Ustawy w postaci jednolitej
Wyszukiwarka ustaw
W przeglądarce naciśnij Ctrl+F, by wyszukać w ustawie.
2017 Pozycja 664
©Telksinoe s. 1/29
Opracowano na podstawie: t.j.
Dz. U. z 2017 r.
poz. 664,
z 2018 r. poz. 138.
U S T A W A
z dnia 19 grudnia 2008 r.
o emeryturach pomostowych
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1. 1. Ustawa określa:
1) warunki nabywania i utraty prawa do emerytur i rekompensat przez niektórych
pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze, zwanych dalej „emeryturami pomostowymi”,
o których mowa w art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r.
poz. 887, 1948, 2036 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 2 i 38), zwanej dalej „ustawą
o emeryturach i rentach z FUS”;
2) rodzaje prac w szczególnych warunkach i prac o szczególnym charakterze,
których wykonywanie uprawnia do emerytury pomostowej;
3) zasady postępowania w sprawach emerytur pomostowych;
4) organizację i zasady działania Funduszu Emerytur Pomostowych;
5) zasady i tryb opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych oraz zasady
finansowania emerytur pomostowych i rekompensat;
6) obowiązki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz płatników składek w zakresie
tworzenia i prowadzenia centralnego rejestru i wykazu stanowisk pracy
w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz centralnego
rejestru i ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych
warunkach lub o szczególnym charakterze.
2. Wypłata emerytur pomostowych jest gwarantowana przez państwo.
Art. 2. Użyte w ustawie określenia oznaczają:
26.02.2018
©Telksinoe s. 2/29
1) organ rentowy – jednostkę organizacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
właściwą do wydawania decyzji w sprawach świadczeń, określoną w ustawie
z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U.
z 2016 r. poz. 963, z późn. zm.1));
2) płatnik składek – pracodawcę, o którym mowa w art. 4 pkt 2 lit. a ustawy z dnia
13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz
ubezpieczonego, o którym mowa w art. 4 pkt 2 lit. d ustawy z dnia
13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych;
3) pracownik – ubezpieczonego, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8
ust. 1, 2a i ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie
ubezpieczeń społecznych, podlegającego ubezpieczeniu emerytalnemu z tytułu
pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a także
ubezpieczonego, który przed dniem wejścia w życie ustawy z tytułu takiej pracy
podlegał ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu;
4) uprawniony – osobę mającą ustalone prawo do emerytury pomostowej;
5) rekompensata – odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do
wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury
pomostowej.
Art. 3. 1. Prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami
ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe
uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy,
determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo
zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają
przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony
w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego,
w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac
w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.
2. Czynniki ryzyka, o których mowa w ust. 1, są związane z następującymi
rodzajami prac:
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1247,
1579, 1807, 1810, 1921, 1948, 2138, 2255 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 38 i 60.
26.02.2018
©Telksinoe s. 3/29
1) w szczególnych warunkach determinowanych siłami natury:
a) prace pod ziemią,
b) prace na wodzie,
c) prace pod wodą,
d) prace w powietrzu;
2) w szczególnych warunkach determinowanych procesami technologicznymi:
a) prace w warunkach gorącego mikroklimatu – prace wykonywane
w pomieszczeniach, w których wartość wskaźnika obciążenia termicznego
WBGT wynosi 28°C i powyżej, przy wartości tempa metabolizmu
pracownika powyżej 130 W/m2,
b) prace w warunkach zimnego mikroklimatu – prace wykonywane
w pomieszczeniach o temperaturze powietrza poniżej 0°C,
c) bardzo ciężkie prace fizyczne – prace powodujące w ciągu zmiany roboczej
efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn – powyżej 8400 kJ, a u
kobiet – powyżej 4600 kJ,
d) prace w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego,
e) ciężkie prace fizyczne związane z bardzo dużym obciążeniem statycznym
wynikającym z konieczności pracy w wymuszonej, niezmiennej pozycji
ciała; przy czym ciężkie prace fizyczne to prace powodujące w ciągu
zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny u mężczyzn – powyżej
6300 kJ, a u kobiet – powyżej 4200 kJ, a prace w wymuszonej pozycji ciała
to prace wymagające znacznego pochylenia i (lub) skręcenia pleców przy
jednoczesnym wywieraniu siły powyżej 10 kG dla mężczyzn i 5 kG dla
kobiet (wg metody OWAS pozycja kategorii 4) przez co najmniej 50%
zmiany roboczej.
3. Prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej
odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość
należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu,
w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku
emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego
z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik
nr 2 do ustawy.
26.02.2018
©Telksinoe s. 4/29
4. Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się
pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze
czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 1.
5. Za pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze uważa się
pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze
czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 3.
6. Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach uważa się
także ubezpieczonych z tytułu działalności twórczej lub artystycznej tancerzy
zawodowych, wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy prace związane z bardzo
ciężkim wysiłkiem fizycznym.
7. Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze uważa się również osoby wykonujące przed dniem wejścia
w życie ustawy prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze,
w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach
i rentach z FUS.
Rozdział 2
Warunki nabywania i utraty prawa do emerytury pomostowej i rekompensaty
Art. 4. Prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5–12,
przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze
wynoszący co najmniej 15 lat;
3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla
mężczyzn;
4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5–
9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat
dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;
5) przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub
prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub
art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
6) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze, w rozu-mieniu art. 3 ust. 1 i 3;
26.02.2018
©Telksinoe s. 5/29
7) nastąpiło z nim rozwiązanie stosunku pracy.
Art. 5. Pracownik wykonujący w powietrzu na statkach powietrznych pracę
w szczególnych warunkach wymienioną w pkt 25 załącznika nr 1 do ustawy lub
o szczególnym charakterze wymienioną w pkt 1 załącznika nr 2 do ustawy, który
spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1, 4–7, nabywa prawo do emerytury
pomostowej, jeżeli:
1) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla kobiet i co najmniej 55 lat dla
mężczyzn;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach wymienionej w pkt 25 załącznika
nr 1 do ustawy lub okres pracy o szczególnym charakterze wymienionej
w pkt 1 załącznika nr 2 do ustawy, wynoszący co najmniej 15 lat;
3) uzyskał orzeczenie o niezdolności do wykonywania pracy w szczególnych
warunkach wymienionej w pkt 25 załącznika nr 1 do ustawy lub o szczególnym
charakterze wymienionej w pkt 1 załącznika nr 2 do ustawy, w rozumieniu
art. 105–107 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze (Dz. U. z 2016 r.
poz. 605, 904, 1361 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 60).
Art. 6. Pracownik wykonujący w morskich portach handlowych oraz
przedsiębiorstwach pomocniczych działających na rzecz tych portów, zwanych dalej
„portami morskimi”, prace w szczególnych warunkach, wymienione w pkt 21
załącznika nr 1 do ustawy, lub o szczególnym charakterze, wymienione
w pkt 12 załącznika nr 2 do ustawy, który spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1, 4–
7, nabywa prawo do emerytury pomostowej, jeżeli:
1) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat;
2) ma okres pracy w portach morskich w szczególnych warunkach wymienionej
w pkt 21 załącznika nr 1 do ustawy lub o szczególnym charakterze wymienionej
w pkt 12 załącznika nr 2 do ustawy, wynoszący co najmniej 15 lat.
Art. 7. Pracownik wykonujący w hutnictwie prace w szczególnych warunkach
wymienione w pkt 4–12 załącznika nr 1 do ustawy, który spełnia warunki określone
w art. 4 pkt 1, 4–7, nabywa prawo do emerytury pomostowej, jeżeli:
1) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach w hutnictwie wymienionej w pkt 4–
12 załącznika nr 1 do ustawy, wynoszący co najmniej 15 lat;
26.02.2018
©Telksinoe s. 6/29
3) lekarz medycyny pracy wydał orzeczenie o niezdolności do wykonywania prac
w szczególnych warunkach wymienionych w pkt 4–12 załącznika nr 1 do
ustawy.
Art. 8. Pracownik wykonujący prace w szczególnych warunkach wymienione
w pkt 20, 22 i 32 załącznika nr 1 do ustawy, który spełnia warunki określone w art. 4
pkt 1, 4–7, nabywa prawo do emerytury pomostowej, jeżeli:
1) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla kobiet i co najmniej 55 lat dla
mężczyzn;
2) ma okres pracy w szczególnych warunkach wymienionej w pkt 20, 22
i 32 załącznika nr 1 do ustawy, wynoszący co najmniej 10 lat.
Art. 9. Pracownik wykonujący prace maszynistów pojazdów trakcyjnych
wymienione w pkt 5 załącznika nr 2 do ustawy, który spełnia warunki określone
w art. 4 pkt 1, 4–7, nabywa prawo do emerytury pomostowej, jeżeli:
1) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla kobiet i co najmniej 55 lat dla
mężczyzn;
2) ma okres pracy jako maszynista pojazdów trakcyjnych wymienionej
w pkt 5 załącznika nr 2 do ustawy, wynoszący co najmniej 15 lat;
3) lekarz medycyny pracy wydał orzeczenie o niezdolności do wykonywania prac
jako maszynista pojazdów trakcyjnych.
Art. 10. Członek zawodowych ekip ratownictwa górskiego, który spełnia
warunki określone w art. 4 pkt 1, 4–7, nabywa prawo do emerytury pomostowej,
jeżeli:
1) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla kobiet i co najmniej 55 lat dla
mężczyzn;
2) ma okres pracy jako członek zawodowych ekip ratownictwa górskiego,
wynoszący co najmniej 10 lat.
Art. 11. Pracownik wykonujący prace górnicze, o których mowa w art. 50c
ustawy o emeryturach i rentach z FUS, który spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1,
4–7, nabywa prawo do emerytury pomostowej, jeżeli:
1) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla
mężczyzn;
26.02.2018
©Telksinoe s. 7/29
2) ma okres pracy górniczej, o której mowa w art. 50c ustawy o emeryturach
i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.
Art. 12. Przy ustalaniu okresu pracy w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze, o których mowa w art. 4–11, nie uwzględnia się okresów
niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał wynagrodzenie lub świadczenie
z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
Art. 13. 1. Żołnierze zawodowi, funkcjonariusze Policji, Urzędu Ochrony
Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby
Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura
Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony
Państwa, Służby Więziennej i Państwowej Straży Pożarnej nabywają prawo do
emerytury pomostowej, na zasadach określonych w art. 4, jeżeli nie spełniają
warunków do nabycia prawa lub utracili prawo do emerytury określonej w przepisach
o zaopatrzeniu emerytalnym tych osób.
2. Przy ustalaniu prawa do emerytury pomostowej osobom, o których mowa
w ust. 1, okresy służby pełnionej przez te osoby traktuje się na równi z okresami pracy
w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, odpowiednio do art. 3
ust. 4–7.
Art. 14. 1. Emerytura pomostowa stanowi równowartość kwoty będącej
wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury, ustalonej w sposób określony
w art. 25 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przez średnie dalsze trwanie życia dla
osób w wieku 60 lat, ustalone według obowiązujących w dniu zgłoszenia wniosku
o przyznanie emerytury pomostowej tablic średniego trwania życia, o których mowa
w art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
2. Jeżeli pracownik jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, przy
ustalaniu podstawy obliczenia emerytury, składki na ubezpieczenie emerytalne,
zaewidencjonowane na jego koncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, zwanym
dalej „Zakładem”, zwiększa się przez pomnożenie wskaźnikiem korygującym
19,52/12,22, stanowiącym stosunek pełnej wysokości składki na ubezpieczenie
emerytalne do wysokości zaewidencjonowanej na koncie ubezpieczonego
w Zakładzie.
26.02.2018
©Telksinoe s. 8/29
3. Kwota emerytury pomostowej nie może być niższa niż kwota najniższej
emerytury, o której mowa w art. 85 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
4. Jeżeli po dniu, od którego przyznano emeryturę pomostową, uprawniony
podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, wysokość emerytury
pomostowej ulega ponownemu ustaleniu na zasadach określonych w art. 108 ustawy
o emeryturach i rentach z FUS.
5. Emerytura pomostowa podlega waloryzacji na zasadach i w terminach
przewidzianych dla waloryzacji świadczeń w art. 88, art. 89 i art. 93 ustawy
o emeryturach i rentach z FUS.
Art. 15. 1. Prawo do emerytury pomostowej powstaje z dniem spełnienia
warunków wymaganych do nabycia tego prawa.
2. W przypadku pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia
rehabilitacyjnego, prawo do emerytury pomostowej powstaje z dniem zaprzestania
pobierania tego zasiłku lub świadczenia.
Art. 16. Prawo do emerytury pomostowej ustaje z dniem:
1) poprzedzającym dzień nabycia prawa do emerytury, która jest ustalona decyzją
organu rentowego lub innego organu emerytalno-rentowego, określonego
w odrębnych przepisach;
[2) osiągnięcia przez uprawnionego wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 24 Nowe brzmienie
pkt 2 w art. 16
ust. 1a i 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, jeżeli uprawniony nie ma wejdzie w życie z
prawa do emerytury ustalonego decyzją organu rentowego lub innego dn. 1.10.2017 r.
(Dz. U. z 2017 r.
organu emerytalno-rentowego, określonego w odrębnych przepisach;] poz. 38).
<2) osiągnięcia przez uprawnionego wieku:
a) 60 lat – w przypadku kobiet,
b) 65 lat – w przypadku mężczyzn
– jeżeli uprawniony nie ma prawa do emerytury ustalonego decyzją organu
rentowego lub innego organu emerytalno-rentowego, określonego w
odrębnych przepisach;>
3) śmierci uprawnionego.
Art. 17. 1. Prawo do emerytury pomostowej ulega zawieszeniu lub emerytura ta
ulega zmniejszeniu na zasadach określonych w art. 103 ust. 3 i art. 104–106 ustawy
o emeryturach i rentach z FUS.
26.02.2018
©Telksinoe s. 9/29
2. Jeżeli łączna kwota przychodu uprawnionego przewyższyła w danym roku
kalendarzowym kwotę graniczną przychodu o kwotę niższą niż kwota nienależnie
pobranych świadczeń, zwrotu tej kwoty nie dokonuje się, jeżeli uprawni ony dokona
wpłaty na Fundusz Emerytur Pomostowych, o którym mowa w art. 29, kwoty równej
kwocie tego przekroczenia, pomniejszonej o kwotę pobranej zaliczki na podatek
dochodowy od osób fizycznych. Organ rentowy informuje uprawnionego
o możliwości uniknięcia zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń w razie
dokonania wskazanej wpłaty na Fundusz Emerytur Pomostowych i wyznacza termin
na jej wpłatę.
3. Jeżeli uprawniony nie dokonał w wyznaczonym terminie wpłaty, o której
mowa w ust. 2, organ rentowy dochodzi zwrotu nienależnie pobranej emerytury
pomostowej na zasadach określonych w art. 138–144 ustawy o emeryturach i rentach
z FUS.
4. Prawo do emerytury pomostowej ulega zawieszeniu bez względu na wysokość
uzyskiwanego przychodu w razie podjęcia przez uprawnionego pracy w szczególnych
warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
Art. 18. 1. W razie śmierci uprawnionego członkom jego rodziny przysługuje
renta rodzinna oraz dodatek dla sierot zupełnych na zasadach określonych w art. 65–
74, art. 76, art. 103 ust. 3, art. 104–106 i art. 107a ustawy o emeryturach i rentach
z FUS.
2. W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone
ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom,
z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w przypadku ich braku –
małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa
domowego, a w razie ich braku – innym członkom rodziny uprawnionym do renty
rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.
3. Osoby wymienione w ust. 2 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu
postępowania o świadczenia nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o te
świadczenia wystąpiła.
4. Roszczenia o wypłatę świadczeń, o których mowa w ust. 2, wygasają po
upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenia przysługiwały, chyba
że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o dalsze prowadzenie
postępowania.
26.02.2018
©Telksinoe s. 10/29
Art. 19. Do emerytury pomostowej przysługuje dodatek pielęgnacyjny na
zasadach i w wysokości określonej w art. 75 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Art. 20. Osobie, która pokryła koszty pogrzebu po śmierci:
1) uprawnionego,
2) członka rodziny uprawnionego
– przysługuje zasiłek pogrzebowy na zasadach określonych w art. 77–81
i art. 99 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Rozdział 3
Rekompensaty
Art. 21. 1. Rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy
w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów
ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.
2. Rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na
podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Art. 22. 1. Rekompensatę stanowi równowartość kwoty obliczonej według
wzoru:
R = 64,32 * K * X
gdzie:
R– oznacza kwotę rekompensaty,
K– oznacza kwotę obliczoną według zasad określonych w przepisach
art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS,
X– oznacza współczynnik obliczony według wzoru określonego w ust. 2.
2. Współczynnik X określający, jaka część wymogów do wcześniejszej
emerytury została spełniona do dnia 31 grudnia 2008 r. oblicza się według
następującego wzoru:
1) w przypadku kobiet:
S o S w W ? 18
X ?3 ? ?
20 15 Ws ? 18
2) w przypadku mężczyzn:
S o S w W ? 18
X ?3 ? ?
25 15 Ws ? 18
26.02.2018
©Telksinoe s. 11/29
gdzie:
So – oznacza okresy składkowe i nieskładkowe w rozumieniu ustawy
o emeryturach i rentach z FUS, osiągnięte przed dniem 1 stycznia
2009 r.,
Sw – oznacza okres wykonywania przed dniem 1 stycznia 2009 r. pracy
w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze
w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS,
Ws – oznacza obniżony wiek emerytalny w rozumieniu przepisów ustawy
o emeryturach i rentach z FUS,
W– oznacza wiek ubezpieczonego w dniu 31 grudnia 2008 r. w pełnych
latach zaokrąglonych w górę.
3. Jeżeli wartość któregokolwiek z ułamków, o których mowa w ust. 2,
przekroczy 1, przyjmuje się, że wartość ta wynosi 1.
Art. 23. 1. Ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego
o emeryturę.
2. Rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego,
o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach
z FUS.
Rozdział 4
Zasady postępowania w sprawach emerytur pomostowych
Art. 24. Postępowanie w sprawie emerytury pomostowej wszczyna się na
wniosek pracownika zgłoszony bezpośrednio lub za pośrednictwem płatnika składek
w organie rentowym.
Art. 25. 1. Decyzję w sprawie emerytury pomostowej wydaje i emeryturę tę
wypłaca:
1) organ rentowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania pracownika;
2) wyznaczony przez Prezesa Zakładu organ rentowy w przypadku pracowników:
a) zamieszkałych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie,
z którym Rzeczpospolitą Polską łączy umowa międzynarodowa
w dziedzinie ubezpieczeń społecznych,
b) którym przy ustalaniu okresu składkowego i nieskładkowego uwzględniono
okresy, o których mowa w art. 8 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;
26.02.2018
©Telksinoe s. 12/29
3) organ rentowy właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania
pracownika w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli pracownik zamieszkuje poza
granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w państwie, z którym Rzeczpospolitą
Polską nie łączy umowa międzynarodowa w dziedzinie ubezpieczeń
społecznych.
2. Od decyzji w sprawie emerytury pomostowej przysługuje odwołanie do sądu,
na zasadach określonych w art. 83 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie
ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej „ustawą o systemie ubezpieczeń
społecznych”.
Art. 26. 1. Emeryturę pomostową wypłaca się za miesiąc kalendarzowy
w terminach i na zasadach przewidzianych dla wypłaty emerytur określonych
w art. 129, art. 130, art. 132–135, art. 136a ust. 2 i art. 136b ustawy o emeryturach
i rentach z FUS.
2. Kwotę emerytury pomostowej za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę
emerytury przez liczbę dni kalendarzowych w miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się
przez liczbę dni kalendarzowych, za które emerytura przysługuje.
Art. 27. W razie zbiegu prawa do emerytury pomostowej z prawem do renty,
uposażenia w stanie spoczynku, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia
przedemerytalnego lub innego świadczenia o charakterze emerytalnym lub rentowym,
ustalonym na podstawie odrębnych ustaw, przysługuje tylko jedno z tych świadczeń –
wyższe lub wybrane przez uprawnionego.
Art. 28. 1. W zakresie postępowania w sprawach emerytury pomostowej stosuje
się odpowiednio przepisy art. 114 i art. 116–128a ustawy o emeryturach i rentach
z FUS.
2. W zakresie postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranej emerytury
pomostowej, egzekucji i potrąceń stosuje się odpowiednio przepisy art. 138–
144 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz przepisy art. 84 ustawy o systemie
ubezpieczeń społecznych.
26.02.2018
©Telksinoe s. 13/29
Rozdział 5
Organizacja i zasady działania Funduszu Emerytur Pomostowych
Art. 29. 1. Tworzy się Fundusz Emerytur Pomostowych, zwany dalej „FEP”,
który jest państwowym funduszem celowym powołanym w celu finansowania
emerytur pomostowych.
2. Dysponentem FEP jest Zakład.
Art. 30. 1. Przychody FEP pochodzą:
1) ze składek na FEP;
2) z dotacji budżetu państwa;
3) z oprocentowania rachunków bankowych FEP;
4) z odsetek od nieterminowo opłaconych składek na FEP;
5) z dodatkowej opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 2;
6) ze zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami;
7) z lokat wolnych środków FEP;
8) z wpłaty, o której mowa w art. 17 ust. 2;
9) z innych tytułów.
2. Składkę na FEP zalicza się do przychodów FEP w miesiącu następującym po
miesiącu, za który składka jest należna.
Art. 31. 1. W granicach określonych w ustawie budżetowej FEP otrzymuje
z budżetu państwa dotacje.
2. Dotacje mogą być przeznaczone wyłącznie na finansowanie wydatków,
o których mowa w art. 32.
Art. 32. 1. Ze środków zgromadzonych w FEP są finansowane:
1) wypłaty emerytur pomostowych;
2) odsetki za nieterminowe wypłaty emerytur pomostowych;
3) odpis stanowiący przychód Zakładu.
2. Wysokość odpisu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, ustala się corocznie
w ustawie budżetowej na podstawie planu finansowego FEP; odpis jest potrącany
w okresach miesięcznych.
3. Świadczenia, o których mowa w art. 18–20, są finansowane ze środków
Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o którym mowa w art. 51–56 ustawy o systemie
ubezpieczeń społecznych.
26.02.2018
©Telksinoe s. 14/29
Art. 33. 1. Zarząd Zakładu:
1) opracowuje projekt rocznego planu finansowego FEP w trybie określonym
w przepisach dotyczących prac nad projektem budżetu państwa i po
zaopiniowaniu przez Radę Nadzorczą Zakładu przedkłada go ministrowi
właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego;
2) sporządza roczne sprawozdanie z wykonania planu finansowego FEP i po
zaopiniowaniu przez Radę Nadzorczą Zakładu przedkłada je ministrowi
właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego;
3) sporządza roczne sprawozdanie finansowe FEP i po zaopiniowaniu przez
biegłego rewidenta niebędącego pracownikiem Zakładu przedkłada je
ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego.
2. Zarząd Zakładu sporządza dla FEP prognozę wpływów i wydatków FEP dla
kolejnych 5 lat obrotowych zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 61 ust. 1
i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
3. Wyboru biegłego rewidenta, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, dokonuje Rada
Nadzorcza Zakładu.
Art. 34. 1. Wolne środki FEP mogą być lokowane jedynie na lokatach
bankowych, w papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa oraz w
jednostkach uczestnictwa funduszy rynku pieniężnego, o których mowa w art. 178
ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu
alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 1896, 1948 i 2260),
chyba że Rada Ministrów, na wniosek Prezesa Zakładu, zezwoli na ulokowanie
środków w inny sposób.
2. W zakresie lokowania środków FEP stosuje się odpowiednio zasady
lokowania środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o których mowa
w art. 56 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Rozdział 6
Zasady i tryb opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych oraz
zasady finansowania
emerytur pomostowych
Art. 35. 1. Składki na FEP opłaca się za pracownika, który spełnia łącznie
następujące warunki:
26.02.2018
©Telksinoe s. 15/29
1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;
2) wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
o których mowa w art. 3 ust. 1 i 3.
2. Obowiązek opłacania składek na FEP za pracownika, o którym mowa w ust. 1,
powstaje z dniem rozpoczęcia wykonywania przez niego pracy w szczególnych
warunkach lub o szczególnym charakterze, a ustaje z dniem zaprzestania
wykonywania tych prac.
3. Płatnik składek jest zobowiązany do opłacenia składek na FEP za pracownika
wykonującego prace górnicze, który uzyskał prawo do emerytury pomostowej na
podstawie art. 11, za okres wykonywania prac górniczych, o których mowa w art. 50c
ustawy o emeryturach i rentach z FUS, nie wcześniej jednak niż za okres od 1 stycznia
2010 r.
4. Składki na FEP od uposażenia zwolnionych ze służby żołnierzy zawodowych
albo funkcjonariuszy, o których mowa w art. 13, wypłaconego po dniu 31 grudnia
2009 r. do dnia zwolnienia ze służby, opłaca się na zasadach i w trybie określonym
w odrębnych przepisach dla składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe
przekazywanych za żołnierzy albo funkcjonariuszy zwolnionych ze służby.
Art. 36. 1. Stopa składki na FEP wynosi 1,5% podstawy wymiaru.
2. Podstawę wymiaru składki na FEP stanowi podstawa wymiaru składek na
ubezpieczenie emerytalne i rentowe, określona w art. 18 ust. 1–2 i ust. 8 oraz
w art. 21 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
3. Przy ustalaniu podstawy wymiaru składki na FEP stosuje się ograniczenie,
o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
4. Składka na FEP jest finansowana w całości przez płatnika składek.
Art. 37. 1. Składkę na FEP oblicza, rozlicza i opłaca co miesiąc płatnik składek.
2. Składkę na FEP płatnik składek rozlicza w deklaracji rozliczeniowej, o której
mowa w art. 46 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
3. Składkę na FEP płatnik składek opłaca w terminie określonym
w art. 47 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych dla opłacania składek na
ubezpieczenia społeczne.
Art. 38. 1. Płatnik składek przekazuje informację o pracowniku, za którego był
obowiązany opłacać składkę na FEP, zawierającą następujące dane:
26.02.2018
©Telksinoe s. 16/29
1) nazwisko i imię,
2) datę urodzenia,
3) numer PESEL, a w razie gdy pracownikowi nie nadano numeru PESEL – serię
i numer dowodu osobistego lub paszportu,
4) okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym
charakterze,
5) kod pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o którym
mowa w przepisach art. 33 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
– zwaną dalej „zgłoszeniem danych o pracy w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze”.
2. Zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym
charakterze płatnik składek przekazuje do Zakładu do dnia 31 marca danego roku
kalendarzowego za poprzedni rok kalendarzowy.
3. W przypadku wystąpienia pracownika z wnioskiem o przyznanie emerytury
pomostowej, zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze w danym roku kalendarzowym, płatnik składek przekazuje
do Zakładu w terminie 7 dni od dnia zgłoszenia wniosku.
4. Jeżeli z wnioskiem o przyznanie emerytury pomostowej pracownik wystąpi
przed przekazaniem zgłoszenia danych o pracy w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze za poprzedni rok kalendarzowy, w terminie, o którym
mowa w ust. 3, płatnik składek przekazuje do Zakładu także zgłoszenie za poprzedni
rok kalendarzowy.
5. W przypadku upadłości lub likwidacji płatnika składek zgłoszenia danych
o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w danym roku
kalendarzowym płatnik składek przekazuje do Zakładu nie później niż w dniu
przekazania dokumentu wyrejestrowania płatnika składek.
6. W przypadku upadłości lub likwidacji płatnika składek przed przekazaniem
zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze
za poprzedni rok kalendarzowy, w terminie, o którym mowa w ust. 3, płatnik składek
przekazuje do Zakładu także zgłoszenia za poprzedni rok kalendarzowy.
Art. 39. 1. Płatnik składek jest obowiązany przekazać do Zakładu korygujące
zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
w formie nowego zgłoszenia zawierającego wszystkie prawidłowe dane, o których
26.02.2018
©Telksinoe s. 17/29
mowa w art. 38 ust. 1, zwane dalej „korygującym zgłoszeniem”, jeżeli zachodzi
konieczność korekty danych podanych w zgłoszeniu w przypadku stwierdzenia
nieprawidłowości przez:
1) płatnika składek we własnym zakresie;
2) Zakład;
3) właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy.
2. Płatnik składek jest obowiązany przekazać korygujące zgłoszenie w terminie
7 dni od dnia stwierdzenia nieprawidłowości we własnym zakresie lub otrzymania
zawiadomienia o stwierdzeniu nieprawidłowości przez Zakład lub właściwy organ
Państwowej Inspekcji Pracy.
3. Jeżeli konieczność korekty podanych w zgłoszeniu danych o pracy
w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze jest wynikiem
stwierdzenia nieprawidłowości przez Zakład w drodze:
1) decyzji – korygujące zgłoszenie powinno być złożone nie później niż w terminie
7 dni od uprawomocnienia się decyzji;
2) kontroli – korygujące zgłoszenie powinno być złożone nie później niż w terminie
30 dni od dnia otrzymania protokołu kontroli.
4. Zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym
charakterze i korygujące zgłoszenie przekazuje się w takiej samej formie, jaka
obowiązuje płatnika składek w odniesieniu do dokumentów ubezpieczeniowych
określonych w art. 34–36, art. 41, art. 43, art. 44 i art. 46–48b ustawy o systemie
ubezpieczeń społecznych.
5. Zakład sporządza z urzędu zgłoszenie danych o pracy w szczególnych
warunkach lub o szczególnym charakterze oraz koryguje błędy w nim stwierdzone,
w razie braku możliwości uzyskania zgłoszenia lub korygującego zgłoszenia od
płatnika składek, jeżeli posiada dane umożliwiające sporządzenie tego zgłoszenia.
6. Kopie zgłoszenia danych o pracy w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze oraz korygującego zgłoszenia płatnik składek
zobowiązany jest przechowywać przez okres 5 lat od dnia ich przekazania do Zakładu,
w formie dokumentu pisemnego lub elektronicznego.
Art. 40. 1. Od nieopłaconych w terminie składek na FEP należne są od płatnika
składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia
26.02.2018
©Telksinoe s. 18/29
29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201), jeżeli ich
wysokość przekracza 6,60 zł.
2. W razie nieopłacenia składek na FEP lub opłacenia ich w zaniżonej wysokości
Zakład może wymierzyć płatnikowi składek dodatkową opłatę do wysokości 100%
nieopłaconych składek.
3. Od decyzji w sprawie wymierzenia dodatkowej opłaty przysługuje odwołanie
do sądu, na zasadach określonych w art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych.
4. Składki na FEP oraz odsetki za zwłokę, koszty upomnienia i dodatkowa
opłata, nieopłacone w terminie:
1) podlegają ściągnięciu,
2) ulegają przedawnieniu,
3) umarza się w całości lub w części
– na zasadach określonych w art. 24–28 i art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych.
5. Na wniosek dłużnika Zakład może odroczyć termin płatności należności
wymienionych w ust. 4 lub rozłożyć je na raty, uwzględniając możliwości płatnicze
dłużnika, a także stan finansów FEP, na zasadach określonych w art. 29 ustawy
o systemie ubezpieczeń społecznych.
6. Nienależnie opłacone składki na FEP podlegają zwrotowi na zasadach
określonych w art. 24 ust. 6a–6e, ust. 7 i ust. 8d ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych.
7. W sprawach nieuregulowanych w ustawie dotyczących składek na FEP
stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 3 i 4 ustawy o systemie ubezpieczeń
społecznych.
Rozdział 7
Obowiązki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz płatników składek
w zakresie tworzenia i prowadzenia centralnego rejestru i wykazu stanowisk
pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze
oraz centralnego rejestru i ewidencji pracowników wykonujących prace
26.02.2018
©Telksinoe s. 19/29
w szczególnych warunkach
lub o szczególnym charakterze
Art. 41. 1. Zakład prowadzi:
1) centralny rejestr stanowisk pracy, na których są wykonywane prace
w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze;
2) centralny rejestr pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach
lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek
opłacania składek na FEP.
2. Centralny rejestr stanowisk pracy, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, zawiera:
1) dane płatnika składek;
2) liczbę stanowisk pracy, na których jest wykonywana praca w szczególnych
warunkach lub o szczególnym charakterze.
3. Centralny rejestr pracowników, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, zawiera:
1) dane płatnika składek;
2) dane dotyczące pracownika, za którego jest przewidziany obowiązek opłacania
składek na FEP:
a) nazwisko i imię,
b) datę urodzenia,
c) numer PESEL,
d) serię i numer dowodu osobistego lub paszportu;
3) kod pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze;
4) okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym
charakterze.
4. Płatnik składek jest obowiązany prowadzić:
1) wykaz stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych
warunkach lub o szczególnym charakterze;
2) ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania
składek na FEP, zawierającą dane, o których mowa w ust. 3 pkt 2.
5. Płatnik składek obowiązany jest powiadomić pracowników o dokonaniu
wpisu do ewidencji, o której mowa w ust. 4.
6. W przypadku nieumieszczenia w ewidencji pracowników wykonujących
prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest
26.02.2018
©Telksinoe s. 20/29
przewidziany obowiązek opłacania składek na FEP, pracownikowi przysługuje skarga
do Państwowej Inspekcji Pracy.
7. Informacje dotyczące liczby stanowisk pracy w szczególnych warunkach
i o szczególnym charakterze płatnik składek przekazuje do Zakładu w deklaracji
rozliczeniowej, o której mowa w art. 46 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
w terminie przekazywania tej deklaracji.
8. Informacje dotyczące pracowników umieszczonych w ewidencji, o której
mowa w ust. 4 pkt 2, płatnik składek przekazuje do Zakładu w zgłoszeniu danych
o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze za dany rok
kalendarzowy w terminie do dnia 31 marca następnego roku kalendarzowego.
Art. 42. 1. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego przedstawia
Radzie Dialogu Społecznego w terminie do dnia 15 marca i do dnia 15 września
każdego roku informację:
1) o liczbie stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych
warunkach lub o szczególnym charakterze, na podstawie danych zawartych
w centralnym rejestrze stanowisk pracy, na których są wykonywane prace
w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze;
2) o liczbie pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania
składek na FEP, na podstawie danych zawartych w centralnym rejestrze
pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze.
2. Informacje, o których mowa w ust. 1, będą przedstawiane za lata 2010–2014.
Rozdział 8
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 43–48. (pominięte)
Rozdział 9
Przepisy przejściowe, dostosowawcze i końcowe
Art. 49. Prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:
1) po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach
lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;
26.02.2018
©Telksinoe s. 21/29
2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1–5 i 7 i art. 5–12;
3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa
w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.
Art. 50. 1. Pierwsze zgłoszenie danych o pracy w szczególnych warunkach lub
o szczególnym charakterze, o którym mowa w art. 38, płatnik składek przekazuje za
2010 r.
2. Przekazując zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, płatnik składek składa
informacje wymienione w art. 38 ust. 1 dotyczące pracowników, którzy w 2009 r.
wykonywali prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, także
wówczas, gdy w 2010 r. nie wykonywali już tej pracy.
3. Do czasu przekazania zgłoszenia i informacji, o których mowa w ust. 1 i 2,
płatnik składek jest zobowiązany do wystawiania zaświadczeń o okresach pracy
w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1
i 3, przypadających po dniu 31 grudnia 2008 r. Przepis art. 12 stosuje się
odpowiednio.
Art. 51. Płatnik składek jest zobowiązany do wystawiania zaświadczeń
o okresach pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,
w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3, za okresy przypadające przed dniem 1 stycznia 2009 r.
Przepis art. 12 stosuje się odpowiednio.
Art. 52. Pierwszą prognozę wpływów i wydatków Funduszu Emerytur
Pomostowych dla kolejnych 5 lat obrotowych, o której mowa w art. 33 ust. 2, Zarząd
Zakładu sporządzi w 2012 r.
Art. 53. Do dnia 31 grudnia 2014 r. minister właściwy do spraw pracy
przygotuje strategię sektorową na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 grudnia
2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2016 r. poz. 383, 1250,
1948 i 1954 oraz z 2017 r. poz. 5), dotyczącą wspierania zatrudnienia i aktywizacji
zawodowej osób wykonujących przez co najmniej 15 lat prace w szczególnych
warunkach lub o szczególnym charakterze, którym nie przysługuje prawo do
emerytury pomostowej.
26.02.2018
©Telksinoe s. 22/29
Art. 54. 1. W 2009 r. wypłaty emerytur pomostowych są finansowane
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o którym mowa w art. 51 ustawy o systemie
ubezpieczeń społecznych.
2. Środki na finansowanie emerytur pomostowych, o którym mowa w ust. 1,
pochodzą z dotacji z budżetu państwa.
Art. 55. (pominięty)
Art. 56. Ilekroć w przepisach odrębnych jest mowa o emeryturze, należy przez
to rozumieć również emeryturę pomostową.
Art. 57. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2009 r., z wyjątkiem:
1) art. 29–42, art. 45 pkt 1 i 3–9 oraz art. 48, które wchodzą w życie z dniem
1 stycznia 2010 r.;
2) art. 44, art. 47 i art. 55 ust. 1, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia
ogłoszenia2).
2)
Ustawa została ogłoszona w dniu 31 grudnia 2008 r.
26.02.2018
©Telksinoe s. 23/29
Załączniki do ustawy
z dnia 19 grudnia 2008 r.
Załącznik nr 1
WYKAZ PRAC W SZCZEGÓLNYCH WARUNKACH
LP. RODZAJ PRAC
1 2
1 Prace bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla oraz rud metali lub
ich wzbogacaniu.
2 Prace udostępniające lub eksploatacyjne związane z urabianiem minerałów
skalnych.
3 Prace pod ziemią bezpośrednio przy drążeniu tuneli w górotworze.
4 Prace bezpośrednio przy zalewaniu form odlewniczych, transportowaniu
naczyń odlewniczych z płynnym, rozgrzanym materiałem (żeliwo, staliwo,
metale nieżelazne i ich stopy).
5 Prace bezpośrednio przy ręcznej obróbce wykańczającej odlewy: usuwanie
elementów układu wlewowego, ścinanie, szlifowanie powierzchni
odlewów oraz ich malowanie na gorąco.
6 Prace bezpośrednio przy obsłudze wielkich pieców oraz pieców
stalowniczych lub odlewniczych.
7 Prace murarskie bezpośrednio w piecach hutniczych, odlewniczych,
bateriach koksowniczych oraz w piecach do produkcji materiałów
ceramicznych.
8 Prace bezpośrednio przy ręcznym zestawianiu surowców lub ręcznym
formowaniu wyrobów szklanych w hutnictwie szkła.
9 Prace bezpośrednio przy kuciu ręcznym w kuźniach.
26.02.2018
©Telksinoe s. 24/29
10 Prace bezpośrednio przy obsłudze agregatów i urządzeń do produkcji
metali nieżelaznych.
11 Prace bezpośrednio przy obsłudze ciągów walcowniczych: przygotowanie,
dozorowanie pracy walców lub samotoków, ingerencja przy wypadaniu i
zaklinowaniu materiałów.
12 Prace przy obsłudze dźwignic bezpośrednio przy wytapianiu surówki,
stopów żelaza lub metali nieżelaznych.
13 Prace bezpośrednio przy produkcji koksu w bateriach koksowniczych.
14 Prace bezpośrednio przy wypychaniu koksu z baterii koksowniczych,
gaszeniu lub sortowaniu koksu.
15 Prace bezpośrednio przy produkcji materiałów formierskich lub
izolacyjnoegzotermicznych używanych w odlewnictwie i hutnictwie.
16 Prace bezpośrednio przy ręcznym załadunku lub wyładunku pieców
komorowych wyrobami ogniotrwałymi.
17 Prace bezpośrednio przy ręcznym załadunku lub rozładunku gorących
wyrobów ceramicznych.
18 Prace bezpośrednio przy formowaniu wyrobów ogniotrwałych
wielkogabarytowych przy użyciu ręcznych narzędzi wibracyjnych.
19 Prace przy ręcznym formowaniu, odlewaniu, czyszczeniu lub szkliwieniu
wyrobów ceramicznych.
20 Prace nurka lub kesoniarza, prace w komorach hiperbarycznych.
21 Prace fizyczne ciężkie bezpośrednio przy przeładunku w ładowniach
statku.
22 Prace rybaków morskich.
23 Prace na statkach żeglugi morskiej.
24 Prace na morskich platformach wiertniczych.
26.02.2018
©Telksinoe s. 25/29
1 2
25 Prace w powietrzu wykonywane na statkach powietrznych przez personel
pokładowy.
26 Prace bezpośrednio przy obsłudze urządzeń wiertniczych i wydobywczych
przy poszukiwaniu złóż ropy naftowej lub gazu ziemnego.
27 Prace bezpośrednio przy obróbce odwiertów w górnictwie otworowym:
ropy naftowej lub gazu ziemnego.
28 Prace bezpośrednio przy spawaniu łukowym lub cięciu termicznym
w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze, z utrudnioną wentylacją
(podwójne dna statków, zbiorniki, rury itp.).
29 Prace bezpośrednio przy malowaniu, nitowaniu lub montowaniu
elementów wyposażenia w pomieszczeniach o bardzo małej kubaturze
z utrudnioną wentylacją (podwójne dna statków, zbiorniki, rury itp.).
30 Prace wewnątrz cystern, kotłów, a także zbiorników o bardzo małej
kubaturze po substancjach niebezpiecznych.
31 Prace przy ręcznym układaniu na gorąco nawierzchni z mieszanek
mineralno-bitumicznych.
32 Prace bezpośrednio przy przetwórstwie materiałów zawierających azbest
lub prace rozbiórkowe związane z ich usuwaniem.
33 Prace garbarskie bezpośrednio przy obróbce mokrych skór.
34 Prace bezpośrednio przy zrywce lub ręcznej ścince drzew przenośną
pilarką z piłą łańcuchową.
35 Prace w pomieszczeniach o narzuconej technologią temperaturze powietrza
poniżej 0°C.
36 Prace fizyczne ciężkie w podziemnych kanałach ściekowych.
37 Prace tancerzy zawodowych związane z bardzo ciężkim wysiłkiem
fizycznym.
26.02.2018
©Telksinoe s. 26/29
38 Prace przy wywozie nieczystości stałych i płynnych oraz prace na
wysypiskach i wylewiskach nieczystości związane z bardzo ciężkim
wysiłkiem fizycznym.
39 Prace przy kuciu ręcznym w kuźniach przemysłowych oraz obsłudze
młotów mechanicznych.
40 Prace przy produkcji węglików spiekanych, elektrod, rud i walczaków oraz
żelazostopów.
26.02.2018
©Telksinoe s. 27/29
Załącznik nr 2
WYKAZ PRAC O SZCZEGÓLNYM CHARAKTERZE
LP. RODZAJ PRAC
1 2
1 Prace pilotów statków powietrznych (pilot, instruktor).
2 Prace kontrolerów ruchu lotniczego.
3 Prace mechaników lotniczych związane z bezpośrednią obsługą
potwierdzającą bezpieczeństwo statków powietrznych na płycie lotniska.
4 Prace nawigatorów na statkach morskich oraz pilotów morskich.
5 Prace maszynistów pojazdów trakcyjnych (maszynista pojazdów
trakcyjnych, maszynista instruktor, maszynista zakładowy, maszynista
wieloczynnościowych i ciężkich maszyn do kolejowych robót
budowlanych i kolejowej sieci trakcyjnej, kierowca lokomotywy
spalinowej o mocy do 300 KM, pomocnik maszynisty pojazdów
trakcyjnych) i kierowników pociągów.
6 Prace bezpośrednio przy ustawianiu drogi przebiegu pociągów i pojazdów
metra (dyżurny ruchu, nastawniczy, manewrowy, ustawiacz, zwrotniczy,
rewident taboru bezpośrednio potwierdzający bezpieczeństwo pociągu,
dyspozytor ruchu metra, dyżurny ruchu i stacji metra).
7 Prace funkcjonariuszy straży ochrony kolei.
8 Prace kierowców autobusów, trolejbusów oraz motorniczych tramwajów
w transporcie publicznym.
9 Prace kierowców pojazdów uprzywilejowanych.
10 Prace kierowców pojazdów przewożących towary niebezpieczne
wymagające oznakowania pojazdu tablicą ostrzegawczą barwy
pomarańczowej, zgodnie z przepisami Umowy europejskiej dotyczącej
26.02.2018
©Telksinoe s. 28/29
międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych
(ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r.1
11 Prace operatorów reaktorów jądrowych.
12 Prace operatorów żurawi wieżowych, do obsługi których są wymagane
uprawnienia kategorii IŻ lub równorzędne oraz dźwignic portowych lub
stoczniowych.
13 Prace przy bezpośrednim sterowaniu procesami technologicznymi
mogącymi stwarzać zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej
ze skutkami dla bezpieczeństwa publicznego.
14 Prace przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi mogącymi
spowodować awarię techniczną z poważnymi skutkami dla bezpieczeństwa
publicznego.
15 Prace bezpośrednio przy produkcji materiałów wybuchowych, środków
strzałowych, wyrobów pirotechnicznych oraz ich konfekcjonowaniu.
16 Prace bezpośrednio przy sterowaniu blokami energetycznymi
wytwarzającymi energię elektryczną lub cieplną.
17 Prace elektromonterów bezpośrednio przy usuwaniu awarii oraz
eksploatacji napowietrznych sieci elektro-energetycznych w warunkach
prac pod napięciem.
18 Prace członków zespołów ratownictwa medycznego.
19 Prace członków zawodowych ekip ratownictwa (chemicznego, górskiego,
morskiego, górnictwa otworowego).
20 Prace pracowników jednostek ochrony przeciwpożarowej, o których mowa
w art. 15 pkt 1a–5 i 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie
przeciwpożarowej2, uczestniczących bezpośrednio w akcjach ratowniczych.
1 2
26.02.2018
©Telksinoe s. 29/29
21 Prace nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych
zatrudnionych w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych,
młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, ośrodkach szkolno-
-wychowawczych, schroniskach dla nieletnich oraz zakładach
poprawczych, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 października 1982 r.
o postępowaniu w sprawach nieletnich3.
22 Prace personelu sprawującego opiekę nad mieszkańcami domów pomocy
społecznej dla przewlekle psychicznie chorych, niepełnosprawnych
intelektualnie dzieci i młodzieży lub dorosłych, zgodnie z przepisami
ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej4.
23 Prace personelu medycznego oddziałów psychiatrycznych i leczenia
uzależnień w bezpośrednim kontakcie z pacjentami, zgodnie z przepisami
ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego5.
24 Prace personelu medycznego w zespołach operacyjnych dyscyplin
zabiegowych i anestezjologii w warunkach ostrego dyżuru.
Dz. U. z 2005 r. poz. 1481 oraz z 2007 r. poz. 667.
Dz. U. z 2016 r. poz. 191, 298, 904 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 60.
Dz. U. z 2016 r. poz. 1654.
Dz. U. z 2016 r. poz. 930, 1583, 1948 i 2174 oraz z 2017 r. poz. 38 i 60.
Dz. U. z 2016 r. poz. 546, 960 i 1245.
26.02.2018
Do góry