Ustawy w postaci jednolitej
Wyszukiwarka ustaw
W przeglądarce naciśnij Ctrl+F, by wyszukać w ustawie.
2016 Pozycja 169
©Telksinoe s. 1/38
Opracowano na podstawie: t.j.
Dz. U. z 2016 r.
poz. 169, 195, 1579.
U S T A W A
z dnia 7 września 2007 r.
o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Uważając, że
dostarczanie środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie
zaspokoić swoich potrzeb, a w szczególności dzieciom, jest w pierwszej kolejności
obowiązkiem wskazanych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym członków ich
rodziny,
konstytucyjna zasada pomocniczości nakłada na państwo obowiązek
wspierania jedynie tych osób ubogich, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić
swoich potrzeb i nie otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu
zobowiązanych wobec nich do alimentacji,
wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu
niemożności wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami
zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do
alimentacji, stanowi się co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1. 1. Ustawa określa:
1) zasady pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów na podstawie
tytułu wykonawczego, w przypadku bezskuteczności egzekucji;
2) warunki nabywania prawa do świadczeń pieniężnych wypłacanych
w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, zwanych dalej
„świadczeniami z funduszu alimentacyjnego”;
3) zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania
świadczeń z funduszu alimentacyjnego;
4) zasady finansowania świadczeń z funduszu alimentacyjnego;
5) działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych.
2016-11-24
©Telksinoe s. 2/38
2. Fundusz alimentacyjny stanowi system wspierania osób uprawnionych do
alimentów środkami finansowymi z budżetu państwa.
3. Fundusz alimentacyjny nie stanowi funduszu, w rozumieniu przepisów
o finansach publicznych.
Art. 1a. 1. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują:
1) obywatelom polskim;
2) cudzoziemcom:
a) (uchylona)
b) jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów
dwustronnych o zabezpieczeniu społecznym,
c) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie
zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta
długoterminowego Unii Europejskiej oraz zezwolenia na pobyt czasowy
udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa
w art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r.
o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650, z późn. zm.1)),
d) przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku
z uzyskaniem statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej.
2. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobom, o których
mowa w ust. 1, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez
okres świadczeniowy, w którym otrzymują świadczenia z funduszu
alimentacyjnego, chyba że dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu
społecznym stanowią inaczej.
Art. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) (uchylony)
2) bezskuteczności egzekucji – oznacza to egzekucję, w wyniku której w okresie
ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu
zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych; za bezskuteczną
egzekucję uważa się również niemożność wszczęcia lub prowadzenia
egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu
1)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2014 r. poz. 463 i 1004, z 2015 r.
poz. 1274, 1607 i 1767 oraz z 2016 r. poz. 65.
2016-11-24
©Telksinoe s. 3/38
przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności
z powodu:
a) braku podstawy prawnej do podjęcia czynności zmierzających do
wykonania tytułu wykonawczego w miejscu zamieszkania dłużnika,
b) braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca
zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą;
3) dłużniku alimentacyjnym – oznacza to osobę zobowiązaną do alimentów na
podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się
bezskuteczna;
4) dochodzie – oznacza to dochód, o którym mowa w przepisach
o świadczeniach rodzinnych;
5) dochodzie rodziny – oznacza to dochód rodziny, o którym mowa w przepisach
o świadczeniach rodzinnych;
5a) dochodzie członka rodziny – oznacza to przeciętny miesięczny dochód
członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres
świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3–4a;
6) instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie – oznacza to dom pomocy
społecznej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich,
zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, a także szkołę wojskową lub
inną szkołę, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatne pełne utrzymanie;
7) nienależnie pobranym świadczeniu – oznacza to świadczenia z funduszu
alimentacyjnego:
a) wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo
wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części,
b) przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia
w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia,
c) wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie albo
w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą
świadczenie i odmówiono prawa do świadczenia,
d) wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania
otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub
bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów,
2016-11-24
©Telksinoe s. 4/38
e) (uchylona)
f) wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji
przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z przyczyn
niezależnych od organu, który wydał tę decyzję;
8) okresie świadczeniowym – oznacza to okres, na jaki ustala się prawo do
świadczenia z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia
30 września następnego roku kalendarzowego;
9) organie właściwym dłużnika – oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta
miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika
alimentacyjnego;
10) organie właściwym wierzyciela – oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta
miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej;
11) osobie uprawnionej – oznacza to osobę uprawnioną do alimentów od rodzica
na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez
sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna;
12) rodzinie – oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny:
rodziców osoby uprawnionej, małżonka rodzica osoby uprawnionej, osobę,
z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, pozostające
na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia oraz dziecko,
które ukończyło 25. rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu
alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu
niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje
świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa
w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U.
z 2015 r. poz. 114, z późn. zm.2)) albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa
w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla
opiekunów (Dz. U. poz. 567 oraz z 2015 r. poz. 1240 i 1359), a także osobę
uprawnioną; do rodziny nie zalicza się:
a) dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego,
b) dziecka pozostającego w związku małżeńskim,
c) (uchylona)
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 693,
995, 1217, 1240, 1268, 1302, 1359, 1830 i 2183.
2016-11-24
©Telksinoe s. 5/38
d) rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego tytułem wykonawczym
pochodzącym lub zatwierdzonym przez sąd do alimentów na jej rzecz;
13) szkole – oznacza to szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę
ponadgimnazjalną oraz szkołę artystyczną, w której realizowany jest
obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także młodzieżowy ośrodek
socjoterapii, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek
wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej
organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także ośrodek umożliwiający
dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim oraz
dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami
sprzężonymi realizację obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego,
obowiązku szkolnego i obowiązku nauki;
14) szkole wyższej – oznacza to uczelnię w rozumieniu przepisów o szkolnictwie
wyższym oraz kolegium pracowników służb społecznych;
15) (uchylony)
15a) zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej – oznacza to wykonywanie pracy na
podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą
oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy
agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło, kontraktu menedżerskiego albo
w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni
kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie
pozarolniczej działalności gospodarczej;
16) znacznym stopniu niepełnosprawności – oznacza to:
a) niepełnosprawność w stopniu znacznym, w rozumieniu przepisów
o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
niepełnosprawnych,
b) całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na
podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych,
c) stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym
i do samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą
niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej
egzystencji, orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu
2016-11-24
©Telksinoe s. 6/38
społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych
przepisach,
d) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów,
e) niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie
przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników;
17) utracie dochodu – oznacza to utratę dochodu spowodowaną:
a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,
b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,
nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub
renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,
e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub
zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy
z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U.
z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.3)),
ea) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią
osoby zobowiązanej do tych świadczeń,
f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku
macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej
pracy zarobkowej,
g) utratą świadczenia rodzicielskiego,
h) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach
o ubezpieczeniu społecznym rolników,
i) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy
z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U.
z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.4));
18) uzyskaniu dochodu – oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane:
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 699,
875, 978, 1197, 1268, 1272, 1618, 1649, 1688, 1712, 1844 i 1893 oraz z 2016 r. poz. 65.
4)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r. poz. 742
i 1544, z 2013 r. poz. 675, 829, 1005, 1588 i 1650, z 2014 r. poz. 7, 768, 821, 1004, 1146 i 1198,
z 2015 r. poz. 357, 860, 1187, 1240, 1268, 1767 i 1923 oraz z 2016 r. poz. 64.
2016-11-24
©Telksinoe s. 7/38
a) zakończeniem urlopu wychowawczego,
b) uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
c) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
d) uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia
przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej,
e) rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem
jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 14a ust. 1d
ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej,
f) uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub
zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub
innej pracy zarobkowej,
g) uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego,
h) uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach
o ubezpieczeniu społecznym rolników,
i) uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 200
ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym.
Rozdział 2
Zasady pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów
na podstawie tytułu wykonawczego w przypadku bezskuteczności egzekucji
oraz działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych
Art. 3. 1. W przypadku bezskuteczności egzekucji osoba uprawniona może
złożyć do organu właściwego wierzyciela wniosek o podjęcie działań wobec
dłużnika alimentacyjnego.
2. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie organu prowadzącego
postępowanie egzekucyjne o bezskuteczności egzekucji zawierające informację
o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach
podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych alimentów.
3. W przypadku złożenia wniosku bez zaświadczenia organu prowadzącego
postępowanie egzekucyjne organ właściwy wierzyciela wzywa organ prowadzący
postępowanie egzekucyjne do przesłania zaświadczenia o bezskuteczności
egzekucji zawierającego informację o stanie egzekucji, przyczynach jej
2016-11-24
©Telksinoe s. 8/38
bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania
zasądzonych alimentów.
4. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany do
przesłania zaświadczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
5. Organ właściwy wierzyciela występuje z wnioskiem do organu właściwego
dłużnika o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego w przypadku:
1) otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 1;
2) przyznania osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego;
3) umieszczenia osoby uprawnionej w pieczy zastępczej.
6. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany do
informowania organu właściwego dłużnika oraz organu właściwego wierzyciela
o stanie egzekucji i przyczynach jej bezskuteczności każdorazowo na wniosek tych
organów, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, a także każdorazowo
w przypadku zaistnienia okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia
lub na podejmowane działania wobec dłużników alimentacyjnych, w terminie
14 dni od dnia powzięcia informacji o zaistnieniu tych okoliczności.
7. Organ właściwy dłużnika oraz organ właściwy wierzyciela przekazują
organowi prowadzącemu postępowanie egzekucyjne wszelkie posiadane
informacje istotne dla skuteczności egzekucji.
8. Organ właściwy dłużnika oraz organ właściwy wierzyciela informują sąd
o bezczynności lub wszelkich przejawach opieszałości komornika sądowego
prowadzącego postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu.
Art. 4. 1. Po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5, organ
właściwy dłużnika przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji
rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu
zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej, odbiera od
niego oświadczenie majątkowe oraz informuje dłużnika o przekazaniu do biura
informacji gospodarczej informacji gospodarczej o zobowiązaniu lub
zobowiązaniach dłużnika alimentacyjnego wynikających z tytułów, o których
mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2, w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż
6 miesięcy.
2016-11-24
©Telksinoe s. 9/38
2. Dłużnik alimentacyjny składa oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pod
rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, o czym należy
składającego pouczyć przed złożeniem oświadczenia.
3. (uchylony)
4. Organ właściwy dłużnika może wystąpić do kierownika ośrodka pomocy
społecznej o udzielenie informacji, o których mowa w ust. 1, dotyczących dłużnika
alimentacyjnego, jeżeli w posiadaniu kierownika ośrodka znajduje się rodzinny
wywiad środowiskowy dotyczący tego dłużnika, przeprowadzony na podstawie
przepisów o pomocy społecznej, nie wcześniej niż trzy miesiące od dnia
wystąpienia o udzielenie informacji.
5. Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia,
wzór kwestionariusza wywiadu alimentacyjnego przeprowadzanego u dłużnika
alimentacyjnego, a także wzór oświadczenia majątkowego dłużnika
alimentacyjnego, uwzględniając potrzebę podjęcia przez organ właściwy dłużnika
określonych w ustawie działań zmierzających do poprawy egzekucji alimentów.
Art. 5. 1. Organ właściwy dłużnika przekazuje komornikowi sądowemu
informacje mające wpływ na skuteczność prowadzonej egzekucji, w szczególności
zawarte w wywiadzie alimentacyjnym oraz oświadczeniu majątkowym dłużnika
alimentacyjnego.
2. W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swoich
zobowiązań z powodu braku zatrudnienia, organ właściwy dłużnika:
1) zobowiązuje dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako
bezrobotny albo jako poszukujący pracy w przypadku braku możliwości
zarejestrowania się jako bezrobotny;
2) informuje właściwy powiatowy urząd pracy o potrzebie aktywizacji
zawodowej dłużnika alimentacyjnego.
3. W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie
wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:
1) złożenia oświadczenia majątkowego,
2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo
poszukujący pracy,
3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji
zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego
2016-11-24
©Telksinoe s. 10/38
zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie
użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach
robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu
zawodowym dorosłych
– organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika
alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
3a. Decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od
zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego,
który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze
zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco
ustalonych alimentów.
3b. Jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od
zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika:
1) składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy
z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn.
zm.5)) oraz
2) po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik
alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek
do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz
z odpisem tej decyzji.
4. W przypadkach, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i 3, starosta jest
obowiązany do informowania o tym organu właściwego dłużnika.
5)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 128, poz. 840, z 1999 r.
Nr 64, poz. 729 i Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 48, poz. 548, Nr 93, poz. 1027 i Nr 116, poz.
1216, z 2001 r. Nr 98, poz. 1071, z 2003 r. Nr 111, poz. 1061, Nr 121, poz. 1142, Nr 179, poz.
1750, Nr 199, poz. 1935 i Nr 228, poz. 2255, z 2004 r. Nr 25, poz. 219, Nr 69, poz. 626, Nr 93,
poz. 889 i Nr 243, poz. 2426, z 2005 r. Nr 86, poz. 732, Nr 90, poz. 757, Nr 132, poz. 1109,
Nr 163, poz. 1363, Nr 178, poz. 1479 i Nr 180, poz. 1493, z 2006 r. Nr 190, poz. 1409, Nr 218,
poz. 1592 i Nr 226, poz. 1648, z 2007 r. Nr 89, poz. 589, Nr 123, poz. 850, Nr 124, poz. 859
i Nr 192, poz. 1378, z 2008 r. Nr 90, poz. 560, Nr 122, poz. 782, Nr 171, poz. 1056, Nr 173, poz.
1080 i Nr 214, poz. 1344, z 2009 r. Nr 62, poz. 504, Nr 63, poz. 533, Nr 166, poz. 1317, Nr 168,
poz. 1323, Nr 190, poz. 1474, Nr 201, poz. 1540 i Nr 206, poz. 1589, z 2010 r. Nr 7, poz. 46,
Nr 40, poz. 227 i 229, Nr 98, poz. 625 i 626, Nr 125, poz. 842, Nr 127, poz. 857, Nr 152, poz.
1018 i 1021, Nr 182, poz. 1228, Nr 225, poz. 1474 i Nr 240, poz. 1602, z 2011 r. Nr 17, poz. 78,
Nr 24, poz. 130, Nr 39, poz. 202, Nr 48, poz. 245, Nr 72, poz. 381, Nr 94, poz. 549, Nr 117, poz.
678, Nr 133, poz. 767, Nr 160, poz. 964, Nr 191, poz. 1135, Nr 217, poz. 1280, Nr 233, poz.
1381 i Nr 240, poz. 1431, z 2012 r. poz. 611, z 2013 r. poz. 849, 905, 1036 i 1247, z 2014 r. poz.
538 oraz z 2015 r. poz. 396, 541, 1549, 1707, 1855 i 2183.
2016-11-24
©Telksinoe s. 11/38
4a. Organ właściwy dłużnika alimentacyjnego przekazuje powiatowemu
urzędowi pracy informacje o utracie statusu dłużnika alimentacyjnego lub ustaniu
potrzeby aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego.
5. Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję
o zatrzymaniu prawa jazdy.
6. Uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu
właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy:
1) ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, oraz
dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się
w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż
50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub
2) nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego.
Art. 5a. 1. Po otrzymaniu kolejnego wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5,
dotyczącego tego samego dłużnika alimentacyjnego organ właściwy dłużnika
przeprowadza z dłużnikiem alimentacyjnym wywiad alimentacyjny oraz odbiera
od niego oświadczenie majątkowe.
2. W przypadku gdy organ właściwy dłużnika ustali na podstawie wywiadu
alimentacyjnego lub oświadczenia majątkowego, że sytuacja dłużnika
alimentacyjnego nie uległa zmianie, lub w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny
uniemożliwi przeprowadzenie tego wywiadu lub odmówi złożenia oświadczenia
majątkowego, organ właściwy dłużnika nie informuje właściwego powiatowego
urzędu pracy o potrzebie aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego ani nie
wszczyna postępowania dotyczącego uznania dłużnika alimentacyjnego za
uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jeżeli poprzednio wydana
decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań
alimentacyjnych pozostaje w mocy.
Art. 6. Organ właściwy dłużnika informuje organ właściwy wierzyciela oraz
komornika sądowego o podjętych działaniach wobec dłużnika alimentacyjnego
oraz o ich efektach.
Art. 7. 1. W sprawach o roszczenia alimentacyjne organ właściwy
wierzyciela albo organ właściwy dłużnika mogą wytaczać powództwa na rzecz
obywateli.
2016-11-24
©Telksinoe s. 12/38
2. W postępowaniu przed sądem prowadzonym z powództwa organu
właściwego wierzyciela lub organu właściwego dłużnika stosuje się do tych
organów odpowiednio przepisy o udziale prokuratora w postępowaniu cywilnym.
Art. 8. Sąd przesyła organowi właściwemu wierzyciela i organowi
właściwemu dłużnika orzeczenia wydane na podstawie art. 132 i 138 ustawy z dnia
25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r. poz. 2082)
w sprawach, w których osoba uprawniona otrzymuje świadczenie z funduszu
alimentacyjnego, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.
Art. 8a. Organ właściwy wierzyciela przekazuje do biura informacji
gospodarczej informację gospodarczą o zobowiązaniu lub zobowiązaniach
dłużnika alimentacyjnego wynikających z tytułów, o których mowa
w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2, w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż
6 miesięcy.
Art. 8b. Organ właściwy dłużnika może upoważnić w formie pisemnej
swojego zastępcę, pracownika urzędu albo kierownika ośrodka pomocy społecznej
lub innej jednostki organizacyjnej gminy, a także inną osobę na wniosek
kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy
do podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych, prowadzenia
postępowania i wydawania w tych sprawach decyzji.
Art. 8c. Przepis art. 8b stosuje się odpowiednio do organu właściwego
wierzyciela w zakresie realizacji obowiązku określonego w art. 8a.
Art. 8d. Po otrzymaniu wniosku polskiego organu centralnego, działającego
na podstawie art. 51 ust. 2 lit. c oraz art. 53 rozporządzenia Rady (WE)
nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego,
uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań
alimentacyjnych (Dz. Urz. UE L 7 z 10.01.2009, str. 1, z późn. zm.), organ
właściwy dłużnika przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji
rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu
zdrowia i przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej oraz odbiera od
niego oświadczenie majątkowe.
2016-11-24
©Telksinoe s. 13/38
Rozdział 3
Warunki nabywania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego
Art. 9. 1. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie
uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się
w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo
w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności –
bezterminowo.
2. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód
rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł.
3. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku
kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając
jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.
4. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku
kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, ustalając dochód członka
rodziny, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których
dochód był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który
ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
4a. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku
kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na
podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę osiągniętego
dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie
dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub
weryfikowane jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
5. (uchylony)
6. W przypadku gdy członek rodziny jest umieszczony w pieczy zastępczej
lub w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, ustalając dochód rodziny
w przeliczeniu na osobę, nie uwzględnia się osoby umieszczonej w pieczy
zastępczej lub w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.
7. W przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że
z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości
1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa
Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada
2016-11-24
©Telksinoe s. 14/38
1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381, z 2014 r. poz. 40 oraz
z 2015 r. poz. 1045).
8. Ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do
powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego
wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę, z wyjątkiem:
1) oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do
przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości
znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego;
2) gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą
spółdzielnię produkcyjną;
3) gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty
określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze
środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu
Orientacji i Gwarancji Rolnej.
9. Ustalając dochód rodziny uzyskany przez dzierżawcę gospodarstwa
rolnego oddanego w dzierżawę na zasadach, o których mowa w ust. 8, dochód
uzyskany z gospodarstwa rolnego pomniejsza się o zapłacony czynsz z tytułu
dzierżawy.
10. Ustalając dochód rodziny uzyskany z wydzierżawionego od Agencji
Nieruchomości Rolnych gospodarstwa rolnego, dochód z gospodarstwa rolnego
pomniejsza się o zapłacony czynsz z tytułu dzierżawy.
11. W przypadku gdy rodzina uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego oraz
uzyskuje pozarolnicze dochody, dochody te sumuje się.
12. W przypadku gdy prawo do świadczeń ustala się osobie uprawnionej
pozostającej pod opieką opiekuna prawnego, ustalając dochód, uwzględnia się
tylko dochód osoby uprawnionej.
Art. 10. 1. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują
w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł.
2. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują, jeżeli osoba
uprawniona:
1) została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub
w pieczy zastępczej;
2016-11-24
©Telksinoe s. 15/38
2) (utracił moc)6)
3) zawarła związek małżeński.
3. Przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego do
dochodu rodziny nie wlicza się kwot otrzymanych świadczeń z tego funduszu.
4. W przypadku gdy ośrodek pomocy społecznej przekazał organowi
właściwemu wierzyciela informacje, że osoba uprawniona bądź jej przedstawiciel
ustawowy marnotrawią wypłacane świadczenia z funduszu alimentacyjnego, organ
właściwy wierzyciela może przekazywać należne osobie świadczenia w całości lub
w części w formie rzeczowej.
Art. 11. Przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego i ich
wysokości:
1) w razie ustalenia łącznej kwoty alimentów dla kilku osób uprawnionych za
kwotę alimentów przysługujących jednej osobie uważa się część łącznej
kwoty proporcjonalną do liczby osób, dla których ustalono alimenty;
2) w razie ustalenia alimentów więcej niż jednym tytułem wykonawczym od
rodziców dziecka za kwotę alimentów przysługujących jednej osobie uważa
się kwotę alimentów przysługujących na podstawie wszystkich tytułów
wykonawczych.
Art. 12. 1. Postępowania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego
prowadzi organ właściwy wierzyciela.
2. Organ właściwy wierzyciela może upoważnić, w formie pisemnej, swojego
zastępcę, pracownika urzędu albo kierownika ośrodka pomocy społecznej lub innej
jednostki organizacyjnej gminy, a także inną osobę na wniosek kierownika ośrodka
pomocy społecznej lub innej jednostki organizacyjnej gminy do prowadzenia
postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1, a także do wydawania w tych
sprawach decyzji.
3. (uchylony)
3a. (uchylony)
4. (uchylony)
Art. 13. (uchylony)
6)
Z dniem 6 grudnia 2010 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 listopada
2010 r., sygn. akt K 5/10 (Dz. U. Nr 229, poz. 1504).
2016-11-24
©Telksinoe s. 16/38
Art. 14. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może podwyższać
wysokość kwot, o których mowa w art. 9 ust. 2 oraz art. 10 ust. 1, kierując się
wysokością wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych.
Rozdział 4
Zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania
świadczeń
z funduszu alimentacyjnego
Art. 15. 1. Ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz
ich wypłata następują odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej
przedstawiciela ustawowego.
2. Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na
miejsce zamieszkania osoby uprawnionej.
3. Wniosek powinien zawierać:
1) dane dotyczące członków rodziny, w tym: imię, nazwisko, datę urodzenia,
numer PESEL, a w razie gdy nie nadano numeru PESEL – numer dokumentu
potwierdzającego tożsamość;
2) oświadczenie wnioskodawcy o przekazaniu organowi egzekucyjnemu
wszelkich znanych mu informacji niezbędnych do prowadzenia postępowania
egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu;
3) oświadczenie wnioskodawcy o miejscu zamieszkania, wieku, zatrudnieniu
i sytuacji ekonomicznej osób zobowiązanych względem osoby uprawnionej
do alimentacji.
3a. Wniosek i załączniki do wniosku określone w ust. 4 mogą być składane
drogą elektroniczną za pomocą systemu teleinformatycznego utworzonego przez
ministra właściwego do spraw rodziny lub systemu teleinformatycznego
wskazanego w informacji zamieszczonej na stronie podmiotowej Biuletynu
Informacji Publicznej ministra właściwego do spraw rodziny po uzgodnieniu
z ministrem właściwym do spraw informatyzacji.
3b. Wniosek i załączniki do wniosku określone w ust. 4 składane w postaci
elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo
podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP. W przypadku gdy wniosek
i załączniki składane są z wykorzystaniem systemu, o którym mowa w ust. 11,
2016-11-24
©Telksinoe s. 17/38
w systemie tym może być zapewniony inny sposób potwierdzenia pochodzenia
oraz integralności przesłanych danych w postaci elektronicznej.
3c. Jeżeli osoba składająca wniosek o świadczenia z funduszu
alimentacyjnego nie może złożyć w formie dokumentu elektronicznego
zaświadczenia wymaganego dla potwierdzenia faktów lub stanu prawnego lub
innego dokumentu niezbędnego w postępowaniu w sprawie o świadczenia
z funduszu alimentacyjnego, może złożyć elektroniczną kopię takiego dokumentu,
po uwierzytelnieniu jej w sposób określony w ust. 3b.
3d. W przypadku wniosku składanego w postaci elektronicznej, po wpisaniu
do formularza wniosku numerów PESEL wnioskodawcy i członków jego rodziny,
formularz wniosku może być uzupełniony o dane zgromadzone w rejestrze PESEL
w zakresie imion, nazwiska, miejsca urodzenia, daty urodzenia, stanu cywilnego,
obywatelstwa i płci wnioskodawcy i członków jego rodziny.
3e. Wniosku nie uzupełnia się o dane zgromadzone w rejestrze PESEL, jeżeli
w oparciu o dane z rejestru PESEL i rejestru stanu cywilnego nie można stwierdzić
stopnia pokrewieństwa pomiędzy wnioskodawcą a członkami jego rodziny.
3f. W przypadku niezgodności ze stanem faktycznym danych uzupełnionych
z rejestru PESEL zawartych w formularzu wniosku wnioskodawca wskazuje
w formularzu wniosku poprawne dane.
4. Do wniosku należy dołączyć odpowiednio:
1) zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów
niż dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art.
30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.7)), każdego członka
rodziny;
2) oświadczenie o deklarowanych dochodach osiąganych przez osoby
podlegające przepisom o zryczałtowanym podatku dochodowym od
7)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r. poz. 362,
596, 769, 1278, 1342, 1448, 1529 i 1540, z 2013 r. poz. 21, 888, 1027, 1036, 1287, 1304, 1387
i 1717, z 2014 r. poz. 223, 312, 567, 598, 773, 915, 1052, 1215, 1328, 1563, 1644, 1662 i 1863
oraz z 2015 r. poz. 73, 211, 251, 478, 693, 699, 860, 933, 978, 1197, 1217, 1259, 1296, 1321,
1322, 1333, 1569, 1595, 1607, 1688, 1767, 1784, 1844, 1893, 1925, 1932, 1992 i 2299.
2016-11-24
©Telksinoe s. 18/38
niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, zawierające
informacje o:
a) wysokości dochodu,
b) wysokości należnych składek na ubezpieczenia społeczne,
c) wysokości należnych składek na ubezpieczenie zdrowotne,
d) wysokości i formie opłacanego podatku dochodowego,
e) wysokości dochodu po odliczeniu należnych składek i podatku;
3) zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa
do świadczenia:
a) zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne albo
oświadczenie stwierdzające bezskuteczność egzekucji,
b) odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego
alimenty, odpis postanowienia sądu o zabezpieczeniu powództwa
o alimenty, odpis protokołu zawierającego treść ugody sądowej lub
ugody zawartej przed mediatorem,
c) orzeczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dla osoby
uprawnionej,
d) zaświadczenie albo oświadczenie o uczęszczaniu osoby uprawnionej do
szkoły lub szkoły wyższej,
e) informacje właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez
osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu
wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu tych czynności,
w szczególności w związku z:
– brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia lub
– brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca
zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą,
f) inne dokumenty potwierdzające spełnianie warunków do przyznania lub
ustalenia wysokości świadczenia z funduszu alimentacyjnego będącego
przedmiotem wniosku.
4a. W przypadku utraty dochodu lub uzyskania dochodu do wniosku
o świadczenie z funduszu alimentacyjnego należy dołączyć dokumenty
potwierdzające ich utratę lub uzyskanie oraz ich wysokość.
2016-11-24
©Telksinoe s. 19/38
5. W przypadku złożenia wniosku bez zaświadczenia, o którym mowa w ust.
4 pkt 3 lit. a, organ właściwy wierzyciela występuje do organu prowadzącego
postępowanie egzekucyjne z wezwaniem o przesłanie zaświadczenia
o bezskuteczności egzekucji.
6. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zobowiązany do
przesłania zaświadczenia o bezskutecznej egzekucji w terminie 14 dni od dnia
otrzymania wezwania.
7. Osoba składająca wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu
alimentacyjnego składa oświadczenia, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i 3 oraz ust.
4 pkt 1 i 3 lit. a oraz d, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie
fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim
klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za
złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu
o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
8. Urzędy administracji publicznej do realizacji zadań w zakresie świadczeń
z funduszu alimentacyjnego używają oprogramowania, które jest zgodne
z wymaganiami określonymi przez ministra właściwego do spraw rodziny
w przepisach wydanych na podstawie ust. 10, i z jego zastosowaniem sporządzają
sprawozdawczość, którą przekazują wojewodzie.
8a. Minister właściwy do spraw rodziny jest obowiązany utworzyć rejestr
centralny obejmujący następujące informacje gromadzone na podstawie przepisów
ustawy przez organy właściwe wierzyciela i organy właściwe dłużnika podczas
realizacji zadań wynikających z ustawy:
1) dane dotyczące osób uprawnionych i członków ich rodzin:
a) imię i nazwisko,
b) datę urodzenia,
c) adres miejsca zamieszkania lub pobytu,
d) miejsce zamieszkania lub pobytu,
e) numer PESEL,
f) numer dokumentu potwierdzającego tożsamość w przypadku osób, które
nie posiadają numeru PESEL,
g) stan cywilny,
h) obywatelstwo,
2016-11-24
©Telksinoe s. 20/38
i) stopień pokrewieństwa z członkami rodziny,
j) rodzaj szkoły, do której uczęszcza osoba uprawniona,
k) orzeczenie o stopniu niepełnosprawności,
l) liczbę, rodzaj i wysokość wypłaconych świadczeń,
m) płeć,
n) dochody,
o) wysokość zasądzonych alimentów,
p) poziom egzekucji zasądzonych alimentów,
q) organ, do którego złożono wniosek, oraz datę złożenia wniosku,
r) organ, który przyznał świadczenie, datę wydania decyzji przyznającej
świadczenie oraz numer tej decyzji,
s) okres, na który świadczenie zostało przyznane;
2) dane dotyczące dłużników alimentacyjnych i podejmowanych wobec nich
działań:
a) imię i nazwisko,
b) datę urodzenia,
c) adres zamieszkania lub pobytu,
d) miejsce zamieszkania lub pobytu,
e) numer ewidencyjny PESEL,
f) numer dokumentu potwierdzającego tożsamość w przypadku osób, które
nie posiadają numeru PESEL,
g) stan cywilny i płeć,
h) obywatelstwo,
i) stopień pokrewieństwa z członkami rodziny,
j) stan zdrowia,
k) wykształcenie,
l) zawód,
m) zatrudnienie,
n) osobę lub osoby, na które zasądzone są alimenty (imię, nazwisko,
PESEL) oraz wysokości zasądzonych alimentów,
o) poziom i rodzaj zobowiązań dłużnika z tytułu niewyegzekwowanych
świadczeń alimentacyjnych,
p) stan majątkowy dłużnika,
2016-11-24
©Telksinoe s. 21/38
r) posiadanie prawa jazdy przez dłużnika,
s) rodzaj podejmowanych działań wobec dłużników alimentacyjnych.
8b. Informacje zawarte w rejestrze centralnym, o którym mowa w ust. 8a,
mogą być przetwarzane przez ministra właściwego do spraw rodziny w celu
umożliwienia organom właściwym dłużnika i organom właściwym wierzyciela
weryfikacji prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz przez podmioty
wymienione w ust. 8c w celu, w którym informacje te zostały im udostępnione, na
zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie
danych osobowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2135 i 2281). Organy właściwe
wierzyciela oraz organy właściwe dłużnika przekazują dane do rejestru
centralnego, wykorzystując oprogramowanie, o którym mowa w ust. 8.
8c. Informacje zawarte w rejestrze centralnym, o którym mowa w ust. 8a,
udostępnia się, w zakresie niezbędnym do realizacji ich zadań ustawowych,
następującym podmiotom:
1) organowi właściwemu, o którym mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia
28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, i marszałkowi
województwa – w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się
o świadczenia rodzinne, osób pobierających świadczenia rodzinne oraz
członków ich rodzin;
2) organowi właściwemu dłużnika i organowi właściwemu wierzyciela – w celu
weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia
z funduszu alimentacyjnego, osób pobierających świadczenia z funduszu
alimentacyjnego i członków ich rodzin oraz danych dotyczących dłużników
alimentacyjnych;
3) jednostkom organizacyjnym pomocy społecznej prowadzonym przez
jednostki samorządu terytorialnego – w celu weryfikacji danych dotyczących
osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej, osób
pobierających świadczenia z pomocy społecznej oraz członków ich rodzin;
4) powiatowym i wojewódzkim zespołom do spraw orzekania
o niepełnosprawności – w celu weryfikacji danych dotyczących osób
ubiegających się o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu
niepełnosprawności i osób posiadających orzeczenie o niepełnosprawności
lub o stopniu niepełnosprawności;
2016-11-24
©Telksinoe s. 22/38
5) organowi właściwemu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia
11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U.
poz. 195), i marszałkowi województwa – w celu weryfikacji danych
dotyczących osób ubiegających się o świadczenie wychowawcze, osób
pobierających świadczenie wychowawcze oraz członków ich rodzin.
8d. Minister właściwy do spraw rodziny przechowuje informacje w rejestrze
centralnym, o którym mowa w ust. 8a, przez okres 10 lat od dnia zaprzestania
udzielania świadczeń, z wyjątkiem informacji dotyczących osób, którym
świadczenie nie zostało przyznane, które przechowuje się przez okres 1 roku od
dnia, w którym decyzja w sprawie świadczenia stała się ostateczna, lub od dnia
pozostawienia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia bez rozpatrzenia.
8e. Podmioty wymienione w ust. 8c przechowują informacje, o których mowa
w ust. 8a, przez okres 10 lat od dnia ich udostępnienia z rejestru centralnego,
o którym mowa w ust. 8a, z wyjątkiem informacji dotyczących osób, którym
świadczenie nie zostało przyznane albo którym wydane zostało orzeczenie
o niezaliczeniu do osób niepełnosprawnych lub o odmowie ustalenia stopnia
niepełnosprawności, które przechowuje się przez okres 1 roku od dnia, w którym
decyzja w sprawie świadczenia albo wydania orzeczenia stała się ostateczna, lub
od dnia pozostawienia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia albo o wydanie
orzeczenia bez rozpatrzenia.
8f. Informacje, o których mowa w ust. 8a, usuwa się niezwłocznie po upływie
okresów przechowywania, o których mowa w ust. 8d i 8e.
9. Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia:
1) sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia z funduszu
alimentacyjnego i wstrzymywania jego wypłaty,
2) sposób ustalania dochodu uprawniającego do świadczenia z funduszu
alimentacyjnego,
3) wzory:
a) wniosku o ustalenie prawa do świadczenia,
b) oświadczeń o dochodach rodziny, w tym oświadczeń osób
rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku
dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby
2016-11-24
©Telksinoe s. 23/38
fizyczne, oraz zaświadczeń i oświadczeń, o których mowa w art. 15 ust.
4 pkt 3,
c) zaświadczenia organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne
o bezskuteczności egzekucji zawierającego informację o stanie
egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach
podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych świadczeń
alimentacyjnych
– kierując się koniecznością zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania
w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz dokumentacji niezbędnej
do sprawnej realizacji, również drogą elektroniczną, zadań w zakresie świadczeń
z funduszu alimentacyjnego.
10. Minister właściwy do spraw rodziny w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia:
1) opis systemów teleinformatycznych stosowanych w urzędach administracji
publicznej realizujących zadania w zakresie świadczeń, zawierający strukturę
systemu, wymaganą minimalną funkcjonalność systemu oraz zakres
komunikacji między elementami struktury systemu, w tym zestawienie
struktur dokumentów elektronicznych, formatów danych oraz protokołów
komunikacyjnych i szyfrujących, o których mowa w art. 13 ust. 2 pkt 2 lit.
a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów
realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r. poz. 1114),
2) wymagania standaryzujące w zakresie bezpieczeństwa, wydajności i rozwoju
systemu,
3) sposób postępowania w zakresie stwierdzania zgodności oprogramowania
z opisem systemu
– mając na uwadze potrzebę zapewnienia spójności systemów teleinformatycznych
stosowanych w urzędach administracji publicznej do realizacji zadań w zakresie
świadczeń, w szczególności w odniesieniu do jednorodności zakresu i rodzaju
danych, która umożliwi ich scalanie w zbiór centralny, a także zachowanie
zgodności z minimalnymi wymogami i sposobem stwierdzania zgodności
oprogramowania, określonymi na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r.
o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Systemy
teleinformatyczne nie mają zastosowania do działalności naczelnika urzędu
2016-11-24
©Telksinoe s. 24/38
skarbowego wynikającej z przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks
postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23).
11. Minister właściwy do spraw rodziny jest obowiązany do utworzenia
i prowadzenia systemu teleinformatycznego umożliwiającego ubieganie się
o świadczenia z funduszu alimentacyjnego drogą elektroniczną oraz zapewnienia
funkcjonowania tego systemu. Uwierzytelnianie użytkowników w systemie
teleinformatycznym wymaga użycia profilu zaufanego ePUAP, danych
weryfikowanych za pomocą kwalifikowanego certyfikatu podpisu elektronicznego
lub innych technologii jeżeli zostaną udostępnione w tym systemie.
Art. 15a. 1. Organ właściwy wierzyciela prowadzący postępowanie
w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest obowiązany do
samodzielnego uzyskania lub weryfikacji od organów podatkowych lub ministra
właściwego do spraw finansów publicznych, organów emerytalno-rentowych oraz
z rejestrów publicznych, w tym z rejestru PESEL, o którym mowa w przepisach
o ewidencji ludności, drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego
do spraw rodziny, lub w drodze pisemnej, odpowiednio:
l) informacji o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem
dochodowym od osób fizycznych, na zasadach określonych w art. 27, art. 30b,
art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
dochodowym od osób fizycznych, każdego członka rodziny, udzielanych
przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, zawierających dane
o wysokości:
a) dochodu,
b) składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu,
c) należnego podatku;
2) danych, o których mowa w art. 15 ust. 8a pkt 1 lit. a, b, e, g, h oraz m;
3) informacji o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne, w tym
informacji o wysokości składek od poszczególnych płatników i okresach
opłacania przez nich tych składek;
4) zaświadczenia lub informacji o zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych;
5) informacji o legitymowaniu się orzeczeniem o znacznym stopniu
niepełnosprawności wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia
27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
2016-11-24
©Telksinoe s. 25/38
osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.8)),
obejmującej następujące dane:
a) datę wydanego orzeczenia,
b) datę powstania stopnia niepełnosprawności,
c) datę złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu
niepełnosprawności,
d) okres, na który zostało wydane orzeczenie.
2. W przypadku gdy w Elektronicznym Krajowym Systemie Monitoringu
Orzekania o Niepełnosprawności znajduje się więcej niż jedno orzeczenie wydane
na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, dotyczące tej
samej osoby, informacja, o której mowa w ust. 1 pkt 5, jest przekazywana
wyłącznie na podstawie orzeczeń, które potwierdzają prawo do świadczeń
z funduszu alimentacyjnego.
3. W przypadku braku w Elektronicznym Krajowym Systemie Monitoringu
Orzekania o Niepełnosprawności informacji, o której mowa w ust. 1 pkt 5, organ
właściwy wierzyciela prowadzący postępowanie w sprawie świadczeń z funduszu
alimentacyjnego wzywa osobę uprawnioną albo jej przedstawiciela ustawowego do
dołączenia orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.
4. W przypadku awarii systemów teleinformatycznych służących do wymiany
informacji drogą elektroniczną, o której mowa w ust. 1, organ właściwy
wierzyciela prowadzący postępowanie w sprawie świadczeń z funduszu
alimentacyjnego uzyskuje informacje, o których mowa w ust. 1, w drodze pisemnej
wymiany informacji. Organy podatkowe, organy emerytalno-rentowe oraz
podmioty prowadzące rejestry publiczne przekazują te informacje niezwłocznie,
nie później jednak niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku organu
właściwego wierzyciela prowadzącego postępowanie w sprawie świadczeń
z funduszu alimentacyjnego.
8)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r. Nr 171,
poz. 1016, Nr 209, poz. 1243 i 1244 i Nr 291, poz. 1707, z 2012 r. poz. 986 i 1456, z 2013 r.
poz. 73, 675, 791, 1446 i 1645, z 2014 r. poz. 598, 877, 1198, 1457 i 1873 oraz z 2015 r. poz.
218, 493, 1240, 1273, 1359, 1649 i 1886.
2016-11-24
©Telksinoe s. 26/38
5. W przypadku braku możliwości samodzielnego uzyskania przez organ
właściwy wierzyciela informacji lub zaświadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 1–
4, z przyczyn nieleżących po stronie tego organu, organ właściwy wierzyciela,
prowadzący postępowanie w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego,
wzywa osobę uprawnioną albo jej przedstawiciela do dołączenia tych informacji
lub zaświadczeń.
Art. 16. (uchylony)
Art. 17. (uchylony)
Art. 18. 1. Prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na
okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do
organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu
świadczeniowego do końca tego okresu.
2. Jeżeli osoba uprawniona po ukończeniu nauki w szkole została w tym
samym roku kalendarzowym przyjęta do szkoły wyższej, świadczenia z funduszu
alimentacyjnego przysługują również za wrzesień.
3. W przypadku utraty ważności orzeczenia o znacznym stopniu
niepełnosprawności i uzyskania ponownego orzeczenia o znacznym stopniu
niepełnosprawności, stanowiącego kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo
do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się od pierwszego dnia miesiąca
następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego
orzeczenia, jeżeli osoba złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń
z funduszu alimentacyjnego w terminie 3 miesięcy od dnia ponownego wydania
orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.
4. W razie utraty dochodu prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego
ustala się od pierwszego pełnego miesiąca następującego po miesiącu, w którym
nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku.
5. W przypadku gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód
powoduje utratę prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, świadczenia nie
przysługują od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca,
w którym dochód został osiągnięty.
Art. 19. 1. W przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny,
uzyskania lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na prawo do
2016-11-24
©Telksinoe s. 27/38
świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba uprawniona albo jej przedstawiciel
ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu są
obowiązani do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego
świadczenia.
2. Osoby otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego, instytucje
publiczne i organizacje pozarządowe są obowiązane do udzielania, na żądanie
organu właściwego wierzyciela, wyjaśnień oraz informacji co do okoliczności
mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Art. 20. 1. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaca się w okresach
miesięcznych.
2. Decyzje w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego są
natychmiast wykonalne, z wyjątkiem decyzji w sprawach dotyczących nienależnie
pobranych świadczeń.
3. Wnioski o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na
nowy okres świadczeniowy są przyjmowane od dnia 1 sierpnia.
4. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia z funduszu
alimentacyjnego na nowy okres świadczeniowy złoży wniosek wraz
z dokumentami do dnia 31 sierpnia, ustalenie prawa do świadczeń z funduszu
alimentacyjnego oraz wypłata świadczeń przysługujących za miesiąc październik
następuje do dnia 31 października.
5. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia na nowy okres
świadczeniowy złoży wniosek wraz z dokumentami w okresie od dnia 1 września
do dnia 31 października, ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego
oraz wypłata świadczeń przysługujących za miesiąc październik następuje do dnia
30 listopada.
Art. 21. 1. Wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego wstrzymuje się,
jeżeli osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek
o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego:
1) odmówili udzielenia lub nie udzielili, w wyznaczonym terminie, wyjaśnień co
do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń;
2016-11-24
©Telksinoe s. 28/38
2) odmówili udzielenia organowi prowadzącemu postępowanie egzekucyjne
informacji mających wpływ na skuteczność egzekucji lub udzielili informacji
nieprawdziwych;
3) nie podejmują świadczeń przez trzy kolejne miesiące kalendarzowe.
2. W przypadku udzielenia wyjaśnień świadczenia z funduszu
alimentacyjnego wypłaca się od miesiąca, w którym wpłynęły wyjaśnienia, do
końca okresu świadczeniowego, o ile osoba uprawniona nadal spełnia warunki do
ich otrzymywania.
3. W przypadku zgłoszenia się osoby uprawnionej po upływie trzech miesięcy
świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaca się jej za cały okres wstrzymania,
o ile osoba uprawniona nadal spełnia warunki do ich otrzymywania.
4. Jeżeli wznowienie wypłaty wstrzymanych świadczeń z funduszu
alimentacyjnego nie nastąpi do końca okresu świadczeniowego, prawo do
świadczeń wygasa.
Art. 22. 1. Organ właściwy dłużnika i organ właściwy wierzyciela mogą
gromadzić i przetwarzać, w zakresie określonym w ustawie, dane osobowe osób,
o których mowa w art. 15 ust. 1, członków ich rodzin oraz dłużników
alimentacyjnych i członków ich rodzin.
2. Pracodawcy, właściwe jednostki organizacyjne podległe i nadzorowane
przez Ministra Obrony Narodowej, właściwe jednostki podległe ministrowi
właściwemu do spraw wewnętrznych, Szefowi Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Szefowi Agencji Wywiadu, Szefowi Centralnego Biura
Antykorupcyjnego, Ministrowi Sprawiedliwości, podmioty wypłacające
uposażenie osobom w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne, jednostki, które
zawarły umowę agencyjną lub umowę zlecenia albo umowę o świadczenie usług,
rolnicze spółdzielnie produkcyjne, właściwe organy finansowe, organy emerytalne
lub rentowe, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia
Społecznego oraz urzędy administracji rządowej i samorządowej są obowiązani
wydawać zaświadczenia niezbędne do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu
alimentacyjnego. Wydawanie zaświadczeń jest wolne od opłat.
Art. 23. 1. Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do
ich zwrotu.
2016-11-24
©Telksinoe s. 29/38
1a. Od kwot nienależnie pobranego świadczenia, o którym mowa w art. 2
pkt 7 lit. a, b, d i f, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie.
2. Należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń ulegają
przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja o ustaleniu
i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń stała się ostateczna.
3. Bieg przedawnienia przerywa:
1) odroczenie terminu płatności należności,
2) rozłożenie spłaty należności na raty,
3) zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony
– przy czym po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo
odpowiednio od dnia następującego po dniu odroczenia terminu płatności
należności, rozłożenia spłaty należności na raty lub zastosowania środka
egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony.
4. Decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń nie jest
wydawana, jeżeli od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat.
5. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami ustalone
ostateczną decyzją podlegają potrąceniu z bieżąco wypłacanych świadczeń
z funduszu.
6. Nienależnie pobrane świadczenia wraz z odsetkami podlegają egzekucji
w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
7. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu
wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty.
8. Organ właściwy wierzyciela, który wydał decyzję w sprawie nienależnie
pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, może umorzyć kwotę
nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części,
odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie
uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.
9. W przypadku śmierci osoby, która pobrała nienależnie świadczenia,
należności, o których mowa w ust. 1, wygasają.
Art. 23a. 1. Podmiot prowadzący rachunek płatniczy oraz bank i spółdzielcza
kasa oszczędnościowo-kredytowa prowadzące rachunek inny niż płatniczy, a także
wydawca instrumentu płatniczego są obowiązani zwrócić z tych rachunków
organowi właściwemu wierzyciela na jego wniosek kwoty świadczeń z funduszu
2016-11-24
©Telksinoe s. 30/38
alimentacyjnego przekazane po dniu śmierci osoby uprawnionej na ten rachunek
albo instrument płatniczy.
2. Podmiot prowadzący rachunek płatniczy oraz bank i spółdzielcza kasa
oszczędnościowo-kredytowa prowadzące rachunek inny niż płatniczy, a także
wydawca instrumentu płatniczego, są zwolnieni od wypłaty pełnej lub częściowej
kwoty, o której mowa w ust. 1, jeżeli przed otrzymaniem wniosku organu
właściwego wierzyciela dokonali z tych rachunków wypłat innym osobom i te
wypłaty nie pozwalają zrealizować wniosku w całości lub części oraz w terminie
30 dni od dnia otrzymania wniosku poinformują o tym ten organ wraz ze
wskazaniem osób, które pobrały wypłaty.
3. Zwrot kwot świadczeń z funduszu alimentacyjnego, o którym mowa w ust.
1, uznaje się za zwrot świadczeń nienależnie pobranych.
Art. 24. 1. Organ właściwy wierzyciela może bez zgody osoby uprawnionej
albo jej przedstawiciela ustawowego zmienić lub uchylić ostateczną decyzję
administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu
alimentacyjnego, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny
mająca wpływ na prawo do świadczeń, egzekucja stała się skuteczna, osoba
nienależnie pobrała świadczenia lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na
prawo do świadczeń.
2. Zmiana decyzji na korzyść osoby uprawnionej nie wymaga jej zgody.
Art. 25. W sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy
ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
Art. 26. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany
udzielać organowi właściwemu wierzyciela informacji mających wpływ na wypłatę
świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Art. 27. 1. Dłużnik alimentacyjny jest obowiązany do zwrotu organowi
właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych
z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z odsetkami ustawowymi
za opóźnienie.
1a. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty
świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty.
2. (uchylony)
2016-11-24
©Telksinoe s. 31/38
3. Należności przypadające od dłużnika alimentacyjnego z tytułu świadczeń
wypłaconych z funduszu alimentacyjnego podlegają ściągnięciu wraz z odsetkami
w drodze egzekucji sądowej na podstawie przepisów o egzekucji świadczeń
alimentacyjnych, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.
3a. Jeżeli jest prowadzone postępowanie egzekucyjne w celu zaspokojenia
roszczeń osoby uprawnionej z tytułu alimentów, organ właściwy wierzyciela, który
wypłacał świadczenia z funduszu alimentacyjnego, będący wierzycielem
należności, o których mowa w ust. 3, przyłącza się do tego postępowania. Organ,
który przyłącza się do postępowania egzekucyjnego, ma te same prawa co
wierzyciel uprawniony z tytułu alimentów.
4. 40% kwot należności stanowi dochód własny gminy organu właściwego
wierzyciela, o którym mowa w ust. 3a, a pozostałe 60% tej kwoty oraz odsetki
stanowią dochód budżetu państwa.
5. (uchylony)
6. Uzyskane przez gminę organu właściwego wierzyciela, o którym mowa
w ust. 3a, dochody, o których mowa w ust. 4, przeznacza się w szczególności na
pokrycie kosztów podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych.
7. Organ właściwy wierzyciela przekazuje dłużnikowi alimentacyjnemu oraz
organowi właściwemu dłużnika:
1) informację o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu
alimentacyjnego oraz o obowiązku zwrotu wraz z odsetkami należności
z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłacanych osobie
uprawnionej;
2) (uchylony)
3) informację o wysokości zobowiązań dłużnika alimentacyjnego wobec Skarbu
Państwa z tytułu:
a) wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu
alimentacyjnego na podstawie ustawy,
b) wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia
22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych
oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 i Nr 164, poz. 1366)
zaliczek alimentacyjnych,
2016-11-24
©Telksinoe s. 32/38
c) wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu
alimentacyjnym (Dz. U. z 1991 r. Nr 45, poz. 200, z późn. zm.9))10)
świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
7a. Organ właściwy wierzyciela przekazuje organowi właściwemu dłużnika
informacje o zobowiązaniach wynikających z tytułów, o których mowa
w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2.
8. Do wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, o którym mowa
w ust. 3, lub o przyłączenie się do postępowania egzekucyjnego, o którym mowa
w ust. 3a, organ właściwy wierzyciela, o którym mowa w ust. 3a, dołącza:
1) ostateczną decyzję przyznającą świadczenia z funduszu alimentacyjnego
osobie uprawnionej;
2) informacje o rozpoczęciu realizacji decyzji, o której mowa w pkt 1, i terminie
wypłat świadczeń z funduszu alimentacyjnego w poszczególnych miesiącach
określonych w decyzji.
8a. Egzekucja należności, o których mowa w ust. 3, jest prowadzona na
podstawie decyzji, o której mowa w ust. 8 pkt 1, bez konieczności zaopatrywania
jej w klauzulę wykonalności.
9. Organ egzekucyjny przekazuje wyegzekwowane od dłużnika
alimentacyjnego kwoty organowi właściwemu wierzyciela, o którym mowa w ust.
3a, do wysokości wypłaconych przez ten organ świadczeń z funduszu
alimentacyjnego wraz z odsetkami, zgodnie z kolejnością określoną odpowiednio
w art. 28 ust. 1 i 2.
10. Przekazanie wyegzekwowanych kwot, o których mowa w ust. 9,
następuje na wskazany rachunek bankowy organu właściwego wierzyciela,
o którym mowa w ust. 3a.
11. Organ właściwy wierzyciela, o którym mowa w ust. 3a, rozlicza kwoty
otrzymane z tytułu zwrotu należności przypadających od dłużnika alimentacyjnego
wraz z odsetkami zgodnie z kolejnością określoną w art. 1026 § 2 ustawy z dnia
9)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. Nr 121,
poz. 770, z 1998 r. Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 90, poz. 1000, z 2001 r. Nr 154, poz. 1791,
z 2002 r. Nr 241, poz. 2074 oraz z 2003 r. Nr 83, poz. 759 i Nr 228, poz. 2255.
10)
Utraciła moc na podstawie art. 71 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach
rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114, 693, 995, 1217, 1240, 1268, 1302, 1359, 1735 i 1830),
która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r.
2016-11-24
©Telksinoe s. 33/38
17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101,
z późn. zm.11)).
Art. 28. 1. W okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia
z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika
alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja
w następującej kolejności:
1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych
osobie uprawnionej na podstawie ustawy – do ich całkowitego zaspokojenia,
2) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie
uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu
wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej – do ich
całkowitego zaspokojenia,
3) należności wierzyciela alimentacyjnego – do ich całkowitego zaspokojenia,
4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń
alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r.
o funduszu alimentacyjnym10) – do ich całkowitego zaspokojenia
– po należnościach określonych w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada
1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi
w art. 1025 § 1 pkt 2–10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania
cywilnego.
2. W przypadku gdy w okresie wypłaty świadczenia z funduszu
alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu
alimentacyjnego osobie uprawnionej nie zostaną zaspokojone, po zaprzestaniu
wypłaty świadczenia organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja
w następującej kolejności:
1) należności wierzyciela alimentacyjnego – do wysokości zasądzonych
miesięcznie świadczeń,
2) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych
osobie uprawnionej na podstawie ustawy – do ich całkowitego zaspokojenia,
11)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2014 r. poz. 293,
379, 435, 567, 616, 945, 1091, 1161, 1296, 1585, 1626, 1741 i 1924 oraz z 2015 r. poz. 2, 4,
218, 539, 978, 1062, 1137, 1199, 1311, 1418, 1419, 1505, 1527, 1567, 1587, 1595, 1634, 1635
i 1854.
2016-11-24
©Telksinoe s. 34/38
3) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie
uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu
wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej – do ich
całkowitego zaspokojenia,
4) należności wierzyciela alimentacyjnego – do ich całkowitego zaspokojenia,
5) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń
alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r.
o funduszu alimentacyjnym10) – do ich całkowitego zaspokojenia
– po należnościach określonych w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada
1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi
w art. 1025 § 1 pkt 2–10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania
cywilnego.
3. W przypadku śmierci dłużnika alimentacyjnego należności, o których
mowa w ust. 1 pkt 1, 2 i 4, wygasają.
Art. 29. 1. Zmiany w wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego na
skutek zmiany wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu
wykonawczego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne
od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana wysokości zasądzonych alimentów.
2. W przypadku gdy osoba uprawniona otrzymała w okresie od dnia zmiany
wysokości zasądzonych alimentów do dnia wpływu tytułu wykonawczego do
komornika sądowego świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości
wyższej niż zasądzone alimenty za ten okres, jest obowiązana do ich zwrotu bez
odsetek. Przepis art. 23 stosuje się odpowiednio.
3. W przypadku gdy sąd zwolnił osobę z obowiązku alimentacyjnego, a osoba
uprawniona w okresie, o którym mowa w ust. 2, pobierała świadczenia z funduszu
alimentacyjnego za ten okres, jest obowiązana do ich zwrotu bez odsetek. Przepis
art. 23 stosuje się odpowiednio.
4. W przypadku podniesienia wysokości zasądzonych alimentów dokonuje
się wyrównania za okres, o którym mowa w ust. 2.
Art. 30. 1. Organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których
mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości:
2016-11-24
©Telksinoe s. 35/38
1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez
okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych
alimentów;
2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez
okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych
alimentów;
3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez
okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych
alimentów.
2. Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego
umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu
alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin
płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
3. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Rozdział 5
Finansowanie realizacji zadań przewidzianych w ustawie
Art. 31. 1. Przyznawanie i wypłata świadczeń z funduszu alimentacyjnego
oraz podejmowanie działań wobec dłużników alimentacyjnych jest zadaniem
zleconym gminie z zakresu administracji rządowej finansowanym w formie dotacji
celowej z budżetu państwa.
2. Podejmowane działania wobec dłużników alimentacyjnych i koszty obsługi
świadczeń z funduszu alimentacyjnego są finansowane w formie dotacji celowej
z budżetu państwa na świadczenia rodzinne oraz z dochodów własnych gminy,
o których mowa w art. 27 ust. 4.
3. Koszty podejmowanych działań wobec dłużników alimentacyjnych
i koszty obsługi świadczeń z funduszu alimentacyjnego wynoszą 3% otrzymanej
dotacji na świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z zastrzeżeniem art. 27 ust. 6.
4. Organy właściwe dłużnika i organy właściwe wierzyciela sporządzają
sprawozdania rzeczowo-finansowe z realizacji zadań przewidzianych w ustawie
i przekazują je właściwemu miejscowo wojewodzie.
2016-11-24
©Telksinoe s. 36/38
4a. Wojewoda sporządza zbiorcze sprawozdanie rzeczowo-finansowe
z realizacji zadań przewidzianych w ustawie i przekazuje je ministrowi
właściwemu do spraw rodziny.
5. Sprawozdanie powinno zawierać informacje na temat:
1) wydatków na świadczenia poniesione ze środków budżetu państwa;
2) liczby wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego;
3) osób korzystających ze świadczeń;
4) dłużników alimentacyjnych;
5) prowadzonych postępowań w sprawie przyznania świadczeń z funduszu
alimentacyjnego;
6) podejmowanych działań wobec dłużników alimentacyjnych;
7) kosztów obsługi;
8) prowadzonych postępowań egzekucyjnych.
6. (uchylony)
7. Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia,
wzory i sposób sporządzania sprawozdań rzeczowo-finansowych oraz terminy
i sposób ich przekazywania, uwzględniając potrzebę ujednolicenia informacji
przekazywanych przez podmioty realizujące ustawę.
Rozdział 6
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 32–40. (pominięte)
Rozdział 7
Przepisy przejściowe, uchylające i przepisy o wejściu w życie
Art. 41. Sprawy o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia
wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych
w przepisach dotychczasowych.
Art. 42. 1. Osoba, która nienależnie pobrała zaliczki alimentacyjne, jest
obowiązana do ich zwrotu.
2. Sprawy o nienależnie pobrane zaliczki alimentacyjne podlegają
rozpatrzeniu i dochodzeniu na zasadach i w trybie określonych
w dotychczasowych przepisach.
2016-11-24
©Telksinoe s. 37/38
3. Kwoty nienależnie pobranych zaliczek alimentacyjnych wraz z odsetkami
ustalone ostateczną decyzją potrąca się z bieżąco wypłacanych świadczeń
z funduszu alimentacyjnego.
Art. 43. 1. Egzekucję należności z tytułu wypłaconych zaliczek
alimentacyjnych prowadzi się w dalszym ciągu aż do ich zaspokojenia na
podstawie dotychczasowych przepisów.
2. Wniosek o umorzenie lub zawieszenie egzekucji wymaga zgody organu
właściwego wierzyciela.
Art. 44. Ustalając prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres
świadczeniowy od dnia 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2009 r. i od dnia
1 października 2009 r. do dnia 30 września 2010 r., do dochodu rodziny nie wlicza
się otrzymanych w 2007 r. i w 2008 r. zaliczek alimentacyjnych.
Art. 45. 1. Okres zasiłkowy rozpoczynający się w dniu 1 września 2007 r., na
który ustala się prawo do zaliczki alimentacyjnej, przedłuża się do dnia 30 września
2008 r.
2. Zmiana decyzji następuje z urzędu i nie wymaga zgody strony.
Art. 46. 1. Organ właściwy wierzyciela z dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy dokonuje rozliczenia pomiędzy wypłaconą zaliczką alimentacyjną
a wyegzekwowanymi przez komornika, za ten okres, alimentami.
2. Po dokonaniu rozliczenia, o którym mowa w ust. 1, w przypadku
niedopłaty lub nadpłaty wypłaconych świadczeń organ właściwy wierzyciela
wypłaca zaliczkę alimentacyjną lub żąda jej zwrotu. Przepisy o nienależnie
pobranych świadczeniach stosuje się odpowiednio.
Art. 46a. Zaświadczenie o bezskutecznej egzekucji organ prowadzący
postępowanie egzekucyjne wydaje, począwszy od dnia 1 sierpnia 2008 r.
Art. 47. Traci moc ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec
dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732
i Nr 164, poz. 1366), z wyjątkiem art. 17 ust. 5, który traci moc z dniem 1 grudnia
2008 r.
Art. 48. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2008 r.,
z wyjątkiem:
2016-11-24
©Telksinoe s. 38/38
1) art. 12 ust. 2 i 3a, art. 15 ust. 9, art. 20 ust. 3–5 i art. 46a, które wchodzą
w życie z dniem 1 sierpnia 2008 r.;
2) art. 32, który wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia12);
3) art. 45, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
12)
Ustawa została ogłoszona w dniu 19 października 2007 r.
2016-11-24
Do góry