Telksinoe - ustawy

©Telksinoe s. 1/8

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2017 r.

poz. 650, 1529,

z 2018 r. poz. 756.

U S T A W A

z dnia 5 grudnia 2002 r.

o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 1. Ustawa określa zasady stosowania dopłat do oprocentowania

długoterminowych kredytów o stałej stopie procentowej, udzielanych przez banki na

cele związane z budownictwem mieszkaniowym, realizowanym na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej, a także źródła finansowania dopłat oraz zasady rozliczeń

z tytułu przekazanych bankom dopłat.

Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) „budynek mieszkalny” – budynek, w którym łączna powierzchnia

wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem lokali mieszkalnych wraz

z powierzchnią pomieszczeń do nich przynależnych jest większa od łącznej

powierzchni pozostałych lokali i pomieszczeń do nich przynależnych;

2) „kredyty o stałej stopie procentowej” – długoterminowe kredyty udzielane na

zasadach określonych w ustawie, do których oprocentowania stosowane są

dopłaty;

3) „stała stopa procentowa” – nominalną roczną stopę oprocentowania kredytu, po

jakiej banki udzielają kredytów o stałej stopie procentowej;

4) „stopa WIBOR trzymiesięczny” – roczną stopę procentową trzymiesięcznych

pożyczek udzielonych w walucie polskiej na warszawskim międzybankowym

rynku finansowym, notowaną przez agencję informacyjną, wskazaną w umowie

między Bankiem Gospodarstwa Krajowego a bankiem udzielającym kredytu

o stałej stopie procentowej;

5) „stopa referencyjna” – zmienną stopę procentową, stanowiącą podstawę

ustalenia wysokości dopłat do oprocentowania kredytów o stałej stopie

procentowej, równą przeciętnej stopie WIBOR trzymiesięczny, obliczanej jako

10.05.2018

©Telksinoe s. 2/8

średnia arytmetyczna notowań w kwartale poprzedzającym dany kwartał,

powiększonej o marżę określoną w umowie między Bankiem Gospodarstwa

Krajowego a bankiem udzielającym kredytu o stałej stopie procentowej,

wynoszącą nie więcej niż 1,5 punktu procentowego;

6) „dopłata” – kwotę stanowiącą różnicę między odsetkami naliczonymi za dany

okres według stopy referencyjnej a odsetkami naliczonymi za ten sam okres

według stałej stopy procentowej; podstawą naliczania odsetek według obu stóp

jest pozostający do spłaty kapitał kredytu.

Rozdział 2

Kredyt o stałej stopie procentowej

Art. 3. 1. Kredytów o stałej stopie procentowej udzielają banki, które zawarły

umowy z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, zwane dalej „bankami”.

2. Kredytów o stałej stopie procentowej udziela się:

1) osobom fizycznym na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych przez:

a) budowę domu jednorodzinnego,

b) nadbudowę, przebudowę lub rozbudowę budynku mieszkalnego lub

adaptację budynku lub lokalu o innym przeznaczeniu na cele mieszkalne,

w celu uzyskania lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną

nieruchomość,

c) zakup będącego w budowie lub nowo wybudowanego domu

jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną

nieruchomość, od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek

w ramach wykonywanej działalności gospodarczej,

d) pokrycie kosztów budowy lokalu mieszkalnego, budowanego przez

spółdzielnię mieszkaniową w celu ustanowienia odrębnej własności tego

lokalu,

e) wniesienie wkładu do spółdzielni mieszkaniowej w celu uzyskania

spółdzielczego prawa do zasiedlanego po raz pierwszy lokalu mieszkalnego

– z wyjątkiem inwestycji dokonywanych przez te osoby fizyczne w ramach

wykonywanej przez nie działalności gospodarczej;

10.05.2018

©Telksinoe s. 3/8

2) osobom fizycznym, osobom prawnym i wspólnotom mieszkaniowym na remont

budynku mieszkalnego, z wyłączeniem remontów niewymagających pozwolenia

na budowę oraz remontów lokali w budynkach wielorodzinnych.

3. Kredytów o stałej stopie procentowej nie udziela się na finansowanie

przedsięwzięcia inwestycyjnego, na które zaciągnięto kredyt uprawniający do

otrzymania premii termomodernizacyjnej na podstawie przepisów ustawy z dnia

18 grudnia 1998 r. o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych (Dz. U. poz.

1121, z późn. zm.1))2).

4. Kredytów o stałej stopie procentowej udziela się:

1) na cele określone w ust. 2 pkt 1 – na okres od 20 do 25 lat;

2) na cel określony w ust. 2 pkt 2 – na okres od 15 do 20 lat.

5. Kredyty o stałej stopie procentowej są udzielane i spłacane w walucie polskiej.

6. Prowizje i opłaty związane z udzielaniem kredytu o stałej stopie procentowej

nie mogą być doliczone do kwoty kredytu ani z niej potrącone.

7. Kredyt o stałej stopie procentowej jest spłacany w równych

ratach kapitałowo-odsetkowych w okresach miesięcznych lub kwartalnych.

8. Bank może odroczyć spłatę rat kapitałowych do czasu postawienia całej kwoty

kredytu o stałej stopie procentowej do dyspozycji kredytobiorcy, nie dłużej jednak niż

o 24 miesiące od dnia zawarcia umowy kredytu o stałej stopie procentowej.

Art. 4. 1. Stała stopa procentowa wynosi 7% w stosunku rocznym,

z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, po zasięgnięciu opinii

Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast3) oraz Banku Gospodarstwa

Krajowego, może, w drodze rozporządzenia, zmienić wysokość stałej stopy

procentowej, biorąc pod uwagę konkurencyjność stopy procentowej kredytu o stałej

Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r. poz. 550, z 2001 r. poz. 808

i 1800, z 2002 r. poz. 253, z 2004 r. poz. 1546 i 2157 oraz z 2006 r. poz. 1600.

Utraciła moc na podstawie art. 31 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu

termomodernizacji i remontów (Dz. U. poz. 1459), która weszła w życie z dniem 19 marca 2009 r.

Obecnie ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa, na podstawie art. 63 pkt 3 ustawy z dnia 1 marca 2002 r. o

zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek

im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. poz. 253, 820, 1689, 1923 i 2055,

z 2003 r. poz. 594, z 2004 r. poz. 1492, 2408 i 2703, z 2006 r. poz. 1592, z 2007 r. poz. 162 oraz z

2012 r. poz. 951), który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2004 r., oraz art. 5 pkt 1a i art. 9a ustawy

z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 543, 749, 1020,

1250, 1579, 1923, 1948, 1954, 1961, 2003 i 2260 ), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r.

10.05.2018

©Telksinoe s. 4/8

stopie procentowej w stosunku do kredytów na cele mieszkaniowe oferowanych na

rynku. Stała stopa procentowa nie może być ustalona na poziomie niższym niż 6%

w stosunku rocznym.

3. Stała stopa procentowa ustalona na podstawie ust. 2 ma zastosowanie

wyłącznie do kredytów o stałej stopie procentowej udzielanych na podstawie umów

zawartych po dniu wejścia w życie rozporządzenia, o którym mowa w ust. 2.

Rozdział 3

Fundusz Dopłat

Art. 5. 1. W Banku Gospodarstwa Krajowego tworzy się Fundusz Dopłat, zwany

dalej „Funduszem”.

2. Środki Funduszu tworzą:

1) nadwyżki, o których mowa w art. 8 ust. 3;

2) zwroty dopłat, o których mowa w art. 9 ust. 3 i art. 10 ust. 2;

3) dochody z tytułu inwestowania przejściowo wolnych środków Funduszu w

lokaty bankowe i papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa lub

Narodowy Bank Polski, bądź poręczane lub gwarantowane przez Skarb Państwa,

w listy zastawne oraz w jednostki uczestnictwa funduszy rynku pieniężnego, o

którym mowa w art. 178 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach

inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz.

U. z 2016 r. poz. 1896, 1948 i 2260);

4) środki z budżetu państwa – w wysokości określonej w ustawie budżetowej;

4a) środki przekazane przez Krajowy Zasób Nieruchomości, o którym mowa

w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U.

poz. 1529);

5) inne wpływy.

3. Środki Funduszu przeznacza się na:

1) dopłaty;

1a) dopłaty do oprocentowania kredytów preferencyjnych, o których mowa

w ustawie z dnia 8 września 2006 r. o finansowym wsparciu rodzin i innych osób

w nabywaniu własnego mieszkania (Dz. U. z 2012 r. poz. 90 i 951, z 2014 r. poz.

1198, z 2016 r. poz. 1250 oraz z 2017 r. poz. 60);

10.05.2018

©Telksinoe s. 5/8

1b) finansowe wsparcie udzielone na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r.

o finansowym wsparciu tworzenia lokali mieszkalnych na wynajem, mieszkań

chronionych, noclegowni, schronisk dla bezdomnych, ogrzewalni

i tymczasowych pomieszczeń (Dz. U. z 2017 r. poz. 1392 oraz z 2018 r.

poz. 756);

1c) dopłaty do odsetek od środków banku prowadzącego kasę mieszkaniową

wykorzystanych do przejściowego finansowania działalności kasy

mieszkaniowej oraz dopłaty do oprocentowania pożyczki zaciągniętej w innym

banku, oraz dopłaty do oprocentowania kredytów lub obligacji w ramach

realizacji rządowego programu popierania budownictwa mieszkaniowego, o

których mowa w ustawie z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach

popierania budownictwa mieszkaniowego (Dz. U. z 2017 r. poz. 79);

1d) finansowe wsparcie udzielane na podstawie ustawy z dnia 27 września 2013 r.

o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi

(Dz. U. z 2015 r. poz. 1865, z 2016 r. poz. 1250 oraz z 2017 r. poz. 60);

2) pokrycie kosztów działania Funduszu.

4. Bank Gospodarstwa Krajowego:

1) sporządza dla Funduszu odrębny bilans oraz rachunek zysków i strat;

2) wyodrębnia plan finansowy Funduszu w planie finansowym Banku

Gospodarstwa Krajowego;

3) przekazuje organom, o których mowa w ust. 5, kwartalne informacje o realizacji

planu finansowego Funduszu w terminie do końca miesiąca następującego po

danym kwartale.

5. Plan finansowy Funduszu, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, jest opracowywany

w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych oraz

ministrem właściwym do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa, nie później niż do dnia 31 lipca roku

poprzedzającego rok, na który plan jest opracowywany.

6. Projekt planu finansowego na dany rok jest przekazywany do uzgodnienia

organom wymienionym w ust. 5, nie później niż do dnia 15 czerwca roku

poprzedniego.

Art. 6. Po spłacie ostatniego kredytu o stałej stopie procentowej oraz ostatniego

kredytu preferencyjnego, o którym mowa w ustawie z dnia 8 września 2006 r.

10.05.2018

©Telksinoe s. 6/8

o finansowym wsparciu rodzin i innych osób w nabywaniu własnego mieszkania,

środki Funduszu podlegają odprowadzeniu do budżetu państwa.

Art. 7. Bank Gospodarstwa Krajowego jest zwolniony z obowiązku

utrzymywania rezerwy obowiązkowej, o której mowa w art. 38 ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (Dz. U. z 2013 r. poz. 908 i 1036,

z 2015 r. poz. 855 i 1513 oraz z 2016 r. poz. 996 i 1997), od środków zgromadzonych

na rachunkach Funduszu.

Rozdział 4

Rozliczenia z tytułu dopłat

Art. 8. 1. Dopłaty są stosowane, jeżeli stała stopa procentowa jest niższa od stopy

referencyjnej.

2. Środki otrzymane przez banki na dopłaty są ewidencjonowane odrębnie dla

rachunku każdego kredytobiorcy.

3. Jeżeli w danym miesiącu stopa referencyjna jest niższa od stałej stopy

procentowej, środki wpłacone przez kredytobiorcę do banku, w kwocie

odpowiadającej nadwyżce odsetek naliczonych za ten miesiąc według stałej stopy

procentowej nad odsetkami naliczonymi za ten sam okres według stopy referencyjnej,

podlegają przekazaniu do Funduszu.

4. Rozliczenia banków z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, o których mowa

w ust. 3, odbywają się w okresach kwartalnych, w terminie do końca miesiąca

następującego po danym kwartale.

5. Środki wpłacone przez kredytobiorcę, o których mowa w ust. 3, pomniejszają

kwotę dopłat ewidencjonowanych przez bank na rachunku tego kredytobiorcy.

Art. 9. 1. Dopłaty są przekazywane bankom pod warunkiem terminowej spłaty

kredytu o stałej stopie procentowej wraz z odsetkami, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Dopłaty są przekazywane bankom również w okresie odroczenia spłaty rat

kapitałowych, o którym mowa w art. 3 ust. 8.

3. W przypadku wystąpienia nieterminowej spłaty kredytu o stałej stopie

procentowej bank traci prawo do dopłat do oprocentowania tego kredytu i jest

obowiązany zwrócić do Funduszu uzyskane dopłaty pomniejszone o ewentualne

nadwyżki, o których mowa w art. 8 ust. 3, w terminie 6 miesięcy od dnia

wypowiedzenia umowy kredytu przez bank.

10.05.2018

4. Przez nieterminową spłatę kredytu o stałej stopie procentowej spłacanego

w okresach miesięcznych lub kwartalnych należy rozumieć brak spłaty raty przez

kolejne trzy miesiące.

5. W przypadku wystąpienia nieterminowej spłaty kredytu o stałej stopie

procentowej bankowi przysługuje wobec kredytobiorcy roszczenie o zwrot kwoty,

zwróconej przez bank do Funduszu, o której mowa w ust. 3.

Art. 10. 1. Kredytobiorca może spłacić kredyt o stałej stopie procentowej przed

upływem okresu, na jaki ten kredyt został udzielony, jeżeli:

1) łączna kwota nadwyżek, o których mowa w art. 8 ust. 3, przekroczy łączną kwotę

zastosowanych dopłat lub

2) kredytobiorca spłaci kwotę zastosowanych dopłat, zaewidencjonowanych dla

rachunku, o którym mowa w art. 8 ust. 2.

2. W przypadku spłaty przez kredytobiorcę kwoty zastosowanych dopłat,

o której mowa w ust. 1 pkt 2, bank niezwłocznie zwraca tę kwotę do Funduszu.

3. Bank niezwłocznie informuje kredytobiorcę o wystąpieniu sytuacji, o której

mowa w ust. 1 pkt 1, oraz o przysługującym mu prawie wcześniejszej spłaty.

4. Przepis ust. 1 nie narusza prawa banku do ustalenia własnych opłat i prowizji

związanych z wcześniejszą spłatą kredytu.

Art. 11. 1. Bank Gospodarstwa Krajowego zawiera z bankami umowy

w sprawie udzielania kredytów o stałej stopie procentowej i rozliczeń finansowych

z tytułu dopłat.

2. Do wyboru banków nie mają zastosowania przepisy o zamówieniach

publicznych.

3. Umowy, o których mowa w ust. 1, określają w szczególności tryb i terminy

przekazywania bankom przez Bank Gospodarstwa Krajowego środków na dopłaty,

a także tryb i terminy przekazywania Bankowi Gospodarstwa Krajowego przez banki

nadwyżek, o których mowa w art. 8 ust. 3.

4. Jeżeli środki Funduszu nie pozwalają na pokrycie należności banków z tytułu

dopłat, Bank Gospodarstwa Krajowego wypłaci bankom dopłaty z własnych środków,

a minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa zwróci Bankowi Gospodarstwa Krajowego

10.05.2018

wypłaconą kwotę wraz z odsetkami równymi kosztowi pozyskania przez Bank

Gospodarstwa Krajowego tej kwoty.

Art. 12. 1. Bank Gospodarstwa Krajowego sporządza zbiorcze rozliczenie dopłat

przekazanych bankom za dany kwartał i przekazuje je Prezesowi Urzędu

Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast3) w terminie do końca miesiąca następującego po

danym kwartale.

2. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania

przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wzór

formularza zbiorczego rozliczenia, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając

w szczególności dane dotyczące kwot dopłat przekazanych bankom oraz kwot

zwrotów nadwyżek, o których mowa w art. 8 ust. 3, a także dane służące obliczeniu

tych kwot.

Rozdział 5

Zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe

Art. 13. (pominięty)

Art. 14. Kredytów o stałej stopie procentowej udziela się do dnia 31 grudnia

2005 r.

Art. 15. Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa dostosuje, w trybie

określonym w odrębnych przepisach, statut Banku Gospodarstwa Krajowego do

przepisów niniejszej ustawy.

Art. 16. (pominięty)

Art. 17. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia4).

Ustawa została ogłoszona w dniu 24 grudnia 2002 r.

10.05.2018