Ustawy w postaci jednolitej
Wyszukiwarka ustaw
W przeglądarce naciśnij Ctrl+F, by wyszukać w ustawie.
2016 Pozycja 1811
©Telksinoe s. 1/21
Opracowano na podstawie: t.j.
Dz. U. z 2016 r.
poz. 1811,
z 2017 r. poz. 60.
U S T A W A
z dnia 28 listopada 2003 r.
o służbie zastępczej
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1. Ustawa określa zasady przeznaczania do służby zastępczej,
kierowania do jej odbycia oraz odbywania służby zastępczej przez podlegających
obowiązkowi służby wojskowej, którym przekonania religijne lub wyznawane
zasady moralne nie pozwalają na pełnienie tej służby.
Art. 2. 1. Odbywanie służby zastępczej uznaje się za spełnianie
powszechnego obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie służby
wojskowej.
2. Służba zastępcza polega na wykonywaniu prac na rzecz ochrony
środowiska, ochrony przeciwpożarowej, ochrony zdrowia, pomocy społecznej,
opieki nad osobami niepełnosprawnymi albo bezdomnymi oraz na rzecz
administracji publicznej i wymiaru sprawiedliwości.
3. Służbę zastępczą odbywa się w państwowych i samorządowych
jednostkach organizacyjnych, podmiotach leczniczych niebędących
przedsiębiorcami, o których mowa w przepisach o działalności leczniczej, oraz
w organizacjach pożytku publicznego, zwanych dalej „podmiotami”.
4. Skierowanie do odbycia służby zastępczej w organizacji pożytku
publicznego, którą jest jednostka organizacyjna kościoła lub związku
wyznaniowego mająca osobowość prawną następuje wyłącznie za zgodą osoby
podlegającej kwalifikacji wojskowej.
2017-06-12
©Telksinoe s. 2/21
Art. 3. Służba zastępcza trwa 18 miesięcy, a dla absolwentów szkół wyższych
– 6 miesięcy.
Art. 4. 1. Zadania określone w ustawie są zadaniami zleconymi z zakresu
administracji rządowej. Zadania wykonuje marszałek województwa.
2. Marszałkowie województw kontrolują podmioty w zakresie przebiegu
służby zastępczej odbywanej przez osoby podlegające kwalifikacji wojskowej.
3. Marszałkowie województw informują ministra właściwego do spraw pracy
o realizacji zadań związanych ze służbą zastępczą, określonych w ustawie.
4. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres, terminy i sposób
przekazywania informacji, o których mowa w ust. 3, przez marszałków
województw ministrowi właściwemu do spraw pracy oraz wzory formularzy tych
informacji niezbędnych do ustalania i aktualizowania liczby osób podlegających
kwalifikacji wojskowej i podmiotów na obszarze województwa, uwzględniając
konieczność zapewnienia weryfikacji przekazywanych informacji, zarówno
w kwestiach stanu faktycznego i prawnego związanego z osobami podlegającymi
kwalifikacji wojskowej podlegającymi obowiązkowi służby zastępczej
i podmiotami, jak i w kwestiach finansowania służby zastępczej.
Art. 5. 1. Czynności przewidziane w ustawie dla wojskowego komendanta
uzupełnień wykonuje wojskowy komendant uzupełnień właściwy ze względu na
miejsce pobytu stałego osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej przeznaczonej
do odbycia służby zastępczej.
2. Jeżeli osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej przeznaczona do odbycia
służby zastępczej jest zameldowana na pobyt czasowy trwający ponad 2 miesiące,
czynności, o których mowa w ust. 1, wykonuje wojskowy komendant uzupełnień
właściwy ze względu na miejsce pobytu czasowego tej osoby podlegającej
kwalifikacji wojskowej.
Art. 6. 1. Do postępowania w sprawach określonych w ustawie stosuje się
przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania
administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), o ile ustawa nie
stanowi inaczej.
2. Od wydanych decyzji przysługuje skarga do sądu administracyjnego na
zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
2017-06-12
©Telksinoe s. 3/21
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, 846
i 996).
Rozdział 2
Podmiot
Art. 7. 1. Podmiot składa do ministra właściwego do spraw pracy
udokumentowany wniosek o wyrażenie zgody na odbywanie u niego służby
zastępczej.
2. Minister właściwy do spraw pracy, w drodze decyzji administracyjnej,
rozstrzyga o sposobie załatwienia wniosku, o którym mowa w ust. 1.
3. Minister właściwy do spraw pracy zawiadamia właściwego marszałka
województwa o wydanej decyzji.
4. Podmiot jest obowiązany informować ministra właściwego do spraw pracy
o każdej zmianie stanu faktycznego lub prawnego, mającej wpływ na odbywanie
u niego służby zastępczej.
5. Minister właściwy do spraw pracy prowadzi wykaz podmiotów, które
uzyskały zgodę na odbywanie u nich służby zastępczej przez osoby podlegające
kwalifikacji wojskowej.
6. Minister właściwy do spraw pracy, w drodze decyzji administracyjnej, cofa
zgodę udzieloną podmiotowi na odbywanie u niego służby zastępczej, jeżeli
podmiot:
1) zaprzestał wykonywania prac na rzecz ochrony środowiska, ochrony
przeciwpożarowej, administracji publicznej, ochrony zdrowia, pomocy
społecznej, wymiaru sprawiedliwości, opieki nad osobami
niepełnosprawnymi albo bezdomnymi;
2) zmienił formę organizacyjną na inną niż określona w art. 2 ust. 3.
7. Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, wzór
wniosku, o którym mowa w ust. 1, oraz dokumenty, jakie mają być dołączone do
tego wniosku. Wniosek oraz dołączone dokumenty powinny umożliwić uzyskanie
niezbędnych informacji o statusie prawnym podmiotu, dotychczasowej
działalności prowadzonej przez podmiot oraz dokonanie oceny, czy prowadzona
przez podmiot działalność pozwala na skierowanie do niego osoby podlegającej
kwalifikacji wojskowej celem odbycia służby zastępczej.
2017-06-12
©Telksinoe s. 4/21
Art. 8. 1. Podmiot ujęty w wykazie, o którym mowa w art. 7 ust. 5, może
wystąpić do marszałka województwa z ofertą przyjęcia konkretnej liczby osób
podlegających kwalifikacji wojskowej na określone stanowiska pracy.
2. Marszałek województwa zawiera z podmiotem umowę o wykonywanie
pracy przez osobę podlegającą kwalifikacji wojskowej.
3. Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, wzór
umowy o wykonywanie pracy przez osobę podlegającą kwalifikacji wojskowej,
która powinna w szczególności wskazywać miejsce i stanowisko pracy osoby
podlegającej kwalifikacji wojskowej oraz przyczyny rozwiązania umowy.
Art. 9. Podmiot jest obowiązany zapewnić osobie podlegającej kwalifikacji
wojskowej:
1) bezpłatne zakwaterowanie, jeżeli czas dojazdu najtańszym środkiem
publicznego transportu zbiorowego kolejowego lub autobusowego
przewidziany w rozkładzie jazdy, łącznie z przesiadkami, przekracza w obie
strony 2 godziny, licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejsca odbywania
służby zastępczej przez osobę podlegającą kwalifikacji wojskowej do stacji
(przystanku) najbliższej miejsca pobytu; do czasu tego nie wlicza się dojazdu
do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której osoba
podlegająca kwalifikacji wojskowej dojeżdża, oraz miejscowości, gdzie osoba
podlegająca kwalifikacji wojskowej odbywa służbę zastępczą;
2) odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej, dostarczane na
zasadach określonych przepisami działu dziesiątego ustawy z dnia 26 czerwca
1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666);
3) możliwość korzystania z urządzeń socjalnych, na zasadach określonych dla
pracowników zatrudnionych przez ten podmiot;
4) posiłki profilaktyczne i napoje, przyznawane na zasadach określonych
przepisami wydanymi na podstawie art. 232 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.
– Kodeks pracy, oraz inne posiłki, jeżeli osoba podlegająca kwalifikacji
wojskowej odbywa służbę na stanowisku pracy, na którym pracownikom
danego podmiotu przysługują takie posiłki;
5) bilety na codzienny dojazd z miejsca pobytu stałego albo czasowego do
miejsca pełnienia służby i z powrotem, z wyjątkiem przypadków, gdy
bezpłatny przejazd zapewnia podmiot we własnym zakresie;
2017-06-12
©Telksinoe s. 5/21
6) przejazd najtańszym środkiem publicznego transportu zbiorowego
kolejowego lub autobusowego po zakończeniu odbywania służby zastępczej
do miejsca jego pobytu stałego albo czasowego trwającego ponad 2 miesiące.
Rozdział 3
Przeznaczanie do służby zastępczej
Art. 10. 1. Orzeczenie o przeznaczeniu do służby zastępczej wydaje komisja
wojewódzka do spraw służby zastępczej, zwana dalej „komisją wojewódzką”.
2. Komisję wojewódzką powołuje i odwołuje marszałek województwa.
W skład komisji wojewódzkiej wchodzi przewodniczący komisji wojewódzkiej
oraz członkowie komisji wojewódzkiej, w liczbie 5 osób.
3. Orzeczenia komisji wojewódzkiej zapadają w obecności co najmniej
3 osób z jej składu.
Art. 11. 1. Osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej, która została, na
podstawie przepisów ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym
obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1534),
przeznaczona do odbycia zasadniczej służby wojskowej albo przeszkolenia
wojskowego, może złożyć wniosek o przeznaczenie jej do służby zastępczej.
2. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien w szczególności zawierać:
1) oświadczenie o wyznawanych przekonaniach religijnych;
2) wskazanie w wyznawanej doktrynie religijnej podstawy wyłączającej
możliwość odbywania służby wojskowej oraz wykazać rzeczywiste związki
z wyznawaną doktryną religijną lub wskazać wyznawane zasady moralne,
które pozostają w sprzeczności z obowiązkami żołnierza odbywającego
służbę wojskową.
3. Osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej, która złożyła wniosek
o przeznaczenie do służby zastępczej, do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia tego
wniosku nie może być powołana do służby wojskowej.
4. Osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej, której wniosek o przeznaczenie
do służby zastępczej został rozstrzygnięty negatywnie ostatecznym orzeczeniem,
może wystąpić z kolejnym wnioskiem w tej sprawie nie wcześniej niż po upływie
6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia. Wniosek skierowany do
komisji wojewódzkiej przed upływem tego terminu nie podlega rozpoznaniu.
2017-06-12
©Telksinoe s. 6/21
Art. 12. 1. Wniosek o przeznaczenie do służby zastępczej osoba podlegająca
kwalifikacji wojskowej składa na piśmie do właściwej komisji wojewódzkiej, za
pośrednictwem wojskowego komendanta uzupełnień, najpóźniej w dniu doręczenia
jej karty powołania do odbycia służby wojskowej.
2. Wojskowy komendant uzupełnień przesyła wniosek, o którym mowa
w ust. 1, komisji wojewódzkiej w terminie 3 dni od dnia jego złożenia przez osobę
podlegającą kwalifikacji wojskowej.
3. Komisja wojewódzka wydaje orzeczenie w terminie 30 dni od dnia
złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1.
Art. 13. 1. Osobie podlegającej kwalifikacji wojskowej i wojskowemu
komendantowi uzupełnień w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia
komisji wojewódzkiej przysługuje odwołanie do komisji do spraw służby
zastępczej, zwanej dalej „komisją”.
2. Komisję powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw pracy. W skład
komisji wchodzi przewodniczący komisji oraz członkowie komisji, w liczbie
5 osób.
3. Orzeczenia komisji zapadają w obecności co najmniej 3 osób z jej składu.
Art. 14. 1. W skład komisji wojewódzkiej wchodzą osoby:
1) posiadające wykształcenie wyższe;
2) niekarane sądownie;
3) przeciwko którym nie jest prowadzone postępowanie karne.
2. Co najmniej 2 osoby ze składu komisji wojewódzkiej muszą wykazać się
dokumentami potwierdzającymi posiadanie wiedzy w zakresie religioznawstwa lub
etyki.
3. Przewodniczącym komisji wojewódzkiej może zostać osoba spełniająca
warunki określone w ust. 1 i mogąca się wykazać co najmniej roczną praktyką
w kierowaniu zespołami ludzkimi.
4. Przepisy ust. 1–3 stosuje się do osób wchodzących w skład komisji.
5. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb działania komisji
wojewódzkiej i komisji, sposób dokumentowania działalności komisji
wojewódzkiej i komisji, a także wzory orzeczeń w sprawach przeznaczenia do
służby zastępczej, uwzględniając konieczność zapewnienia szybkiego i sprawnego
2017-06-12
©Telksinoe s. 7/21
postępowania w sprawie, konieczność wykorzystania istniejących struktur
etatowych wojewódzkich urzędów pracy oraz takiego utrwalania czynności
dokonywanych przez komisję wojewódzką i komisję, które umożliwi
wykorzystanie dokumentacji w postępowaniu odwoławczym.
Art. 15. 1. Za udział w pracach komisji wojewódzkiej i komisji przysługuje
wynagrodzenie.
2. Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje pracownikom
wojewódzkich urzędów pracy, którzy wykonują czynności w komisji
wojewódzkiej w ramach swoich obowiązków wynikających ze stosunku pracy.
3. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania
wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1, osób wchodzących w skład komisji
wojewódzkiej i komisji, a także sposób ustalania wysokości i warunków wypłaty
diet i innych należności, jeżeli osoby te zamieszkują poza miejscowościami,
w których działają te komisje, uwzględniając rzeczywisty wkład pracy i czas pracy
tych osób.
Art. 16. 1. Wniosek osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej
o przeznaczenie do służby zastępczej rozpatruje komisja wojewódzka w obecności
osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej, w terminie i w miejscu określonych
przez przewodniczącego komisji wojewódzkiej.
2. Jeżeli osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej nie stawi się bez
usprawiedliwionej przyczyny na posiedzenie komisji wojewódzkiej oraz nie
zawiadomi jej w terminie 7 dni od dnia, w którym miał być rozpatrzony wniosek,
o przyczynie nieobecności, rozpoznanie wniosku osoby podlegającej kwalifikacji
wojskowej o przeznaczenie do służby zastępczej następuje na kolejnym
posiedzeniu komisji wojewódzkiej zwołanym nie później niż w terminie 30 dni od
dnia, w którym był wyznaczony pierwszy termin rozpatrzenia tego wniosku.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, komisja wojewódzka rozpoznaje
wniosek osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej również przy braku jej
obecności.
4. Orzeczenie komisji wojewódzkiej wraz z uzasadnieniem doręcza się osobie
podlegającej kwalifikacji wojskowej i wojskowemu komendantowi uzupełnień.
2017-06-12
©Telksinoe s. 8/21
Art. 17. 1. Marszałek województwa zwraca osobie podlegającej kwalifikacji
wojskowej, na jej żądanie, koszty przejazdu do siedziby komisji wojewódzkiej albo
siedziby komisji i powrotu do miejsca pobytu stałego albo pobytu czasowego
trwającego ponad 2 miesiące. Koszty te zwraca się na podstawie
udokumentowanego oświadczenia osoby wezwanej, według zasad określonych
w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych
w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 623).
2. Marszałek województwa wypłaca osobie podlegającej kwalifikacji
wojskowej, która nie otrzymała od pracodawcy wynagrodzenia za czas opuszczony
z powodu wezwania na posiedzenie komisji wojewódzkiej albo posiedzenie
komisji, na wniosek osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej, zryczałtowaną
rekompensatę za utracone zarobki, za każdy dzień w wysokości 1/30 minimalnego
wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego, ustalanego
na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym
wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2015 r. poz. 2008 oraz z 2016 r. poz. 1265).
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również w przypadku wezwania osoby
podlegającej kwalifikacji wojskowej przez marszałka województwa w sprawach
związanych ze służbą zastępczą.
Rozdział 4
Kierowanie osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej do odbycia służby
zastępczej
Art. 18. 1. Marszałek województwa:
1) wydaje osobie podlegającej kwalifikacji wojskowej kartę skierowania do
odbycia służby zastępczej, zwaną dalej „kartą skierowania”;
2) kieruje osobę podlegającą kwalifikacji wojskowej do odbycia służby
zastępczej w miarę możliwości do podmiotu mającego siedzibę w pobliżu jej
miejsca pobytu stałego albo czasowego trwającego ponad 2 miesiące.
2. Marszałek województwa o skierowaniu osoby podlegającej kwalifikacji
wojskowej do podmiotu zawiadamia pisemnie wojskowego komendanta
uzupełnień i podmiot.
2017-06-12
©Telksinoe s. 9/21
3. Dniem skierowania osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej do odbycia
służby zastępczej określonym w karcie skierowania jest dzień stawienia się osoby
podlegającej kwalifikacji wojskowej do tej służby.
4. Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, wzór
karty skierowania. Karta skierowania powinna zawierać określenie terminu
i miejsca stawienia się osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej do odbycia
służby zastępczej, a także pouczenie o skutkach uchylania się od obowiązku
odbycia tej służby, o postępowaniu w przypadku utraty karty skierowania oraz
o postępowaniu w razie niemożności stawienia się osoby podlegającej kwalifikacji
wojskowej do służby z przyczyn zdrowotnych.
Art. 19. Marszałek województwa zapewnia osobie podlegającej kwalifikacji
wojskowej skierowanej do odbycia służby zastępczej bezpłatny przejazd
najtańszym środkiem publicznego transportu zbiorowego kolejowego lub
autobusowego z miejsca jej pobytu stałego albo czasowego trwającego ponad
2 miesiące do miejscowości, w której ma odbywać tę służbę.
Art. 20. 1. Osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej jest obowiązana stawić
się do odbycia służby zastępczej w terminie i w miejscu określonych w karcie
skierowania.
2. Podmiot, do którego została skierowana osoba podlegająca kwalifikacji
wojskowej w celu odbycia służby zastępczej, jest obowiązany przyjąć ją i zapewnić
jej warunki wykonywania pracy określonej w umowie.
3. Niestawienie się osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej do odbycia
służby zastępczej jest usprawiedliwione w przypadku choroby stwierdzonej
zaświadczeniem lekarskim.
4. O niemożności stawienia się do odbycia służby zastępczej osoba
podlegająca kwalifikacji wojskowej zawiadamia podmiot w terminie 3 dni od dnia
określonego w karcie skierowania.
5. Osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej po ustaniu przyczyny, o której
mowa w ust. 3, jest obowiązana niezwłocznie zgłosić się do podmiotu i przedstawić
zaświadczenie lekarskie usprawiedliwiające przyczynę niestawienia się do odbycia
służby zastępczej.
2017-06-12
©Telksinoe s. 10/21
6. W razie niestawienia się osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej do
odbycia służby zastępczej i niezawiadomienia o przyczynie tego niestawienia się,
podmiot zawiadamia niezwłocznie marszałka województwa, prokuratora
rejonowego i wojskowego komendanta uzupełnień.
Art. 21. 1. Marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej,
odracza osobie podlegającej kwalifikacji wojskowej, na jej wniosek, odbycie
służby zastępczej ze względu na:
1) wybór na posła – na czas pełnienia mandatu;
2) kandydowanie do Sejmu – na czas trwania kampanii wyborczej;
3) konieczność sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem rodziny
wspólnie z nią zamieszkałym, który:
a) nie ukończył 16 roku życia,
b) został uznany za stale niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym na
podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym
rolników (Dz. U. z 2016 r. poz. 277),
c) został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy oraz samodzielnej
egzystencji na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r.
poz. 887),
d) został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu
ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej
oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. poz. 721,
z późn. zm.1)),
e) ukończył 75 rok życia
– jeżeli nie ma innego pełnoletniego członka rodziny bliższego lub równego
stopniem pokrewieństwa obowiązanego do sprawowania tej opieki, albo ze
względu na obowiązek sprawowania opieki wynikającej z prawomocnego
orzeczenia sądu – na czas sprawowania tej opieki, z zastrzeżeniem ust. 4;
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r. poz. 1016,
1243, 1244 i 1707, z 2012 r. poz. 986 i 1456, z 2013 r. poz. 73, 675, 791, 1446 i 1645, z 2014 r.
poz. 598, 877, 1198, 1457 i 1873, z 2015 r. poz. 218, 493, 1240, 1273, 1359, 1649 i 1886 oraz
z 2016 r. poz. 195 i 1336.
2017-06-12
©Telksinoe s. 11/21
4) pobieranie nauki w uczelni – na czas pobierania tej nauki, nie dłużej jednak
niż do końca roku akademickiego w tym roku kalendarzowym, w którym
osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej kończy 27. rok życia;
[5) pobieranie nauki w szkole ponadgimnazjalnej, a do dnia 31 sierpnia 2008 r.
także w szkole ponadpodstawowej – na czas pobierania tej nauki, nie dłużej
jednak niż do końca roku szkolnego w tym roku kalendarzowym, w którym
osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej kończy 23 rok życia.]
<5) pobieranie nauki w szkole ponadpodstawowej, a do dnia 31 sierpnia Nowe brzmienie
pkt 5 w ust. 1 w
2023 r. także w szkole ponadgimnazjalnej – na czas pobierania tej nauki, art. 21 wejdzie w
życie z dn.
nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w tym roku 1.09.2017 r. (Dz.
kalendarzowym, w którym osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej U. z 2017 r. poz.
60).
kończy 23 rok życia.>
2. Odroczenia odbycia służby zastępczej ze względu na pobieranie nauki
udziela się także osobom podlegającym kwalifikacji wojskowej będącym
alumnami wyższych seminariów duchownych, osobami zakonnymi (po profesji
czasowej), nowicjuszami w zakonach albo słuchaczami szkół duchownych
kościołów i związków wyznaniowych mających osobowość prawną – na czas
pobierania tej nauki.
3. Odroczenia odbycia służby zastępczej można udzielić również ze względu
na ważne sprawy osobiste lub rodzinne osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej,
a w szczególności związane z zaistnieniem trudnej sytuacji osobistej lub rodzinnej,
które nie stanowią podstawy do udzielenia osobie podlegającej kwalifikacji
wojskowej odroczenia z tytułu sprawowania bezpośredniej opieki nad członkiem
rodziny, albo z powodu konieczności załatwienia spraw związanych z
prowadzeniem przez osobę podlegającą kwalifikacji wojskowej przedsiębiorstwa,
gospodarstwa rolnego albo innej działalności gospodarczej. Odroczenia nie udziela
się, jeżeli spowodowałoby to nieodbycie służby zastępczej.
4. Odroczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, udziela się każdorazowo na
czas określony we wniosku, nie dłuższy jednak niż 12 miesięcy.
5. Odroczenia, o którym mowa w ust. 3, udziela się tylko jeden raz,
w wymiarze od 3 do 12 miesięcy.
6. Skreślenie z listy studentów powoduje utratę udzielonego odroczenia
służby zastępczej z tytułu pobierania nauki.
2017-06-12
©Telksinoe s. 12/21
7. Osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej, której udzielono odroczenia,
o którym mowa w ust. 1 pkt 4 i 5, po zakończeniu roku szkolnego lub
akademickiego, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia
kolejnego roku, przedstawia marszałkowi województwa zaświadczenie albo
oświadczenie o ukończeniu poprzedniego albo rozpoczęciu nowego roku nauki.
7a. Na wezwanie marszałka województwa osoba podlegająca kwalifikacji
wojskowej okazuje odpowiednio: zaświadczenie potwierdzające status studenta,
świadectwo szkolne z wpisem o zaliczeniu (zdaniu) roku (semestru) nauki oraz
legitymację szkolną (studencką) z wpisem o rozpoczęciu nauki w kolejnym roku
(semestrze).
7b. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 7, składa się pod rygorem
odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający
oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści:
„Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego
oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań.
8. Od decyzji marszałka województwa wydanej w sprawie odroczenia
odbycia służby zastępczej przysługuje osobie podlegającej kwalifikacji wojskowej
odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego.
Rozdział 5
Przebieg służby zastępczej
Art. 22. 1. Minister właściwy do spraw pracy może zawrzeć porozumienie
z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych w sprawie szkolenia osób
podlegających kwalifikacji wojskowej przeznaczonych do odbycia służby
zastępczej w zakresie zwalczania klęsk żywiołowych.
2. Szkolenie, o którym mowa w ust. 1, odbywa się w ośrodkach
szkoleniowych podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych przez
okres 6 tygodni przed dniem skierowania osoby podlegającej kwalifikacji
wojskowej do odbycia służby zastępczej.
3. Okres szkolenia, o którym mowa w ust. 2, zalicza się do czasu trwania
służby zastępczej.
2017-06-12
©Telksinoe s. 13/21
Art. 23. 1. Osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej odbywająca służbę
zastępczą nie pozostaje w stosunku pracy z podmiotem, do którego została
skierowana w celu odbycia tej służby.
2. Dniem rozpoczęcia odbywania służby zastępczej przez osobę podlegającą
kwalifikacji wojskowej jest dzień, w którym stawiła się ona do odbycia tej służby.
3. Podmiot, do którego stawiła się osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej
w celu odbycia służby zastępczej:
1) zawiadamia o tym fakcie marszałka województwa oraz wojskowego
komendanta uzupełnień w terminie 3 dni od dnia stawienia się osoby
podlegającej kwalifikacji wojskowej;
2) zaznajamia osobę podlegającą kwalifikacji wojskowej z obowiązującym
regulaminem pracy i z przepisami dotyczącymi odbywania służby zastępczej;
3) powierza osobie podlegającej kwalifikacji wojskowej wykonywanie pracy po
uprzednim przeszkoleniu jej w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz
przepisów przeciwpożarowych, a także po uzyskaniu pozytywnych wyników
wstępnych badań lekarskich.
Art. 24. 1. Do osób podlegających kwalifikacji wojskowej odbywających
służbę zastępczą stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 26 czerwca
1974 r. – Kodeks pracy o: obowiązkach pracodawcy, obowiązkach pracownika,
nagrodach i wyróżnieniach, karach za naruszenie porządku i dyscypliny pracy,
ochronie wynagrodzenia za pracę, odpowiedzialności materialnej pracownika,
świadczeniach przysługujących w okresie czasowej niezdolności do pracy,
a także czasie pracy oraz bezpieczeństwie i higienie pracy.
2. W razie śmierci osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej odbywającej
służbę zastępczą członkom jej rodziny przysługuje odprawa pośmiertna na
zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy,
wypłacana przez podmiot.
Art. 25. 1. Osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej odbywająca służbę
zastępczą nie może pełnić funkcji kierowniczej.
2. Na czas odbywania służby zastępczej ulega zawieszeniu członkostwo
osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej w związku zawodowym, którego jest
członkiem w dniu powołania do tej służby.
2017-06-12
©Telksinoe s. 14/21
3. Osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej odbywająca służbę zastępczą
może brać udział tylko w strajku, w którym uczestniczą wszyscy pracownicy
zatrudnieni przez podmiot.
Art. 26. 1. Osobie podlegającej kwalifikacji wojskowej odbywającej służbę
zastępczą przysługują z tytułu pełnienia tej służby:
1) świadczenia, o których mowa w art. 9;
2) świadczenie pieniężne w kwocie 640,00 zł miesięcznie.
2. Świadczenia wymienione w ust. 1 pkt 2 i w art. 9 pkt 1–5 przysługują za
czas odbywania służby zastępczej.
3. Świadczenie pieniężne, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, podmiot wypłaca co
miesiąc. Marszałek województwa dokonuje zwrotu wypłaconego przez podmiot
świadczenia pieniężnego.
Art. 27. 1. Osobie podlegającej kwalifikacji wojskowej odbywającej służbę
zastępczą przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze 9 dni kalendarzowych
w pierwszym roku służby zastępczej i 11 dni kalendarzowych w drugim roku tej
służby, a osobie podlegającej kwalifikacji wojskowej, która jest absolwentem
szkoły wyższej – w wymiarze 9 dni kalendarzowych.
2. Urlopu wypoczynkowego udziela się po odbyciu przez osobę podlegającą
kwalifikacji wojskowej co najmniej 6 miesięcy służby, a osobie podlegającej
kwalifikacji wojskowej absolwentowi szkoły wyższej po odbyciu 3 miesięcy.
3. Jeżeli osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej nie wykorzystała urlopu
wypoczynkowego w całości albo w części z powodu czasowej niezdolności do
pracy wskutek choroby, podmiot udziela niewykorzystany urlop w terminie
późniejszym, ustalonym z osobą podlegającą kwalifikacji wojskowej.
4. Za niewykorzystany urlop wypoczynkowy przysługuje ekwiwalent
pieniężny, wypłacany ze środków własnych podmiotu, w wysokości
1/30 świadczenia pieniężnego za każdy dzień niewykorzystanego urlopu.
5. Osobie podlegającej kwalifikacji wojskowej przysługuje urlop z tytułu
honorowego krwiodawstwa w wymiarze jednego dnia za każde oddane 200 ml
krwi.
Art. 28. 1. Osobie podlegającej kwalifikacji wojskowej odbywającej służbę
zastępczą przysługuje zwolnienie od pracy w celu:
2017-06-12
©Telksinoe s. 15/21
1) wykonania okresowych badań lekarskich i szczepień ochronnych;
2) osobistego stawienia się na wezwanie przed organem administracji
publicznej, organem wymiaru sprawiedliwości albo organem ścigania
karnego.
2. Osobie podlegającej kwalifikacji wojskowej odbywającej służbę zastępczą
przysługuje zwolnienie od pracy w razie:
1) ślubu osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej lub urodzenia się jej dziecka
albo zgonu i pogrzebu małżonka osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej
lub dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy osoby podlegającej
kwalifikacji wojskowej – w wymiarze 2 dni;
2) zgonu i pogrzebu jej siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także
innej osoby pozostającej na utrzymaniu osoby podlegającej kwalifikacji
wojskowej lub pod jej bezpośrednią opieką – w wymiarze jednego dnia.
Art. 29. 1. Podmiot zawiadamia w terminie 14 dni marszałka województwa
o każdej nieobecności w pracy osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej
odbywającej służbę zastępczą.
2. Jeżeli osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej jest niezdolna do
odbywania służby zastępczej z powodu choroby, marszałek województwa może
wystąpić do wojskowego komendanta uzupełnień o skierowanie tej osoby
podlegającej kwalifikacji wojskowej do wojskowej komisji lekarskiej w celu
ustalenia zdolności do czynnej służby wojskowej.
3. Okresu nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy nie zalicza się do czasu
odbywania służby zastępczej i czas jej odbywania przedłuża się o liczbę dni tej
nieobecności.
Art. 30. 1. Osobie podlegającej kwalifikacji wojskowej, na jej wniosek lub na
wniosek marszałka województwa albo podmiotu, można zawiesić odbywanie
służby zastępczej.
2. Zawieszenie odbywania służby zastępczej może nastąpić w razie:
1) rozwiązania umowy o wykonywanie pracy przez osobę podlegającą
kwalifikacji wojskowej skierowaną do odbycia służby zastępczej z przyczyn
leżących po stronie podmiotu, jeżeli nie ma możliwości natychmiastowego
2017-06-12
©Telksinoe s. 16/21
skierowania osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej do odbycia służby
zastępczej do innego podmiotu;
2) zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności albo kary aresztu,
wykonania kary ograniczenia wolności albo tymczasowego aresztowania
osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej;
3) złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez osobę podlegającą
kwalifikacji wojskowej;
4) niezdolności osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej do odbywania służby
zastępczej z powodu choroby;
5) stwierdzenia u osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej odbywającej
służbę zastępczą przeciwwskazań do wykonywania pracy określonego
rodzaju, jeżeli nie ma możliwości natychmiastowego skierowania osoby
podlegającej kwalifikacji wojskowej do odbycia służby zastępczej na innym
stanowisku pracy albo do innego podmiotu;
6) niezapewnienia przez podmiot osobie podlegającej kwalifikacji wojskowej
odbywającej służbę zastępczą bezpłatnego zakwaterowania, jeżeli nie ma
możliwości natychmiastowego skierowania osoby podlegającej kwalifikacji
wojskowej do odbywania służby zastępczej do innego podmiotu;
7) zaistnienia ważnych spraw rodzinnych u osoby podlegającej kwalifikacji
wojskowej, które nie kwalifikują jej do uznania za osobę konieczną do
sprawowania opieki nad członkiem rodziny wspólnie z nią zamieszkałym,
albo spraw osobistych w szczególności związanych z prowadzeniem przez
osobę podlegającą kwalifikacji wojskowej przedsiębiorstwa, gospodarstwa
rolnego, albo innej działalności gospodarczej.
3. Minister właściwy do spraw pracy rozstrzyga, w drodze decyzji
administracyjnej, w sprawie zawieszenia odbywania służby zastępczej.
4. Zawieszenie odbywania służby zastępczej nie może spowodować
nieodbycia tej służby przez osobę podlegającą kwalifikacji wojskowej, chyba że
w okresie zawieszenia osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej przekroczyła
określoną przepisami ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym
obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej granicę wieku i z tego tytułu podlega
przeniesieniu do rezerwy.
2017-06-12
©Telksinoe s. 17/21
5. Okresu zawieszenia odbywania służby zastępczej nie wlicza się do czasu
trwania tej służby.
6. Osobę podlegającą kwalifikacji wojskowej kieruje się do odbycia
pozostałego okresu służby po ustaniu przyczyn, które uzasadniały jej zawieszenie.
7. W sprawach związanych z kierowaniem do odbycia pozostałego okresu
służby zastępczej oraz stawieniem się do tej służby stosuje się przepisy art. 18–20.
Art. 31. 1. Dniem zwolnienia osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej
z odbywania służby zastępczej jest dzień, w którym upływa okres 18 miesięcy,
a dla osób podlegających kwalifikacji wojskowej absolwentów szkół wyższych –
6 miesięcy, od dnia, o którym mowa w art. 23 ust. 2.
2. Osobę podlegającą kwalifikacji wojskowej zwalnia się ze służby zastępczej
przed jej odbyciem w razie:
1) uznania jej przez wojskową komisję lekarską za trwale albo czasowo
niezdolną do służby wojskowej;
2) konieczności sprawowania przez nią bezpośredniej opieki nad członkiem
rodziny.
3. W sprawach, o których mowa w ust. 2 pkt 2, orzeka marszałek
województwa, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek osoby podlegającej
kwalifikacji wojskowej. Przepisy art. 21 ust. 1 pkt 3 i ust. 8 stosuje się
odpowiednio.
4. Osobę podlegającą kwalifikacji wojskowej, która w ostatnim dniu
odbywania służby zastępczej przebywała ze względu na stan zdrowia w zakładzie
opieki zdrowotnej, zwalnia się ze służby w ostatnim dniu ustalonego czasu jej
odbywania. Podmiot powiadamia o tym fakcie kierownika zakładu opieki
zdrowotnej oraz osobę podlegającą kwalifikacji wojskowej.
5. Minister właściwy do spraw pracy może, w drodze decyzji
administracyjnej, na udokumentowany wniosek osoby podlegającej kwalifikacji
wojskowej odbywającej służbę zastępczą uzasadniony ważnymi sprawami
rodzinnymi, które nie kwalifikują jej do uznania za osobę konieczną do
sprawowania opieki nad członkiem rodziny wspólnie z nią zamieszkałym, albo
sprawami osobistymi w szczególności związanymi z prowadzeniem przez osobę
podlegającą kwalifikacji wojskowej przedsiębiorstwa, gospodarstwa rolnego, albo
innej działalności gospodarczej, zwolnić ją z odbywania pozostałego okresu tej
2017-06-12
©Telksinoe s. 18/21
służby. Osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej zwolniona w tym trybie jest
przenoszona do rezerwy.
Art. 32. 1. Osobę podlegającą kwalifikacji wojskowej, która nie odbyła
służby zastępczej w pełnym wymiarze, kieruje się do odbycia pozostałego okresu
tej służby po ustaniu przyczyn zawieszenia albo zwolnienia ze służby zastępczej
w przypadkach, o których mowa w art. 31 ust. 2, jeżeli jest zdolna do służby
wojskowej i nie zachodzą okoliczności uwzględniane przy udzielaniu odroczenia
służby zastępczej, albo przenosi się do rezerwy.
2. Osobę podlegającą kwalifikacji wojskowej, która odbyła co najmniej
15 miesięcy służby zastępczej, nie kieruje się do odbycia pozostałego okresu tej
służby i przenosi się do rezerwy.
Art. 33. 1. Najpóźniej w ostatnim dniu odbywania służby zastępczej podmiot
zawiadamia marszałka województwa i wojskowego komendanta uzupełnień
o przebywaniu osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej w:
1) szpitalu albo innym zakładzie przeznaczonym dla osób, których stan zdrowia
wymaga udzielania całodobowych lub całodziennych świadczeń
zdrowotnych;
2) areszcie śledczym albo zakładzie karnym.
2. Podmiot w terminie do 3 dni od dnia zwolnienia osoby podlegającej
kwalifikacji wojskowej z odbywania służby zastępczej zawiadamia o tym
marszałka województwa i wojskowego komendanta uzupełnień.
3. Po odbyciu służby zastępczej osoby podlegające kwalifikacji wojskowej są
przenoszone do rezerwy w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia
21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej.
4. (uchylony)
Rozdział 6
Szczególne uprawnienia osób podlegających kwalifikacji wojskowej
skierowanych do odbycia służby zastępczej
Art. 34. 1. W okresie między dniem doręczenia osobie podlegającej
kwalifikacji wojskowej karty skierowania a dniem zakończenia odbywania służby
zastępczej stosunek pracy z nią nie może być przez pracodawcę wypowiedziany ani
rozwiązany.
2017-06-12
©Telksinoe s. 19/21
2. Jeżeli okres dokonanego przez pracodawcę lub przez osobę podlegającą
kwalifikacji wojskowej wypowiedzenia stosunku pracy upływa po dniu doręczenia
jej karty skierowania, wypowiedzenie staje się bezskuteczne. W tym przypadku
rozwiązanie stosunku pracy może nastąpić tylko na żądanie osoby podlegającej
kwalifikacji wojskowej.
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również do umów o pracę zawartych na okres
próbny. W razie upływu okresu próbnego po powołaniu osoby podlegającej
kwalifikacji wojskowej do odbycia służby zastępczej umowę o pracę uważa się za
zawartą na czas nieokreślony.
4. Umowa o pracę zawarta na czas określony ulega rozwiązaniu z upływem
terminu określonego w umowie.
5. Przepisów ust. 1–4 nie stosuje się, jeżeli pracodawca może rozwiązać
umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika oraz w razie ogłoszenia
upadłości lub likwidacji pracodawcy. W tych przypadkach rozwiązanie stosunku
pracy następuje na zasadach ogólnych.
Art. 35. 1. Na wniosek osoby podlegającej kwalifikacji wojskowej, której
doręczono kartę skierowania, pracodawca jest obowiązany udzielić jej zwolnienia
od pracy na okres do 2 dni bez zachowania prawa do wynagrodzenia.
2. Pracodawca może w przypadku określonym w ust. 1 wypłacić osobie
podlegającej kwalifikacji wojskowej wynagrodzenie za czas zwolnienia od pracy.
Art. 36. 1. Osobie podlegającej kwalifikacji wojskowej, która w terminie
30 dni od dnia zwolnienia ze służby zastępczej podjęła pracę u pracodawcy,
u którego była zatrudniona w dniu skierowania do odbycia służby zastępczej, czas
odbywania tej służby wlicza się do okresu zatrudnienia u tego pracodawcy
w zakresie wszystkich uprawnień wynikających ze stosunku pracy.
2. Osobie podlegającej kwalifikacji wojskowej, która w terminie 30 dni od
dnia zwolnienia ze służby zastępczej podjęła pracę po raz pierwszy lub u innego
pracodawcy niż ten, u którego była zatrudniona w dniu skierowania do tej służby,
czas odbywania służby zastępczej wlicza się do okresu zatrudnienia wymaganego
do nabycia lub zachowania uprawnień wynikających ze stosunku pracy,
z wyjątkiem uprawnień przysługujących wyłącznie pracownikom zatrudnionym
u tego pracodawcy, u którego podjęła pracę.
2017-06-12
©Telksinoe s. 20/21
3. Osobie podlegającej kwalifikacji wojskowej, która podjęła pracę po
upływie 30 dni od dnia zwolnienia ze służby zastępczej, czas odbywania tej służby
wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą tylko uprawnienia w zakresie
wymiaru urlopu wypoczynkowego i wysokości odprawy pośmiertnej, a także
uprawnienia emerytalno-rentowe.
4. Terminy określone w ust. 1 i 2 uważa się za zachowane, jeżeli osoba
podlegająca kwalifikacji wojskowej nie mogła podjąć pracy z przyczyn
usprawiedliwiających nieobecność w pracy.
5. Przepisy ust. 1–4 stosuje się, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują
korzystniejszych uprawnień.
Art. 37. 1. Pracodawca, u którego była zatrudniona osoba podlegająca
kwalifikacji wojskowej w dniu skierowania do odbycia służby zastępczej, jest
obowiązany zatrudnić ją na poprzednio zajmowanym stanowisku lub na stanowisku
równorzędnym pod względem rodzaju pracy oraz wynagrodzenia, jeżeli w terminie
30 dni od dnia zwolnienia ze służby osoba podlegająca kwalifikacji wojskowej
zgłosiła się do tego pracodawcy w celu podjęcia pracy. Niezachowanie tego
terminu powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, chyba że nastąpiło ono z przyczyn
usprawiedliwiających nieobecność w pracy.
2. Jeżeli pracownik uzyskał podczas odbywania służby zastępczej inne lub
wyższe niż posiadane uprzednio kwalifikacje zawodowe, pracodawca może, na
jego wniosek, zatrudnić go na stanowisku, które odpowiada nabytym
kwalifikacjom.
Rozdział 7
Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Art. 38–48. (pominięte)
Art. 49. Do spraw o skierowanie do służby zastępczej wszczętych przed
dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych ostateczną decyzją albo
prawomocnym orzeczeniem sądu stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 50. Umowy o wykonywanie pracy przez poborowych, zawarte w trybie
art. 191 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku
2017-06-12
©Telksinoe s. 21/21
obrony Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowują ważność do czasu ich wygaśnięcia.
Art. 51. Pracodawcy, którzy uzyskali pozytywną decyzję na podstawie
art. 189 ust. 5 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku
obrony Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy, są ujęci w wykazie, o którym mowa w art. 7
ust. 5, przez okres 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Art. 52. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.
2017-06-12
Do góry