancelaria Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego wykonuje

zadania związane z pełnieniem przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego

czynności w zakresie funkcjonowania Sądu Najwyższego, w szczególności w zakresie

spraw finansowych, kadrowych i administracyjno-gospodarczych.

§ 2. Kancelarią Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego kieruje Szef Kancelarii

Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, którego powołuje i odwołuje Pierwszy Prezes

Sądu Najwyższego.

Art. 68. § 1. Biuro Studiów i Analiz Sądu Najwyższego wykonuje

w szczególności zadania związane z pełnieniem przez Pierwszego Prezesa Sądu

Najwyższego oraz przez Sąd Najwyższy funkcji związanych z pieczą nad zgodnością

z prawem i jednolitością orzecznictwa sądów powszechnych i wojskowych oraz oceną

spójności i jednolitości prawa stosowanego przez sądy.

§ 2. Biurem Studiów i Analiz Sądu Najwyższego kieruje Dyrektor Biura Studiów

i Analiz Sądu Najwyższego, którego powołuje i odwołuje Pierwszy Prezes Sądu

Najwyższego.

Art. 69. Czynności w sprawach z zakresu prawa pracy dokonuje Pierwszy

Prezes Sądu Najwyższego lub upoważniona przez niego osoba.

Art. 70. § 1. (uchylony)

1247, 1262, 1282 i 1650, z 2014 r. poz. 85, 384, 694, 1375 i 1556, z 2015 r. poz. 21, 290, 396, 1185,

1186, 1334, 1788, 1855 i 2281 oraz z 2016 r. poz. 178, 437, 1020 i 1070.

2018-01-23

§ 2. Wynagrodzenie Szefa Kancelarii Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego

jest ustalane na podstawie przepisów o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze

stanowiska państwowe w zakresie dotyczącym sekretarza stanu.

§ 3. Wynagrodzenie członków Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego

niebędących sędziami jest równe wynagrodzeniu zasadniczemu sędziego sądu

apelacyjnego w stawce podstawowej, z tym że wynagrodzenie to podwyższa się

o wartość składki obciążającej pracownika z tytułu podlegania obowiązkowi

ubezpieczenia społecznego.

§ 4. W związku z pełnioną funkcją członkowi Biura Studiów i Analiz Sądu

Najwyższego przysługuje dodatek funkcyjny.

§ 5. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej określi, w drodze rozporządzenia,

stawki dodatku funkcyjnego członków Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego.

Art. 71. (uchylony)

Rozdział 8

Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe

Art. 72–91. (pominięte)

Art. 92. Sędzia Sądu Najwyższego otrzymuje stawkę awansową, o której mowa

w art. 42 § 25), stosownie do lat pracy na zajmowanym stanowisku w dniu wejścia

w życie ustawy.

Art. 93. Uposażenie sędziów, którzy przeszli w stan spoczynku przed dniem

1 stycznia 2004 r., ustala się według wynagrodzenia zasadniczego w stawce

podstawowej i dodatku za wysługę lat.

Art. 94. § 1. Sędziowie Sądu Najwyższego w Izbie Wojskowej podlegają

zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej z zachowaniem uprawnień

przysługujących żołnierzom zwolnionym z tej służby z przyczyn, które nie powodują

utraty tych uprawnień.

§ 2. Prawo do emerytury lub renty wojskowej ulega zawieszeniu, jeżeli osoba,

o której mowa w § 1, po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej pozostaje na

stanowisku sędziego Sądu Najwyższego, zostanie powołana na stanowisko sędziego

w innym sądzie lub na stanowisko prokuratora albo wybrana do składu Trybunału

Konstytucyjnego.

W obecnym brzmieniu art. 42 w § 2 nie ma mowy o stawce awansowej.

2018-01-23

§ 3. Osoba powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, pełniąca

zawodową służbę wojskową, podlega zwolnieniu z tej służby przed objęciem

stanowiska. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio.

§ 4. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio do osoby posiadającej uprawnienie do

emerytury lub renty wojskowej, która pozostaje na stanowisku sędziego Sądu

Najwyższego w dniu wejścia w życie ustawy lub powołanej na stanowisko po dniu

wejścia jej w życie.

§ 5. W razie zbiegu uposażenia w stanie spoczynku z prawem do emerytury lub

renty wojskowej wypłaca się osobie uprawnionej wyłącznie świadczenie wyższe lub

przez nią wybrane.

§ 6. Zwolnienie, o którym mowa w § 1, następuje nie później niż przed upływem

sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

Art. 95. Sędziowie wyznaczeni na stanowiska w Biurze Nadzoru

Pozainstancyjnego w Izbie Wojskowej Sądu Najwyższego stają się, z dniem wejścia

w życie ustawy, sędziami delegowanymi, ze stanowisk poprzednio zajmowanych, do

pełnienia innych czynności w Sądzie Najwyższym, z pozostawieniem pełnego

uposażenia. W przypadku odwołania, na wniosek Pierwszego Prezesa Sądu

Najwyższego, z delegowania, sędzia ma prawo powrotu na poprzednio zajmowane lub

równorzędne stanowisko.

Art. 96. (uchylony)

Art. 97–99. (pominięte)

Art. 100. Traci moc ustawa z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym

(Dz. U. z 2002 r. poz. 924, 1271 i 1387).

Art. 101. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2003 r., z tym że przepisy

art. 42 § 2, art. 70 § 1 i art. 93 w zakresie wynagrodzenia, o którym mowa w art. 42 §

1, stosuje się od dnia 1 stycznia 2004 r.

2018-01-23

Załącznik

TABELA MNOŻNIKÓW SŁUŻĄCYCH DO USTALENIA WYSOKOŚCI

DODATKÓW FUNKCYJNYCH

Lp. Stanowisko Mnożnik

1 Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego 1,2

2 Prezes Sądu Najwyższego 1,0

3 Przewodniczący wydziału, Rzecznik 0,7

Dyscyplinarny

4 Rzecznik Prasowy, zastępca przewodniczącego 0,5

wydziału, zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego

2018-01-23