Ustawy w postaci jednolitej
Wyszukiwarka ustaw
W przeglądarce naciśnij Ctrl+F, by wyszukać w ustawie.
2016 Pozycja 299
©Telksinoe s. 1/49
Opracowano na podstawie: t.j.
Dz. U. z 2016 r.
poz. 299, 615, 1948.
U S T A W A
z dnia 16 listopada 2000 r.
o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu 1)
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1. Ustawa określa zasady oraz tryb przeciwdziałania praniu pieniędzy,
przeciwdziałania finansowaniu terroryzmu, stosowania szczególnych środków
ograniczających przeciwko osobom, grupom i podmiotom oraz obowiązki
podmiotów uczestniczących w obrocie finansowym w zakresie gromadzenia
i przekazywania informacji.
Art. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) instytucji obowiązanej – rozumie się przez to:
a) oddziały instytucji kredytowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia
1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 128, z późn. zm.2)),
b) instytucje finansowe mające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, oddziały instytucji finansowych niemających siedziby na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe,
c) banki krajowe, oddziały banków zagranicznych, w rozumieniu ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe,
1)
Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw
Wspólnot Europejskich:
1) dyrektywy 91/308/EWG z dnia 10 czerwca 1991 r. w sprawie uniemożliwienia korzystania
z systemu finansowego w celu prania pieniędzy (Dz. Urz. WE L 166 z 28.06.1991);
2) dyrektywy 2001/97/WE z dnia 4 grudnia 2001 r. zmieniającej dyrektywę 91/308/EWG
w sprawie uniemożliwienia korzystania z systemu finansowego w celu prania pieniędzy –
Deklaracja Komisji (Dz. Urz. WE L 344 z 18.12.2001).
Dane dotyczące ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie
– z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej – dotyczą
ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej – wydanie specjalne.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 559,
978, 1166, 1223, 1260, 1311, 1348, 1357, 1513, 1634, 1830, 1844, 1854, 1864 i 2281.
2017-02-22
©Telksinoe s. 2/49
d) Narodowy Bank Polski – w zakresie, w jakim prowadzi rachunki
bankowe dla osób prawnych, sprzedaż monet, banknotów i numizmatów
przeznaczonych na cele kolekcjonerskie oraz na inne cele, skup złota
i wymianę zniszczonych środków płatniczych na podstawie ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U.
z 2013 r. poz. 908 i 1036 oraz z 2015 r. poz. 855 i 1513),
e) krajowe instytucje pieniądza elektronicznego, oddziały unijnych
instytucji pieniądza elektronicznego, oddziały zagranicznych instytucji
pieniądza elektronicznego, agentów rozliczeniowych, krajowe instytucje
płatnicze, biura usług płatniczych, oddziały unijnych instytucji
płatniczych oraz działających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
agentów tych podmiotów w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia
2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. z 2014 r. poz. 873 i 1916 oraz z
2015 r. poz. 1764, 1830 i 1893),
f) firmy inwestycyjne, banki powiernicze, w rozumieniu ustawy z dnia
29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2014 r.
poz. 94, z późn. zm.3)),
g) zagraniczne osoby prawne prowadzące na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej działalność maklerską oraz towarowe domy maklerskie
w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach
towarowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 197, z późn. zm.4)) oraz spółki
handlowe, o których mowa w art. 50a tej ustawy,
h) Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A. – w zakresie, w jakim
prowadzi rachunki papierów wartościowych lub rachunki zbiorcze,
i) podmioty prowadzące działalność w zakresie gier losowych, zakładów
wzajemnych i gier na automatach,
j) zakłady ubezpieczeń w zakresie ubezpieczeń na życie, w tym
ubezpieczycieli krajowych, główne oddziały ubezpieczycieli z państwa
niebędącego członkiem Unii Europejskiej, oddziały ubezpieczycieli
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2014 r. poz. 586,
z 2015 r. poz. 73, 978, 1045, 1223, 1260, 1348, 1505, 1513, 1634, 1844 i 1890 oraz z 2016 r.
poz. 65.
4)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 478,
1223, 1260, 1505 i 1618 oraz z 2016 r. poz. 178.
2017-02-22
©Telksinoe s. 3/49
z państwa członkowskiego Unii Europejskiej, pośredników
ubezpieczeniowych w zakresie ubezpieczeń na życie, chyba że za ich
działania odpowiedzialność ponosi ubezpieczyciel,
k) fundusze inwestycyjne, alternatywne spółki inwestycyjne, towarzystwa
funduszy inwestycyjnych i zarządzających ASI w rozumieniu ustawy
z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu
alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz. U. z 2014 r. poz. 157,
z późn. zm.5)),
l) spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe oraz Krajową
Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową,
m) operatorów pocztowych w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada
2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529 oraz z 2015 r. poz. 1830),
n) notariuszy – w zakresie czynności notarialnych dotyczących obrotu
wartościami majątkowymi, adwokatów wykonujących zawód, radców
prawnych wykonujących zawód poza stosunkiem pracy w urzędach
obsługujących organy administracji rządowej i jednostkach samorządu
terytorialnego, prawników zagranicznych świadczących pomoc prawną
poza stosunkiem pracy, biegłych rewidentów wykonujących zawód,
doradców podatkowych wykonujących zawód,
o) podmioty prowadzące działalność w zakresie usługowego prowadzenia
ksiąg rachunkowych,
p) podmioty prowadzące działalność w zakresie wymiany walut,
q) przedsiębiorców prowadzących: domy aukcyjne, antykwariaty,
działalność factoringową, działalność w zakresie obrotu metalami lub
kamieniami szlachetnymi i półszlachetnymi, sprzedaży komisowej lub
pośrednictwa w obrocie nieruchomościami,
r) fundacje,
s) stowarzyszenia posiadające osobowość prawną, utworzone na podstawie
ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U.
z 2015 r. poz. 1393 i 1923) oraz przyjmujące płatności w gotówce
5)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 73,
978, 1260, 1357, 1634 i 1844 oraz z 2016 r. poz. 615.
2017-02-22
©Telksinoe s. 4/49
o wartości równej lub przekraczającej równowartość 15 000 euro,
również w drodze więcej niż jednej operacji,
t) przedsiębiorców w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r.
o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584,
z późn. zm.6)), przyjmujących płatności za towary w gotówce o wartości
równej lub przekraczającej równowartość 15 000 euro, również gdy
należność za określony towar jest dokonywana w drodze więcej niż
jednej operacji,
u) (uchylona)
v) spółkę prowadzącą giełdę i spółkę prowadzącą rynek pozagiełdowy –
w zakresie prowadzenia platformy aukcyjnej, o której mowa w art. 3
pkt 10a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami
finansowymi;
1a) beneficjencie rzeczywistym – rozumie się przez to:
a) osobę fizyczną lub osoby fizyczne, które są właścicielami osoby prawnej
lub sprawują kontrolę nad klientem albo mają wpływ na osobę fizyczną,
w imieniu której przeprowadzana jest transakcja lub prowadzona jest
działalność,
b) osobę fizyczną lub osoby fizyczne, które są udziałowcami lub
akcjonariuszami lub posiadają prawo głosu na zgromadzeniu
wspólników w wysokości powyżej 25% w tej osobie prawnej, w tym za
pomocą pakietów akcji na okaziciela, z wyjątkiem spółek, których
papiery wartościowe są w obrocie zorganizowanym, podlegających lub
stosujących przepisy prawa Unii Europejskiej w zakresie ujawniania
informacji, a także podmiotów świadczących usługi finansowe na
terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej albo państwa
równoważnego – w przypadku osób prawnych,
c) osobę fizyczną lub osoby fizyczne, które sprawują kontrolę nad co
najmniej 25% majątku – w przypadku podmiotów, którym powierzono
administrowanie wartościami majątkowymi oraz rozdzielanie takich
wartości, z wyjątkiem podmiotów wykonujących czynności, o których
6)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 699,
875, 978, 1197, 1268, 1272, 1618, 1649, 1688, 1712, 1844 i 1893 oraz z 2016 r. poz. 65.
2017-02-22
©Telksinoe s. 5/49
mowa w art. 69 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie
instrumentami finansowymi;
1b) podmiocie świadczącym usługi finansowe – rozumie się przez to instytucję
obowiązaną lub inną instytucję, która posiada siedzibę poza terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej oraz prowadzi we własnym imieniu i na własny
rachunek, na podstawie zezwolenia właściwego państwowego organu nadzoru
nad takim podmiotem, działalność polegającą na:
a) przyjmowaniu depozytów lub innych wartości majątkowych
powierzonych pod tytułem zwrotnym,
b) udzielaniu kredytów,
c) zawieraniu umów leasingu finansowego,
d) udzielaniu gwarancji i poręczeń,
e) obrocie na własny rachunek lub na rachunek klienta instrumentami rynku
pieniężnego, dewizami, opcjami i terminowymi umowami na
instrumenty finansowe typu futures,
f) uczestniczeniu w emisji instrumentów finansowych i świadczeniu usług
związanych z taką emisją,
g) doradztwie dla przedsiębiorców w zakresie struktury kapitałowej,
strategii przemysłowej oraz doradztwie dotyczącym łączenia się oraz
nabywania przedsiębiorstw,
h) pośrednictwie na rynku pieniężnym,
i) zarządzaniu portfelem lub doradztwie inwestycyjnym,
j) przechowywaniu instrumentów finansowych lub administrowaniu nimi,
k) udostępnianiu skrytek sejfowych;
1c) banku fikcyjnym – rozumie się przez to podmiot świadczący usługi finansowe
lub prowadzący równoważną działalność, utworzony na terytorium państwa,
w którym nie posiada siedziby, w taki sposób, aby występowało rzeczywiste
zarządzanie nim i kierowanie oraz który to podmiot nie jest stowarzyszony
z grupą finansową działającą w sposób prawnie uregulowany;
1d) stosunkach gospodarczych – rozumie się przez to relacje instytucji
obowiązanych z klientem związane z działalnością gospodarczą,
w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności
2017-02-22
©Telksinoe s. 6/49
gospodarczej, które w chwili ich nawiązywania rokują długotrwałą
współpracę;
1e) przeprowadzaniu transakcji – rozumie się przez to wykonanie zlecenia lub
dyspozycji klienta przez instytucję obowiązaną;
1f) osobach zajmujących eksponowane stanowiska polityczne – rozumie się przez
to osoby fizyczne:
a) szefów państw, szefów rządów, ministrów, wiceministrów lub zastępców
ministrów, członków parlamentu, sędziów sądów najwyższych,
trybunałów konstytucyjnych oraz innych organów sądowych, których
orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu, z wyjątkiem trybów
nadzwyczajnych, członków trybunałów obrachunkowych, członków
zarządów banków centralnych, ambasadorów, chargés d’affairs oraz
wyższych oficerów sił zbrojnych, członków organów zarządzających lub
nadzorczych przedsiębiorstw państwowych – którzy sprawują lub
sprawowali te funkcje publiczne w okresie roku od dnia zaprzestania
spełniania przesłanek określonych w tych przepisach,
b) małżonków osób, o których mowa w lit. a, lub osoby pozostające z nimi
we wspólnym pożyciu, rodziców i dzieci osób, o których mowa w lit. a,
małżonków tych rodziców i dzieci lub osoby pozostające z nimi we
wspólnym pożyciu,
c) które pozostają lub pozostawały z osobami, o których mowa w lit. a,
w ścisłej współpracy zawodowej lub gospodarczej lub są
współwłaścicielami podmiotów prawa, a także jedynymi uprawnionymi
do majątku podmiotów prawa, jeżeli zostały one założone na rzecz tych
osób
– mające miejsce zamieszkania poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) transakcji – rozumie się przez to dokonywane we własnym, jak i w cudzym
imieniu, na własny, jak i na cudzy rachunek:
a) wpłaty i wypłaty w formie gotówkowej lub bezgotówkowej, w tym
przekazy pieniężne w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia
nr 1781/2006, zlecone zarówno na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
jak i poza nim,
b) kupno i sprzedaż wartości dewizowych,
2017-02-22
©Telksinoe s. 7/49
c) przeniesienie własności lub posiadania wartości majątkowych, w tym
oddanie w komis lub pod zastaw takich wartości, oraz przeniesienie
wartości majątkowych pomiędzy rachunkami należącymi do tego
samego klienta,
d) zamianę wierzytelności na akcje lub udziały;
3) wartościach majątkowych – rozumie się przez to środki płatnicze, instrumenty
finansowe w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie
instrumentami finansowymi, a także inne papiery wartościowe lub wartości
dewizowe, prawa majątkowe, rzeczy ruchome oraz nieruchomości;
4) rachunku – rozumie się przez to rachunek bankowy, rachunek prowadzony
w instytucji finansowej, rachunek prowadzony w instytucji kredytowej,
rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, rachunek
płatniczy prowadzony przez inny upoważniony podmiot, rachunek papierów
wartościowych i rachunek zbiorczy oraz służący do ich obsługi rachunek
pieniężny w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie
instrumentami finansowymi, a także rejestr uczestników funduszu i ewidencję
uczestników funduszu inwestycyjnego;
5) wstrzymaniu transakcji – rozumie się przez to czasowe ograniczenie
dysponowania i korzystania z wartości majątkowych, polegające na
uniemożliwieniu przeprowadzenia określonej transakcji przez instytucję
obowiązaną;
6) blokadzie rachunku – rozumie się przez to czasowe uniemożliwienie
dysponowania i korzystania ze wszystkich wartości majątkowych
zgromadzonych na rachunku, w tym również przez instytucję obowiązaną;
w przypadku rachunku zbiorczego blokada może dotyczyć części wartości
majątkowych znajdujących się na takim rachunku;
6a) zamrażaniu – rozumie się przez to zapobieganie przenoszeniu, zmianie,
wykorzystaniu wartości majątkowych lub przeprowadzaniu transakcji
w jakikolwiek sposób, który może spowodować zmianę ich wielkości,
wartości, miejsca, własności, posiadania, charakteru, przeznaczenia lub
jakąkolwiek inną zmianę, która może umożliwić korzystanie z wartości
majątkowych;
7) (uchylony)
2017-02-22
©Telksinoe s. 8/49
8) jednostkach współpracujących – rozumie się przez to organy administracji
rządowej i samorządu terytorialnego oraz inne państwowe jednostki
organizacyjne, a także Narodowy Bank Polski, Komisję Nadzoru
Finansowego i Najwyższą Izbę Kontroli;
9) praniu pieniędzy – rozumie się przez to zamierzone postępowanie polegające
na:
a) zamianie lub przekazaniu wartości majątkowych pochodzących
z działalności o charakterze przestępczym lub z udziału w takiej
działalności, w celu ukrycia lub zatajenia bezprawnego pochodzenia tych
wartości majątkowych albo udzieleniu pomocy osobie, która bierze
udział w takiej działalności w celu uniknięcia przez nią prawnych
konsekwencji tych działań,
b) ukryciu lub zatajeniu prawdziwego charakteru wartości majątkowych lub
praw związanych z nimi, ich źródła, miejsca przechowywania,
rozporządzania, faktu ich przemieszczania, ze świadomością, że wartości
te pochodzą z działalności o charakterze przestępczym lub udziału
w takiej działalności,
c) nabyciu, objęciu w posiadanie albo używaniu wartości majątkowych
pochodzących z działalności o charakterze przestępczym lub udziału
w takiej działalności,
d) współdziałaniu, usiłowaniu popełnienia, pomocnictwie lub podżeganiu
w przypadkach zachowań określonych w lit. a–c
– również jeżeli działania, w ramach których uzyskano wartości majątkowe,
były prowadzone na terytorium innego państwa niż Rzeczpospolita Polska;
10) finansowaniu terroryzmu – rozumie się przez to czyn określony w art. 165a
ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. poz. 553, z późn.
zm.7));
7)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r. poz. 840, z 1999 r. poz. 729
i 931, z 2000 r. poz. 548, 1027 i 1216, z 2001 r. poz. 1071, z 2003 r. poz. 1061, 1142, 1750, 1935
i 2255, z 2004 r. poz. 219, 626, 889 i 2426, z 2005 r. poz. 732, 757, 1109, 1363, 1479 i 1493, z
2006 r. poz. 1409, 1592 i 1648, z 2007 r. poz. 589, 850, 859 i 1378, z 2008 r. poz. 560, 782,
1056, 1080 i 1344, z 2009 r. poz. 504, 533, 1317, 1323, 1474, 1540 i 1589, z 2010 r. poz. 46,
227, 229, 625, 626, 842, 857, 1018, 1021, 1228, 1474 i 1602, z 2011 r. poz. 78, 130, 202, 245,
381, 549, 678, 767, 964, 1135, 1280, 1381 i 1431, z 2012 r. poz. 611, z 2013 r. poz. 849, 905,
1036 i 1247, z 2014 r. poz. 538 oraz z 2015 r. poz. 396, 541, 1549, 1707 i 1855.
2017-02-22
©Telksinoe s. 9/49
11) państwie równoważnym – rozumie się przez to państwo niebędące członkiem
Unii Europejskiej, w którym stosowane są przepisy dotyczące
przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, zgodne
z prawem Unii Europejskiej;
12) rozporządzeniu nr 1781/2006 – rozumie się przez to rozporządzenie (WE)
nr 1781/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 listopada 2006 r.
w sprawie informacji o zleceniodawcach, które towarzyszą przekazom
pieniężnym (Dz. Urz. UE L 345 z 08.12.2006, str. 1).
Art. 2a. Przy ustalaniu równowartości w euro, o której mowa w ustawie,
stosuje się średni kurs Narodowego Banku Polskiego dla danej waluty,
obowiązujący w dniu dokonywania transakcji lub w dniu złożenia dyspozycji, lub
w dniu zlecenia przeprowadzenia transakcji.
Rozdział 2
Organy właściwe w sprawach przeciwdziałania praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu
Art. 3. [1. Organami administracji rządowej właściwymi w sprawach
przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, zwanymi dalej
„organami informacji finansowej”, są:
1) minister właściwy do spraw instytucji finansowych, jako naczelny organ
informacji finansowej;
2) Generalny Inspektor Informacji Finansowej, zwany dalej „Generalnym
Inspektorem”.]
Nowe brzmienie
<1. Organami administracji rządowej właściwymi w sprawach ust. 1 i 4 oraz
przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, zwanymi przepis
uchylający ust. 2 i
dalej „organami informacji finansowej”, są: 3 w art. 3 wejdą w
życie z dn.
1) minister właściwy do spraw finansów publicznych, jako naczelny organ 1.03.2017 r. (Dz.
U. z 2016 r. poz.
informacji finansowej; 1948).
2) Szef Krajowej Administracji Skarbowej, jako Generalny Inspektor
Informacji Finansowej, zwany dalej „Generalnym Inspektorem”.>
[2. Generalnego Inspektora powołuje i odwołuje na wniosek ministra
właściwego do spraw instytucji finansowych Prezes Rady Ministrów.
2017-02-22
©Telksinoe s. 10/49
3. Generalny Inspektor jest podsekretarzem stanu w Ministerstwie
Finansów.]
[4. Generalny Inspektor wykonuje swoje zadania przy pomocy jednostki
organizacyjnej wyodrębnionej w tym celu w strukturze Ministerstwa Finansów.]
<4. Generalny Inspektor wykonuje swoje zadania przy pomocy jednostki
organizacyjnej Krajowej Administracji Skarbowej wyodrębnionej w tym celu
w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów
publicznych.>
5. Przepisy ust. 1 nie naruszają przepisów ustawy z dnia 24 maja 2002 r.
o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2015 r.
poz. 1929 i 2023 oraz z 2016 r. poz. 147) określających zadania Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu.
Art. 4. 1. Do zadań Generalnego Inspektora należy uzyskiwanie,
gromadzenie, przetwarzanie i analizowanie informacji w trybie określonym
w ustawie oraz podejmowanie działań w celu przeciwdziałania praniu pieniędzy
oraz finansowaniu terroryzmu, a w szczególności:
1) badanie przebiegu transakcji, co do których Generalny Inspektor powziął
uzasadnione podejrzenia;
2) przeprowadzanie procedury wstrzymania transakcji lub blokady rachunku;
3) rozstrzyganie w przedmiocie zwolnienia zamrożenia wartości majątkowych;
4) udostępnianie i żądanie przekazania informacji o transakcjach;
5) przekazywanie uprawnionym organom dokumentów uzasadniających
podejrzenie popełnienia przestępstwa;
6) inicjowanie i podejmowanie innych działań w celu przeciwdziałania praniu
pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, w tym szkolenie pracowników
instytucji obowiązanych w zakresie zadań nałożonych na te instytucje;
7) sprawowanie kontroli przestrzegania przepisów dotyczących
przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu;
8) współpraca z zagranicznymi instytucjami i międzynarodowymi
organizacjami zajmującymi się przeciwdziałaniem praniu pieniędzy lub
finansowaniu terroryzmu;
9) nakładanie kar pieniężnych, o których mowa w ustawie.
2017-02-22
©Telksinoe s. 11/49
2. Zadania organu, o którym mowa w art. 15 ust. 2 i 3 rozporządzenia
nr 1781/2006, wykonuje Generalny Inspektor.
Art. 4a. 1. Generalny Inspektor przedstawia Prezesowi Rady Ministrów
roczne sprawozdanie ze swojej działalności w ciągu 3 miesięcy od zakończenia
roku, za który składane jest sprawozdanie.
2. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, zawiera w szczególności liczbę
zgłoszonych przez instytucje obowiązane transakcji, opis działań podjętych
w odpowiedzi na te zgłoszenia oraz liczbę spraw, w których przeprowadzono
postępowanie, liczbę osób, którym przedstawiono zarzut popełnienia przestępstw,
o których mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, i osób nieprawomocnie
i prawomocnie skazanych za przestępstwa, o których mowa w art. 165a lub art. 299
Kodeksu karnego, oraz określenie wartości majątkowych, w stosunku do których
dokonano zamrożenia, blokady i wstrzymania transakcji lub orzeczono zajęcie,
zabezpieczenie majątkowe lub przepadek.
3. Minister Sprawiedliwości przekazuje Generalnemu Inspektorowi
informacje o liczbie postępowań karnych, liczbie osób, w stosunku do których
wszczęto postępowanie, i osób nieprawomocnie i prawomocnie skazanych za
przestępstwa, o których mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, oraz
o wartościach majątkowych, w stosunku do których dokonano zamrożenia,
blokady i wstrzymania transakcji lub orzeczono zajęcie, zabezpieczenie majątkowe
lub przepadek – w terminie 2 miesięcy od zakończenia roku, za który
przekazywane są informacje.
[4. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, po przekazaniu Prezesowi Rady
Ministrów minister właściwy do spraw instytucji finansowych udostępnia na stronie
Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Finansów.]
Nowe brzmienie
<4. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, po przekazaniu Prezesowi ust. 4 w art. 4a
oraz ust. 2 i 3 w
Rady Ministrów minister właściwy do spraw finansów publicznych udostępnia art. 4b wejdą w
na stronie Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra życie z dn.
1.03.2017 r. (Dz.
właściwego do spraw finansów publicznych.> U. z 2016 r. poz.
1948).
Art. 4b. 1. Generalny Inspektor podlega wyłączeniu od wykonywania zadań,
o których mowa w art. 18 i 18a oraz art. 21 ust. 1, jeżeli istnieje okoliczność tego
rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności.
2017-02-22
©Telksinoe s. 12/49
[2. Wyłączenie następuje na wniosek Generalnego Inspektora złożony
w formie pisemnej ministrowi właściwemu do spraw instytucji finansowych.]
<2. Wyłączenie następuje na wniosek Generalnego Inspektora złożony
w formie pisemnej ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych.>
[3. W razie wyłączenia Generalnego Inspektora, jego zadania wykonuje
minister właściwy do spraw instytucji finansowych.]
<3. W razie wyłączenia Generalnego Inspektora, jego zadania wykonuje
minister właściwy do spraw finansów publicznych.>
Art. 5. [1. Minister właściwy do spraw wewnętrznych oraz Szef Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
instytucji finansowych, mogą delegować pracowników lub funkcjonariuszy
jednostek i organów im podległych lub przez nich nadzorowanych do pracy
w jednostce, o której mowa w art. 3 ust. 4.]
<1. Minister właściwy do spraw wewnętrznych oraz Szef Agencji Nowe brzmienie
ust. 1 w art. 5
Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w porozumieniu z ministrem właściwym do wejdzie w życie z
dn. 1.03.2017 r.
spraw finansów publicznych, mogą delegować pracowników lub
(Dz. U. z 2016 r.
funkcjonariuszy jednostek i organów im podległych lub przez nich poz. 1948).
nadzorowanych do pracy w jednostce, o której mowa w art. 3 ust. 4.>
2. Szczegółowe warunki i tryb delegowania funkcjonariuszy jednostek
i organów podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez
niego nadzorowanych regulują odrębne przepisy.
[3. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw instytucji finansowych może wyznaczyć żołnierzy zawodowych do pełnienia
służby w jednostce, o której mowa w art. 3 ust. 4.]
<3. Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym Nowe brzmienie
ust. 3 i 5 w art. 5
do spraw finansów publicznych może wyznaczyć żołnierzy zawodowych do wejdzie w życie z
dn. 1.03.2017 r.
pełnienia służby w jednostce, o której mowa w art. 3 ust. 4.>
(Dz. U. z 2016 r.
4. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy poz. 1948).
tryb i warunki oddelegowania funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, w tym dane, jakie powinien zawierać wniosek, z którym Generalny
Inspektor występuje o oddelegowanie funkcjonariusza, z uwzględnieniem
stanowiska przeznaczonego dla oddelegowanego, zakresu wykonywanych na tym
stanowisku zadań i obowiązków oraz proponowanego uposażenia, dane, jakie
2017-02-22
©Telksinoe s. 13/49
powinien zawierać rozkaz personalny o oddelegowaniu, z uwzględnieniem
warunków i czasu trwania oddelegowania, a także rodzaje przysługujących
oddelegowanemu funkcjonariuszowi uprawnień i świadczeń oraz zasady
wypłacania uposażenia i innych należności pieniężnych, z uwzględnieniem
podziału na uposażenia i należności wypłacane przez jednostkę organizacyjną
Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz jednostkę organizacyjną, do której
funkcjonariusz został oddelegowany.
[5. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowy tryb i warunki oddelegowania pracowników jednostek i organów mu
podległych, w tym dane, jakie powinien zawierać wniosek, z którym Generalny
Inspektor występuje o oddelegowanie, z uwzględnieniem stanowiska
przeznaczonego dla oddelegowanego, zakresu wykonywanych na tym stanowisku
zadań i obowiązków oraz proponowanego uposażenia, a także rodzaje
przysługujących oddelegowanemu uprawnień i świadczeń oraz zasady wypłacania
uposażenia i innych należności pieniężnych, z uwzględnieniem podziału na
uposażenia i należności wypłacane przez jednostkę delegującą oraz jednostkę
organizacyjną, do której pracownik został oddelegowany.]
<5. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określi, w drodze
rozporządzenia, szczegółowy tryb i warunki oddelegowania pracowników
jednostek i organów mu podległych, w tym dane, jakie powinien zawierać
wniosek, z którym Generalny Inspektor występuje o oddelegowanie,
z uwzględnieniem stanowiska przeznaczonego dla oddelegowanego, zakresu
wykonywanych na tym stanowisku zadań i obowiązków oraz proponowanego
uposażenia, a także rodzaje przysługujących oddelegowanemu uprawnień
i świadczeń oraz zasady wypłacania uposażenia i innych należności
pieniężnych, z uwzględnieniem podziału na uposażenia i należności wypłacane
przez jednostkę delegującą oraz jednostkę organizacyjną, do której pracownik
został oddelegowany.>
6. Szczegółowe zasady i tryb postępowania przy wyznaczaniu żołnierzy
zawodowych do pełnienia służby w jednostce, o której mowa w art. 3 ust. 4, a także
szczegółowe zasady przyznawania uposażenia oraz innych świadczeń
2017-02-22
©Telksinoe s. 14/49
przysługujących w czasie pełnienia służby w tej jednostce określa ustawa z dnia
11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r.
poz. 1414, z późn. zm.8)).
Art. 6. (uchylony)
Art. 7. 1. W przypadku prowadzenia postępowania kontrolnego w zakresie
i na zasadach określonych w przepisach o Najwyższej Izbie Kontroli, Generalny
Inspektor udostępnia kontrolerom informacje uzyskane w wyniku realizacji zadań,
o których mowa w art. 4, na podstawie odrębnego upoważnienia Prezesa
Najwyższej Izby Kontroli.
2. W przypadku kontroli Najwyższej Izby Kontroli stosuje się art. 34.
Rozdział 3
Obowiązki instytucji obowiązanych
Art. 8. 1. Instytucja obowiązana przeprowadzająca transakcję, której
równowartość przekracza 15 000 euro, ma obowiązek zarejestrować taką
transakcję również w przypadku, gdy jest ona przeprowadzana za pomocą więcej
niż jednej operacji, których okoliczności wskazują, że są one ze sobą powiązane
i zostały podzielone na operacje o mniejszej wartości z zamiarem uniknięcia
obowiązku rejestracji.
1a. W przypadku podmiotu prowadzącego kasyno gry w rozumieniu
przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U.
z 2015 r. poz. 612, 1201, 1639, 1830 i 1916) obowiązek, o którym mowa w ust. 1,
dotyczy zakupu lub sprzedaży żetonów o wartości stanowiącej co najmniej
równowartość 1000 euro.
1b. Do transakcji określonych w ust. 1a stosuje się odpowiednio przepisy
dotyczące transakcji, o których mowa w ust. 1.
1c. (uchylony)
1d. (uchylony)
1e. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy:
8)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2014 r. poz. 1822,
z 2015 r. poz. 1066, 1217, 1268 i 1830 oraz z 2016 r. poz. 178.
2017-02-22
©Telksinoe s. 15/49
1) przelewu z rachunku na rachunek lokaty terminowej, które należą do tego
samego klienta w tej samej instytucji obowiązanej;
2) przelewu na rachunek z rachunku lokaty terminowej, które należą do tego
samego klienta w tej samej instytucji obowiązanej;
3) przelewów przychodzących, z wyjątkiem przelewów przychodzących
z zagranicy;
4) transakcji związanych z gospodarką własną instytucji obowiązanych;
5) transakcji zawieranych na rynku międzybankowym;
6) przypadków określonych w art. 9d ust. 1;
7) banków zrzeszających banki spółdzielcze, o ile transakcja została
zarejestrowana w zrzeszonym banku spółdzielczym;
8) transakcji tymczasowego przewłaszczenia na zabezpieczenie wartości
majątkowych, wykonanej na czas trwania umowy przewłaszczenia
z instytucją obowiązaną.
2. (uchylony)
3. Instytucja obowiązana przeprowadzająca transakcję, której okoliczności
wskazują, że może ona mieć związek z praniem pieniędzy lub finansowaniem
terroryzmu, ma obowiązek zarejestrować taką transakcję, bez względu na jej
wartość i charakter.
3a. W przypadku gdy instytucja obowiązana nie przyjmuje dyspozycji lub
zlecenia do przeprowadzenia transakcji, obowiązek, o którym mowa w ust. 3,
stosuje się także, gdy instytucja ta wie lub przy zachowaniu należytej staranności
powinna wiedzieć o takiej transakcji w związku z wykonaniem umowy z klientem.
3b. Instytucje obowiązane będące adwokatami, radcami prawnymi oraz
prawnikami zagranicznymi obowiązek, o którym mowa w ust. 3, wykonują, jeżeli
uczestniczą w transakcjach w związku ze świadczeniem klientowi pomocy
w planowaniu lub przeprowadzaniu transakcji dotyczących:
1) kupna i sprzedaży nieruchomości lub przedsiębiorstw;
2) zarządzania pieniędzmi, papierami wartościowymi lub innymi wartościami
majątkowymi;
3) otwierania rachunków lub zarządzania nimi;
4) organizacji wpłat i dopłat na kapitał zakładowy i akcyjny, organizacji wkładu
do tworzenia lub prowadzenia działalności spółek lub zarządzania nimi;
2017-02-22
©Telksinoe s. 16/49
5) tworzenia, działalności przedsiębiorców w innej formie organizacyjnej,
a także zarządzania nimi.
4. Rejestr transakcji, o których mowa w ust. 1 i 3, jest przechowywany przez
okres 5 lat, licząc od pierwszego dnia roku następującego po roku, w którym
transakcje zostały zarejestrowane. W przypadku likwidacji, połączenia, podziału
oraz przekształcenia instytucji obowiązanej, do przechowywania rejestrów
i dokumentacji stosuje się odpowiednio przepisy art. 76 ustawy z dnia 29 września
1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r. poz. 330, z późn. zm.9)).
4a. Informacje o transakcjach przeprowadzanych przez instytucje obowiązane
oraz dokumenty dotyczące transakcji są przechowywane przez okres 5 lat, licząc
od pierwszego dnia roku następującego po roku, w którym dokonano ostatniego
zapisu związanego z transakcją.
4b. Przepisy ust. 4 i 4a stosuje się odpowiednio do informacji
zarejestrowanych na podstawie ust. 3a i 3b.
5. Obowiązek rejestracji transakcji, o których mowa w ust. 1, nie dotyczy
przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie pośrednictwa w obrocie
nieruchomościami, instytucji pieniądza elektronicznego, oddziałów zagranicznych
instytucji pieniądza elektronicznego, agentów rozliczeniowych, adwokatów,
radców prawnych i prawników zagranicznych oraz biegłych rewidentów
i doradców podatkowych.
Art. 8a. 1. Instytucje obowiązane prowadzą bieżącą analizę
przeprowadzanych transakcji. Wyniki analiz powinny być dokumentowane
w formie papierowej lub elektronicznej.
2. Wyniki analiz przechowywane są przez okres 5 lat, licząc od pierwszego
dnia roku następującego po roku, w którym zostały przeprowadzone. W przypadku
likwidacji, połączenia, podziału oraz przekształcenia instytucji obowiązanej do
przechowywania dokumentacji stosuje się odpowiednio przepisy art. 76 ustawy
z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.
Art. 8b. 1. Instytucje obowiązane stosują wobec swoich klientów środki
bezpieczeństwa finansowego. Zakres stosowania jest określany na podstawie oceny
9)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r. poz. 613,
z 2014 r. poz. 768 i 1100 oraz z 2015 r. poz. 4, 978, 1045, 1166, 1333, 1844 i 1893.
2017-02-22
©Telksinoe s. 17/49
ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, zwanej dalej „oceną ryzyka”,
dokonanej w wyniku analizy, z uwzględnieniem w szczególności rodzaju klienta,
stosunków gospodarczych, produktów lub transakcji.
2. Środki bezpieczeństwa finansowego nie są stosowane przez:
1) Narodowy Bank Polski.
2) (uchylony)
3. Środki bezpieczeństwa finansowego, o których mowa w ust. 1, polegają na:
1) identyfikacji klienta i weryfikacji jego tożsamości na podstawie dokumentów
lub informacji publicznie dostępnych;
2) podejmowaniu czynności, z zachowaniem należytej staranności, w celu
identyfikacji beneficjenta rzeczywistego i stosowaniu uzależnionych od
oceny ryzyka odpowiednich środków weryfikacji jego tożsamości w celu
uzyskania przez instytucję obowiązaną danych dotyczących tożsamości
beneficjenta rzeczywistego, w tym ustalaniu struktury własności i zależności
klienta;
3) uzyskiwaniu informacji dotyczących celu i zamierzonego przez klienta
charakteru stosunków gospodarczych;
4) bieżącym monitorowaniu stosunków gospodarczych z klientem, w tym
badaniu przeprowadzanych transakcji w celu zapewnienia, że
przeprowadzane transakcje są zgodne z wiedzą instytucji obowiązanej
o kliencie i profilu jego działalności oraz z ryzykiem, a także, w miarę
możliwości, badaniu źródła pochodzenia wartości majątkowych oraz
bieżącym aktualizowaniu posiadanych dokumentów i informacji.
4. Środki bezpieczeństwa finansowego są stosowane w szczególności:
1) przy zawieraniu umowy z klientem;
2) przy przeprowadzaniu transakcji z klientem, z którym instytucja obowiązana
nie zawarła uprzednio umowy, której równowartość przekracza 15 000 euro,
bez względu na to czy transakcja jest przeprowadzana jako pojedyncza
operacja czy kilka operacji, których okoliczności wskazują, że są one ze sobą
powiązane;
3) gdy istnieje podejrzenie prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu bez
względu na wartość transakcji, formę organizacyjną oraz rodzaj klienta;
2017-02-22
©Telksinoe s. 18/49
4) gdy zachodzi wątpliwość czy otrzymane wcześniej dane, o których mowa
w art. 9 są prawdziwe lub pełne.
5. W przypadku gdy instytucja obowiązana nie może wykonać obowiązków,
o których mowa w ust. 3 pkt 1–3, nie przeprowadza transakcji, nie podpisuje
umowy z klientem lub rozwiązuje zawarte umowy oraz przekazuje Generalnemu
Inspektorowi, według ustalonego wzoru, w uzasadnionych przypadkach
z uwzględnieniem ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu,
informacje o danym kliencie wraz z posiadanymi informacjami o planowanej przez
niego transakcji.
6. Instytucje obowiązane, na żądanie organów informacji finansowej
i organów, o których mowa w art. 21 ust. 3, wykazują środki bezpieczeństwa
finansowego zastosowane przez nie w związku z ryzykiem prania pieniędzy
i finansowania terroryzmu.
Art. 9. 1. Identyfikacja, o której mowa w art. 8b ust. 3 pkt 1, obejmuje:
1) w przypadku osób fizycznych i ich przedstawicieli – ustalenie i zapisanie cech
dokumentu stwierdzającego na podstawie odrębnych przepisów tożsamość
osoby, a także imienia, nazwiska, obywatelstwa oraz adresu osoby
dokonującej transakcji, a ponadto numeru PESEL lub daty urodzenia
w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL, lub numeru dokumentu
stwierdzającego tożsamość cudzoziemca, lub kodu kraju w przypadku
przedstawienia paszportu;
2) w przypadku osób prawnych – zapisanie aktualnych danych z wyciągu
z rejestru sądowego lub innego dokumentu, wskazującego nazwę (firmę),
formę organizacyjną osoby prawnej, siedzibę i jej adres, numer identyfikacji
podatkowej, a także imienia, nazwiska i numeru PESEL lub daty urodzenia
w przypadku osoby nieposiadającej numeru PESEL, osoby reprezentującej tę
osobę prawną;
3) w przypadku jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej –
zapisanie aktualnych danych z dokumentu wskazującego nazwę, formę
organizacyjną, siedzibę i jej adres, numer identyfikacji podatkowej, a także
imienia, nazwiska i numeru PESEL lub daty urodzenia w przypadku osoby
nieposiadającej numeru PESEL, osoby reprezentującej tę jednostkę.
2017-02-22
©Telksinoe s. 19/49
2. Identyfikacja, o której mowa w art. 8b ust. 3 pkt 1, dotyczy także stron
transakcji niebędących klientami i obejmuje ustalenie i zapisanie ich nazwy (firmy)
lub imienia i nazwiska oraz adresu, w zakresie, w jakim dane te instytucja
obowiązana może ustalić przy zachowaniu należytej staranności.
3. Identyfikacja, o której mowa w art. 8b ust. 3 pkt 2, obejmuje ustalenie
i zapisanie imienia, nazwiska i adresu oraz dodatkowo innych danych
identyfikacyjnych, o których mowa w ust. 1 pkt 1, w zakresie, w jakim instytucja
obowiązana może je ustalić.
Art. 9a. 1. Weryfikacja, o której mowa w art. 8b ust. 3 pkt 1 i 2, polega na
sprawdzeniu i potwierdzeniu danych, o których mowa w art. 9 ust. 1 i 3, i następuje
przed zawarciem umowy z klientem lub przed przeprowadzeniem transakcji.
2. Weryfikacja, o której mowa w art. 8b ust. 3 pkt 1 i 2, może być zakończona
po nawiązaniu stosunków gospodarczych, jedynie jeżeli jest to konieczne dla
zapewnienia dalszego prowadzenia działalności gospodarczej oraz gdy występuje
niewielkie ryzyko prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu ustalone na
podstawie przeprowadzonej analizy.
3. W przypadku działalności ubezpieczeniowej, w zakresie ubezpieczeń na
życie, weryfikacja tożsamości uposażonego lub uprawnionego z tytułu polisy może
nastąpić w chwili wypłaty lub przed jej dokonaniem albo w chwili gdy uposażony
lub uprawniony zamierza wykonać prawa wynikające z umowy ubezpieczenia.
Art. 9b. 1. W uzasadnionych przypadkach możliwe jest otwarcie rachunku
bez dopełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 8b ust. 1–4.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, dokonanie transakcji za
pośrednictwem rachunku jest możliwe z chwilą zawarcia umowy o prowadzenie
takiego rachunku.
Art. 9c. W przypadku podmiotu prowadzącego kasyno gry lub salon gry
bingo pieniężne, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r.
o grach hazardowych, środki, o których mowa w art. 8b ust. 3 pkt 1, stosuje się przy
wejściu klienta do kasyna gry oraz salonu gry bingo pieniężne, niezależnie od
wartości żetonów lub kartonów zakupionych do gry.
2017-02-22
©Telksinoe s. 20/49
Art. 9d. 1. Instytucje obowiązane, przy uwzględnieniu ryzyka prania
pieniędzy lub finansowania terroryzmu, mogą odstąpić od stosowania przepisów
art. 8b ust. 3 pkt 1–3:
1) gdy klient jest podmiotem świadczącym usługi finansowe, mającym siedzibę
na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej albo państwa
równoważnego;
2) w stosunku do:
a) organów administracji rządowej, organów samorządu terytorialnego oraz
organów egzekucyjnych,
b) umów ubezpieczenia na życie, w przypadku gdy składka roczna nie
przekracza równowartości 1000 euro lub składka jednorazowa nie
przekracza równowartości 2500 euro,
c) polis ubezpieczeniowych występujących w powiązaniu
z ubezpieczeniem emerytalnym, o ile warunki ubezpieczenia nie
zawierają klauzuli o odpłatnym zrzeczeniu się przez ubezpieczonego
praw wynikających z polisy oraz o ile polisy te nie mogą być użyte jako
zabezpieczenie kredytu lub pożyczki,
d) pieniądza elektronicznego, w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia
2011 r. o usługach płatniczych, pod warunkiem że:
– maksymalna kwota wartości pieniężnej przechowywanej na
instrumencie płatniczym nie przekracza równowartości w walucie
polskiej kwoty 250 euro i nie jest możliwe ponowne zasilenie tego
instrumentu wartością pieniężną,
– maksymalna kwota transferu pieniądza elektronicznego nie
przekracza równowartości w walucie polskiej kwoty 2500 euro
rocznie, chyba że kwota wykupu pieniądza elektronicznego stanowi
co najmniej równowartość w walucie polskiej kwoty 1000 euro
w danym roku kalendarzowym,
e) transakcji, gdy dostawca usług płatniczych odbiorcy jest w stanie za
pomocą indywidualnego numeru referencyjnego monitorować wstecz,
do zleceniodawcy, przekaz pieniężny pochodzący od osoby prawnej,
jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej lub osoby
2017-02-22
©Telksinoe s. 21/49
fizycznej, która zawarła z odbiorcą umowę na dostawę towarów i usług,
także gdy kwota transakcji nie przekracza równowartości 1000 euro.
2. W przypadku gdy klient jest spółką, której papiery wartościowe są
dopuszczone do publicznego obrotu na rynku regulowanym w co najmniej jednym
państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w państwie równoważnym,
instytucje obowiązane, przy uwzględnieniu ryzyka prania pieniędzy lub
finansowania terroryzmu, mogą ograniczyć stosowanie środków bezpieczeństwa
finansowego do przypadków i środków określonych w art. 8b ust. 3 pkt 1 i ust. 4
pkt 1 i 3.
3. W przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a i b instytucje
obowiązane gromadzą informacje w celu ustalenia, czy klient spełnia warunki
określone w tych przepisach.
4. Do gromadzenia informacji, o których mowa w ust. 3, art. 9k stosuje się
odpowiednio.
[5. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych może określić,
w drodze rozporządzenia, inne niż wskazane w ust. 1 i 2 kategorie podmiotów lub
rodzaje działalności, z którymi jest związane niewielkie ryzyko prania pieniędzy lub
finansowania terroryzmu, w stosunku do których możliwe jest niestosowanie
przepisów art. 8b ust. 3 pkt 2–4 i ust. 4 pkt 2 i 4 – z uwzględnieniem prawidłowości
wykonania środków bezpieczeństwa finansowego przez instytucje obowiązane.]
<5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, Nowe brzmienie
ust. 5 i 6 w art. 9d
w drodze rozporządzenia, inne niż wskazane w ust. 1 i 2 kategorie podmiotów wejdzie w życie z
dn. 1.03.2017 r.
lub rodzaje działalności, z którymi jest związane niewielkie ryzyko prania
(Dz. U. z 2016 r.
pieniędzy lub finansowania terroryzmu, w stosunku do których możliwe jest poz. 1948).
niestosowanie przepisów art. 8b ust. 3 pkt 2–4 i ust. 4 pkt 2 i4–
z uwzględnieniem prawidłowości wykonania środków bezpieczeństwa
finansowego przez instytucje obowiązane.>
[6. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze
rozporządzenia, listę państw równoważnych, uwzględniając konieczność
zapewnienia prawidłowości wykonania środków bezpieczeństwa finansowego
przez instytucje obowiązane oraz oceny w zakresie spełniania przez dane państwo
standardów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu
terroryzmu, dokonywane przez organizacje międzynarodowe.]
2017-02-22
©Telksinoe s. 22/49
<6. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze
rozporządzenia, listę państw równoważnych, uwzględniając konieczność
zapewnienia prawidłowości wykonania środków bezpieczeństwa finansowego
przez instytucje obowiązane oraz oceny w zakresie spełniania przez dane
państwo standardów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz
finansowaniu terroryzmu, dokonywane przez organizacje międzynarodowe.>
Art. 9e. 1. Instytucje obowiązane stosują, na podstawie analizy ryzyka,
wzmożone środki bezpieczeństwa finansowego wobec klienta w przypadkach,
które mogą wiązać się z wyższym ryzykiem prania pieniędzy lub finansowania
terroryzmu, a w szczególności w przypadkach określonych w ust. 2–5.
2. W przypadku gdy klient nie jest obecny, dla celów identyfikacji instytucje
obowiązane stosują, w celu zmniejszenia ryzyka, co najmniej jeden
z następujących środków:
1) ustalenie tożsamości klienta na podstawie dodatkowych dokumentów lub
informacji;
2) dodatkową weryfikację autentyczności przedstawionych dokumentów lub
poświadczenie ich zgodności z oryginałem przez notariusza, organ
administracji rządowej, organ samorządu terytorialnego lub podmiot
świadczący usługi finansowe;
3) ustalenie, że pierwsza transakcja została przeprowadzona za pośrednictwem
rachunku klienta w podmiocie świadczącym usługi finansowe.
3. W zakresie transgranicznych stosunków z instytucjami będącymi
korespondentami z państw innych niż państwa członkowskie Unii Europejskiej
oraz państwa równoważne, instytucje obowiązane będące podmiotami
świadczącymi usługi finansowe:
1) gromadzą informacje pozwalające na ustalenie zakresu działalności oraz czy
podmiot świadczący usługi finansowe podlega nadzorowi państwowemu;
2) oceniają środki stosowane przez podmiot świadczący usługi finansowe
będący korespondentem w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz
finansowaniu terroryzmu;
3) sporządzają dokumentację określającą zakres odpowiedzialności każdego
podmiotu świadczącego usługi finansowe;
2017-02-22
©Telksinoe s. 23/49
4) ustalają – w odniesieniu do kont przejściowych, że podmiot świadczący usługi
finansowe będący korespondentem przeprowadził weryfikację tożsamości
i podjął odpowiednie działania w ramach procedur zachowania środków
bezpieczeństwa finansowego w stosunku do klientów mających bezpośredni
dostęp do rachunków bankowych korespondenta oraz że ma możliwość
udostępnienia na żądanie korespondenta danych dotyczących zachowania
środków bezpieczeństwa finansowego wobec klienta;
5) nawiązują współpracę po uprzednim uzyskaniu zgody zarządu lub
wyznaczonego członka zarządu lub osoby wyznaczonej przez zarząd lub
osoby wyznaczonej zgodnie z art. 10b ust. 1.
4. W odniesieniu do osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne,
instytucje obowiązane:
1) wprowadzają procedury oparte na ocenie ryzyka w celu ustalenia, czy klient
jest osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne;
2) stosują środki odpowiednie do określonego przez instytucję obowiązaną
ryzyka w celu ustalenia źródła pochodzenia wprowadzanych do obrotu
wartości majątkowych;
3) prowadzą stałą kontrolę przeprowadzanych transakcji;
4) zawierają umowę z klientem po uprzednim uzyskaniu zgody zarządu,
wskazanego członka zarządu lub osoby wyznaczonej przez zarząd lub
odpowiedzialnej za działalność instytucji obowiązanej.
5. Instytucje obowiązane mogą przyjmować oświadczenia na piśmie, czy
dany klient jest osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne, pod rygorem
odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym.
Art. 9f. 1. Instytucja obowiązana, będąca podmiotem świadczącym usługi
finansowe, nie nawiązuje i nie utrzymuje współpracy w ramach bankowości
korespondencyjnej z bankiem fikcyjnym.
2. Instytucje obowiązane nie nawiązują i nie utrzymują współpracy w ramach
bankowości korespondencyjnej z instytucją obowiązaną, będącą podmiotem
świadczącym usługi finansowe, który zawiera umowy o prowadzenie rachunków
z bankiem fikcyjnym.
2017-02-22
©Telksinoe s. 24/49
Art. 9g. Instytucje obowiązane stosują odpowiednie środki bezpieczeństwa
finansowego w celu przeciwdziałania praniu pieniędzy lub finansowaniu
terroryzmu, które może wynikać z produktów lub transakcji pozwalających na
zachowanie anonimowości.
Art. 9h. Instytucje obowiązane mogą korzystać z usług innych podmiotów
w zakresie wykonania obowiązków określonych w art. 8b ust. 3 pkt 1–3.
Odpowiedzialność za ich wykonanie ponosi instytucja obowiązana.
Art. 9i. 1. Instytucja obowiązana przeprowadzająca transakcję na podstawie
zlecenia lub dyspozycji przyjętej lub otrzymanej przez podmiot świadczący usługi
finansowe, mający siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii
Europejskiej lub państwa równoważnego, może uznać obowiązki, o których mowa
w art. 8b ust. 3 pkt 1–3, za wykonane pod warunkiem zapewnienia przekazania na
każde żądanie instytucji obowiązanej kopii dokumentów lub informacji
potwierdzających zastosowanie środków bezpieczeństwa finansowego.
2. Instytucja obowiązana przyjmująca zlecenie lub dyspozycję udostępnia
niezwłocznie, na żądanie instytucji przeprowadzającej transakcję, kopie
dokumentów i informacje, o których mowa w ust. 1.
3. Instytucja obowiązana nie stosuje przepisu ust. 1, w przypadkach gdy
środki bezpieczeństwa finansowego zostały wykonane przez podmiot świadczący
usługi finansowe, związane z transferem środków pieniężnych.
4. Do udostępniania informacji, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się
przepisów ograniczających udostępnianie danych objętych tajemnicą prawnie
chronioną, wynikających z właściwych przepisów ze względu na rodzaj
prowadzonej przez instytucję obowiązaną działalności.
Art. 9j. 1. Instytucje obowiązane posiadające oddziały i filie na terytorium
państw niebędących państwami członkowskimi Unii Europejskiej stosują w tych
oddziałach i filiach środki bezpieczeństwa finansowego określone w ustawie.
2. W przypadku braku możliwości wykonania obowiązku określonego
w ust. 1, instytucje obowiązane dokonują wszelkich czynności w celu skutecznego
przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, przewidzianych
w przepisach prawa państw, o których mowa w ust. 1.
2017-02-22
©Telksinoe s. 25/49
3. Instytucje obowiązane informują oddziały i filie, o których mowa w ust. 1,
o wprowadzonych wewnętrznych procedurach w zakresie przeciwdziałania praniu
pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
Art. 9k. Informacje uzyskane w wyniku stosowania środków, o których
mowa w art. 8b i 9e, są przechowywane przez okres 5 lat, licząc od pierwszego dnia
roku następującego po roku, w którym przeprowadzono transakcję z klientem.
W przypadku likwidacji, połączenia, podziału lub przekształcenia instytucji
obowiązanej, do przechowywania dokumentacji stosuje się przepisy art. 76 ustawy
z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.
Art. 10. (uchylony)
Art. 10a. 1. Instytucje obowiązane wprowadzają w formie pisemnej
wewnętrzną procedurę w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz
finansowaniu terroryzmu.
2. Wewnętrzna procedura, o której mowa w ust. 1, powinna w szczególności
zawierać określenie sposobu wykonania środków bezpieczeństwa finansowego,
rejestracji transakcji, sposobu analizy i oceny ryzyka, przekazywania informacji
o transakcjach Generalnemu Inspektorowi, procedury wstrzymania transakcji,
blokady rachunku i zamrożenia wartości majątkowych, sposób przyjmowania
oświadczeń, o których mowa w art. 9e ust. 5, o ile są przyjmowane, oraz sposób
przechowywania informacji.
3. Przy dokonywaniu analizy w celu określenia wysokości ryzyka instytucja
obowiązana powinna uwzględnić w szczególności następujące kryteria:
1) ekonomiczne – polegające na ocenie transakcji klienta pod względem celu
prowadzonej przez niego działalności gospodarczej;
2) geograficzne – polegające na dokonywaniu transakcji nieuzasadnionych
charakterem działalności gospodarczej zawieranych z podmiotami z państw,
w których występuje wysokie zagrożenie prania pieniędzy i finansowania
terroryzmu;
3) przedmiotowe – polegające na prowadzeniu przez klienta działalności
gospodarczej wysokiego ryzyka z punktu widzenia podatności na pranie
pieniędzy i finansowanie terroryzmu;
2017-02-22
©Telksinoe s. 26/49
4) behawioralne – polegające na nietypowym, w danej sytuacji, zachowaniu
klienta.
4. Instytucje obowiązane zapewniają udział pracowników, wykonujących
obowiązki związane z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniu
terroryzmu w instytucji obowiązanej, w programach szkoleniowych dotyczących
tych obowiązków.
Art. 10b. 1. Instytucje obowiązane wyznaczają osoby odpowiedzialne za
wykonanie obowiązków określonych w ustawie. W przypadku instytucji
obowiązanych będących kapitałowymi spółkami handlowymi, bankami
spółdzielczymi lub państwowymi, osobą odpowiedzialną za wykonanie
obowiązków określonych w ustawie jest członek zarządu wyznaczony przez
zarząd, a w odniesieniu do oddziałów banków zagranicznych lub instytucji
kredytowych taką osobą jest dyrektor oddziału.
2. W przypadku instytucji obowiązanych wykonujących działalność
jednoosobowo, osobą odpowiedzialną jest osoba wykonująca tę działalność.
3. Do instytucji obowiązanych wykonujących działalność jednoosobowo
przepis art. 10a ust. 4 stosuje się odpowiednio.
Art. 10c. 1. Przepisów rozporządzenia nr 1781/2006 nie stosuje się
w przypadku, gdy dostawca usług płatniczych odbiorcy jest w stanie przy pomocy
indywidualnego numeru referencyjnego monitorować wstecz, do zleceniodawcy,
przekaz pieniężny pochodzący od osoby prawnej, jednostki organizacyjnej
nieposiadającej osobowości prawnej lub osoby fizycznej, która zawarła z odbiorcą
umowę na dostawę towarów i usług, także gdy kwota transakcji nie przekracza
równowartości 1000 euro.
2. Przepisu art. 5 rozporządzenia nr 1781/2006 nie stosuje się do dostawców
usług płatniczych posiadających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
w stosunku do przekazów pieniężnych na rzecz organizacji niedziałających w celu
osiągnięcia zysku, prowadzących działalność charytatywną, religijną, kulturalną,
edukacyjną, społeczną, naukową, jeżeli przekaz pieniężny nie przekracza
równowartości 150 euro i odbywa się wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
2017-02-22
©Telksinoe s. 27/49
Art. 10d. Do instytucji obowiązanych będących adwokatami, radcami
prawnymi lub prawnikami zagranicznymi przepisy art. 8a, art. 8b ust. 3 pkt 2–4,
art. 9e ust. 1–3, art. 9f–9j, art. 10a ust. 1–3, art. 10b ust. 1 i art. 10c nie mają
zastosowania.
Rozdział 4
Zasady przekazywania informacji Generalnemu Inspektorowi
Art. 11. 1. Instytucje obowiązane przekazują Generalnemu Inspektorowi
informacje o transakcjach zarejestrowanych zgodnie z art. 8 ust. 1 i 3. Przekazanie
to polega na przesłaniu lub dostarczeniu danych z rejestru transakcji, o którym
mowa w art. 8 ust. 4, także z wykorzystaniem informatycznych nośników danych.
2. (uchylony)
3. Informacje o transakcjach, o których mowa w art. 8 ust. 1, mogą być
przekazywane Generalnemu Inspektorowi za pośrednictwem izb gospodarczych
zrzeszających instytucje obowiązane i banków zrzeszających banki spółdzielcze.
4. Informacje o transakcjach, o których mowa w art. 8, mogą być
przekazywane Generalnemu Inspektorowi za pośrednictwem właściwego
miejscowo organu samorządu zawodowego notariuszy, adwokatów, radców
prawnych i prawników zagranicznych, o ile krajowy organ tego samorządu
podejmie uchwałę określającą szczegółowe zasady i tryb przekazywania takich
informacji Generalnemu Inspektorowi. Krajowy organ samorządu przekazuje
Generalnemu Inspektorowi wykaz osób odpowiedzialnych za przekazywanie
takich informacji.
5. Obowiązek informowania o transakcjach objętych przepisami ustawy nie
dotyczy przypadku, gdy adwokaci, radcowie prawni i prawnicy zagraniczni, biegli
rewidenci oraz doradcy podatkowi reprezentują klienta na podstawie
pełnomocnictwa procesowego w związku z toczącym się postępowaniem albo
udzielają porady służącej temu postępowaniu.
Art. 12. 1. Informacje o transakcjach zarejestrowanych zgodnie z art. 8 ust. 1
i 3 powinny zawierać w szczególności następujące dane:
1) datę przeprowadzenia transakcji;
2) dane identyfikacyjne stron transakcji, o których mowa w art. 9 ust. 1 i 2;
3) kwotę, walutę i rodzaj transakcji;
2017-02-22
©Telksinoe s. 28/49
4) numery rachunków, które zostały wykorzystane do przeprowadzenia
transakcji, w przypadku transakcji z udziałem takich rachunków;
5) (uchylony)
6) (uchylony)
7) uzasadnienie oraz miejsce, datę i sposób złożenia dyspozycji w przypadku
przekazywania informacji o transakcji, o których mowa w art. 8 ust. 3.
2. Informacje o transakcjach zarejestrowanych zgodnie z art. 8 ust. 1 i 3,
zawierające dane określone w ust. 1, przekazuje się do Generalnego Inspektora:
1) w terminie 14 dni po upływie każdego miesiąca kalendarzowego –
w przypadku transakcji, o których mowa w art. 8 ust. 1;
2) niezwłocznie – w przypadku transakcji, o których mowa w art. 8 ust. 3.
3. Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się, w odniesieniu do danych
identyfikacyjnych strony transakcji niebędącej klientem, w przypadku transakcji
przeprowadzanych na rynku regulowanym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia
29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
Art. 12a. W przypadku transakcji, o której mowa w art. 8 ust. 3, instytucja
obowiązana przekazuje dodatkowe dane o stronach transakcji, będące w jej
posiadaniu, w tym informacje o ich rachunkach osobistych oraz związanych
z prowadzoną działalnością gospodarczą, niewykorzystanych w przedmiotowej
transakcji.
Art. 13. [Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu Nowe brzmienie
wprowadzenia do
z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii wyliczenia w art.
13 wejdzie w
Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego oraz Prezesa Narodowego życie z dn.
Banku Polskiego, określi, w drodze rozporządzenia:] U. z 2016 r. poz.
spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do 1948).
spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii Przewodniczącego Komisji
Nadzoru Finansowego oraz Prezesa Narodowego Banku Polskiego, określi,
w drodze rozporządzenia:>
1) wzór rejestru, o którym mowa w art. 8 ust. 4, sposób jego prowadzenia oraz
tryb dostarczania danych z rejestru Generalnemu Inspektorowi;
2017-02-22
©Telksinoe s. 29/49
2) tryb przekazywania Generalnemu Inspektorowi informacji o transakcjach,
o których mowa w art. 8 ust. 1 i 3, przy wykorzystaniu informatycznych
nośników danych;
3) wzór formularza i sposób przekazywania informacji, o których mowa
w art. 8b ust. 5.
Art. 13a. 1. Instytucja obowiązana udostępnia niezwłocznie informacje
dotyczące transakcji objętych przepisami ustawy na pisemne żądanie Generalnego
Inspektora. Udostępnienie polega w szczególności na przekazaniu informacji
o stronach transakcji, zawartości dokumentów, w tym dotyczących sald i obrotów
na rachunku, przekazaniu ich potwierdzonych kopii lub udostępnieniu
odpowiednich dokumentów do wglądu upoważnionym pracownikom jednostki,
o której mowa w art. 3 ust. 4, w celu sporządzenia notatek bądź kopii.
2. Informacje, o których mowa w ust. 1, są przekazywane Generalnemu
Inspektorowi nieodpłatnie.
3. Generalny Inspektor może żądać przekazania informacji, o których mowa
w ust. 1, w formie elektronicznej.
Art. 14. 1. (uchylony)
2. Prokuratura, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralne Biuro
Antykorupcyjne oraz jednostki podległe ministrowi właściwemu do spraw
wewnętrznych i przez niego nadzorowane informują niezwłocznie, w granicach
swoich ustawowych kompetencji, Generalnego Inspektora o wszystkich
przypadkach:
1) uzyskania informacji wskazujących na podejrzenie popełnienia przestępstw,
o których mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, w formie
zestawienia zbiorczego, nie później niż do końca miesiąca następującego po
miesiącu, w którym uzyskano te informacje;
2) przedstawienia zarzutu popełnienia przestępstw, o których mowa w art. 165a
lub art. 299 Kodeksu karnego;
3) wszczęcia i zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwa, o których
mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego.
3. Informacja, o której mowa w ust. 2, powinna wskazywać w szczególności
okoliczności dotyczące popełnienia przestępstwa oraz osoby biorące w nim udział.
2017-02-22
©Telksinoe s. 30/49
4. Generalny Inspektor niezwłocznie powiadamia podmioty, o których mowa
w ust. 2, o okolicznościach wskazujących na związek między informacjami
uzyskanymi w trybie określonym w tym przepisie a informacjami o transakcjach,
o których mowa w art. 8 ust. 3, art. 16 ust. 1 i 1a oraz art. 17.
Art. 15. Jednostki współpracujące, w granicach swoich ustawowych
kompetencji, są obowiązane udostępniać, na wniosek Generalnego Inspektora,
informacje niezbędne do realizacji jego zadań w zakresie zapobiegania
przestępstwom, o których mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego.
Art. 15a. 1. Jednostki współpracujące, z wyłączeniem organów, o których
mowa w art. 14 ust. 2, są obowiązane, w granicach swoich ustawowych
kompetencji, współpracować z Generalnym Inspektorem w zakresie zapobiegania
przestępstwom, o których mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, przez:
1) niezwłoczne powiadamianie Generalnego Inspektora o podejrzeniu
popełnienia prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu;
2) przekazywanie potwierdzonych kopii dokumentów dotyczących transakcji, co
do których zachodzi podejrzenie, że mają one związek z popełnieniem
przestępstw, o których mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, oraz
informacji o stronach tych transakcji.
2. Jednostki współpracujące są obowiązane do opracowania instrukcji
postępowania w przypadkach, o których mowa w ust. 1.
[3. Organy kontroli skarbowej, organy podatkowe i organy celne
powiadamiają niezwłocznie Generalnego Inspektora także o wszelkich
ujawnionych w toku swojej działalności okolicznościach, mogących wskazywać na
prowadzenie działań mających na celu popełnienie przestępstwa, o którym mowa
w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego.]
<3. Organy podległe Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej Nowe brzmienie
ust. 3 w art. 15a
powiadamiają niezwłocznie Generalnego Inspektora o wszelkich ujawnionych wejdzie w życie z
dn. 1.03.2017 r.
w toku swojej działalności okolicznościach, mogących wskazywać na (Dz. U. z 2016 r.
prowadzenie działań mających na celu popełnienie przestępstwa, o którym poz. 1948).
mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego.>
4. Powiadomienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i ust. 3, powinno zawierać
w szczególności opis ujawnionych okoliczności wraz z przyczynami, dla których
2017-02-22
©Telksinoe s. 31/49
powiadamiający uznał, że mogą one wskazywać na prowadzenie działań mających
na celu popełnienie przestępstwa, o którym mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu
karnego.
[5. Organy Straży Granicznej oraz organy celne przekazują Generalnemu
Inspektorowi informacje, o których mowa w art. 5 rozporządzenia (WE)
nr 1889/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r.
w sprawie kontroli środków pieniężnych wwożonych do Wspólnoty lub wywożonych
ze Wspólnoty (Dz. Urz. UE L 309 z 25.11.2005, str. 9), oraz informacje zawarte
w zgłoszeniu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 21 ustawy
z dnia 27 lipca 2002 r. – Prawo dewizowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 826, z 2013 r. poz.
1036 oraz z 2015 r. poz. 855 i 1893). Informacje te są przekazywane odpowiednio
za pośrednictwem Komendanta Głównego Straży Granicznej lub Szefa Służby
Celnej, w terminie do 14 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym
dokonano przywozu środków pieniężnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
lub wywozu środków pieniężnych z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.]
<5. Organy Straży Granicznej oraz organy Krajowej Administracji Nowe brzmienie
ust. 5 i 6 w art.
Skarbowej przekazują Generalnemu Inspektorowi informacje, o których 15a wejdzie w
życie z dn.
mowa w art. 5 rozporządzenia (WE) nr 1889/2005 Parlamentu Europejskiego 1.03.2017 r. (Dz.
i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie kontroli środków pieniężnych U. z 2016 r. poz.
1948).
wwożonych do Wspólnoty lub wywożonych ze Wspólnoty (Dz. Urz. UE L 309
z 25.11.2005, str. 9), oraz informacje zawarte w zgłoszeniu określonym
w przepisach wydanych na podstawie art. 21 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. –
Prawo dewizowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 826, z 2013 r. poz. 1036 oraz z 2015 r.
poz. 855 i 1893). Informacje te są przekazywane w terminie do 14 dnia
miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano przywozu środków
pieniężnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub wywozu środków
pieniężnych z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organy Straży
Granicznej przekazują informacje za pośrednictwem Komendanta Głównego
Straży Granicznej.>
[6. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określi, w drodze
rozporządzenia, formę i tryb przekazywania informacji, o których mowa w ust. 5,
z uwzględnieniem konieczności sprawnego przekazywania Generalnemu
2017-02-22
©Telksinoe s. 32/49
Inspektorowi informacji zgromadzonych przez organy Straży Granicznej oraz
organy celne.]
<6. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze
rozporządzenia, formę i tryb przekazywania informacji, o których mowa
w ust. 5, z uwzględnieniem konieczności sprawnego przekazywania
Generalnemu Inspektorowi informacji zgromadzonych przez organy Straży
Granicznej oraz organy Krajowej Administracji Skarbowej.>
[Art. 15b. W uzasadnionych przypadkach Generalny Inspektor może zwrócić
się do organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej o zbadanie legalności
pochodzenia określonych wartości majątkowych. Informacja o wynikach
przeprowadzonych działań jest przekazywana Generalnemu Inspektorowi
niezwłocznie.]
Nowe brzmienie
w życie z dn.
zwrócić się do organów Krajowej Administracji Skarbowej o zbadanie 1.03.2017 r. (Dz.
legalności pochodzenia określonych wartości majątkowych. Informacja U. z 2016 r. poz.
1948).
o wynikach przeprowadzonych działań jest przekazywana Generalnemu
Inspektorowi niezwłocznie.>
Rozdział 5
Procedura wstrzymywania transakcji i blokady rachunku
Art. 16. 1. Instytucja obowiązana, która otrzymała dyspozycję lub zlecenie
przeprowadzenia transakcji, mająca przeprowadzić transakcję lub posiadająca
informacje o zamiarze przeprowadzenia transakcji, co do której zachodzi
uzasadnione podejrzenie, że może ona mieć związek z popełnieniem przestępstwa,
o którym mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, ma obowiązek
niezwłocznie zawiadomić na piśmie Generalnego Inspektora, przekazując
wszystkie posiadane dane określone w art. 12 ust. 1 oraz art. 12a wraz ze
wskazaniem przesłanek przemawiających za wstrzymaniem transakcji lub blokadą
rachunku, oraz wskazać przewidywany termin jej realizacji. Przepisu art. 11 ust. 4
nie stosuje się.
1a. W przypadku gdy instytucja dokonująca zawiadomienia zgodnie z ust. 1
nie jest instytucją mającą przeprowadzić transakcję, zawiadomienie zawiera
również wskazanie instytucji, która ma przeprowadzić transakcję.
2017-02-22
©Telksinoe s. 33/49
2. Po otrzymaniu zawiadomienia Generalny Inspektor dokonuje
niezwłocznego potwierdzenia jego przyjęcia, w formie pisemnej, podając datę
i godzinę przyjęcia zawiadomienia.
3. Zawiadomienie i potwierdzenie, o których mowa w ust. 1 i 2, może zostać
przekazane również przy użyciu informatycznych nośników danych.
4. Do czasu otrzymania żądania, o którym mowa w art. 18 ust. 1, nie dłużej
niż 24 godziny, od momentu potwierdzenia przyjęcia zawiadomienia, o którym
mowa w art. 16 ust. 2, instytucja obowiązana nie wykonuje transakcji, której
dotyczy zawiadomienie.
Art. 16a. (uchylony)
Art. 17. Jeżeli zawiadomienia, o którym mowa w art. 16 ust. 1, nie można
dokonać przed wykonaniem albo podczas wykonywania dyspozycji lub zlecenia
przeprowadzenia transakcji, instytucja obowiązana przekazuje informację
o transakcji niezwłocznie po jej przeprowadzeniu, podając przyczyny braku
wcześniejszego zawiadomienia.
Art. 18. 1. Jeżeli z zawiadomienia, o którym mowa w art. 16 ust. 1, wynika,
że transakcja, która ma zostać przeprowadzona, może mieć związek z popełnieniem
przestępstwa, o którym mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, Generalny
Inspektor może w ciągu 24 godzin od daty i godziny wskazanych w potwierdzeniu,
o którym mowa w art. 16 ust. 2, przekazać instytucji obowiązanej pisemne żądanie
wstrzymania tej transakcji lub blokady rachunku na okres nie dłuższy niż
72 godziny od daty i godziny wskazanych w tym potwierdzeniu. Równocześnie
Generalny Inspektor zawiadamia właściwego prokuratora o podejrzeniu
popełnienia przestępstwa i przekazuje mu informacje i dokumenty dotyczące
wstrzymywanej transakcji lub blokowanego rachunku.
2. Żądanie wstrzymania transakcji lub blokady rachunku może być wydane
tylko przez Generalnego Inspektora lub łącznie dwóch upoważnionych przez niego
na piśmie pracowników jednostki, o której mowa w art. 3 ust. 4.
3. Instytucja obowiązana wstrzymuje transakcję lub blokuje rachunek
niezwłocznie po otrzymaniu żądania, o którym mowa w ust. 1.
2017-02-22
©Telksinoe s. 34/49
4. Wstrzymanie transakcji lub blokada rachunku przez instytucję obowiązaną
w trybie określonym w ust. 1 i 3 nie rodzi odpowiedzialności dyscyplinarnej,
cywilnej, karnej, ani innej określonej odrębnymi przepisami.
5. Do liczenia terminów, o których mowa w ust. 1, nie wlicza się sobót,
niedziel i dni ustawowo wolnych od pracy.
Art. 18a. 1. Generalny Inspektor może przekazać instytucji obowiązanej
pisemne żądanie wstrzymania transakcji lub blokady rachunku bez uprzedniego
otrzymania od niej zawiadomienia, o którym mowa w art. 16 ust. 1, jeżeli
posiadane informacje wskazują na prowadzenie działań mających na celu pranie
pieniędzy lub finansowanie terroryzmu.
2. W przypadku określonym w ust. 1, Generalny Inspektor może żądać
wstrzymania transakcji lub blokady rachunku na okres nie dłuższy niż 72 godziny
od momentu otrzymania tego żądania przez instytucję obowiązaną.
3. Przepisy art. 18, 19 i 20 stosuje się odpowiednio.
Art. 19. 1. W przypadku otrzymania od Generalnego Inspektora
zawiadomienia, o którym mowa w art. 18 ust. 1 zdanie drugie, prokurator może
postanowieniem wstrzymać transakcję lub dokonać blokady rachunku na czas
oznaczony, nie dłuższy jednak niż 3 miesiące od otrzymania tego zawiadomienia.
2. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, określa się zakres, sposób
i termin wstrzymania transakcji lub blokady rachunku. Na postanowienie
przysługuje zażalenie do sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
3. (uchylony)
4. Wstrzymanie transakcji lub blokada rachunku upada, jeżeli przed upływem
3 miesięcy od otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w art. 18 ust. 1 zdanie
drugie, nie zostanie wydane postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym.
5. W kwestiach dotyczących wstrzymania transakcji lub blokowania
rachunku nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania
karnego.
Art. 20. W przypadku gdy rachunek został zablokowany lub transakcja
została wstrzymana z naruszeniem prawa, odpowiedzialność za wynikłą szkodę
ponosi Skarb Państwa na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.
Art. 20a. (uchylony)
2017-02-22
©Telksinoe s. 35/49
Art. 20b. Przepisy art. 19 i 20 stosuje się odpowiednio również w toku
wszczętego postępowania karnego o przestępstwo wymienione w art. 165a
Kodeksu karnego, gdy otrzymane przez prokuratora zawiadomienie
o przestępstwie pochodzi z innych źródeł.
Art. 20c. Instytucja obowiązana, na żądanie zlecającego transakcję lub
posiadacza rachunku, może poinformować go o wstrzymaniu transakcji lub
blokadzie rachunku i wskazać organ, który tego zażądał.
Rozdział 5a
Szczególne środki ograniczające przeciwko osobom, grupom i podmiotom
Art. 20d. 1. Instytucja obowiązana dokonuje zamrożenia wartości
majątkowych, z zachowaniem należytej staranności, z wyłączeniem rzeczy
ruchomych i nieruchomości, na podstawie:
1) prawa Unii Europejskiej wprowadzającego szczególne środki ograniczające
przeciwko niektórym osobom, grupom lub podmiotom oraz
2) przepisów wydanych na podstawie ust. 4.
2. Instytucja obowiązana, dokonując zamrożenia, przekazuje wszystkie
posiadane dane związane z zamrożeniem wartości majątkowych Generalnemu
Inspektorowi, w formie elektronicznej lub papierowej.
3. Do zamrażania wartości majątkowych przepis art. 20 stosuje się
odpowiednio.
[4. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw zagranicznych może określić, w drodze
rozporządzenia, listę osób, grup lub podmiotów, w stosunku do których dokonuje
się zamrożenia, o którym mowa w ust. 1, z uwzględnieniem konieczności wykonania
zobowiązań wynikających z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów
międzynarodowych lub wiążących uchwał organizacji międzynarodowych, oraz
mając na uwadze konieczność zwalczania terroryzmu i przeciwdziałania
finansowaniu terroryzmu.]
<4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu Nowe brzmienie
ust. 4 w art. 20d
z ministrem właściwym do spraw zagranicznych może określić, w drodze wejdzie w życie z
rozporządzenia, listę osób, grup lub podmiotów, w stosunku do których dn. 1.03.2017 r.
(Dz. U. z 2016 r.
dokonuje się zamrożenia, o którym mowa w ust. 1, z uwzględnieniem poz. 1948).
2017-02-22
©Telksinoe s. 36/49
konieczności wykonania zobowiązań wynikających z wiążących
Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych lub wiążących uchwał
organizacji międzynarodowych oraz mając na uwadze konieczność zwalczania
terroryzmu i przeciwdziałania finansowaniu terroryzmu.>
5. Tworzy się Międzyresortowy Komitet Bezpieczeństwa Finansowego,
zwany dalej „Komitetem”, działający przy Generalnym Inspektorze. Komitet pełni
funkcję opiniodawczą i doradczą w zakresie stosowania szczególnych środków
ograniczających przeciwko osobom, grupom i podmiotom.
6. Do zadań Komitetu należy w szczególności przedstawianie propozycji
zamieszczenia albo usunięcia z listy osób, grup lub podmiotów, określonej na
podstawie ust. 4, osób, grup lub podmiotów.
7. W skład Komitetu wchodzą przedstawiciele:
1) ministra właściwego do spraw instytucji finansowych;
2) ministra właściwego do spraw finansów publicznych;
3) ministra właściwego do spraw zagranicznych;
4) Ministra Sprawiedliwości;
5) Ministra Obrony Narodowej;
6) ministra właściwego do spraw wewnętrznych;
7) ministra właściwego do spraw gospodarki;
8) Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego;
9) Prezesa Narodowego Banku Polskiego;
10) Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego;
11) Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego;
12) Generalnego Inspektora.
8. Regulamin w sprawie trybu i zasad prac Komitetu określa Komitet.
[9. Osoby, grupy lub podmioty znajdujące się na liście określonej na
podstawie ust. 4, mogą wystąpić z umotywowanym wnioskiem do ministra
właściwego do spraw instytucji finansowych, o usunięcie ich z tej listy. Wniosek
taki podlega zaopiniowaniu na najbliższym posiedzeniu Komitetu.]
<9. Osoby, grupy lub podmioty znajdujące się na liście określonej na Nowe brzmienie
ust. 9 w art. 20d
podstawie ust. 4 mogą wystąpić z umotywowanym wnioskiem do ministra wejdzie w życie z
dn. 1.03.2017 r.
właściwego do spraw finansów publicznych o usunięcie ich z tej listy. Wniosek (Dz. U. z 2016 r.
taki podlega zaopiniowaniu na najbliższym posiedzeniu Komitetu.> poz. 1948).
2017-02-22
©Telksinoe s. 37/49
10. W przypadku zamrożenia wartości majątkowych na podstawie listy osób,
grup lub podmiotów określonej na podstawie ust. 4, Generalny Inspektor, o ile to
możliwe, przekazuje niezwłocznie informację osobie, grupie lub podmiotowi,
których wartości majątkowe zostały zamrożone. Informacja taka powinna zawierać
uzasadnienie zamrożenia środków finansowych oraz pouczenie na temat
możliwości podejmowania dalszych działań mających na celu wykreślenie z tej
listy, wniesienia odwołania lub zwolnienia zamrożenia wartości majątkowych.
Art. 20e. 1. W razie zamrożenia wartości majątkowych osoby, grupy lub
podmiotu, który:
1) nie jest wymieniony w aktach prawa Unii Europejskiej wprowadzających
szczególne środki ograniczające lub na liście osób, grup lub podmiotów,
określonej na podstawie art. 20d ust. 4, lub
2) znajduje się w trudnej sytuacji życiowej lub materialnej
– osoba, grupa lub podmiot może wystąpić z wnioskiem do Generalnego Inspektora
o zwolnienie zamrożenia wartości majątkowych.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, rozstrzyga się o całkowitym
zwolnieniu zamrożenia wartości majątkowych.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, Generalny Inspektor może,
o ile minister właściwy do spraw zagranicznych nie wniesie sprzeciwu, po
zasięgnięciu opinii Komitetu, rozstrzygnąć o całkowitym lub częściowym
zwolnieniu zamrożenia wartości majątkowych, jeżeli nie jest to sprzeczne
z wiążącymi uchwałami organizacji międzynarodowych.
4. Sprzeciw, o którym mowa w ust. 3, jest wnoszony, w drodze
postanowienia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wystąpienia Generalnego
Inspektora. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Generalny Inspektor, na
wniosek ministra właściwego do spraw zagranicznych, przedłuża termin na
wniesienie sprzeciwu do 30 dni od dnia doręczenia wystąpienia Generalnego
Inspektora.
5. W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, Generalny Inspektor
rozstrzyga w sprawie zwolnienia zamrożonych wartości majątkowych z urzędu.
6. W celu ustalenia faktów i okoliczności, o których mowa w ust. 1, jednostki
współpracujące mają obowiązek udzielenia wszelkiej pomocy, w tym przekazania
niezbędnych kopii dokumentów.
2017-02-22
©Telksinoe s. 38/49
7. Rozstrzygnięcie w sprawie zwolnienia zamrożenia następuje w drodze
decyzji wydanej przez Generalnego Inspektora.
[8. Odwołanie od decyzji Generalnego Inspektora, o której mowa w ust. 7,
przysługuje do ministra właściwego do spraw instytucji finansowych w terminie
14 dni od dnia doręczenia tej decyzji.]
<8. Odwołanie od decyzji Generalnego Inspektora, o której mowa Nowe brzmienie
ust. 8 i 10 w art.
w ust. 7, przysługuje do ministra właściwego do spraw finansów publicznych 20e wejdzie w
życie z dn.
w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji.> 1.03.2017 r. (Dz.
U. z 2016 r. poz.
9. Postępowanie toczy się według przepisów Kodeksu postępowania 1948).
administracyjnego.
[10. Od decyzji wydanej przez ministra właściwego do spraw instytucji
finansowych przysługuje skarga do sądu administracyjnego.]
<10. Od decyzji wydanej przez ministra właściwego do spraw finansów
publicznych przysługuje skarga do sądu administracyjnego.>
Rozdział 6
Kontrolowanie instytucji obowiązanych
Art. 21. 1. Kontrolę wypełniania przez instytucje obowiązane, z wyłączeniem
Narodowego Banku Polskiego, obowiązków w zakresie przeciwdziałania praniu
pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, sprawuje Generalny Inspektor.
[2. Kontrolę przeprowadzają pisemnie upoważnieni przez Generalnego
Inspektora pracownicy jednostki, o której mowa w art. 3 ust. 4, zwani dalej
„kontrolerami”, po okazaniu legitymacji służbowej kontrolera, zwanej dalej
„legitymacją kontrolera”, i pisemnego upoważnienia.]
<2. Kontrolę przeprowadzają pisemnie upoważnieni przez Generalnego Nowe brzmienie
ust. 2 w art. 21
Inspektora pracownicy jednostki, o której mowa w art. 3 ust. 4, zwani dalej wejdzie w życie z
dn. 1.03.2017 r.
„kontrolerami”, po okazaniu legitymacji służbowej, o której mowa w art. 3 (Dz. U. z 2016 r.
ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej poz. 1948).
(Dz. U. poz. 1947), i pisemnego upoważnienia.>
3. Kontrolę, o której mowa w ust. 1, realizują również w ramach
sprawowanego nadzoru lub kontroli, na zasadach i w trybie określonych
w odrębnych przepisach:
2017-02-22
©Telksinoe s. 39/49
1) Prezes Narodowego Banku Polskiego – w odniesieniu do podmiotów
prowadzących działalność kantorową;
2) Komisja Nadzoru Finansowego;
[3) właściwi naczelnicy urzędów celnych w stosunku do podmiotów Przepis
uchylający pkt 3 i
urządzających i prowadzących gry losowe, zakłady wzajemne oraz gry na nowe brzmienie
pkt 7 w ust. 3
automatach;] oraz przepis
uchylający ust. 5
4) prezesi sądów apelacyjnych – w odniesieniu do notariuszy; w art. 21 wejdą w
5) Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa; życie z dn.
1.03.2017 r. (Dz.
6) właściwi wojewodowie lub starostowie – w odniesieniu do stowarzyszeń; U. z 2016 r. poz.
1948).
[7) organy kontroli skarbowej.]
<7) naczelnicy urzędów celno-skarbowych.>
3a. Nakładanie kar pieniężnych w związku z naruszeniami stwierdzonymi
w wyniku kontroli, o której mowa w ust. 3, należy do właściwości Generalnego
Inspektora.
3b. Podmioty wymienione w ust. 3 przekazują Generalnemu Inspektorowi
plany kontroli w terminie dwóch tygodni od ich sporządzenia.
3c. Na wniosek ministra właściwego do spraw finansów publicznych,
Generalny Inspektor przeprowadza kontrolę, o której mowa w ust. 1, wobec
instytucji obowiązanej ubiegającej się o udzielenie koncesji lub zezwolenia,
o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
4. Pisemna informacja o wynikach kontroli, o której mowa w ust. 3,
w zakresie przestrzegania przepisów ustawy, jest przekazywana Generalnemu
Inspektorowi w terminie 14 dni od jej zakończenia.
4a. Generalny Inspektor może zwrócić się do podmiotów wymienionych
w ust. 3 o przekazanie potwierdzonych kopii dokumentacji zgromadzonej w toku
kontroli.
[5. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych określa, w drodze
rozporządzenia, wzór legitymacji kontrolera oraz ustala zasady jej wydawania
i wymiany.]
Art. 22. 1. Na żądanie kontrolera instytucje obowiązane są zobowiązane do
przedkładania wszelkich dokumentów i materiałów niezbędnych do
przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 21 ust. 1, z wyłączeniem
dokumentów i materiałów zawierających informacje niejawne.
2017-02-22
©Telksinoe s. 40/49
2. Instytucje obowiązane zapewniają kontrolerowi warunki do sprawnego
przeprowadzenia kontroli, w szczególności niezwłoczne przedstawianie do kontroli
żądanych dokumentów i materiałów oraz terminowe udzielanie wyjaśnień przez
pracowników jednostki.
3. Kontrolerzy mają prawo do:
1) wstępu do obiektów i pomieszczeń instytucji obowiązanej w obecności
kontrolowanego;
2) wglądu do dokumentów i innych materiałów dowodowych, objętych
zakresem kontroli oraz uzyskiwania ich potwierdzonych kopii;
3) żądania od pracowników instytucji obowiązanej ustnych i pisemnych
wyjaśnień, w zakresie prowadzonej kontroli.
4. Kontrolerzy, w związku z wykonywaniem czynności kontrolnych,
korzystają z ochrony przewidzianej w Kodeksie karnym dla funkcjonariuszy
publicznych.
Art. 23. Kontroler jest upoważniony do swobodnego poruszania się po terenie
instytucji obowiązanej bez obowiązku uzyskania przepustki oraz nie podlega
kontroli osobistej.
Art. 24. 1. Wyniki przeprowadzonej kontroli dyrektor jednostki, o której
mowa w art. 3 ust. 4, przedstawia w protokole pokontrolnym kierownikowi
instytucji obowiązanej lub upoważnionej przez niego osobie w terminie 30 dni od
dnia zakończenia kontroli.
1a. Przed przedstawieniem protokołu pokontrolnego dyrektor jednostki,
o której mowa w art. 3 ust. 4, może zwrócić się do instytucji obowiązanej
o złożenie w wyznaczonym terminie dodatkowych wyjaśnień na piśmie w zakresie
stwierdzonych podczas kontroli nieprawidłowości.
1b. Do terminu określonego w ust. 1 nie wlicza się okresu od dnia wysłania
pisma, o którym mowa w ust. 1a, do dnia otrzymania dodatkowych wyjaśnień.
2. Protokół pokontrolny zawiera ustalenia stanu faktycznego, ocenę
kontrolowanej działalności, w tym ewentualnie stwierdzone nieprawidłowości
i wskazanie osób za nie odpowiedzialnych, oraz wnioski i zalecenia pokontrolne.
2017-02-22
©Telksinoe s. 41/49
Art. 25. 1. Instytucja obowiązana ma prawo zgłoszenia do Generalnego
Inspektora umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w protokole
pokontrolnym.
2. Zastrzeżenia zgłasza się na piśmie do Generalnego Inspektora w terminie
14 dni od dnia otrzymania protokołu pokontrolnego.
3. Po rozpatrzeniu zastrzeżeń Generalny Inspektor przekazuje na piśmie swoje
stanowisko zgłaszającemu zastrzeżenia w terminie 30 dni od dnia otrzymania tych
zastrzeżeń.
4. Instytucja obowiązana przesyła do dyrektora jednostki, o której mowa
w art. 3 ust. 4, w terminie wskazanym w protokole pokontrolnym, informację
o sposobie wykonania wniosków i zaleceń pokontrolnych lub przyczynach ich
niewykonania, ze wskazaniem przewidywanego terminu ich wykonania.
5. W przypadku zgłoszenia zastrzeżeń zgodnie z ust. 1, termin, o którym
mowa w ust. 4, liczy się od dnia otrzymania stanowiska Generalnego Inspektora.
Art. 26. (uchylony)
Art. 27. Pisemną informację o wynikach kontroli, o której mowa w art. 21
ust. 1, Generalny Inspektor przekazuje:
1) organom sprawującym nadzór nad instytucjami obowiązanymi;
2) organowi powołanemu do ścigania przestępstw lub wykroczeń, w razie
uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia.
Rozdział 7
Ochrona i udostępnianie zgromadzonych danych
Art. 28. (uchylony)
Art. 29. Do ujawnienia Generalnemu Inspektorowi wszelkich informacji
w trybie i zakresie przewidzianym ustawą nie stosuje się przepisów
ograniczających udostępnianie danych objętych tajemnicą, z wyjątkiem informacji
niejawnych.
Art. 30. Wszelkie informacje uzyskane i przekazywane przez organy
informacji finansowej w trybie przewidzianym w ustawie podlegają ochronie
określonej w przepisach odrębnych ustaw regulujących zasady ich ochrony.
2017-02-22
©Telksinoe s. 42/49
Art. 30a. 1. Organy informacji finansowej, pracownicy i osoby wykonujące
czynności na rzecz jednostki, o której mowa w art. 3 ust. 4, są obowiązane
zachować w tajemnicy informacje, z którymi zapoznały się w toku wykonywanych
czynności – na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach.
2. Zachowanie tajemnicy, o której mowa w ust. 1, obowiązuje również po
ustaniu zatrudnienia w jednostce, o której mowa w art. 3 ust. 4, a także
wykonywania na jej rzecz czynności na podstawie umów prawa cywilnego.
Art. 31. 1. Jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa, o którym mowa
w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, wynika z posiadanych przez
Generalnego Inspektora informacji, ich przetworzenia lub analizy, Generalny
Inspektor zawiadamia prokuratora o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz
jednocześnie przekazuje mu materiały uzasadniające takie podejrzenie.
2. Jeżeli podstawą zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, była informacja
o transakcji, o której mowa w art. 8 ust. 3, art. 16 ust. 1 lub art. 17 przekazana przez
instytucję obowiązaną lub jednostkę współpracującą, o której mowa w art. 15a
ust. 1, Generalny Inspektor przekazuje jej informację o tym fakcie, nie później niż
w terminie 90 dni od przekazania zawiadomienia.
Art. 32. 1. Informacje zgromadzone w trybie i zakresie przewidzianym
przepisami ustawy są udostępniane przez Generalnego Inspektora sądom
i prokuratorom na potrzeby postępowania karnego, na ich pisemny wniosek.
2. W celu sprawdzenia danych zawartych w zawiadomieniu o podejrzeniu
popełnienia przestępstwa, o którym mowa w art. 165a lub art. 299 Kodeksu
karnego, prokurator może żądać od Generalnego Inspektora udostępnienia
informacji chronionych prawem, w tym objętych tajemnicą bankową lub
ubezpieczeniową, także w postępowaniu sprawdzającym prowadzonym na
podstawie art. 307 Kodeksu postępowania karnego.
3. Jeżeli Generalny Inspektor nie dysponuje informacjami wystarczającymi
do wydania przez prokuratora postanowienia w przedmiocie wszczęcia
postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo, o którym mowa
w art. 165a lub art. 299 Kodeksu karnego, żądanie, o którym mowa w ust. 2, można
skierować do instytucji obowiązanej.
2017-02-22
©Telksinoe s. 43/49
Art. 33. 1. Generalny Inspektor przekazuje, z zastrzeżeniem ust. 1a,
posiadane informacje, na pisemny i uzasadniony wniosek:
1) ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub osób przez niego
upoważnionych;
2) Szefów: Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby
Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego i Centralnego
Biura Antykorupcyjnego lub osób przez nich upoważnionych – w zakresie ich
kompetencji ustawowych.
1a. Informacje, o których mowa w art. 8 ust. 1, Generalny Inspektor
przekazuje ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz Szefom: Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu
Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego i Centralnego Biura
Antykorupcyjnego, na pisemny i uzasadniony wniosek, złożony za zgodą
Prokuratora Generalnego.
2. Informacje o transakcjach objętych przepisami ustawy, mogą być
udostępniane przez Generalnego Inspektora na pisemny i uzasadniony wniosek:
[1) Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, dyrektorów izb skarbowych Nowe brzmienie
pkt 1 i przepis
oraz dyrektorów urzędów kontroli skarbowej – wyłącznie w zakresie ich zadań uchylający pkt 1a
w ust. 2 w art. 33
ustawowych;]
wejdzie w życie z
<1) dyrektorów izb administracji skarbowej oraz naczelników urzędów dn. 1.03.2017 r.
(Dz. U. z 2016 r.
celno-skarbowych – wyłącznie w zakresie ich zadań;> poz. 1948).
[1a) Szefa Służby Celnej lub osób przez niego upoważnionych – wyłącznie
w zakresie wykonywania zadań Służby Celnej;]
2) Przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego lub osób przez niego
upoważnionych – wyłącznie w sprawach związanych z wykonywaniem
nadzoru bankowego, w sprawach związanych z wykonywaniem nadzoru nad
działalnością ubezpieczeniową oraz w stosunku do firm inwestycyjnych
i banków powierniczych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.
o obrocie instrumentami finansowymi oraz zagranicznych osób prawnych
prowadzących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność maklerską
w zakresie obrotu towarami giełdowymi, towarowych domów maklerskich
w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych,
funduszy inwestycyjnych, alternatywnych spółek inwestycyjnych,
2017-02-22
©Telksinoe s. 44/49
towarzystw funduszy inwestycyjnych, zarządzających ASI w rozumieniu
ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu
alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i Krajowego Depozytu Papierów
Wartościowych S.A. oraz w stosunku do krajowych instytucji pieniądza
elektronicznego, oddziałów unijnych instytucji pieniądza elektronicznego,
oddziałów zagranicznych instytucji pieniądza elektronicznego, agentów
rozliczeniowych, krajowych instytucji płatniczych, oddziałów unijnych
instytucji płatniczych, biur usług płatniczych oraz działających na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej agentów tych podmiotów w rozumieniu ustawy
z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych;
Przepis
[3) dyrektorów izb celnych – wyłącznie w sprawach dotyczących egzekwowania uchylający pkt 3
długu celnego oraz należności podatkowych, wynikających z wymiany w ust. 2 w art. 33
wejdzie w życie z
gospodarczej z zagranicą;] dn. 1.03.2017 r.
(Dz. U. z 2016 r.
4) (uchylony) poz. 1948).
5) (uchylony)
6) (uchylony)
7) Prezesa Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej lub osób
przez niego upoważnionych – wyłącznie w sprawach związanych
z wykonywaniem nadzoru nad działalnością spółdzielczych kas
oszczędnościowo-kredytowych;
8) (uchylony)
9) (uchylony)
10) Prezesa Najwyższej Izby Kontroli – w zakresie niezbędnym do
przeprowadzenia postępowania kontrolnego;
11) krajowego administratora, o którym mowa w art. 3 pkt 22 rozporządzenia
Komisji (UE) nr 389/2013 z dnia 2 maja 2013 r. ustanawiającego rejestr Unii
zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady,
decyzjami nr 280/2004/WE i nr 406/2009/WE Parlamentu Europejskiego
i Rady oraz uchylającego rozporządzenia Komisji (UE) nr 920/2010
i nr 1193/2011 (Dz. Urz. UE L 122 z 03.05.2013, str. 1), w zakresie swoich
kompetencji.
2017-02-22
©Telksinoe s. 45/49
3. W przypadkach określonych w ust. 1 i 2 Generalny Inspektor może
przekazywać informacje o transakcjach objętych przepisami ustawy, również
z własnej inicjatywy.
4. W zakresie informacji objętych tajemnicą bankową Generalny Inspektor
przekazuje i udostępnia informacje organom, o których mowa w ust. 2, zgodnie
z zakresem upoważnień i trybem określonym w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r.
– Prawo bankowe.
5. Informacje związane z wprowadzaniem do systemu finansowego wartości
majątkowych pochodzących z prania pieniędzy, a także z finansowaniem
terroryzmu, mogą być udostępniane przez Generalnego Inspektora zagranicznym
instytucjom, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 8, na zasadzie wzajemności,
w trybie określonym w dwustronnych porozumieniach zawartych przez
Generalnego Inspektora, także za pomocą informatycznych nośników danych.
6. Osoby, które weszły w posiadanie informacji uzyskanych w trybie
określonym w ust. 1–3, są obowiązane chronić informacje prawnie chronione, na
zasadach i w trybie określonym w odrębnych przepisach. Zachowanie tajemnicy
obowiązuje również po ustaniu stosunku pracy, wykonywania czynności na
podstawie umów prawa cywilnego lub ustaniu służby.
7. Obowiązek zachowania w tajemnicy uzyskanych na podstawie ustawy
informacji, do których nie stosuje się przepisów odrębnych ustaw regulujących
zasady ich ochrony, obejmuje również pracowników instytucji obowiązanych, izb
gospodarczych zrzeszających instytucje obowiązane, banków zrzeszających banki
spółdzielcze oraz osoby wykonujące na ich rzecz czynności na podstawie umów
prawa cywilnego. Zachowanie tajemnicy obowiązuje również po ustaniu stosunku
pracy lub zaprzestaniu wykonywania czynności na podstawie umów prawa
cywilnego.
Art. 34. Ujawnienie osobom nieuprawnionym, w tym także stronom
transakcji lub posiadaczom rachunku, faktu poinformowania Generalnego
Inspektora o transakcjach, których okoliczności wskazują, że wartości majątkowe
mogą pochodzić z prania pieniędzy albo o rachunkach podmiotów, co do których
zachodzi uzasadnione podejrzenie, że mają związek z finansowaniem terroryzmu
oraz o transakcjach dokonywanych przez te podmioty, jest zabronione.
2017-02-22
©Telksinoe s. 46/49
Rozdział 7a
Kary pieniężne
Art. 34a. Instytucja obowiązana, z wyłączeniem Narodowego Banku
Polskiego, która:
1) nie dopełnia obowiązku rejestracji transakcji, o której mowa w art. 8 ust. 1,
przekazania Generalnemu Inspektorowi dokumentów dotyczących tej
transakcji lub przechowywania przez wymagany okres rejestru tych transakcji
lub dokumentów dotyczących tej transakcji,
2) nie dopełnia obowiązku przeprowadzenia analizy ryzyka w celu zastosowania
odpowiednich środków bezpieczeństwa finansowego,
3) nie dopełnia obowiązku stosowania środków bezpieczeństwa finansowego,
4) nie dopełnia obowiązku przechowywania przez wymagany okres
udokumentowanych wyników analizy,
5) nie dopełnia obowiązku zapewnienia udziału pracowników w programie
szkoleniowym,
6) nie dopełnia obowiązku wykonania w terminie wniosku lub zalecenia
pokontrolnego,
7) nawiązuje lub utrzymuje współpracę z bankiem fikcyjnym
– podlega karze pieniężnej.
Art. 34b. 1. Instytucja obowiązana, która wbrew następującym przepisom
rozporządzenia nr 1781/2006:
1) art. 5–7, nie zapewnia, aby przekazowi pieniężnemu towarzyszyły pełne
informacje o zleceniodawcy,
2) art. 8, nie dysponuje skuteczną procedurą pozwalającą na wykrycie braku
informacji o zleceniodawcy,
3) art. 9, nie informuje Generalnego Inspektora o fakcie regularnego
zaniedbywania przekazywania wymaganych informacji o zleceniodawcy
przez dostawcę usług płatniczych odbiorcy,
4) art. 12, pośrednicząc, jako dostawca usług płatniczych, nie zachowuje
wszystkich otrzymanych informacji o zleceniodawcy, które towarzyszą
przekazom pieniężnym,
2017-02-22
©Telksinoe s. 47/49
5) art. 14, nie udziela na zapytanie Generalnego Inspektora pełnej odpowiedzi
dotyczącej informacji o zleceniodawcy towarzyszącej przekazom pieniężnym
oraz nie przekazuje Generalnemu Inspektorowi, na jego żądanie,
odpowiednich dokumentów
– podlega karze pieniężnej.
2. Tej samej karze podlega instytucja obowiązana, która, wbrew przepisowi
art. 20d ust. 1, nie zamraża wartości majątkowych osoby, grupy lub podmiotu lub
nie przekazuje Generalnemu Inspektorowi wszystkich posiadanych danych
uzasadniających zamrożenie wartości majątkowych.
Art. 34c. 1. Karę pieniężną nakłada Generalny Inspektor w drodze decyzji,
w wysokości nie większej niż 750 000 zł, a w razie naruszenia, o którym mowa
w art. 34a pkt 5 – w wysokości nie większej niż 100 000 zł.
2. Ustalając wysokość kary pieniężnej, Generalny Inspektor uwzględnia
rodzaj i zakres naruszenia, dotychczasową działalność instytucji obowiązanej oraz
jej możliwości finansowe.
3. Kara pieniężna stanowi dochód budżetu państwa.
4. W przypadku stwierdzenia, przez Generalnego Inspektora w toku kontroli,
naruszenia, o którym mowa w art. 34a, możliwe jest nałożenie tylko jednej kary
pieniężnej.
5. Postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej toczy się na podstawie
przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
[6. Od decyzji Generalnego Inspektora przysługuje odwołanie do ministra Nowe brzmienie
ust. 6 w art. 34c
właściwego do spraw instytucji finansowych w terminie 14 dni od jej doręczenia.] wejdzie w życie z
<6. Od decyzji Generalnego Inspektora przysługuje odwołanie do dn. 1.03.2017 r.
(Dz. U. z 2016 r.
ministra właściwego do spraw finansów publicznych w terminie 14 dni od jej poz. 1948).
doręczenia.>
7. Kary pieniężne podlegają egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze
pieniężnym.
2017-02-22
©Telksinoe s. 48/49
8. W sprawach nieuregulowanych do kary pieniężnej stosuje się odpowiednio
przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa
(Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.10)).
9. Informacja o nałożonej karze pieniężnej jest przekazywana instytucji
nadzorującej działalność danej instytucji obowiązanej.
Rozdział 8
Przepisy karne
Art. 35. 1. Kto, działając w imieniu lub interesie instytucji obowiązanej,
wbrew przepisom ustawy, nie dopełnia obowiązku:
1) rejestracji transakcji, przekazania Generalnemu Inspektorowi dokumentów
dotyczących tej transakcji lub przechowywania przez wymagany okres
rejestru tych transakcji lub dokumentów dotyczących tej transakcji,
2) zachowania środków bezpieczeństwa finansowego, zgodnie z procedurą,
o której mowa w art. 10a ust. 1, lub przechowywania informacji uzyskanych
w związku ze stosowaniem środków bezpieczeństwa finansowego,
3) zawiadomienia Generalnego Inspektora o transakcji, o której mowa w art. 16
ust. 1,
4) wstrzymania transakcji lub blokady rachunku,
5) wprowadzenia wewnętrznej procedury, o której mowa w art. 10a ust. 1,
6) wyznaczenia osoby odpowiedzialnej zgodnie z art. 10b ust. 1,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
2. Tej samej karze podlega, kto wbrew przepisom ustawy ujawnia osobom
nieuprawnionym, posiadaczom rachunku lub osobom, których transakcja dotyczy
informacje zgromadzone zgodnie z upoważnieniem ustawy lub wykorzystuje te
informacje w inny sposób niezgodny z przepisami ustawy.
3. Jeżeli sprawca czynu określonego w ust. 1 lub 2 działa nieumyślnie,
podlega grzywnie.
Art. 36. Kto, działając w imieniu lub interesie instytucji obowiązanej, wbrew
przepisom ustawy:
10)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r. poz. 699,
978, 1197, 1269, 1311, 1649, 1923, 1932 i 2184.
2017-02-22
©Telksinoe s. 49/49
1) odmawia przekazania Generalnemu Inspektorowi informacji lub
dokumentów,
2) przekazuje Generalnemu Inspektorowi nieprawdziwe lub zataja prawdziwe
dane dotyczące transakcji, rachunków lub osób,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 15.
Art. 37. Kto dopuszcza się czynu określonego w art. 35 ust. 1 lub 2 lub
w art. 36 wyrządzając znaczną szkodę, podlega karze pozbawienia wolności od
6 miesięcy do lat 8.
Art. 37a. 1. Kto udaremnia lub utrudnia przeprowadzenie czynności
kontrolnych, o których mowa w rozdziale 6, podlega grzywnie.
2. (uchylony)
Rozdział 9
Zmiany w przepisach obowiązujących oraz przepisy przejściowe i końcowe
Art. 38–47b. (pominięte)
Art. 48. (uchylony)
Art. 49. Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia
ogłoszenia11), z wyjątkiem:
1) art. 3–6, art. 13 oraz art. 15, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia
ogłoszenia;
2) (uchylony)
3) art. 45 pkt 3 lit. b w zakresie dotyczącym art. 106 ust. 4 i 5, który wchodzi
w życie z dniem 31 grudnia 2003 r.
11)
Ustawa została ogłoszona w dniu 22 grudnia 2000 r.
2017-02-22