Telksinoe - ustawy

©Telksinoe s. 1/7

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2016 r.

poz. 162, 972,

z 2017 r. poz. 1428.

U S T A W A

z dnia 4 kwietnia 2014 r.

o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów

Art. 1. Ustawa określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania

zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia

pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa

decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Art. 2. 1. Zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu

jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art.

11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach

rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557)

z dniem 1 lipca 2013 r.

2. Zasiłek dla opiekuna przysługuje:

1) za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie

ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia

pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.1))

w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.;

2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania

świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia

2012 r.

3. Zasiłek dla opiekuna za okresy, o których mowa w ust. 2 pkt 1, przysługuje

wraz z odsetkami ustalonymi w wysokości odsetek ustawowych, określonej

przepisami prawa cywilnego.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 222, poz.

1630, z 2007 r. Nr 64, poz. 427, Nr 105, poz. 720, Nr 109, poz. 747, Nr 192, poz. 1378 i Nr 200,

poz. 1446, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 138, poz. 872 i 875, Nr 223, poz. 1456 i Nr 237, poz. 1654,

z 2009 r. Nr 97, poz. 800 i Nr 219, poz. 1706, z 2010 r. Nr 50, poz. 301, z 2011 r. Nr 106, poz. 622,

Nr 149, poz. 887, Nr 171, poz. 1016 i Nr 205, poz. 1212 oraz z 2012 r. poz. 1255 i 1548.

2017-08-09

©Telksinoe s. 2/7

4. Odsetki, o których mowa w ust. 3, przysługują do dnia wejścia w życie

ustawy.

5. Zasiłek dla opiekuna nie przysługuje za okresy, w których:

1) osobie ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna zostało ustalone prawo do

specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego lub

2) na osobę wymagającą opieki innej osobie zostało ustalone prawo do specjalnego

zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego.

6. Zarejestrowanie w powiatowym urzędzie pracy jako osoba poszukująca pracy

lub posiadanie statusu bezrobotnego nie ma wpływu na uprawnienie do zasiłku dla

opiekuna.

7. Ustalenie członkowi rodziny osoby sprawującej opiekę prawa do dodatku do

zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu

wychowawczego lub świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad inną

osobą nie powoduje utraty prawa do zasiłku dla opiekuna.

Art. 3. 1. W przypadku, gdy o zasiłek dla opiekuna ubiegają się rolnicy,

małżonkowie rolników lub domownicy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia

20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2015 r. poz. 704,

z późn. zm.2)) świadczenie to przysługuje odpowiednio:

1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa

rolnego;

2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia

przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy

w gospodarstwie rolnym.

2. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie

wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza

się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za

składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia

w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za

złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu

o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Art. 4. Zasiłek dla opiekuna przysługuje w wysokości 520 zł miesięcznie.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 1066,

1217, 1268, 1506 i 1649 oraz z 2016 r. poz. 50.

2017-08-09

©Telksinoe s. 3/7

Art. 5. 1. Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna organ

ustalający prawo do świadczeń pielęgnacyjnych wszczyna na wniosek osoby

ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna. Wniosek może być złożony nie później niż

w terminie 4 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.

2. Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1, toczy się postępowanie o wydanie

orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności osobie,

nad którą jest sprawowana opieka, wniosek może być złożony nie później niż

w terminie 4 miesięcy od dnia wydania tego orzeczenia.

3. Ustalając prawo do zasiłku dla opiekuna, organ, o którym mowa w ust. 1,

może odebrać oświadczenie o spełnianiu warunków do otrzymania świadczenia

pielęgnacyjnego na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach

rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r., odpowiednio za

okresy, o których mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1, lub w dniu składania wniosku.

4. Oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie

fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim

klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie

fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu

o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Art. 6. 1. Prawo do zasiłku dla opiekuna ustala się na czas nieokreślony, chyba

że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności

zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia

o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony

prawo do zasiłku dla opiekuna ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym

upływa termin ważności orzeczenia.

2. W przypadku upływu terminu, na który została wydana decyzja, w związku

z utratą ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu

niepełnosprawności, prawo do zasiłku dla opiekuna, w związku z uzyskaniem nowego

orzeczenia, ustala się na wniosek.

3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, prawo do zasiłku dla opiekuna

przysługuje, jeżeli wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna został złożony

w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub

orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

2017-08-09

©Telksinoe s. 4/7

4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, prawo do zasiłku dla opiekuna ustala

się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie

niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

Art. 7. 1. Ustalając prawo do zasiłku dla opiekuna za okres, o którym mowa

w art. 2 ust. 2 pkt 2, organ, o którym mowa w art. 5 ust. 1, zwraca się do kierownika

ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu

środowiskowego, na zasadach określonych w przepisach o pomocy społecznej, w celu

potwierdzenia faktu sprawowania opieki przez osobę ubiegającą się o zasiłek dla

opiekuna.

2. Wywiad przeprowadza się w miejscu sprawowania opieki nad osobą

niepełnosprawną.

3. Aktualizację wywiadu przeprowadza się co 6 miesięcy, jeżeli do końca okresu,

na który zostało ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, pozostało więcej niż

3 miesiące, oraz w każdej sytuacji, gdy zaistnieją wątpliwości co do faktu

sprawowania opieki przez osobę pobierającą zasiłek dla opiekuna. Organ, o którym

mowa w art. 5 ust. 1, zwraca się do kierownika ośrodka pomocy społecznej

o przeprowadzenie aktualizacji wywiadu.

Art. 8. Organ, który wypłacał świadczenia pielęgnacyjne do dnia 30 czerwca

2013 r., w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie ustawy informuje osoby, o których

mowa w art. 2 ust. 1, o możliwości złożenia wniosku o przyznanie zasiłku dla

opiekuna oraz o warunkach nabywania do niego prawa.

Art. 9. 1. Zasiłki dla opiekunów i koszty ich obsługi, składki na ubezpieczenia

emerytalne i rentowe z ubezpieczenia społecznego oraz składki na ubezpieczenie

zdrowotne są finansowane ze środków z budżetu państwa na realizację świadczeń

rodzinnych.

2. Realizacja zasiłków dla opiekunów jest zadaniem zleconym z zakresu

administracji rządowej realizowanym przez gminy.

Art. 9a. [1. Organy realizujące zasiłki dla opiekunów sporządzają sprawozdania

rzeczowo-finansowe z realizacji zadań określonych w ustawie i przekazują je

właściwemu miejscowo wojewodzie za pomocą systemu teleinformatycznego.]

<1. Organ właściwy oraz wojewoda sporządzają sprawozdania Nowe brzmienie

rzeczowo-finansowe z realizacji zadań określonych w ustawie.> ust. 1 i 2 oraz

dodany ust. 1a w

art. 9a wejdą w

życie z dn.

2017-08-09 1.01.2018 r. (Dz.

U. z 2017 r. poz.

1428).

©Telksinoe s. 5/7

<1a. Organ właściwy przekazuje sprawozdania rzeczowo-finansowe

z realizacji zadań określonych w ustawie właściwemu miejscowo wojewodzie.>

[2. Wojewoda sporządza zbiorcze sprawozdanie rzeczowo-finansowe z realizacji

zadań określonych w ustawie i przekazuje je ministrowi właściwemu do spraw rodziny

za pomocą systemu teleinformatycznego.]

<2. Wojewoda sporządza zbiorcze sprawozdanie rzeczowo-finansowe

z realizacji zadań określonych w ustawie, w tym uwzględniające realizowane

przez niego zadania, i przekazuje je ministrowi właściwemu do spraw rodziny.>

2a. Sprawozdania rzeczowo-finansowe z realizacji zadań określonych w ustawie

przekazywane są zgodnie z wzorami udostępnionymi drogą elektroniczną przez

ministra właściwego do spraw rodziny.

3. Zadania określone w niniejszej ustawie są realizowane za pomocą systemów

teleinformatycznych stosowanych w urzędach administracji publicznej realizujących

zadania w zakresie świadczeń rodzinnych określonych w ustawie z dnia 28 listopada

2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114, z późn. zm.3)).

Art. 9b. Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia,

sposób sporządzania sprawozdań rzeczowo-finansowych z realizacji zadań

określonych w ustawie oraz terminy i sposób ich przekazywania, uwzględniając

potrzebę zapewnienia skutecznej realizacji zadań określonych w ustawie.

Art. 10. 1. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio

przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych dotyczące

świadczeń pielęgnacyjnych.

2. Wysokość zasiłku dla opiekuna podlega weryfikacji, o której mowa w ustawie

z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, na zasadach określonych

w rozdziale 4 tej ustawy.

3. W przypadku gdy Rada Dialogu Społecznego nie uzgodni w terminie, o

którym mowa w art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach

rodzinnych wysokości zasiłku dla opiekuna, Rada Ministrów ustala jego wysokość w

drodze rozporządzenia.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 693, 995,

1217, 1240, 1268, 1302, 1359, 1735 i 1830.

2017-08-09

Art. 11–22. (pominięte)4)

Art. 23. Osoba pobierająca zasiłek dla opiekuna podlega obowiązkowi

ubezpieczenia zdrowotnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia

2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

(Dz. U. z 2015 r. poz. 581, z późn. zm.5)), nie wcześniej jednak niż od dnia wejścia

w życie ustawy.

Art. 24. Wobec osób mających ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna

w okresie od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie

ustawy, za który mają ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna oraz w ciągu 30 dni po

upływie tego okresu, którym w tym okresie zostały udzielone świadczenia opieki

zdrowotnej finansowane ze środków publicznych, mimo braku prawa do tych

świadczeń z powodu wygaśnięcia z mocy prawa decyzji o przyznaniu im prawa do

świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia

2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw,

dyrektor oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia:

1) nie wszczyna postępowania w sprawie o ustalenie obowiązku poniesienia

kosztów tych świadczeń, a postępowanie wszczęte umarza;

2) umarza w całości spłatę należności ustalonej w decyzji wydanej na podstawie art.

50 ust. 18 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej

finansowanych ze środków publicznych, stosując odpowiednio art. 58 ust.

2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r.

poz. 885, z późn. zm.6)).

Art. 25. W przypadku, gdy o specjalny zasiłek opiekuńczy, o którym mowa

w art. 16a ustawy zmienianej w art. 17, ubiegają się osoby, którym w okresie od dnia

31 grudnia 2012 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. wygasły decyzje przyznające prawo do

świadczenia pielęgnacyjnego, wydane na podstawie przepisów obowiązujących przed

dniem 1 stycznia 2013 r., z powodu upływu terminu ważności orzeczenia

Zamieszczone w obwieszczeniu Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej polskiej z dnia 26 stycznia 2016

r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów

(Dz. U. poz. 162).

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 1240,

1269, 1365, 1569, 1692, 1735, 1830, 1844, 1893, 1916, 1991 i 1994 oraz z 2016 r. poz. 65.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 938 i

1646, z 2014 r. poz. 379, 911, 1146, 1626 i 1877 oraz z 2015 r. poz. 238, 532, 1045, 1117, 1130,

1189, 1190, 1269, 1358, 1513, 1830, 1854, 1890 i 2150.

2017-08-09

o niepełnosprawności lub orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, prawo

do specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje tym osobom w okresie od dnia

wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2014 r., na warunkach dotyczących

specjalnego zasiłku opiekuńczego określonych w ustawie zmienianej w art. 17,

również jeżeli osoby te nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Art. 26. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia7),

z wyjątkiem art. 17 pkt 2 lit. a, w zakresie art. 16a ust. 1 pkt 1, który wchodzi w życie

z dniem 1 stycznia 2015 r.

Ustawa została ogłoszona w dniu 30 kwietnia 2014 r.

2017-08-09