Telksinoe - ustawy

©Telksinoe s. 1/19

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2017 r.

poz. 161, 476,

z 2018 r. poz. 138.

U S T A W A

z dnia 27 lipca 2001 r.

o służbie zagranicznej

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 1. Ustawa określa organizację i funkcjonowanie służby zagranicznej, a

także szczególne prawa i obowiązki osób wchodzących w jej skład.

Art. 2. 1. W skład służby zagranicznej wchodzą:

1) członkowie korpusu służby cywilnej zatrudnieni w ministerstwie

obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych;

2) niebędące członkami korpusu służby cywilnej osoby zatrudnione w służbie

zagranicznej;

3) pełnomocni przedstawiciele Rzeczypospolitej Polskiej w innym państwie lub

przy organizacji międzynarodowej;

4) członkowie służby zagranicznej przeniesieni na stanowiska w komórkach

organizacyjnych ministerstwa zapewniających obsługę zadań ministra

właściwego do spraw członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii

Europejskiej.

2. W skład służby zagranicznej nie wchodzą:

1) członkowie korpusu służby cywilnej zatrudnieni w ministerstwie, o którym

mowa w ust. 1 pkt 1, w komórkach organizacyjnych zapewniających obsługę

zadań ministra właściwego do spraw członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej

w Unii Europejskiej;

2) osoby zatrudnione w placówce zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej na

podstawie umowy o pracę zawartej zgodnie z prawem państwa

przyjmującego;

3) osoby zatrudnione w placówce zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej na

podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony – wykonywania funkcji

26.02.2018

©Telksinoe s. 2/19

na placówce przez członka rodziny – chyba że są one członkami korpusu

służby cywilnej;

4) konsul honorowy, o którym mowa w ustawie określonej w art. 4 pkt 3.

Art. 3. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do osób wchodzących w

skład służby zagranicznej, zwanych dalej „członkami służby zagranicznej”, z

wyłączeniem żołnierzy pełniących służbę w placówkach zagranicznych, stosuje się

przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2016 r.

poz. 1345, 1605, 1807, 1948 i 2260).

Art. 4. Ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) ambasadorze – oznacza to, mianowanego w trybie określonym w Konstytucji,

pełnomocnego przedstawiciela Rzeczypospolitej Polskiej w innym państwie

lub przy organizacji międzynarodowej;

2) placówce zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej, zwanej dalej „placówką

zagraniczną” ? oznacza to przedstawicielstwo dyplomatyczne, stałe

przedstawicielstwo przy organizacji międzynarodowej, konsulat generalny,

konsulat, wicekonsulat, agencję konsularną, instytut polski lub inną placówkę

podległą ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych, mającą siedzibę

poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej;

3) konsulu ? oznacza to konsula Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu ustawy

z dnia 25 czerwca 2015 r. – Prawo konsularne (Dz. U. poz. 1274 oraz z 2016

r. poz. 1579);

4) służbie cywilnej – oznacza to służbę cywilną, w rozumieniu ustawy z dnia 21

listopada 2008 r. o służbie cywilnej;

5) państwie przyjmującym – oznacza to państwo przyjmujące w rozumieniu

Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych, sporządzonej w

Wiedniu dnia 18 kwietnia 1961 r. (Dz. U. z 1965 r. poz. 232);

6) członkach rodziny – oznacza to małżonka, dzieci własne, dzieci małżonka,

przysposobione oraz inne dzieci wzięte na utrzymanie i wychowanie w

ramach rodzin zastępczych, w wieku do 18 lat bądź będące w wieku

określonym odrębnymi przepisami dotyczącymi zasiłków rodzinnych i

pielęgnacyjnych, a także osoby niepełnosprawne wymagające stałej opieki

członka służby zagranicznej.

26.02.2018

©Telksinoe s. 3/19

Rozdział 2

Organizacja i funkcjonowanie służby zagranicznej

Art. 5. 1. Służbą zagraniczną kieruje minister właściwy do spraw

zagranicznych.

2. Służba zagraniczna działa w ministerstwie obsługującym ministra

właściwego do spraw zagranicznych i w placówkach zagranicznych.

3. Z zastrzeżeniem art. 2 ust. 1 pkt 4, służba zagraniczna nie działa w

komórkach organizacyjnych ministerstwa zapewniających obsługę zadań ministra

właściwego do spraw członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej.

Art. 6. 1. W służbie zagranicznej tworzy się stanowisko dyrektora

generalnego służby zagranicznej.

2. Dyrektor generalny służby zagranicznej jest dyrektorem generalnym

urzędu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie

cywilnej, wykonującym także zadania określone w ustawie.

2a. Dyrektor generalny służby zagranicznej wykonuje zadania dyrektora

generalnego urzędu wobec członków służby zagranicznej oraz członków korpusu

służby cywilnej, o których mowa w art. 2 ust. 2 pkt 1 i 3.

3. Dyrektorem generalnym służby zagranicznej może zostać osoba

posiadająca stopień dyplomatyczny, o którym mowa w art. 8.

Art. 7. 1. Zadania służby zagranicznej wykonują:

1) personel dyplomatyczno-konsularny, który stanowią, z zastrzeżeniem ust. 2,

członkowie służby zagranicznej posiadający stopień dyplomatyczny;

2) personel pomocniczy;

3) personel obsługi.

2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach dyrektor generalny służby

zagranicznej może powierzyć obowiązki członka personelu dyplomatyczno-

konsularnego na czas określony osobie, która spełnia wymagania określone w art.

12 ust. 1 pkt 2–5, oddelegowanej lub wyznaczonej, za zgodą dyrektora generalnego

służby zagranicznej, w trybie określonym w odrębnych przepisach, do służby

zagranicznej – zatrudniając ją na podstawie umowy o pracę i nadając jej

odpowiedni stopień dyplomatyczny.

26.02.2018

©Telksinoe s. 4/19

Art. 8. 1. Ustanawia się, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 2, następujące stopnie

dyplomatyczne w służbie zagranicznej:

1) ambasador tytularny;

2) radca – minister;

3) I radca;

4) radca;

5) I sekretarz;

6) II sekretarz;

7) III sekretarz;

8) attaché.

2. Najniższym stopniem dyplomatycznym jest stopień attaché.

Art. 9. 1. Stopnie dyplomatyczne są jednocześnie stanowiskami pracy, a w

placówkach zagranicznych funkcjami, na których członek personelu

dyplomatyczno-konsularnego wykonuje czynności służbowe.

2. Zatrudnienie członka personelu dyplomatyczno-konsularnego na

stanowisku kierowniczym w służbie zagranicznej, o którym mowa w art. 27 ust. 2

pkt 1, nie powoduje zmiany posiadanego stopnia dyplomatycznego.

Art. 10. 1. Stosunek służbowy oraz wynikające z niego prawa i obowiązki

żołnierzy pełniących służbę w placówkach zagranicznych określają odrębne

przepisy.

2. Osobom wyznaczonym do wykonywania zadań Ministra Obrony

Narodowej w placówce zagranicznej nadaje się stopień dyplomatyczny:

1) attaché obrony (wojskowego, morskiego, lotniczego) albo

2) zastępcy attaché obrony (wojskowego, morskiego, lotniczego).

3. Minister właściwy do spraw zagranicznych i Minister Obrony Narodowej

określą, w drodze zarządzenia, szczególne zasady wykonywania obowiązków

służbowych przez osoby, o których mowa w ust. 1, a także organizację i

funkcjonowanie w placówkach zagranicznych ataszatów obrony, z

uwzględnieniem przepisów o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Art. 11. 1. Stopnie dyplomatyczne, z zastrzeżeniem ust. 2, nadaje dyrektor

generalny służby zagranicznej.

26.02.2018

©Telksinoe s. 5/19

2. Stopień ambasadora tytularnego, na wniosek dyrektora generalnego służby

zagranicznej, nadaje minister właściwy do spraw zagranicznych.

Art. 12. 1. Stopień dyplomatyczny można, z zastrzeżeniem ust. 2, art. 7 ust. 2

oraz art. 18 ust. 1, nadać członkowi służby zagranicznej, który:

1) odbył, z zastrzeżeniem art. 40 ust. 2, aplikację dyplomatyczno-konsularną, o

której mowa w art. 38, albo jest urzędnikiem służby cywilnej lub ukończył

Krajową Szkołę Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej Lecha Kaczyńskiego;

2) złożył egzamin dyplomatyczno-konsularny;

3) zna co najmniej dwa języki obce;

4) posiada tytuł magistra lub równorzędny;

5) wykazuje się odpowiednim stanem zdrowia psychicznego i fizycznego.

2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach członkowi służby zagranicznej

niespełniającemu wymagań określonych w ust. 1 pkt 1–4, w związku z

wykonywaniem zadań w placówce zagranicznej, można nadać stopień

dyplomatyczny na czas niezbędny do wykonywania tych zadań.

3. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:

1) rodzaje badań lekarskich, jakim podlega członek służby zagranicznej

ubiegający się o stopień dyplomatyczny,

2) rodzaje dokumentów potwierdzających spełnienie warunków, o których

mowa w ust. 1 pkt 3 i 5

– mając na względzie charakter zadań wykonywanych przez członków personelu

dyplomatyczno-konsularnego.

Art. 13. 1. Nadanie kolejnego, wyższego stopnia dyplomatycznego

członkowi personelu dyplomatyczno-konsularnego następuje stosownie do

przebiegu służby, posiadanych kwalifikacji zawodowych i oceny służbowej:

1) na wniosek lub po zasięgnięciu opinii kierującego placówką zagraniczną – w

stosunku do członka personelu dyplomatyczno-konsularnego wykonującego

zadania w placówce zagranicznej;

2) na wniosek bezpośredniego przełożonego po uzyskaniu pozytywnej oceny

służbowej – w stosunku do członków personelu dyplomatyczno-

konsularnego, innych niż wymienieni w pkt 1.

26.02.2018

©Telksinoe s. 6/19

2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach członkowi personelu

dyplomatyczno-konsularnego, który otrzymał pozytywną ocenę służbową, można

nadać wyższy stopień dyplomatyczny na czas określony, nie dłuższy niż rok, z

pominięciem kolejności nadawanych stopni i z zawieszeniem na ten czas

dotychczasowego stopnia.

Art. 14. 1. Członek personelu dyplomatyczno-konsularnego, przy otrzymaniu

po raz pierwszy stopnia dyplomatycznego, składa ślubowanie następującej treści:

„Przyrzekam i zobowiązuję się godnie reprezentować Rzeczpospolitą

Polską, dbać o jej interesy i dobre imię, rzetelnie i sumiennie wykonywać

powierzone mi obowiązki.”

2. Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw

zagranicznych i po zasięgnięciu opinii Szefa Służby Cywilnej, określi, w drodze

zarządzenia, tryb, formę i ceremoniał nadania stopnia dyplomatycznego oraz

składania ślubowania, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając historyczne tradycje

i zwyczaje dyplomatyczne.

Art. 15. 1. Przedstawicielstwem dyplomatycznym w innym państwie lub

stałym przedstawicielstwem przy organizacji międzynarodowej kieruje ambasador,

a do czasu objęcia placówki zagranicznej przez ambasadora – kierownik

przedstawicielstwa, którego wyznacza, spośród członków personelu

dyplomatyczno-konsularnego, i odwołuje minister właściwy do spraw

zagranicznych.

2. Placówką zagraniczną, inną niż wymieniona w ust. 1, kieruje kierownik

placówki zagranicznej, którego wyznacza, spośród personelu dyplomatyczno-

konsularnego, i odwołuje minister właściwy do spraw zagranicznych na wniosek

dyrektora generalnego służby zagranicznej.

Art. 16. Kierujący placówką zagraniczną:

1) jest przełożonym wszystkich członków służby zagranicznej w kierowanej

przez niego placówce zagranicznej oraz osób, o których mowa w art. 2 ust. 2;

2) odpowiada przed dyrektorem generalnym służby zagranicznej za prawidłowe

gospodarowanie mieniem, przestrzeganie dyscypliny finansów publicznych,

przestrzeganie przepisów, w szczególności przepisów prawa pracy oraz

przepisów dotyczących tajemnic ustawowo chronionych;

26.02.2018

©Telksinoes. 7/19

3) odpowiada za bezpieczeństwo placówki zagranicznej i zapewnia jej ochronę,

z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3b ustawy

z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach

porządkowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1483, z późn. zm.1)) oraz

w art. 3 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony

Państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 138).

Art. 17. 1. Ambasadora mianuje i odwołuje Prezydent Rzeczypospolitej

Polskiej na wniosek ministra właściwego do spraw zagranicznych, zaakceptowany

przez Prezesa Rady Ministrów.

2. Ambasador, z zastrzeżeniem art. 16 pkt 2, podlega służbowo ministrowi

właściwemu do spraw zagranicznych.

3. Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw

zagranicznych, określi, w drodze zarządzenia, formę i tryb wydawania poleceń

ambasadorowi, kierując się zadaniami służby zagranicznej i potrzebami polityki

państwa.

Art. 18. 1. Dyrektor generalny nawiązuje z ambasadorem, który przed

mianowaniem nie był członkiem służby zagranicznej, stosunek pracy na podstawie

powołania, na czas pełnienia funkcji ambasadora, nadając mu, z zastrzeżeniem art.

11 ust. 2, na ten czas stopień dyplomatyczny.

2. Odwołanie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ambasadora, o

którym mowa w ust. 1, jest równoznaczne z odwołaniem w rozumieniu przepisów

prawa pracy.

Art. 19. Ambasador w państwie przyjmującym, w zakresie swoich

pełnomocnictw, w szczególności:

1) reprezentuje Rzeczpospolitą Polską;

2) chroni interesy Rzeczypospolitej Polskiej oraz jej obywateli, zgodnie z

prawem międzynarodowym i prawem państwa przyjmującego;

3) uczestniczy w czynnościach przedstawicieli organów władzy publicznej w

zakresie prowadzonych przez nich negocjacji i podejmowanych działań,

zapewnia współdziałanie tych przedstawicieli, dba o zgodność ich czynności

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1948,

z 2017 r. poz. 244, 768, 1086 i 2405 oraz z 2018 r. poz. 000.

26.02.2018

©Telksinoe s. 8/19

z założeniami polskiej polityki zagranicznej, a także udziela im pomocy i

współdziała z nimi w zakresie ich zadań w stosunkach z państwem

przyjmującym;

4) działa na rzecz promocji Polski, a zwłaszcza polskiej kultury, nauki i

gospodarki;

5) udziela pomocy i współdziała w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań

przez członków służby zagranicznej oraz innych osób delegowanych do

załatwienia określonych spraw w państwie przyjmującym;

6) nadzoruje działalność wszystkich placówek zagranicznych w państwie

przyjmującym;

7) prowadzi rokowania z państwem przyjmującym;

8) popiera przyjazne stosunki między Rzecząpospolitą Polską a państwem

przyjmującym,

9) zaznajamia się z warunkami, wydarzeniami i działalnością prowadzoną przez

państwo przyjmujące i przekazuje właściwym organom władzy publicznej

Rzeczypospolitej Polskiej informacje na ten temat.

Art. 20. Ambasador przy organizacji międzynarodowej, zwanej dalej

„organizacją”, w szczególności:

1) reprezentuje Rzeczpospolitą Polską wobec organizacji;

2) utrzymuje łączność między Rzecząpospolitą Polską a organizacją;

3) prowadzi rokowania z organizacją i w ramach organizacji;

4) zaznajamia się z działalnością prowadzoną przez organizację i przekazuje

właściwym organom władzy publicznej Rzeczypospolitej Polskiej informację

na temat jej działalności;

5) zapewnia udział Rzeczypospolitej Polskiej w pracach organizacji;

6) chroni interesy Rzeczypospolitej Polskiej, jej obywateli oraz polskich osób

prawnych w stosunkach z organizacją;

7) popiera realizację celów i zasad organizacji przez współpracę z organizacją i

w ramach organizacji;

8) uczestniczy, poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz w zakresie

przedmiotu działalności organizacji, w czynnościach przedstawicieli organów

władzy publicznej w zakresie prowadzonych przez nich negocjacji i

podejmowanych działań, zapewnia współdziałanie tych przedstawicieli, dba

26.02.2018

©Telksinoe s. 9/19

o zgodność ich czynności z założeniami polskiej polityki zagranicznej, a także

udziela im pomocy i współdziała z nimi w zakresie ich zadań w stosunkach z

organizacją.

Art. 21. (uchylony)

Art. 22. (uchylony)

Art. 23. 1. Placówki zagraniczne podlegają okresowej inspekcji

wykonywanej na polecenie dyrektora generalnego służby zagranicznej.

2. (uchylony)

Rozdział 3

Prawa i obowiązki członków służby zagranicznej

Art. 24. 1. Stanowisko w służbie zagranicznej wyznacza i odwołuje ze

stanowiska dyrektor generalny służby zagranicznej.

2. Jeżeli wyznaczenie stanowiska pociąga za sobą zmianę miejsca pobytu

członka służby zagranicznej, wyznaczenie stanowiska następuje z wyprzedzeniem

nie krótszym niż 3 miesiące, chyba że na skrócenie tego okresu członek służby

zagranicznej wyraził zgodę lub jeśli za skróceniem okresu przemawiają szczególne

potrzeby służby zagranicznej.

Art. 24a. Członek służby zagranicznej może być przeniesiony na stanowisko

w komórce organizacyjnej ministerstwa zapewniającej obsługę zadań ministra

właściwego do spraw członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej.

Art. 25. Przeniesienia, o których mowa w art. 62 i 63 ustawy z dnia 21

listopada 2008 r. o służbie cywilnej, urzędnika służby cywilnej do służby

zagranicznej dokonuje dyrektor generalny urzędu w porozumieniu z dyrektorem

generalnym służby zagranicznej.

Art. 26. (uchylony)

Art. 27. 1. Wynagrodzenie członków służby zagranicznej składa się z

wynagrodzenia określonego dla członków korpusu służby cywilnej, z tym że

członkom personelu dyplomatyczno-konsularnego przysługuje dodatek służby

zagranicznej z tytułu posiadanego stopnia dyplomatycznego.

26.02.2018

©Telksinoe s. 10/19

2. Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw

zagranicznych, po zasięgnięciu opinii Szefa Służby Cywilnej, określi, w drodze

rozporządzenia:

1) stanowiska w służbie zagranicznej, w tym stanowiska kierownicze w służbie

zagranicznej, z uwzględnieniem porównywalności stanowisk pracy personelu

dyplomatyczno-konsularnego ze stanowiskami w służbie cywilnej oraz

stanowiska personelu pomocniczego i personelu obsługi – z uwzględnieniem

specyfiki zadań wykonywanych na tych stanowiskach,

2) mnożniki do ustalenia wynagrodzenia zasadniczego członków korpusu służby

zagranicznej,

3) mnożniki dodatku służby zagranicznej,

4) mnożniki dodatku z tytułu zajmowania stanowiska kierowniczego w ramach

personelu dyplomatyczno-konsularnego

– kierując się specyfiką i charakterem zadań służby zagranicznej.

Art. 28. (uchylony)

Art. 28a. 1. Na kierownicze stanowisko w urzędzie obsługującym ministra

właściwego do spraw zagranicznych, będące wyższym stanowiskiem w służbie

cywilnej, może zostać powołany członek personelu dyplomatyczno-konsularnego

lub inna osoba spełniająca wymagania określone w art. 12 ust. 1 pkt 2–5, którzy

spełniają dodatkowo wymagania określone w art. 53 ustawy z dnia 21 listopada

2008 r. o służbie cywilnej.

2. Na stanowisko zastępcy dyrektora biura w urzędzie obsługującym ministra

właściwego do spraw zagranicznych może zostać powołany także członek

personelu pomocniczego lub inna osoba spełniająca wymagania określone w art.

12 ust. 1 pkt 4 i 5, którzy spełniają dodatkowo wymagania określone w art. 53

ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej.

3. Na stanowiska dyrektorów biur do spraw budżetu i finansów,

administracyjnych i majątkowych placówek zagranicznych, a także informatyki w

urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych może zostać

powołany także członek personelu pomocniczego lub inna osoba spełniająca

wymagania określone w art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5, którzy spełniają dodatkowo

26.02.2018

©Telksinoe s. 11/19

wymagania określone w art. 53 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie

cywilnej.

Art. 28b. Obsadzanie kierowniczych stanowisk w placówkach zagranicznych

następuje w trybie określonym w art. 18 ust. 1 albo w art. 24.

Art. 28c. W przypadku umów o pracę zawieranych na czas określony w celu

wykonywania zadań w placówce zagranicznej art. 251 ustawy z dnia 26 czerwca

1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666, 2138 i 2255) nie stosuje się.

Jednakże umowa zawarta w tym celu, w tym z osobą podejmującą po raz pierwszy

pracę w służbie cywilnej, może być zawarta na czas nieprzekraczający 6 lat.

Ponowne zawarcie takiej umowy jest możliwe po upływie co najmniej 6 miesięcy

od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniej umowy o pracę zawartej w celu

wykonywania zadań w placówce zagranicznej.

Art. 29. 1. Warunki pracy w placówkach zagranicznych powinny zapewniać

prawidłowe i godne wykonywanie zadań służby zagranicznej.

2. Członek służby zagranicznej wykonujący obowiązki służbowe w placówce

zagranicznej może otrzymać, na swój pisemny wniosek, wynagrodzenie w walucie

państwa przyjmującego.

3. Członkowi służby zagranicznej wykonującemu obowiązki służbowe w

placówce zagranicznej przysługuje dodatek zagraniczny na pokrycie zwiększonych

kosztów związanych z wykonywaniem obowiązków służbowych w placówce

zagranicznej, uwzględniający poziom kosztów utrzymania w państwie

przyjmującym.

4. Członkowi służby zagranicznej wykonującemu obowiązki służbowe w

placówce zagranicznej zapewnia się:

1) nieodpłatne korzystanie z lokalu mieszkalnego odpowiedniego do sytuacji

rodzinnej członka służby zagranicznej oraz częściowy zwrot kosztów jego

eksploatacji;

2) pokrycie kosztów podróży przesiedleniowej, w tym przewozu mienia, oraz,

raz na 2 lata, podróży urlopowej do kraju członka służby zagranicznej i

członków jego rodziny, a także zwrot kosztów podróży i przewozu w

przypadkach szczególnych i losowych;

26.02.2018

©Telksinoe s. 12/19

3) zwrot uzasadnionych, udokumentowanych kosztów leczenia w państwie

przyjmującym oraz kosztów leczenia przebywających z nim stale za granicą

członków rodziny;

4)2) zwrot opłat za naukę dzieci ze względu na szczególne warunki państwa

przyjmującego, jeżeli nie mają one możliwości uczęszczania do bezpłatnej

publicznej szkoły typu podstawowego lub średniego;

5) zasiłek adaptacyjny, na pokrycie kosztów zagospodarowania się w państwie

przyjmującym;

6) ryczałt z tytułu używania do celów służbowych samochodów osobowych i

motocykli niebędących własnością pracodawcy.

5. Ambasadorowi, którego małżonek przebywa wraz z nim na placówce

zagranicznej i nie jest zatrudniony na podstawie art. 31 ust. 1, przysługuje dodatek

na pokrycie zwiększonych kosztów utrzymania rodziny.

5a. Przepis ust. 5 stosuje się do konsula, który kieruje konsulatem

generalnym, konsulatem, wicekonsulatem lub agencją konsularną.

6. Do osób niepełnosprawnych wymagających stałej opieki członka służby

zagranicznej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące dzieci członka służby

zagranicznej.

Art. 30. Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw

zagranicznych, określi, w drodze rozporządzenia:

1) wysokość i szczegółowe zasady przyznawania i wypłaty dodatku

zagranicznego,

2) rodzaje, wysokość, tryb i szczegółowe zasady przyznawania świadczeń, o

których mowa w art. 29 ust. 4 i 5

– uwzględniając funkcje dyplomatyczne lub konsularne na placówce, specyfikę

państw przyjmujących i kierując się potrzebą zachowania warunków socjalno-

bytowych porównywalnych do warunków posiadanych przez członków korpusu

dyplomatycznego lub konsularnego innych państw, a także mając na względzie

Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. Akt K 2/15 (Dz. U. poz.

476), który wszedł w życie z dniem 3 marca 2017 r., uznany za niezgodny z Konstytucją RP w

zakresie, w jakim pomija zwrot opłat za naukę dzieci, które ze względu na szczególne warunki

państwa przyjmującego nie mają możliwości uczęszczania do bezpłatnego przedszkola

publicznego, oddziału przedszkolnego przy publicznej szkole podstawowej lub korzystania z

innej formy wychowania przedszkolnego w celu realizacji obowiązkowego rocznego

przygotowania przedszkolnego.

26.02.2018

©Telksinoe s. 13/19

wypadki szczególne, takie jak związane ze zgonami lub innymi wyjątkowymi

wydarzeniami rodzinnymi.

Art. 31. 1. Jeżeli wymagają tego szczególne potrzeby służby zagranicznej,

małżonkowie oraz osoby pozostające ze sobą w stosunku pokrewieństwa lub

powinowactwa oraz w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli mogą być, za

zgodą dyrektora generalnego służby zagranicznej, zatrudnione w tej samej

placówce zagranicznej, nawet gdyby powstał między nimi stosunek podległości

służbowej.

2. Małżonek ambasadora nie może podejmować zatrudnienia poza granicami

kraju w czasie pełnienia funkcji przez współmałżonka, z zastrzeżeniem ust. 1.

3. Przepis ust. 2 stosuje się do małżonka konsula, który kieruje konsulatem

generalnym, konsulatem, wicekonsulatem lub agencją konsularną.

Art. 32. 1. Jeżeli wymagają tego potrzeby służby zagranicznej, członek

służby zagranicznej wykonuje pracę poza normalnymi godzinami pracy, a w

wyjątkowych przypadkach także w niedziele i święta, bez prawa do oddzielnego

wynagrodzenia i prawa do czasu wolnego w zamian za czas przepracowany.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do członków służby zagranicznej będących

kobietami w ciąży oraz do członków służby zagranicznej sprawujących pieczę nad

osobami wymagającymi stałej opieki lub opiekujących się dziećmi w wieku do 8

lat, chyba że na taką pracę wyrażą oni zgodę.

3. Członek służby zagranicznej ma prawo do nieprzerwanego 11 -godzinnego

odpoczynku.

Art. 33. 1. Członek służby zagranicznej wykonujący obowiązki służbowe w

placówce zagranicznej, jeżeli wymagają tego szczególne potrzeby służby

zagranicznej, obowiązany jest wykonywać polecenia kierującego placówką

niezwiązane z pełnioną funkcją.

2. Członek służby zagranicznej wykonujący obowiązki służbowe w placówce

zagranicznej, jeżeli wymagają tego potrzeby służby zagranicznej, może być

czasowo przeniesiony do innej placówki zagranicznej. Czas tego przeniesienia nie

powinien przekraczać 6 miesięcy.

3. Członkowi personelu dyplomatyczno-konsularnego, w przypadku, o

którym mowa w ust. 2, jeżeli czas przeniesienia przekracza 3 miesiące, przysługuje

26.02.2018

©Telksinoe s. 14/19

wynagrodzenie przewidziane dla stopnia dyplomatycznego lub funkcji

dyplomatycznej, na których okresowo wypełnia obowiązki, jeżeli jest ono wyższe

od dotychczasowego.

Art. 34. 1. Członkowi personelu dyplomatyczno-konsularnego po 10 latach

pozostawania w służbie zagranicznej przysługuje urlop dodatkowy w wymiarze 6

dni roboczych, a po 20 latach – 12 dni roboczych.

2. Członkowi służby zagranicznej w okresie służby w placówce zagranicznej

w miejscu o klimacie szczególnie szkodliwym dla zdrowia przysługuje, w okresie

służby w tej placówce, urlop dodatkowy w wymiarze 5 dni roboczych rocznie.

3. Minister właściwy do spraw zagranicznych, w porozumieniu z ministrem

właściwym do spraw zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia, wykaz miejsc o

klimacie szczególnie szkodliwym dla zdrowia przebywających w nich na

placówkach zagranicznych członków służby zagranicznej.

Art. 35. 1. Do urlopu wypoczynkowego członka służby zagranicznej

wykonującego obowiązki służbowe w placówce zagranicznej nie wlicza się

przypadających w tym okresie dni niebędących dniami pracy w państwie

przyjmującym.

2. Członkowi służby zagranicznej, wykonującemu obowiązki służbowe w

placówce zagranicznej, jeżeli przemawia za tym interes służby zagranicznej, może

być, za jego zgodą, udzielony urlop wypoczynkowy łącznie za 2 lata kalendarzowe,

zamiast dwóch corocznych urlopów wypoczynkowych.

Art. 36. 1. Członek służby zagranicznej nie może podejmować zatrudnienia

lub wykonywać innych zajęć zarobkowych bez pisemnej zgody dyrektora

generalnego służby zagranicznej.

2. Minister właściwy do spraw zagranicznych określi, w drodze

rozporządzenia, warunki:

1) ogłaszania przez członków służby zagranicznej prac naukowych i

publicystycznych związanych ze stosunkami międzynarodowymi, a także

rozpowszechniania w środkach masowego przekazu wiadomości dotyczących

takich stosunków lub służby zagranicznej, w tym udzielania wywiadów i

ogłaszania prac naukowych,

2) przyjmowania upominków i innych świadczeń o podobnym charakterze

26.02.2018

– biorąc pod uwagę interes służby zagranicznej i tradycje w dyplomacji oraz

zapewnienie rozwoju intelektualnego i naukowego członków służby zagranicznej.

Art. 37. 1. Członek służby zagranicznej za naruszenie obowiązków

służbowych odpowiada dyscyplinarnie na zasadach określonych w przepisach o

służbie cywilnej, z zastrzeżeniem ust. 2–4.

1a. Karami dyscyplinarnymi stosowanymi wobec członków służby

zagranicznej są:

1) upomnienie;

2) nagana;

3) nagana z ostrzeżeniem;

4) nagana z pozbawieniem możliwości awansowania przez okres 2 lat do

wyższej kategorii zaszeregowania;

5) obniżenie kategorii zaszeregowania;

6) wydalenie z pracy w służbie zagranicznej.

2. W służbie zagranicznej działa rzecznik dyscyplinarny służby zagranicznej,

będący rzecznikiem dyscyplinarnym w rozumieniu przepisów o służbie cywilnej.

3. Do ambasadorów, o których mowa w art. 18 ust. 1, nie stosuje się przepisów

art. 114 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej.

4. W placówce zagranicznej postępowanie wyjaśniające może prowadzić

zamiast rzecznika dyscyplinarnego służby zagranicznej członek personelu

dyplomatyczno-konsularnego wyznaczony, na wniosek rzecznika, przez dyrektora

generalnego służby zagranicznej.

Art. 38. 1. W celu przygotowania do służby zagranicznej osób

nieposiadających stopnia dyplomatycznego ustanawia się odbywaną w

ministerstwie obsługującym ministra właściwego do spraw zagranicznych

aplikację dyplomatyczno-konsularną, trwającą rok.

2. Program aplikacji dyplomatyczno-konsularnej przygotowuje dyrektor

generalny służby zagranicznej po zasięgnięciu opinii Szefa Służby Cywilnej.

3. Przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej dotyczące

służby przygotowawczej stosuje się odpowiednio.

26.02.2018

Art. 39. 1. Aplikantem dyplomatyczno-konsularnym może zostać osoba,

będąca obywatelem polskim, spełniająca wymagania określone w art. 12 ust. 1 pkt

3–5.

2. Nabór na aplikację jest otwarty oraz odbywa się w drodze konkursu.

Konkurs ma na celu sprawdzenie poziomu wiedzy ogólnej i stopnia znajomości

języka obcego u kandydatów oraz ich predyspozycji i przydatności do pracy w

służbie zagranicznej, przy czym sprawdzenie wiedzy odbywane jest z

zachowaniem zasady anonimowości.

3. Ogłoszenie o konkursie na aplikację zamieszcza w Biuletynie Informacji

Publicznej dyrektor generalny służby zagranicznej, który konkurs organizuje i

przeprowadza.

4. Minister właściwy do spraw zagranicznych określi w drodze

rozporządzenia szczegółowe zasady i tryb przeprowadzania konkursu, o którym

mowa w ust. 2, z uwzględnieniem przeprowadzania testów, w tym testów

psychologicznych, treści i formy wniosku o przyjęcie na aplikację dyplomatyczno-

konsularną, z możliwością wykorzystania elektronicznych środków przekazu

danych.

Art. 40. 1. Aplikację dyplomatyczno-konsularną organizuje i przeprowadza

dyrektor generalny służby zagranicznej.

2. Dyrektor generalny służby zagranicznej może skrócić okres aplikacji

dyplomatyczno-konsularnej lub zwolnić z obowiązku jej odbywania osobę

spełniającą warunki, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3–5, której doświadczenie

zawodowe w sferze stosunków zagranicznych gwarantuje fachowe wykonywanie

obowiązków członka personelu dyplomatyczno-konsularnego służby zagranicznej.

Art. 41. 1. Aplikacja dyplomatyczno-konsularna kończy się egzaminem

dyplomatyczno-konsularnym.

2. Celem egzaminu dyplomatyczno-konsularnego jest sprawdzenie wiedzy,

kwalifikacji i posiadania predyspozycji niezbędnych do wykonywania obowiązków

członka personelu dyplomatyczno-konsularnego.

3. Absolwent Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im. Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego oraz urzędnik służby cywilnej,

spełniający wymogi, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3–5, a także osoba, o której

26.02.2018

mowa w art. 40 ust. 2, mogą przystąpić do egzaminu dyplomatyczno-konsularnego

bez konieczności odbycia aplikacji dyplomatyczno-konsularnej.

4. Minister właściwy do spraw zagranicznych określi, w drodze

rozporządzenia, organizację aplikacji dyplomatyczno--konsularnej, sposób

dokumentowania znajomości języków obcych oraz szczegółowe zasady i tryb

dopuszczenia do egzaminu dyplomatyczno-konsularnego oraz zakres tego

egzaminu, ze szczególnym uwzględnieniem sposobu powoływania członków

komisji egzaminacyjnej, wysokości ich wynagrodzenia oraz sposobu

przeprowadzania egzaminu dyplomatyczno-konsularnego, z zachowaniem zasady

anonimowości przy sprawdzaniu wiedzy i z uwzględnieniem możliwości

powtarzania egzaminu.

Rozdział 4

Przepisy szczególne

Art. 42. (uchylony)

Art. 43. 1. Zamówienia publiczne, o wartości od ponad 3000 euro do 200 000

euro składane przez placówkę zagraniczną na roboty budowlane, dostawy lub

usługi wykonywane poza granicami kraju, wymagają uprzedniej zgody dyrektora

generalnego służby zagranicznej, która określa również zakres uprawnień

kierującego placówką zagraniczną przy udzielaniu zamówienia.

2. (uchylony)

Rozdział 5

Zmiany w przepisach obowiązujących

Art. 44–51. (pominięte)3)

Rozdział 6

Przepisy przejściowe i końcowe

Art. 52. Ambasadorowie pełniący swoje funkcje w dniu wejścia ustawy w

życie pełnią je na zasadach dotychczasowych do czasu odwołania w trybie

określonym w Konstytucji.

Zamieszczone w obwieszczeniu Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 stycznia

2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o służbie zagranicznej (Dz. U. poz. 161).

26.02.2018

Art. 53. 1. Z dniem wejścia ustawy w życie:

1) członkowie korpusu służby cywilnej zatrudnieni w Ministerstwie Spraw

Zagranicznych stają się członkami służby zagranicznej;

2) osoby zatrudnione w placówkach zagranicznych, z wyłączeniem osób, o

których mowa w art. 2 ust. 2, stają się członkami służby zagranicznej;

3) dyrektor generalny w Ministerstwie Spraw Zagranicznych staje się

dyrektorem generalnym służby zagranicznej;

4) pracownicy oddelegowani lub wyznaczeni, w trybie określonym w przepisach

odrębnych, do pracy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych lub w placówkach

zagranicznych, z dniem wejścia ustawy w życie, stają się członkami personelu

dyplomatyczno-konsularnego zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę w

służbie zagranicznej; przepisy art. 54 stosuje się odpowiednio.

2. Z dniem wejścia ustawy w życie osoby, o których mowa w ust. 1 i art. 2

ust. 2, wykonują swoje obowiązki na dotychczasowych warunkach.

Art. 54. 1. Osobom zatrudnionym w Ministerstwie Spraw Zagranicznych i w

placówkach zagranicznych, spełniającym wymagania określone w art. 12 ust. 1 pkt

4 i 5 oraz znającym przynajmniej jeden język obcy, odpowiednio dyrektor

generalny służby zagranicznej lub minister właściwy do spraw zagranicznych, w

terminie 3 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie, nada, z zastrzeżeniem ust. 4,

stopień dyplomatyczny odpowiedni do zajmowanego stanowiska, biorąc pod

uwagę stopień służbowy nadany na podstawie przepisów rozporządzenia Rady

Ministrów z dnia 24 marca 1983 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków

pracowników służby dyplomatyczno-konsularnej (Dz. U. poz. 90), przy czym

osoby, które przed zatrudnieniem w placówce zagranicznej nie były zatrudnione w

Ministerstwie Spraw Zagranicznych stopień dyplomatyczny otrzymują na czas

określony, do dnia odwołania z placówki zagranicznej.

2. Osoby wykonujące obowiązki służbowe w placówce zagranicznej

wykonują je do czasu odwołania z placówki zagranicznej, pełniąc funkcje

posiadane w dniu wejścia ustawy w życie.

3. Osobom, które w dniu wejścia w życie ustawy nie posiadają stopnia

służbowego nadanego na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów,

określonego w ust. 1, lub też nie spełniają wymagań określonych w art. 12 ust. 1

pkt 4 i 5 oraz nie znają języka obcego, dyrektor generalny służby zagranicznej

26.02.2018

wyznacza, z zastrzeżeniem ust. 4, stanowisko, przy czym osobom, które przed

zatrudnieniem w placówce zagranicznej nie były zatrudnione w Ministerstwie

Spraw Zagranicznych – dyrektor generalny służby zagranicznej wyznacza

stanowisko na czas określony, do dnia odwołania z placówki zagranicznej.

4. Wyznaczenie stanowiska osobom, które nie spełniają wymogu określonego

w art. 12 ust. 1 pkt 3, następuje na okres nie dłuższy niż 5 lat od dnia wejścia ustawy

w życie.

Art. 55. W okresie 5 lat od dnia wejścia ustawy w życie określony w art. 12

ust. 1 pkt 1 wymóg odbycia aplikacji dyplomatyczno-konsularnej uważa się za

spełniony także w przypadku, gdy doświadczenie zawodowe danej osoby w sferze

stosunków zagranicznych gwarantuje fachowe wykonywanie obowiązków członka

personelu dyplomatyczno-konsularnego służby zagranicznej.

Art. 56. Prowadzone z udziałem konsula postępowania w sprawach

spadkowych, wszczęte i niezakończone do dnia wejścia ustawy w życie, toczą się

według przepisów dotychczasowych.

Art. 57. Minister właściwy do spraw zagranicznych może wyrazić zgodę na

utrzymanie zatrudnienia poza granicami kraju przez zatrudnionego w dniu wejścia

w życie ustawy małżonka ambasadora albo małżonka konsula kierującego urzędem

konsularnym.

Art. 58. Do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych, określonych w

ustawie, nie dłużej jednak niż przez okres 2 lat od dnia wejścia ustawy w życie,

zachowują moc przepisy rozporządzenia Rady Ministrów, o którym mowa w art.

54 ust. 1, i przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy określonej w art. 4

pkt 4 – w zakresie niesprzecznym z niniejszą ustawą.

Art. 59. Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia4),

z tym że art. 42, w zakresie, w jakim dotyczy utworzenia środka specjalnego w celu

wsparcia inwestycji i utrzymania placówek zagranicznych, oraz art. 43 wchodzą w

życie z dniem 1 stycznia 2002 r.

Ustawa została ogłoszona w dniu 9 listopada 2001 r.

26.02.2018