Telksinoe - ustawy

©Telksinoe s. 1/16

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2017 r.

poz. 660,

z 2018 r. poz. 50.

U S T A W A

z dnia 12 października 1990 r.

o ochronie granicy państwowej

Rozdział 1

Granica państwowa

Art. 1. Granicą Rzeczypospolitej Polskiej, zwaną dalej „granicą państwową”,

jest powierzchnia pionowa przechodząca przez linię graniczną, oddzielająca

terytorium państwa polskiego od terytoriów innych państw i od morza pełnego.

Granica państwowa rozgranicza również przestrzeń powietrzną, wody i wnętrze ziemi.

Art. 2. Przebieg granicy państwowej na lądzie oraz rozgraniczenia morskich

wód wewnętrznych i morza terytorialnego z państwami sąsiednimi są określone

w umowach międzynarodowych, zawartych przez Rzeczpospolitą Polską.

Art. 3. Granica państwowa na morzu przebiega w odległości 12 mil morskich od

linii podstawowej, określonej w odrębnych przepisach, lub po zewnętrznej granicy red

włączonych do morza terytorialnego.

Art. 4. 1. Przebieg granicy państwowej na lądzie i na morskich wodach

wewnętrznych oznacza się znakami granicznymi.

2. Umowy międzynarodowe zawarte przez Rzeczpospolitą Polską z sąsiednimi

państwami określają położenie, kształt, wymiary i kolor znaków granicznych oraz

zasady ich utrzymywania.

Art. 5. 1. Granicę państwową, jeżeli tego inaczej nie regulują umowy

międzynarodowe zawarte z sąsiednimi państwami, ustala się:

1) na odcinkach lądowych oraz w miejscach, w których granica państwowa

przecina wody stojące lub wody płynące, przechodząc na drugi brzeg – według

linii prostej, biegnącej od jednego znaku granicznego do drugiego;

2) na rzekach, potokach, strumieniach, kanałach nieżeglownych – według linii

środkowej koryta;

2018-01-24

©Telksinoe s. 2/16

3) na rzekach żeglownych – według linii środkowej głównego toru wodnego lub

linii środkowej głównego nurtu.

2. Przez „wody graniczne” rozumie się rzeki, kanały oraz śródlądowe wody

stojące, przez które przebiega granica państwowa.

Art. 6. Rzeczpospolita Polska wykonuje swoje zwierzchnictwo nad terytorium

lądowym oraz wnętrzem ziemi znajdującym się pod nim, morskimi wodami

wewnętrznymi i morzem terytorialnym oraz dnem i wnętrzem ziemi znajdującymi się

pod nimi, a także w przestrzeni powietrznej znajdującej się nad terytorium lądowym,

morskimi wodami wewnętrznymi i morzem terytorialnym.

Art. 7. 1. Minister właściwy do spraw wewnętrznych odpowiada za ochronę

granicy państwowej na lądzie i na morzu oraz kontrolę ruchu granicznego, w zakresie

określonym w odrębnych przepisach.

2. Minister Obrony Narodowej odpowiada za ochronę granicy państwowej

w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej.

3. Zadania ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o których mowa w ust.

1, wykonuje Komendant Główny Straży Granicznej.

4. Zadania Ministra Obrony Narodowej w zakresie ochrony granicy państwowej

w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej wykonuje Dowódca Operacyjny

Rodzajów Sił Zbrojnych przy pomocy organu dowodzenia obroną powietrzną.

Rozdział 2

Pogranicze

Art. 8. W celu ochrony granicy państwowej ustanawia się pas drogi granicznej

i strefę nadgraniczną.

Art. 9. 1. Pasem drogi granicznej jest obszar o szerokości 15 metrów, licząc w

głąb kraju od linii granicy państwowej lub od brzegu wód granicznych albo brzegu

morskiego.

2. W pasie drogi granicznej umieszcza się w dobrze widocznych miejscach

tablice z napisem:

1) „Granica państwa” – na granicy państwowej stanowiącej granicę wewnętrzną w

rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 562/2006 Parlamentu

Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającego wspólnotowy

2018-01-24

©Telksinoe s. 3/16

kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny

Schengen) (Dz. Urz. UE L 105 z 13.04.2006, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej

„kodeksem granicznym Schengen”;

2) „Granica państwa przekraczanie zabronione” – na granicy państwowej

stanowiącej granicę zewnętrzną w rozumieniu przepisów kodeksu granicznego

Schengen.

3. Jeżeli wynika to bezpośrednio z potrzeb związanych z ochroną granicy

państwowej lub kontrolą ruchu granicznego, wojewoda, na wniosek lub po

zasięgnięciu opinii właściwego miejscowo komendanta oddziału Straży Granicznej,

może wprowadzić zakaz przebywania na niektórych odcinkach pasa drogi granicznej

na:

1) granicy państwowej stanowiącej granicę zewnętrzną w rozumieniu przepisów

kodeksu granicznego Schengen;

2) granicy państwowej stanowiącej granicę wewnętrzną w rozumieniu przepisów

kodeksu granicznego Schengen – w razie tymczasowego przywrócenia lub

przedłużenia kontroli granicznej osób przekraczających tę granicę, w okresie, na

który kontrola została przywrócona lub przedłużona.

4. Zakazu, o którym mowa w ust. 3, nie stosuje się do właścicieli lub

użytkowników gruntów położonych w pasie drogi granicznej.

5. Zakazu, o którym mowa w ust. 3, nie wprowadza się n a oznakowanych

szlakach turystycznych, brzegu morskim i w kąpieliskach.

6. Pas drogi granicznej w miejscach, w których jest wprowadzony zakaz

przebywania, oznacza się w dobrze widocznych miejscach tablicami z napisem „Pas

drogi granicznej – wejście zabronione”.

7. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia,

wzory tablic, o których mowa w ust. 2 i 6, oraz sposób ich utrzymywania przez

właściwych miejscowo komendantów oddziałów Straży Granicznej, uwzględniając

konieczność należytego oznaczenia przebiegu granicy państwowej oraz pasa drogi

granicznej w miejscach, w których jest wprowadzony zakaz przebywania.

Art. 10. 1. Na gruntach położonych w pasie drogi granicznej Straż Graniczna

może wykonywać czynności związane z oznakowaniem i ochroną granicy

państwowej oraz budową urządzeń służących tej ochronie. Właściciele lub

2018-01-24

©Telksinoe s. 4/16

użytkownicy tych gruntów są obowiązani do umożliwienia wykonywania tych

czynności.

2. Ze względów technicznych dopuszcza się budowanie urządzeń służących

ochronie granicy państwowej także poza pasem drogi granicznej.

2a. Straż Graniczna może zlecać innym podmiotom budowę, instalację,

usunięcie, a także obsługę techniczną obejmującą naprawę, remont i wymianę

urządzeń, o których mowa w ust. 1.

3. Właścicielowi nieruchomości za szkody wyrządzone czynnościami, o których

mowa w ust. 1 i 2, przysługuje odszkodowanie według zasad prawa cywilnego.

Art. 10a. 1. Na gruntach położonych w pasie drogi granicznej można

wykonywać urządzenia lub budowle służące zapobieganiu lub zwalczaniu chorób

zakaźnych zwierząt.

2. Ze względów technicznych dopuszcza się wykonywanie urządzeń lub

budowli, o których mowa w ust. 1, także na gruntach położonych poza pasem drogi

granicznej.

3. Za utrzymanie urządzeń lub budowli, o których mowa w ust. 1 i 2, w tym ich

obsługę techniczną obejmującą naprawę, remont i wymianę, odpowiada wojewoda.

4. Wojewoda może zlecać innym podmiotom utrzymanie urządzeń lub budowli,

o których mowa w ust. 1 i 2, w tym ich obsługę techniczną obejmującą naprawę,

remont i wymianę.

5. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może

ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości, o której mowa

w ust. 1 i 2, przez udzielenie zezwolenia na wykonanie urządzeń lub budowli

służących zapobieganiu lub zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, jeżeli właściciel

nieruchomości nie wyraża na to zgody. Przepisy art. 124 ust. 1a–8 ustawy z dnia

21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147,

z późn. zm.1)) stosuje się.

Art. 11. 1. W pasie drogi granicznej grunty i lasy przylegające do granicy

państwowej lub do brzegów rzek granicznych powinny być utrzymywane w stanie

zapewniającym widoczność linii granicy państwowej i znaków granicznych.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 2260 oraz

z 2017 r. poz. 624, 820, 1509, 1529, 1566, 1595 i 2375.

2018-01-24

©Telksinoe s. 5/16

2. Właściciele i użytkownicy gruntów i lasów, o których mowa w ust. 1, są

obowiązani do oczyszczania, odpłatnie na warunkach uzgodnionych z właściwymi

organami Straży Granicznej, tych gruntów i lasów z drzew i krzewów oraz innych

zarośli na szerokość ustaloną w umowach międzynarodowych zawartych przez

Rzeczpospolitą Polską.

3. W razie niewykonywania obowiązków określonych w ust. 1 i 2 właściwy

organ Straży Granicznej może zlecić oczyszczenie tych gruntów i lasów innym

podmiotom. Przepis art. 10 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

4. Koszty związane z utrzymywaniem w stanie zapewniającym widoczność

przebiegu linii granicy państwowej i znaków granicznych pokrywa się ze środków

zaplanowanych na funkcjonowanie Straży Granicznej.

Art. 12. 1. Strefa nadgraniczna obejmuje cały obszar gmin przyległych do

granicy państwowej, a na odcinku morskim – do brzegu morskiego. Jeżeli określona

w ten sposób szerokość strefy nadgranicznej nie osiąga 15 km, włącza się do strefy

nadgranicznej również obszar gmin bezpośrednio sąsiadujących z gminami

przyległymi do granicy państwowej lub brzegu morskiego.

2. Jednostki zasadniczego podziału terytorialnego państwa, których granice

znajdują się w obszarze strefy nadgranicznej wyznaczonej w sposób określony

w ust. 1, stanowią część tej strefy.

3. Zasięg strefy nadgranicznej oznacza się tablicami z napisem „Strefa

nadgraniczna”.

4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia,

wykaz gmin i innych jednostek zasadniczego podziału terytorialnego państwa

położonych w strefie nadgranicznej, a także wzór tablicy, o której mowa w ust. 3, oraz

sposób utrzymywania tablic przez właściwych komendantów oddziałów Straży

Granicznej, uwzględniając konieczność należytego oznaczenia strefy nadgranicznej.

Art. 13. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze

rozporządzenia, warunki uprawiania turystyki, sportu, polowań i połowu ryb w strefie

nadgranicznej, uwzględniając w szczególności możliwość wprowadzenia stałych lub

czasowych ograniczeń w zakresie korzystania z wód granicznych oraz nałożenia

obowiązku powiadomienia organów Straży Granicznej o planowanych czynnościach.

2018-01-24

©Telksinoe s. 6/16

Rozdział 3

Przekraczanie granicy państwowej

Art. 14. 1. Przekraczanie granicy państwowej jest dozwolone na podstawie

dokumentów uprawniających do jej przekroczenia.

2. Dokumenty, o których mowa w ust. 1, określają odrębne przepisy, w tym

umowy międzynarodowe, których Rzeczpospolita Polska jest stroną, lub przepisy

prawa Unii Europejskiej.

3. Przekraczanie granicy państwowej stanowiącej granicę wewnętrzną w

rozumieniu przepisów kodeksu granicznego Schengen następuje na zasadach

określonych w kodeksie granicznym Schengen.

4. W przypadku tymczasowego przywrócenia lub przedłużenia kontroli

granicznej osób na granicy państwowej stanowiącej granicę wewnętrzną w rozumieniu

przepisów kodeksu granicznego Schengen do tej kontroli stosuje się odpowiednio

przepisy dotyczące kontroli granicznej na granicy państwowej stanowiącej granicę

zewnętrzną w rozumieniu przepisów kodeksu granicznego Schengen.

Art. 14a. (utracił moc)

Art. 15. 1. Osoby przekraczające granicę państwową stanowiącą granicę

zewnętrzną w rozumieniu przepisów kodeksu granicznego Schengen są obowiązane

poddać się kontroli granicznej, w zakresie określonym kodeksem granicznym

Schengen oraz innymi przepisami odrębnymi, wykonywanej przez funkcjonariuszy

Straży Granicznej.

2. (uchylony)

3. W razie istnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego

pod groźbą kary, osoba, o której mowa w ust. 1, obowiązana jest do udostępnienia do

przejrzenia przedmioty, bagaże i środki transportu, a także powinna poddać się

kontroli osobistej na żądanie funkcjonariusza Straży Granicznej.

4. Kontrola graniczna, o której mowa w ust. 1 i 3, może odbywać się

z zastosowaniem urządzeń technicznych oraz psów służbowych.

Art. 16. 1. Drogowe, kolejowe i rzeczne przejścia graniczne oraz rodzaje ruchu

dozwolonego w tych przejściach ustala się w umowach międzynarodowych.

2018-01-24

©Telksinoe s. 7/16

2. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, ustala morskie i stałe lotnicze

przejścia graniczne oraz określa rodzaj ruchu dozwolonego przez te przejścia,

uwzględniając w szczególności umowy międzynarodowe.

3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze rozporządzenia, może:

1) ustalać na czas określony dodatkowe lotnicze przejścia graniczne oraz określić

rodzaj ruchu dozwolonego w tych przejściach, czas ich otwarcia, podmioty, które

zarządzający lotniskiem powiadamia o lądowaniu lub starcie statku

powietrznego, formę oraz termin takiego powiadomienia, a także obowiązki

zarządzającego lotniskiem w zakresie zapewnienia dojazdu osób dokonujących

kontroli w tych przejściach, uwzględniając przy ustalaniu dodatkowych

lotniczych przejść granicznych potrzeby danego regionu;

2) zarządzić czasowe zawieszenie lub ograniczenie ruchu na określonych

przejściach granicznych, uwzględniając konieczność zapewnienia

bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa publicznego albo ochronę przed

zagrożeniem życia lub zdrowia ludzi, a także zapobieganie szerzeniu się epidemii

chorób zwierząt.

3a. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem

Obrony Narodowej oraz ministrami właściwymi do spraw gospodarki morskiej,

żeglugi śródlądowej i transportu określi, w drodze rozporządzenia, sposób ustalania

zasięgu terytorialnego przejść granicznych oraz podmioty właściwe w tych sprawach,

a także szczegółowe obowiązki podmiotów uczestniczących w prowadzeniu

komunikacji międzynarodowej wobec organów działających w przejściach

granicznych, uwzględniając możliwość ograniczenia tych obowiązków w sytuacjach

szczególnych.

3b. Minister właściwy do spraw wewnętrznych może wydać decyzję o

czasowym, nie dłuższym niż 7 dni, zawieszeniu lub ograniczeniu ruchu na

określonych przejściach granicznych, w przypadku wprowadzenia drugiego lub

wyższego stopnia alarmowego, o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 10 czerwca

2016 r. o działaniach antyterrorystycznych (Dz. U. poz. 904 i 1948). Decyzji nadaje

się rygor natychmiastowej wykonalności.

4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych ogłasza w Dzienniku Urzędowym

Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przejścia graniczne, rodzaj ruchu

dozwolonego w tych przejściach oraz czas ich otwarcia.

2018-01-24

©Telksinoe s. 8/16

Art. 16a. Przepisów art. 16 nie stosuje się do przejść granicznych, o których

mowa w art. 17a.

Art. 17. 1. Wojewoda jest zobowiązany do stałego utrzymywania drogowych,

kolejowych, morskich i rzecznych przejść granicznych, przejść granicznych

przeznaczonych wyłącznie dla małego ruchu granicznego, przejść turystycznych,

przejść granicznych na szlakach turystycznych przecinających granicę państwową,

miejsc przekraczania granicy na szlakach turystycznych oraz punktów nocnego

postoju na rzekach granicznych znajdujących się na obszarze województwa w stanie

umożliwiającym przeprowadzenie sprawnej i skutecznej kontroli bezpieczeństwa,

granicznej, celnej, sanitarnej, weterynaryjnej, fitosanitarnej, chemicznej i

radiometrycznej oraz jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.

1a. Wojewoda jest zobowiązany do stałego utrzymywania lotniczych przejść

granicznych w stanie umożliwiającym przeprowadzanie sprawnej i skutecznej kontroli

pirotechnicznej oraz kontroli, o których mowa w ust. 1, z wyjątkiem kontroli

bezpieczeństwa wykonywanej przez zarządzającego lotniskiem lub inny uprawniony

podmiot, na zasadach określonych w przepisach dotyczących ochrony lotnictwa

cywilnego.

2. W przypadku przejść granicznych znajdujących się poza terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej, w których kontrolę wykonują funkcjonariusze właściwych

organów Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązki, o których mowa w ust. 1, wykonuje

wojewoda, którego właściwość miejscowa obejmuje województwo najbliższe

przejścia granicznego.

2a. Wojewoda może zlecić właścicielowi lub posiadaczowi gruntów lub

obiektów kolejowych, morskich, rzecznych lub lotniczych przejść granicznych

realizację swoich zadań na podstawie zawartej umowy, przyznając jednocześnie

dotację celową na realizację tych zadań. Umowa powinna określać:

1) szczegółowy opis zadania, w tym cel na jaki dotacja celowa została przyznana,

i termin jego wykonania;

2) wysokość dotacji celowej udzielanej na wykonanie zadania i tryb płatności;

3) termin wykorzystania dotacji celowej, nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia danego

roku budżetowego;

4) tryb kontroli wykonywania zadania;

5) termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji celowej;

2018-01-24

©Telksinoe s. 9/16

6) termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji celowej, nie dłuższy niż 15 dni,

licząc od określonego w umowie dnia wykonania zadania, a w przypadku

zadania realizowanego za granicą – 30 dni, licząc od określonego w umowie dnia

jego wykonania.

2b. Wojewoda nie ponosi kosztów utrzymania pomieszczeń, miejsc i

powierzchni niezwiązanych z przeprowadzaniem kontroli, o których mowa w ust. 1 i

1a, w lotniczych, kolejowych, morskich i rzecznych przejściach granicznych.

3. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres obowiązków

wojewody w sprawach finansowania i utrzymywania w należytym stanie przejść

granicznych, o których mowa w ust. 1 i 2, przejść turystycznych, miejsc przekraczania

granicy na szlakach turystycznych i punktów nocnego postoju na rzekach granicznych

oraz wyposażenia w sprzęt, w szczególności stosowany w kontroli granicznej, a także

organy właściwe do osadzania i utrzymywania znaków granicznych na morskich

wodach wewnętrznych.

4. Rozporządzenie powinno określić w szczególności zakres świadczeń

i obowiązków rzeczowych w celu utrzymania obiektów i wyposażenia technicznego

znajdujących się w przejściu granicznym, nieodpłatnego udostępniania pomieszczeń

w tych obiektach oraz urządzeń niezbędnych do przeprowadzania kontroli, a także

możliwość finansowania przedsięwzięć związanych z usprawnianiem ruchu

granicznego ze środków pochodzących z pomocy finansowej jednostki samorządu

terytorialnego w zakresie określonym przez organ stanowiący tej jednostki lub

z pomocy zagranicznej, uwzględniając konieczność zapewnienia sprawnej kontroli

granicznej.

Art. 17a. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze rozporządzenia,

przywraca tymczasowo, przedłuża lub znosi kontrolę graniczną osób przekraczających

granicę państwową stanowiącą granicę wewnętrzną w rozumieniu kodeksu

granicznego Schengen, określając:

1) odcinki granicy państwowej, na której kontrola graniczna osób zostaje

przywrócona tymczasowo, przedłużona lub zniesiona;

2) przejścia graniczne, rodzaj ruchu dozwolonego przez te przejścia i czas ich

otwarcia oraz zasięg terytorialny przejść granicznych;

3) okres, na który kontrola graniczna osób zostaje przywrócona tymczasowo lub

przedłużona.

2018-01-24

©Telksinoe s. 10/16

Rozporządzenie powinno uwzględniać dostosowanie zakresu kontroli do przyczyn

uzasadniających jej wprowadzenie oraz możliwość stosowania kontroli na niektórych

odcinkach drogowych lub kolejowych przecinających granicę państwową, a także

w niektórych portach i przystaniach oraz portach lotniczych i lotniskach.

Art. 17aa. 1. W celu przygotowania i utrzymania warunków do tymczasowego

przywrócenia kontroli granicznej na drogach, liniach kolejowych, lotniskach,

w portach, obiektach portowych lub na przystaniach, na których w przypadku

tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej możliwe będzie utworzenie

drogowych, kolejowych, lotniczych, rzecznych i morskich przejść granicznych w celu

realizowania kontroli granicznej, Komendant Główny Straży Granicznej prowadzi

wykaz przejść granicznych planowanych do tymczasowego przywrócenia kontroli

granicznej.

2. Komendant Główny Straży Granicznej powiadamia zarządcę drogi,

zarządzającego infrastrukturą kolejową, lotniskiem, portem, obiektem portowym lub

przystanią o ujęciu w wykazie przejść granicznych planowanych do tymczasowego

przywrócenia kontroli granicznej zarządzanej przez nich drogi, linii kolejowej,

lotniska, portu, obiektu portowego lub przystani.

3. Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia,

wzór wykazu przejść granicznych planowanych do tymczasowego przywrócenia

kontroli granicznej, uwzględniając potrzebę zamieszczenia w wykazie

informacji istotnych dla zarządcy drogi, zarządzającego infrastrukturą kolejową,

lotniskiem, portem, obiektem portowym lub przystanią, przy planowaniu rozwiązań

organizacyjnych umożliwiających taką kontrolę.

Art. 17ab. 1. Zarządca drogi publicznej ujętej w wykazie przejść granicznych do

tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej zobowiązany jest do:

1) przygotowania projektów zmiany organizacji ruchu oraz przygotowania

odpowiedniego oznakowania drogi zapewniającego bezpieczeństwo ruchu

drogowego;

2) uwzględnienia przy budowie lub przebudowie drogi przecinającej granicę

państwową warunków umożliwiających prowadzenie kontroli granicznej

w przypadku tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej;

2018-01-24

©Telksinoe s. 11/16

3) wprowadzenia na przejściach granicznych, z dniem tymczasowego przywrócenia

kontroli granicznej, organizacji ruchu zgodnej z projektami, o których mowa

w pkt 1, zatwierdzonymi przez właściwy organ zarządzający ruchem na drodze,

na wniosek właściwego komendanta oddziału Straży Granicznej.

2. Skierowanie wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, powinno nastąpić nie

później niż z chwilą tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej.

Art. 17ac. 1. Zarządzający infrastrukturą kolejową, lotniskiem, portem,

obiektem portowym lub przystanią oraz przewoźnicy kolejowi, w przypadku

tymczasowego przywrócenia kontroli granicznej, udzielają Straży Granicznej pomocy

w zakresie organizacji kontroli granicznej niezbędnej do sprawnego jej

przeprowadzania oraz są zobowiązani do uzgodnienia z właściwym komendantem

placówki Straży Granicznej miejsca przeprowadzania kontroli granicznej osób

przekraczających granicę wewnętrzną w rozumieniu kodeksu granicznego Schengen.

Straż Graniczna powinna uwzględniać inne zadania własne właściwych zarządców

infrastruktury.

2. Do finansowania zadań, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio

art. 17 ust. 2a.

Art. 17b. (uchylony)

Art. 17c. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, na wniosek Komendanta

Głównego Straży Granicznej, w przypadkach określonych w rozporządzeniu (WE) nr

863/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. ustanawiającym

mechanizm tworzenia zespołów szybkiej interwencji na granicy oraz zmieniającym

rozporządzenie Rady (WE) nr 2007/2004 w odniesieniu do tego mechanizmu i

określającym uprawnienia i zadania zaproszonych funkcjonariuszy (Dz. Urz. UE L

199 z 31.07.2007, str. 30, z późn. zm.), zwanym dalej „rozporządzeniem nr 863/2007”,

może wystąpić do Europejskiej Agencji Zarządzania Współpracą Operacyjną na

Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej o oddelegowanie

na czas określony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej europejskich zespołów

straży granicznej w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 2007/2004 z

dnia 26 października 2004 r. ustanawiającego Europejską Agencję Zarządzania

Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii

2018-01-24

Europejskiej (Dz. Urz. UE L 349 z 25.11.2004, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej

„rozporządzeniem nr 2007/2004”, do udziału w szybkiej interwencji.

Art. 17d. Funkcjonariusze straży granicznych państw członkowskich Unii

Europejskiej wchodzący w skład europejskich zespołów straży granicznej na granicy

państwowej stanowiącej granicę zewnętrzną w rozumieniu przepisów

kodeksu granicznego Schengen wykonują zadania w ramach:

1) szybkich interwencji, realizowanych przez zespoły szybkiej interwencji na

granicy, zgodnie z przepisami krajowymi odnoszącymi się do funkcjonariuszy

Straży Granicznej, w zakresie określonym w rozporządzeniu nr 863/2007;

2) wspólnych operacji lub projektów pilotażowych zgodnie z przepisami krajowymi

odnoszącymi się do funkcjonariuszy Straży Granicznej, w zakresie określonym

w rozporządzeniu nr 2007/2004.

Art. 17e. 1. Komendant Główny Straży Granicznej w zakresie dotyczącym

szybkich interwencji, wspólnych operacji lub projektów pilotażowych wykonuje

zadania krajowego punktu kontaktowego właściwego w sprawach komunikacji

z Europejską Agencją Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych

Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej oraz uzgadnia plany operacyjne.

2. Komendant Główny Straży Granicznej może zgłaszać Agencji, o której mowa

w ust. 1, propozycje wspólnych operacji lub projektów pilotażowych oraz występować

o ich zakończenie, a także udzielać zgody na udział obserwatorów z państw trzecich

w działaniach Agencji określonych w rozporządzeniu nr 2007/2004.

Art. 17f. Do funkcjonariuszy straży granicznych państw członkowskich Unii

Europejskiej wykonujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, za zgodą

właściwych organów Rzeczypospolitej Polskiej, zadania określone w przepisach

prawa Unii Europejskiej, w zakresie transportowania, przewozu oraz przesyłania broni

i amunicji, stosuje się przepisy obowiązujące funkcjonariuszy Straży Granicznej.

Art. 17g. Komendant Główny Straży Granicznej wykonuje zadania Krajowego

Ośrodka Koordynacji do Spraw Eurosur na zasadach określonych w rozporządzeniu

Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1052/2013 z dnia 22 października 2013 r.

ustanawiającym europejski system nadzorowania granic (EUROSUR) (Dz. Urz. UE L

295 z 06.11.2013, str. 11).

2018-01-24

Art. 18. Warunki przekraczania granicy państwowej oraz wykonywania lotów

w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej przez własne i obce cywilne

statki powietrzne określają przepisy ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze

(Dz. U. z 2016 r. poz. 605, 904, 1361 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 60) oraz umowy

międzynarodowe, którymi Rzeczpospolita Polska jest związana.

Art. 18a. 1. Przekroczenie granicy państwowej i lot obcego wojskowego statku

powietrznego w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej może nastąpić na

podstawie zezwolenia wydanego przez Dowódcę Operacyjnego Rodzajów Sił

Zbrojnych, udzielonego na wniosek zainteresowanego podmiotu.

1a. Minister Obrony Narodowej, na wniosek Dowódcy Operacyjnego Rodzajów

Sił Zbrojnych, może, w drodze zarządzenia, upoważnić kierownika jednostki

organizacyjnej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej właściwej w zakresie służby

ruchu lotniczego do wydawania zezwoleń, o których mowa w ust. 1.

2. Zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie wymaga przekroczenie granicy

państwowej i lot w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej obcych

wojskowych statków powietrznych wykonujących zadania wojskowego nadzoru

przestrzeni powietrznej w ramach Zintegrowanego Systemu Obrony Powietrznej

Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego.

3. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, nie jest wymagane wobec obcego

wojskowego statku powietrznego:

1) na którego pokładzie znajduje się przedstawiciel obcego państwa, składający

oficjalną wizytę w Rzeczypospolitej Polskiej;

2) stanowiącego honorową eskortę statku powietrznego, o którym mowa w pkt 1;

3) wykonującego lot w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej:

a) związany z prowadzeniem akcji poszukiwawczo-ratowniczej w celu

udzielenia pomocy ludziom albo statkowi powietrznemu lub statkowi

morskiemu znajdującemu się w niebezpieczeństwie,

b) związany z niesieniem pomocy medycznej lub technicznej albo pomocy

w razie klęski żywiołowej lub zagrożenia środowiska,

c) związany z wykonywaniem zadań wynikających z umów

międzynarodowych, którymi Rzeczpospolita Polska jest związana, jeżeli

obowiązek udostępnienia przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej

wynika z tych umów,

2018-01-24

d) w przypadku gdy ten statek znajduje się w niebezpieczeństwie lub gdy

wykonuje ten lot dla uniknięcia niebezpieczeństwa.

4. Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do

spraw transportu, określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania z wnioskiem

o zezwolenie na przekroczenie granicy państwowej i lot obcego wojskowego statku

powietrznego w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej oraz wzór wniosku

w tej sprawie, a także warunki wykonywania lotów przez taki statek w przestrzeni

powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej, mając na względzie zapewnienie sprawności

postępowania w sprawach udzielania zezwoleń na wykonanie lotów w przestrzeni

powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej przez obce wojskowe statki powietrzne oraz

bezpieczeństwo ruchu lotniczego w tej przestrzeni.

Art. 18b. 1. Obcy wojskowy statek powietrzny, który przekroczył granicę

państwową albo wykonuje lot w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej

bez zezwolenia, o którym mowa w art. 18a ust. 1, lub niezgodnie z warunkami tego

zezwolenia, oraz obcy cywilny statek powietrzny, który przekroczył granicę

państwową niezgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze lub

umowami międzynarodowymi, którymi Rzeczpospolita Polska jest związana, może

być wezwany przez państwowy organ zarządzania ruchem lotniczym do:

1) opuszczenia przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej;

2) odpowiedniej zmiany kierunku lub wysokości lotu;

3) lądowania na wskazanym przez ten organ lotnisku;

4) wykonania innych poleceń, mających na celu zaprzestanie naruszania przestrzeni

powietrznej.

2. W przypadku niezastosowania się do któregokolwiek z wezwań i poleceń,

o których mowa w ust. 1, obcy statek powietrzny może być przechwycony przez

wojskowy statek powietrzny, zwany dalej „statkiem przechwytującym”.

Przechwycenie polega na identyfikacji statku powietrznego, nawiązaniu z nim

łączności radiowej i kontaktu wzrokowego oraz naprowadzeniu go na właściwy

kierunek lub wysokość lotu albo wymuszeniu lądowania na wskazanym lotnisku.

2a. W przypadku niezastosowania się do któregokolwiek z wezwań i poleceń,

o których mowa w ust. 1 i 2, obcy wojskowy statek powietrzny może być:

1) ostrzeżony strzałami ostrzegawczymi przez statek przechwytujący,

a w przypadku dalszego niestosowania się do wezwania – zniszczony;

2018-01-24

2) zniszczony bez dokonania czynności, o których mowa w ust. 2 i w pkt 1,

w sytuacji:

a) dokonywania zbrojnej napaści lub agresji przeciwko celom położonym na

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

b) gdy na pokładzie nie ma żadnych osób,

c) gdy jest użyty jako środek ataku o charakterze terrorystycznym.

2b. W rozumieniu niniejszej ustawy atakiem o charakterze terrorystycznym jest

czyn popełniony w celu:

1) poważnego zastraszenia wielu osób;

2) zmuszenia organu władzy publicznej Rzeczypospolitej Polskiej lub innego

państwa albo organu organizacji międzynarodowej do podjęcia lub zaniechania

określonych czynności;

3) wywołania poważnych zakłóceń w ustroju lub gospodarce Rzeczypospolitej

Polskiej, innego państwa lub organizacji międzynarodowej – a także groźba

popełnienia takiego czynu.

2c. Przepis ust. 2a stosuje się do obcego cywilnego statku powietrznego, który

nie posiada żadnych osób na pokładzie lub na pokładzie którego znajdują się

wyłącznie osoby zamierzające użyć tego statku powietrznego jako środka ataku

o charakterze terrorystycznym.

3. Decyzję o zastosowaniu środków, o których mowa w ust. 2, 2a i 2c,

podejmuje Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych.

4. Zmuszony do lądowania na lotnisku międzynarodowym obcy statek

powietrzny, jego załogę i ładunek oraz pasażerów i ich bagaże, podmiot zarządzający

lotniskiem przekazuje Straży Granicznej.

5. Obcy statek powietrzny zmuszony do lądowania na lotnisku innym niż

lotnisko międzynarodowe lub na lądowisku, jego załogę i ładunek oraz pasażerów

i ich bagaże, podmiot zarządzający lotniskiem lub użytkownik lądowiska przekazuje

właściwym organom, powiadamiając o tym zdarzeniu organ Straży Granicznej.

6. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, organ dowodzenia obroną

powietrzną, o którym mowa w art. 7 ust. 4, oraz tryb postępowania przy stosowaniu

środków, o których mowa w ust. 2, 2a i 2c, mając na względzie zapewnienie

prawidłowego zastosowania tych środków tylko w przypadku braku możliwości

innego wymuszenia przestrzegania prawa polskiego, a także sprawność i skuteczność

2018-01-24

współdziałania organu dowodzenia obroną powietrzną z państwowym organem

zarządzania ruchem lotniczym oraz organami zapewniającymi bezpieczeństwo

państwa.

Rozdział 4

Przepisy końcowe

Art. 19. 1. Traci moc dekret z dnia 23 marca 1956 r. o ochronie granic

państwowych (Dz. U. poz. 51, z 1959 r. poz. 168, z 1969 r. poz. 95, z 1977 r. poz. 162

oraz z 1990 r. poz. 198).

2. (pominięty)

Art. 19a. Przepis art. 14a traci moc z dniem określonym w decyzji Rady

dotyczącej pełnego stosowania dorobku Schengen w Rzeczypospolitej Polskiej2).

Art. 20. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia3).

Decyzja Rady z dnia 6 grudnia 2007 r. w sprawie pełnego stosowania przepisów dorobku Schengen

w Republice Czeskiej, Republice Estońskiej, Republice Łotewskiej, Republice Litewskiej,

Republice Węgierskiej, Republice Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republice Słowenii i

Republice Słowackiej (Dz. Urz. UE L 323 z 08.12.2007, str. 34), weszła w życie z dniem 8 grudnia

2007 r.

Ustawa została ogłoszona w dniu 19 listopada 1990 r.

2018-01-24