Telksinoe - ustawy

©Telksinoe s. 1/52

Opracowano na podstawie: t.j.

Dz. U. z 2017 r.

poz. 786, 962,

z 2018 r. poz. 305.

U S T A W A

z dnia 13 kwietnia 2007 r.

o Państwowej Inspekcji Pracy 1)

Rozdział 1

Organizacja Państwowej Inspekcji Pracy

Art. 1. Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania

nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad

bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności

zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie.

Art. 2. Państwowa Inspekcja Pracy podlega Sejmowi. Nadzór nad Państwową

Inspekcją Pracy w zakresie określonym w ustawie sprawuje Rada Ochrony Pracy.

Art. 3. 1. Jednostkami organizacyjnymi Państwowej Inspekcji Pracy są:

Główny Inspektorat Pracy, okręgowe inspektoraty pracy oraz Ośrodek Szkolenia

Państwowej Inspekcji Pracy im. Profesora Jana Rosnera we Wrocławiu, zwany

dalej „Ośrodkiem”.

2. Państwową Inspekcją Pracy kieruje Główny Inspektor Pracy przy pomocy

zastępców.

Art. 4. 1. Głównego Inspektora Pracy powołuje i odwołuje Marszałek Sejmu

po zasięgnięciu opinii Rady Ochrony Pracy i właściwej komisji sejmowej.

2. Główny Inspektor Pracy pełni obowiązki do dnia powołania jego następcy.

3. Zastępców Głównego Inspektora Pracy powołuje i odwołuje Marszałek

Sejmu, na wniosek Głównego Inspektora Pracy po zasięgnięciu opinii Rady

Ochrony Pracy.

Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i

Rady 2014/54/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie środków ułatwiających korzystanie z

praw przyznanych pracownikom w kontekście swobodnego przepływu pracowników (Dz. Urz.

UE L 128 z 30.04.2014, str. 8).

26.02.2018

©Telksinoe s. 2/52

Art. 5. 1. Okręgowy inspektorat pracy obejmuje zakresem swojej

właściwości terytorialnej obszar jednego lub więcej województw. W okręgowych

inspektoratach pracy mogą być tworzone oddziały.

2. Okręgowym inspektoratem pracy kieruje okręgowy inspektor pracy przy

pomocy zastępców.

3. Okręgowych inspektorów pracy powołuje i odwołuje Główny Inspektor

Pracy po zasięgnięciu opinii Rady Ochrony Pracy.

Art. 6. 1. Marszałek Sejmu na wniosek Głównego Inspektora Pracy ustali,

w drodze zarządzenia:

1) statut Państwowej Inspekcji Pracy, określający jej organizację wewnętrzną;

2) siedziby i zakres terytorialnej właściwości okręgowych inspektoratów pracy.

2. Zarządzenia Marszałka Sejmu w sprawach, o których mowa w ust. 1,

podlegają ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej

„Monitor Polski”.

Art. 7. 1. Powołuje się Radę Ochrony Pracy, zwaną dalej „Radą”, jako organ

nadzoru w sprawach dotyczących przestrzegania prawa pracy, w tym

bezpieczeństwa i higieny pracy, a także legalności zatrudnienia oraz działalności

Państwowej Inspekcji Pracy.

2. W skład Rady wchodzi 30 członków, w tym przewodniczący, zastępcy

przewodniczącego, sekretarz i członkowie, których powołuje i odwołuje Marszałek

Sejmu. Kadencja Rady trwa cztery lata.

3. Członkowie Rady pełnią obowiązki do dnia powołania nowych członków.

4. Członków Rady powołuje się spośród posłów, senatorów i kandydatów

zgłoszonych przez Prezesa Rady Ministrów oraz przez organizacje związkowe i

organizacje pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca

2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego

(Dz. U. poz. 1240), a także przez inne organizacje społeczne zajmujące się

problematyką ochrony pracy. Do Rady powołuje się także ekspertów i

przedstawicieli nauki.

5. W skład Rady nie można powołać pracownika Państwowej Inspekcji Pracy,

chyba że korzysta on z urlopu bezpłatnego udzielonego w celu wykonywania

funkcji z wyboru.

26.02.2018

©Telksinoe s. 3/52

6. Zasady reprezentacji w Radzie oraz wysokość diety członków Rady za

udział w jej pracach określa Marszałek Sejmu w drodze zarządzenia.

7. Do zadań Rady należy wyrażanie stanowiska w sprawach z zakresu

działania Państwowej Inspekcji Pracy, w szczególności dotyczących:

1) programów działalności i zadań Państwowej Inspekcji Pracy;

2) okresowych ocen działalności Państwowej Inspekcji Pracy oraz wniosków

wynikających z tych ocen;

3) problemów ochrony pracy o zasięgu ogólnokrajowym.

8. Rada wyraża opinię o kandydatach na stanowiska Głównego Inspektora

Pracy i jego zastępców oraz okręgowych inspektorów pracy.

9. Rada działa na podstawie uchwalonego przez siebie regulaminu,

zatwierdzonego przez Marszałka Sejmu.

Art. 8. 1. (uchylony)

2. Do zadań Ośrodka należy szkolenie i doskonalenie kadr Państwowej

Inspekcji Pracy oraz upowszechnianie wiedzy i informacji, a także doradztwo

w zakresie ochrony pracy.

3. (uchylony)

Art. 9. 1. Główny Inspektor Pracy nadaje uprawnienia rzeczoznawcy do

spraw bezpieczeństwa i higieny pracy na wniosek Komisji Kwalifikacyjnej do

Oceny Kandydatów na Rzeczoznawców, zwanej dalej „Komisją”, oraz prowadzi

centralny rejestr wydanych uprawnień.

2. Uprawnienia rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy,

zwanego dalej „rzeczoznawcą”, mogą być nadane osobie, która:

1) ukończyła wyższe studia techniczne;

2) legitymuje się co najmniej 5-letnią praktyką zawodową w zakresie

ukończonego kierunku studiów;

3) ukończyła kurs przygotowujący do opiniowania projektów w zakresie

bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii, przeprowadzony przez

podmiot upoważniony przez Głównego Inspektora Pracy, według programu

zatwierdzonego przez Głównego Inspektora Pracy;

4) złożyła, z wynikiem pozytywnym, egzamin przed Komisją.

26.02.2018

©Telksinoe s. 4/52

3. Nadane uprawnienia upoważniają rzeczoznawcę do opiniowania projektów

nowo budowanych lub przebudowywanych obiektów budowlanych albo ich części,

w których przewiduje się pomieszczenia pracy, pod względem zgodności

z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymaganiami ergonomii.

4. Główny Inspektor Pracy, z własnej inicjatywy lub na wniosek właściwego

okręgowego inspektora pracy, może cofnąć uprawnienia rzeczoznawcy

w przypadku wydania przez niego opinii naruszającej w sposób rażący przepis y

bezpieczeństwa i higieny pracy. Główny Inspektor Pracy może także cofnąć

uprawnienia rzeczoznawcy na wniosek okręgowego inspektora pracy, właściwego

ze względu na lokalizację obiektu budowlanego, w przypadku stwierdzenia

podczas odbioru tego obiektu lub jego eksploatacji, że w opinii wydanej przez

rzeczoznawcę nie uwzględniono istotnych przepisów bezpieczeństwa i higieny

pracy. Decyzja o cofnięciu uprawnień rzeczoznawcy powinna być podjęta po

uprzednim rozpatrzeniu jego wyjaśnień.

5. Członków Komisji, na 4-letnią kadencję, powołuje Główny Inspektor Pracy

w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy spośród kandydatów

zgłoszonych przez:

1) Główny Urząd Nadzoru Budowlanego,

2) organizacje techniczne, stowarzyszenia zawodowe, izby samorządu

zawodowego określone w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach

zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2016 r.

poz. 1725)

oraz spośród przedstawicieli nauki i pracowników Państwowej Inspekcji Pracy.

W skład Komisji wchodzi 8 osób.

6. Główny Inspektor Pracy w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw

pracy może odwołać członka Komisji:

1) na wniosek podmiotu, który zgłosił jego kandydaturę;

2) w przypadku systematycznego nieuczestniczenia w pracach Komisji.

7. Członkowie Komisji otrzymują za udział w pracach Komisji

wynagrodzenie, a także diety i zwrot kosztów podróży na zasadach określonych

w przepisach wydanych na podstawie art. 775 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.

– Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666, 2138 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 60).

26.02.2018

©Telksinoe s. 5/52

8. Koszty związane z przygotowaniem kandydatów na rzeczoznawców,

podnoszeniem kwalifikacji przez rzeczoznawców oraz nadawaniem uprawnień

rzeczoznawcom, ustalone przez Głównego Inspektora Pracy, ponosi odpowiednio

kandydat na rzeczoznawcę lub rzeczoznawca.

9. Minister właściwy do spraw pracy po zasięgnięciu opinii Głównego

Inspektora Pracy określi, w drodze rozporządzenia:

1) szczegółowe warunki oraz tryb nadawania i cofania uprawnień

rzeczoznawców, a także wymagania dotyczące przygotowania kandydatów

na rzeczoznawców i podnoszenia kwalifikacji przez rzeczoznawców, biorąc

pod uwagę poziom wykształcenia, dotychczasową praktykę zawodową

w zakresie opiniowania projektów obiektów budowlanych, a także

konieczność okresowego szkolenia;

2) zakres nadawanych uprawnień, o którym mowa w ust. 3, wzór uprawnień

rzeczoznawcy, wzór klauzuli i pieczęci imiennej oraz wzór rejestru

opiniowanych projektów, biorąc pod uwagę rodzaj budownictwa i podział na

grupy projektowe;

3) wymagania dotyczące opinii rzeczoznawców o projektach nowo budowanych

lub przebudowywanych obiektów budowlanych albo ich części, w których

przewiduje się wykonywanie pracy, oraz tryb postępowania odwoławczego

od tych opinii, biorąc pod uwagę specyfikę, charakter i przeznaczenie obiektu

budowlanego, a także zgodność przyjętych rozwiązań z obowiązującymi

przepisami i normami;

4) tryb powoływania i odwoływania członków Komisji, sposób działania tej

Komisji i przeprowadzania egzaminu, biorąc pod uwagę konieczność

zapewnienia sprawnego funkcjonowania Komisji;

5) wysokość wynagrodzenia członków Komisji, biorąc pod uwagę zakres

wykonywanych czynności.

Rozdział 2

Zadania Państwowej Inspekcji Pracy

Art. 10. 1. Do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy:

1) nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności

przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów dotyczących

26.02.2018

©Telksinoe s. 6/52

stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze

stosunku pracy, czasu pracy, urlopów, uprawnień pracowników związanych

z rodzicielstwem, zatrudniania młodocianych i osób niepełnosprawnych;

2) (uchylony)

3) kontrola legalności zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, wykonywania

działalności oraz kontrola przestrzegania obowiązku:

a) (uchylona)

b) informowania powiatowych urzędów pracy przez bezrobotnych

o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności,

c) opłacania składek na Fundusz Pracy,

d) dokonania wpisu do rejestru agencji zatrudnienia działalności, której

prowadzenie jest uzależnione od uzyskania wpisu do tego rejestru,

e) prowadzenia agencji zatrudnienia zgodnie z warunkami określonymi

w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,

f) prowadzenia działalności przez podmioty, o których mowa w art. 18c

ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach

rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 645, z późn. zm.2)), zgodnie

z warunkami określonymi w art. 19c, art. 19d, art. 19fa, art. 19ga,

art. 85 ust. 2 i art. 85a tej ustawy;

4) kontrola legalności zatrudnienia, innej pracy zarobkowej oraz wykonywania

pracy przez cudzoziemców;

5) (uchylony)

5a) kontrola spełniania przez wyroby przeznaczone do stosowania u

pracodawców wymagań lub kontrola w zakresie stwarzania przez wyroby

zagrożenia, w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach

oceny zgodności i nadzoru rynku (Dz. U. poz. 542, 1228 i 1579), z

wyłączeniem wyrobów podlegających kontroli innych właściwych organów

nadzoru rynku, w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach

oceny zgodności i nadzoru rynku, oraz prowadzenie postępowań w sprawie

takich wyrobów;

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 691,

868, 1265, 1579, 1860, 1940, 1948, 1984, 2138 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 38, 60 i 962.

26.02.2018

©Telksinoe s. 7/52

6) kontrola wyrobów wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku pod

względem spełniania przez nie zasadniczych lub innych wymagań

dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, określonych w odrębnych

przepisach;

6a) nadzór nad spełnianiem przez pracodawców obowiązków określonych

w art. 35 oraz art. 37 ust. 5 i 6 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu

Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny,

udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów

(REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniającego

dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG)

nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę

Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG,

93/105/WE i 2000/21/WE (Dz. Urz. UE L 396 z 30.12.2006, str. 1, z późn.

zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1907/2006”, zgodnie z odrębnymi

przepisami dotyczącymi ochrony pracy, w zakresie swoich kompetencji;

6b) nadzór nad przestrzeganiem warunków stosowania substancji określonych

przez Europejską Agencję Chemikaliów na podstawie art. 9

ust. 4 rozporządzenia nr 1907/2006, w zakresie swoich kompetencji;

7) podejmowanie działań polegających na zapobieganiu i ograniczaniu zagrożeń

w środowisku pracy, a w szczególności:

a) badanie okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz kontrola

stosowania środków zapobiegających tym wypadkom,

b) analizowanie przyczyn chorób zawodowych oraz kontrola stosowania

środków zapobiegających tym chorobom,

c) inicjowanie prac badawczych w dziedzinie przestrzegania prawa pracy,

a w szczególności bezpieczeństwa i higieny pracy,

d) inicjowanie przedsięwzięć w sprawach ochrony pracy w rolnictwie

indywidualnym,

e) udzielanie porad służących ograniczaniu zagrożeń dla życia i zdrowia

pracowników, a także w zakresie przestrzegania prawa pracy,

f) podejmowanie działań prewencyjnych i promocyjnych zmierzających do

zapewnienia przestrzegania prawa pracy;

26.02.2018

©Telksinoe s. 8/52

8) współdziałanie z organami ochrony środowiska w zakresie kontroli

przestrzegania przez pracodawców przepisów o przeciwdziałaniu

zagrożeniom dla środowiska;

9) kontrola:

a) przestrzegania wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy, o których

mowa w ustawie z dnia 22 czerwca 2001 r. o mikroorganizmach

i organizmach genetycznie zmodyfikowanych (Dz. U. z 2015 r. poz. 806

oraz z 2016 r. poz. 2003) oraz określonych w zezwoleniach na

prowadzenie zakładów inżynierii genetycznej i w zgodach na zamknięte

użycie mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych oraz

w zgodach na zamknięte użycie organizmów genetycznie

zmodyfikowanych, w tym w zakresie:

– oznakowania zakładu inżynierii genetycznej lub jego części,

– środków bezpieczeństwa związanych z daną kategorią zamkniętego

użycia,

– urządzeń używanych podczas zamkniętego użycia w odniesieniu do

danej kategorii zamkniętego użycia określonej w zezwoleniu na

prowadzenie zakładu inżynierii genetycznej oraz w zgodzie na

zamknięte użycie,

b) prowadzonej dokumentacji dotyczącej zamkniętego użycia

mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych lub organizmów

genetycznie zmodyfikowanych przeprowadzanego w zakładzie

inżynierii genetycznej, jeżeli dokumentacja ta zawiera informacje mające

związek z bezpieczeństwem i higieną pracy;

9a) kontrola ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych

warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4

pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z

2017 r. poz. 664);

10) opiniowanie projektów aktów prawnych z zakresu prawa pracy;

11) prawo wnoszenia powództw, a za zgodą osoby zainteresowanej –

uczestnictwo w postępowaniu przed sądem pracy, w sprawach o ustalenie

istnienia stosunku pracy;

26.02.2018

©Telksinoe s. 9/52

12) wydawanie i cofanie zezwoleń w przypadkach, o których mowa w art. 3045

ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy;

13) (uchylony)

14) wykonywanie zadań określonych w ustawie z dnia 10 czerwca 2016 r. o

delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług (Dz. U. poz. 868);

14a) udzielanie porad w celu wspierania równego traktowania obywateli państw

członkowskich Unii Europejskiej i państw członkowskich Europejskiego

Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim

Obszarze Gospodarczym, którzy korzystają z prawa do swobodnego

przepływu pracowników, oraz członków ich rodzin w zakresie:

a) dostępu do zatrudnienia,

b) warunków zatrudnienia i pracy, w szczególności w odniesieniu do

wynagrodzenia, rozwiązania umowy, bezpieczeństwa i higieny pracy

oraz, w przypadku utraty pracy, powrotu do pracy lub ponownego

zatrudnienia,

c) dostępu do przywilejów socjalnych i podatkowych,

d) zasad członkostwa w związkach zawodowych oraz korzystania z

czynnego i biernego prawa wyborczego do przedstawicielstw

pracowniczych, w tym organów związków zawodowych i rad

pracowników,

e) dostępu do szkoleń,

f) dostępu do zasobów mieszkaniowych,

g) dostępu do kształcenia, nauki zawodu oraz szkolenia zawodowego dla

dzieci pracowników,

h) pomocy udzielanej przez urzędy pracy;

15) ściganie wykroczeń przeciwko prawom pracownika określonych w Kodeksie

pracy, wykroczeń, o których mowa w art. 119–123 ustawy z dnia 20 kwietnia

2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a także innych

wykroczeń, gdy ustawy tak stanowią oraz udział w postępowaniu w tych

sprawach w charakterze oskarżyciela publicznego;

15a) kontrola spełniania obowiązków, o których mowa w art. 23r ust. 3 i 4 ustawy

z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 220),

26.02.2018

©Telksinoe s. 10/52

w zakresie paliw ciekłych w ramach wykonywania kontroli, o której mowa w

pkt 1;

15b) kontrola wypłacania wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości

minimalnej stawki godzinowej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10

października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2015

r. poz. 2008 oraz z 2016 r. poz. 1265);

15c) kontrola przestrzegania przepisów ustawy z dnia 10 stycznia 2018 r.

o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni (Dz. U.

poz. 305), w zakresie powierzania pracownikowi lub zatrudnionemu

wykonywania pracy w handlu lub wykonywania czynności związanych

z handlem w placówkach handlowych;

16) wykonywanie innych zadań określonych w ustawie i przepisach

szczególnych.

1a. Państwowa Inspekcja Pracy współpracuje z ministrem właściwym do

spraw pracy oraz ministrem właściwym do spraw wewnętrznych przy określaniu –

na podstawie oceny ryzyka powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom

przebywającym bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej – sektorów działalności na poziomie sekcji, zgodnie

z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD), o szczególnym natężeniu tego zjawiska.

2. Do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy ponadto nadzór i kontrola

zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy:

1) osobom fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy

oraz osobom wykonującym na własny rachunek działalność gospodarczą

w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę lub przedsiębiorcę, niebędącego

pracodawcą, na rzecz którego taka praca jest świadczona;

2) przez podmioty organizujące pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na

innej podstawie niż stosunek pracy, w ramach prac społecznie użytecznych;

3) osobom przebywającym w zakładach karnych i zakładach poprawczych,

wykonującym pracę, a także żołnierzom w służbie czynnej, wykonującym

powierzone im prace.

3. Państwowa Inspekcja Pracy sprawuje także nadzór i kontrolę zapewnienia

przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków zajęć odbywanych na

jego terenie przez studentów i uczniów niebędących pracownikami.

26.02.2018

©Telksinoe s. 11/52

4. Państwowa Inspekcja Pracy może podejmować działania w zakresie

prowadzenia badań i pomiarów oraz analizowania zagrożeń powodowanych przez

czynniki szkodliwe i uciążliwe w środowisku pracy.

Art. 11. W razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub

przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej

Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do:

1) nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie

w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa

i higieny pracy;

2) nakazania: wstrzymania prac lub działalności, gdy naruszenie powoduje

bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracowników lub innych osób

wykonujących te prace lub prowadzących działalność; skierowania do innych

prac pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy wbrew

obowiązującym przepisom przy pracach wzbronionych, szkodliwych lub

niebezpiecznych albo pracowników lub innych osób dopuszczonych do pracy

przy pracach niebezpiecznych, jeżeli pracownicy ci lub osoby nie posiadają

odpowiednich kwalifikacji; nakazy w tych sprawach podlegają

natychmiastowemu wykonaniu;

3) nakazania wstrzymania eksploatacji maszyn i urządzeń w sytuacji, gdy ich

eksploatacja powoduje bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi;

nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu;

4) zakazania wykonywania pracy lub prowadzenia działalności w miejscach,

w których stan warunków pracy stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia

lub zdrowia ludzi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu

wykonaniu;

5) nakazania, w przypadku stwierdzenia, że stan bezpieczeństwa i higieny pracy

zagraża życiu lub zdrowiu pracowników lub osób fizycznych wykonujących

pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, w tym osób wykonujących na

własny rachunek działalność gospodarczą, zaprzestania prowadzenia

działalności bądź działalności określonego rodzaju;

6) nakazania ustalenia, w określonym terminie, okoliczności i przyczyn

wypadku;

26.02.2018

©Telksinoe s. 12/52

6a) nakazania wykonania badań i pomiarów czynników szkodliwych

i uciążliwych w środowisku pracy w przypadku naruszenia trybu, metod,

rodzaju lub częstotliwości wykonania tych badań i pomiarów lub

konieczności stwierdzenia wykonywania pracy w szczególnych warunkach;

7) nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także

innego świadczenia przysługującego pracownikowi; nakazy w tych sprawach

podlegają natychmiastowemu wykonaniu;

8) skierowania wystąpienia lub wydania polecenia, w razie stwierdzenia innych

naruszeń niż wymienione w pkt 1–7, w sprawie ich usunięcia, a także

wyciągnięcia konsekwencji w stosunku do osób winnych.

Art. 11a. Właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do

nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników

wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze,

o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r.

o emeryturach pomostowych, wykreślenia go z ewidencji oraz do sporządzenia

korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji.

Art. 11b. Właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do

skierowania wystąpienia lub wydania polecenia w sprawie wypłacenia

wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki

godzinowej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 października 2002 r. o

minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Art. 12. W postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy

w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej

podstawie albo w przepisach szczególnych stosuje się przepisy ustawy z dnia

14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r.

poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138).

Art. 13. Kontroli Państwowej Inspekcji Pracy podlegają:

1) pracodawcy – a w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz kontroli

legalności zatrudnienia także niebędący pracodawcami przedsiębiorcy i inne

jednostki organizacyjne – na rzecz których jest świadczona praca przez osoby

fizyczne, w tym przez osoby wykonujące na własny rachunek działalność

gospodarczą, bez względu na podstawę świadczenia tej pracy,

26.02.2018

©Telksinoe s. 13/52

2) podmioty świadczące usługi pośrednictwa pracy, doradztwa personalnego,

poradnictwa zawodowego oraz pracy tymczasowej w rozumieniu art. 18

ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy – w zakresie przestrzegania obowiązków, o których

mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 lit. d i e,

3) podmioty, o których mowa w art. 18c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r.

o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – w zakresie

przestrzegania warunków określonych w art. 19c, art. 19d, art. 19fa, art. 19ga,

art. 85 ust. 2 i art. 85a tej ustawy,

3a) przedsiębiorcy, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 10 stycznia

2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni,

4) pracodawcy delegujący pracowników na terytorium RP w zakresie

określonym w ustawie z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników

w ramach świadczenia usług,

5) przedsiębiorcy albo inne jednostki organizacyjne, na rzecz których w ramach

prowadzonej przez te podmioty działalności jest wykonywane zlecenie lub są

świadczone usługi przez przyjmującego zlecenie lub świadczącego usługi –

w zakresie wypłacania takim osobom wynagrodzenia w wysokości

wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej, zgodnie z

przepisami ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym

wynagrodzeniu za pracę

– zwani dalej „podmiotami kontrolowanymi”.

Art. 14. 1. Państwowa Inspekcja Pracy przy realizacji zadań współdziała ze

związkami zawodowymi, organizacjami pracodawców, organami samorządu

załogi, radami pracowników, społeczną inspekcją pracy, publicznymi służbami

zatrudnienia w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku

pracy, Pełnomocnikiem Rządu do Spraw Równego Traktowania oraz z organami

administracji państwowej, w szczególności z organami nadzoru i kontroli nad

warunkami pracy oraz organami Krajowej Administracji Skarbowej, a także z

Policją, Strażą Graniczną, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i organami

samorządu terytorialnego.

2. Państwowa Inspekcja Pracy jest uprawniona do nieodpłatnego korzystania

z danych zgromadzonych:

26.02.2018

©Telksinoe s. 14/52

1) w Centralnym Rejestrze Podmiotów – Krajowej Ewidencji Podatników;

1a) w rejestrze podatników VAT;

2) w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej

(REGON) prowadzonym przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego;

3) przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na koncie ubezpieczonego i koncie

płatnika składek, o których mowa odpowiednio w art. 40 i 45 ustawy z dnia

13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016

r. poz. 963, z późn. zm.3)), w zakresie podlegania ubezpieczeniom

społecznym, a także danych o wypadkach przy pracy uzyskanych na

podstawie ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym

z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2015 r. poz.

1242 i 1442 oraz z 2016 r. poz. 1807, 1948 i 2255);

4) w Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności (RCI

PESEL);

5) w rejestrze bezrobotnych;

6) w Krajowym Rejestrze Sądowym;

7) w Krajowym Rejestrze Karnym.

3. Państwowa Inspekcja Pracy może, na wniosek związków zawodowych,

prowadzić szkolenie i instruktaż oraz udzielać pomocy w szkoleniu społecznych

inspektorów pracy, a także podejmować działania na rzecz doskonalenia

i zwiększenia skuteczności działania społecznej inspekcji pracy.

4. Państwowa Inspekcja Pracy ma prawo – w uzasadnionych przypadkach –

występować do organów administracji publicznej, w tym naczelników urzędów

skarbowych i dyrektorów izb administracji skarbowej, a także Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych oraz innych właściwych podmiotów z wnioskiem o

udzielenie informacji niezbędnych do udzielenia porad, o których mowa w art. 10

ust. 1 pkt 14a.

5. Podmioty, o których mowa w ust. 4, mają obowiązek udzielenia informacji,

o których mowa w tym przepisie, w terminie 15 dni roboczych od dnia otrzymania

wniosku Państwowej Inspekcji Pracy, chyba że udzielenie informacji przez te

podmioty wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego lub

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r. poz. 1247,

1579, 1807, 1810, 1921, 1948, 2138, 2255 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 38 i 60.

26.02.2018

©Telksinoe s. 15/52

kontroli. O przyczynach opóźnienia podmiot informuje niezwłocznie Państwową

Inspekcję Pracy.

Art. 15. W razie uzasadnionej potrzeby oraz w celu zapewnienia

bezpieczeństwa kontrolującym, organy Policji są obowiązane, na wniosek

inspektora pracy, do udzielenia stosownej pomocy.

Art. 16. Prezes Rady Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi tryb

i formy współdziałania innych organów nadzoru i kontroli z Państwową Inspekcją

Pracy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz legalności zatrudnienia,

mając na względzie zapewnienie sprawnego i efektywnego współdziałania.

Rozdział 3

Zakres działania organów Państwowej Inspekcji Pracy

Art. 17. Organami Państwowej Inspekcji Pracy są:

1) Główny Inspektor Pracy;

2) okręgowi inspektorzy pracy;

3) inspektorzy pracy, działający w ramach właściwości terytorialnej

okręgowych inspektoratów pracy.

Art. 18. 1. Do zakresu działania Głównego Inspektora Pracy należy:

1) kierowanie działalnością Głównego Inspektoratu Pracy i okręgowych

inspektorów pracy;

2) rozpatrywanie odwołań od decyzji okręgowych inspektorów pracy;

3) opracowywanie rocznych i wieloletnich programów działania Państwowej

Inspekcji Pracy;

4) sprawowanie ogólnego nadzoru nad:

a) przestrzeganiem prawa pracy oraz przedkładanie właściwym organom

ocen, opinii i wniosków w tej dziedzinie,

b) postępowaniem mandatowym w sprawach o wykroczenia, o których

mowa w art. 17 § 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks

postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 1713 i

1948 oraz z 2017 r. poz. 708);

5) opiniowanie projektów aktów prawnych dotyczących prawa pracy oraz

inicjowanie prac legislacyjnych w tej dziedzinie;

26.02.2018

©Telksinoe s. 16/52

6) inicjowanie przedsięwzięć w zakresie wdrażania postępu technicznego

w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy;

7) przedstawianie wniosków w sprawach nauczania i szkolenia w dziedzinie

bezpieczeństwa i higieny pracy, organizowanie i prowadzenie szkolenia

inspektorów pracy oraz nadzór nad działalnością Ośrodka;

8) prowadzenie działalności wydawniczej i promocyjnej w zakresie ochrony

pracy;

9) udział w pracach komisji rządowych badających wypadki przy pracy;

10) sporządzanie i przedkładanie informacji i sprawozdań, o których mowa

w ust. 3;

11) nadawanie i cofanie uprawnień rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa

i higieny pracy, o których mowa w art. 9.

2. Główny Inspektor Pracy udostępnia ministrowi właściwemu do spraw

pracy zbiorcze wyniki kontroli oraz oceny przestrzegania prawa pracy, w tym

przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy oraz legalności

zatrudnienia.

2a. Główny Inspektor Pracy jest obowiązany do przekazywania ministrowi

właściwemu do spraw pracy oraz ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych,

nie później niż do dnia 30 kwietnia następnego roku, zbiorczych wyników kontroli,

o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 4, w zakresie dotyczącym powierzania

wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym bez ważnego dokumentu

uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z

uwzględnieniem liczby przeprowadzonych w poprzednim roku kontroli oraz

procentowego udziału podmiotów powierzających wykonywanie pracy

cudzoziemcom przebywającym bez ważnego dokumentu uprawniającego do

pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w każdym sektorze, o którym

mowa w art. 10 ust. 1a.

3. Główny Inspektor Pracy przedstawia Sejmowi oraz Radzie Ministrów, nie

później niż do 30 czerwca następnego roku kalendarzowego, informacje

z działalności Państwowej Inspekcji Pracy oraz coroczne sprawozdanie z jej

działalności wraz z wynikającymi z tej działalności wnioskami dotyczącymi

przestrzegania prawa pracy oraz przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r.

o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zakresie określonym w art. 10

26.02.2018

©Telksinoe s. 17/52

ust. 1 pkt 3 i 4, przez podmioty kontrolowane i organy sprawujące nadzór nad

przedsiębiorstwami lub innymi jednostkami organizacyjn ymi państwowymi albo

samorządowymi.

4. Sprawozdanie roczne, o którym mowa w ust. 3, Główny Inspektor Pracy

przedstawia Radzie Ochrony Pracy oraz podaje do wiadomości publicznej.

5. Główny Inspektor Pracy wykonuje swoje zadania przy pomocy podległego

mu Głównego Inspektoratu Pracy.

6. Główny Inspektor Pracy dokonuje czynności w sprawach z zakresu prawa

pracy wobec pracowników Głównego Inspektoratu Pracy oraz pracowników

nadzorujących lub wykonujących czynności kontrolne.

7. Główny Inspektor Pracy może upoważnić okręgowego inspektora pracy do

dokonywania czynności w sprawach z zakresu prawa pracy wobec pracowników

okręgowego inspektoratu pracy nadzorujących lub wykonujących czynności

kontrolne.

Art. 19. 1. Do zakresu działania okręgowego inspektora pracy należy

w szczególności:

1) kierowanie działalnością okręgowego inspektoratu pracy, nadzór nad

działalnością inspektorów pracy oraz koordynacja ich działalności;

2) dokonywanie podziału zadań między inspektorów pracy z uwzględnieniem

ich kwalifikacji zawodowych;

3) zatwierdzanie planów pracy, sporządzanych przez inspektorów pracy;

4) wydawanie decyzji, o których mowa w art. 11 pkt 5;

5) rozpatrywanie odwołań od nakazów i innych decyzji inspektorów pracy;

6) prowadzenie ewidencji pracodawców działających na obszarze jego

właściwości terytorialnej;

7) sporządzanie okresowych sprawozdań z działalności okręgowego

inspektoratu pracy;

8) powiadamianie marszałka właściwego województwa o stwierdzonych

przypadkach naruszenia warunków prowadzenia agencji zatrudnienia

określonych w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy;

9) powiadamianie właściwego starosty o stwierdzonych przypadkach naruszenia

przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez

bezrobotnego oraz przez podmiot kontrolowany.

26.02.2018

©Telksinoe s. 18/52

2. Okręgowy inspektor pracy wykonuje swoje zadania prz y pomocy

okręgowego inspektoratu pracy.

3. Okręgowy inspektor pracy dokonuje czynności w sprawach z zakresu

prawa pracy wobec pracowników okręgowego inspektoratu pracy, z wyłączeniem

pracowników, o których mowa w art. 18 ust. 6.

Art. 20. 1. Okręgowy inspektor pracy sporządza roczne sprawozdanie

z działalności inspektoratu zawierające ocenę stanu przestrzegania prawa pracy,

w szczególności stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów

dotyczących legalności zatrudnienia na obszarze okręgu.

2. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, okręgowy inspektor pracy

przedstawia w terminie do ostatniego dnia lutego następnego roku kalendarzowego

Głównemu Inspektorowi Pracy oraz właściwemu wojewodzie i marszałkowi

województwa.

Rozdział 4

Postępowanie kontrolne

Art. 21. Postępowanie kontrolne ma na celu ustalenie stanu faktycznego

w zakresie przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad

bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności

zatrudnienia oraz udokumentowanie dokonanych ustaleń.

Art. 22. 1. Kontrole przeprowadzają inspektorzy pracy, działający w ramach

właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy.

2. Główny Inspektor Pracy może wyznaczyć inspektora pracy do

wykonywania określonych czynności kontrolnych i stosowania środków prawnych

na obszarze działania innego okręgowego inspektoratu pracy, a także poza

terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdzie stosunek pracy podlega przepisom

polskiego prawa pracy.

3. Kontrole, o których mowa w ust. 1 i 2, wspólnie z właściwymi

inspektorami pracy, mogą również przeprowadzać inni pracownicy Państwowej

Inspekcji Pracy posiadający niezbędną wiedzę w przedmiocie kontroli, jak również

przedstawiciele zagranicznych służb i instytucji, do zadań których należy ochrona

pracy, na podstawie imiennego upoważnienia wydanego odpowiednio przez

Głównego Inspektora Pracy lub okręgowego inspektora pracy.

26.02.2018

©Telksinoe s. 19/52

Art. 23. 1. W toku postępowania kontrolnego inspektor pracy ma prawo:

1) swobodnego wstępu na teren oraz do obiektów i pomieszczeń podmiotu

kontrolowanego;

2) przeprowadzania oględzin obiektów, pomieszczeń, stanowisk pracy, maszyn

i urządzeń oraz przebiegu procesów technologicznych i pracy;

3) żądania od podmiotu kontrolowanego oraz od wszystkich pracowników lub

osób, które są lub były zatrudnione, albo które wykonują lub wykonywały

pracę na jego rzecz na innej podstawie niż stosunek pracy, w tym osób

wykonujących na własny rachunek działalność gospodarczą, a także osób

korzystających z usług agencji zatrudnienia, pisemnych i ustnych informacji

w sprawach objętych kontrolą oraz wzywania i przesłuchiwania tych osób

w związku z przeprowadzaną kontrolą;

4) żądania okazania dokumentów dotyczących budowy, przebudowy lub

modernizacji oraz uruchomienia zakładu pracy, planów i rysunków

technicznych, dokumentacji technicznej i technologicznej, wyników

ekspertyz, badań i pomiarów dotyczących produkcji bądź innej działalności

podmiotu kontrolowanego, jak również dostarczenia mu próbek surowców

i materiałów używanych, wytwarzanych lub powstających w toku produkcji,

w ilości niezbędnej do przeprowadzenia analiz lub badań, gdy mają one

związek z przeprowadzaną kontrolą;

5) żądania przedłożenia akt osobowych i wszelkich dokumentów związanych

z wykonywaniem pracy przez pracowników lub osoby świadczące pracę na

innej podstawie niż stosunek pracy;

5a) żądania od pracodawcy delegującego pracownika na terytorium RP lub osoby

działającej w jego imieniu informacji, dokumentów lub oświadczeń w

sprawach delegowania pracowników na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

albo z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dotyczących kontroli, o której

mowa w ustawie z dnia 10 czerwca 2016 r. o delegowaniu pracowników w

ramach świadczenia usług;

6) zapoznania się z decyzjami wydanymi przez inne organy kontroli i nadzoru

nad warunkami pracy oraz ich realizacją;

26.02.2018

©Telksinoe s. 20/52

7) utrwalania przebiegu i wyników oględzin, o których mowa w pkt 2, za

pomocą aparatury i środków technicznych służących do utrwalania obrazu lub

dźwięku;

8) wykonywania niezbędnych dla celów kontroli odpisów lub wyciągów

z dokumentów, jak również zestawień i obliczeń sporządzanych na podstawie

dokumentów, a w razie potrzeby żądania ich od podmiotu kontrolowanego;

9) sprawdzania tożsamości osób wykonujących pracę lub przebywających na

terenie podmiotu kontrolowanego, a także osób korzystających z usług

agencji zatrudnienia, ich przesłuchiwania i żądania oświadczeń w sprawie

legalności zatrudnienia lub prowadzenia innej działalności zarobkowej;

10) korzystania z pomocy biegłych i specjalistów oraz akredytowanych

laboratoriów.

2. Jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że udzielenie inspektorowi pracy

informacji w sprawach objętych kontrolą przez pracownika lub osobę, o których

mowa w ust. 1 pkt 3, mogłoby narazić tego pracownika lub osobę na jakikolwiek

uszczerbek lub zarzut z powodu udzielenia tej informacji, inspektor pracy może

wydać postanowienie o zachowaniu w tajemnicy okoliczności umożliwiających

ujawnienie tożsamości tego pracownika lub osoby, w tym danych osobowych.

3. W razie wydania postanowienia, określonego w ust. 2, okoliczności,

o których mowa w tym przepisie, pozostają wyłącznie do wiadomości inspektora

pracy. Protokół przesłuchania pracownika lub osoby wolno udostępniać

pracodawcy tylko w sposób uniemożliwiający ujawnienie danych osobowych,

o których mowa w ust. 2.

4. Na postanowienie w sprawie zachowania w tajemnicy danych osobowych,

o których mowa w ust. 2, pracodawcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od

dnia doręczenia postanowienia. Zażalenie na postanowienie inspektora pracy

rozpoznaje właściwy okręgowy inspektor pracy. Postępowanie dotyczące zażalenia

toczy się bez udziału pracodawcy i z wyłączeniem jawności.

5. W razie uwzględnienia zażalenia protokół przesłuchania pracownika lub

osoby podlega zniszczeniu; o zniszczeniu protokołu należy uczynić wzmiankę

w protokole pokontrolnym.

6. Główny Inspektor Pracy określi zasady postępowania z protokołami

przesłuchań i innymi dokumentami, o których mowa w ust. 2–5.

26.02.2018

©Telksinoe s. 21/52

Art. 24. 1. Inspektorzy pracy są uprawnieni do przeprowadzania, bez

uprzedzenia i o każdej porze dnia i nocy, kontroli przestrzegania przepisów prawa

pracy, w szczególności stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, kontroli

przestrzegania przepisów dotyczących legalności zatrudnienia w zakresie,

o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 i 4, kontroli wypłacania wynagrodzenia

w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej, zgodnie

z przepisami ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu

za pracę oraz kontroli przestrzegania przepisów dotyczących ograniczenia handlu

w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni.

2. Kontrolę przeprowadza się po okazaniu legitymacji służbowej

potwierdzającej tożsamość i uprawnienia inspektora pracy lub innego

upoważnionego pracownika Państwowej Inspekcji Pracy.

3. Kontrolę przedsiębiorcy przeprowadza się po okazaniu legitymacji

służbowej i upoważnienia do jej przeprowadzenia.

4. Upoważnienie do przeprowadzania kontroli u przedsiębiorcy powinno

zawierać następujące dane:

1) wskazanie podstawy prawnej przeprowadzenia kontroli;

2) oznaczenie organu kontroli;

3) imię i nazwisko, stanowisko służbowe osoby upoważnionej do

przeprowadzenia kontroli oraz numer jej legitymacji służbowej;

4) określenie zakresu przedmiotowego kontroli;

5) oznaczenie podmiotu objętego kontrolą;

6) wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli;

7) podpis osoby udzielającej upoważnienia, z podaniem zajmowanego

stanowiska lub funkcji;

8) pouczenie kontrolowanego podmiotu o jego prawach i obowiązkach;

9) datę i miejsce wystawienia upoważnienia.

5. Jeżeli okoliczności faktyczne uzasadniają niezwłoczne podjęcie kontroli u

przedsiębiorcy, może być ona podjęta po okazaniu legitymacji służbowej.

Kontrolowanemu należy niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni od

dnia podjęcia kontroli, doręczyć upoważnienie do przeprowadzenia kontroli

zawierające dane, o których mowa w ust. 4.

26.02.2018

©Telksinoe s. 22/52

6. Upoważnienie do przeprowadzenia kontroli wydają Główny Inspektor

Pracy i jego zastępcy oraz okręgowi inspektorzy pracy i ich zastępcy.

7. Okręgowi inspektorzy pracy mogą upoważnić nadinspektorów pracy –

kierowników oddziałów do wydawania upoważnień, o których mowa w ust. 3 i 5.

Art. 25. Biegli i specjaliści biorą udział w kontroli na podstawie imiennego

upoważnienia wydanego odpowiednio przez Głównego Inspektora Pracy lub

okręgowego inspektora pracy.

Art. 26. 1. Kontrolę przeprowadza się w siedzibie podmiotu kontrolowanego

oraz w innych miejscach wykonywania jego zadań lub przechowywania

dokumentów finansowych i kadrowych.

2. Poszczególne czynności kontrolne mogą być wykonywane także

w siedzibie jednostki organizacyjnej Państwowej Inspekcji Pracy.

3. Przed podjęciem czynności kontrolnych inspektor pracy zgłasza swoją

obecność podmiotowi kontrolowanemu, z wyjątkiem przypadków, gdy zgłoszenie

to mogłoby mieć wpływ na wynik kontroli.

4. Inspektor pracy jest upoważniony do swobodnego poruszania się po terenie

podmiotu kontrolowanego bez obowiązku uzyskiwania przepustki oraz jest

zwolniony od rewizji osobistej, także w przypadku, jeżeli przewiduje ją

wewnętrzny regulamin podmiotu kontrolowanego.

Art. 27. Podmiot kontrolowany ma obowiązek zapewnić inspektorowi pracy

warunki i środki niezbędne do sprawnego przeprowadzenia kontroli,

a w szczególności niezwłocznie przedstawić żądane dokumenty i materiały,

zapewnić terminowe udzielanie informacji przez osoby, o których mowa w art. 23

ust. 1 pkt 3, udostępnić urządzenia techniczne oraz, w miarę możliwości, oddzielne

pomieszczenie z odpowiednim wyposażeniem.

Art. 28. Inspektor pracy, przystępując do sprawdzenia tożsamości osoby,

o której mowa w art. 23 ust. 1 pkt 9, jest obowiązany okazać legitymację służbową

w taki sposób, aby osoba ta mogła odczytać i zanotować jego dane osobowe.

Art. 29. 1. W toku wykonywania czynności kontrolnych inspektor pracy

współdziała ze związkami zawodowymi, organami samorządu załogi, radami

pracowników i społeczną inspekcją pracy.

2. Współdziałanie, o którym mowa w ust. 1, polega w szczególności na:

26.02.2018

©Telksinoe s. 23/52

1) informowaniu o tematyce i zakresie przeprowadzanej kontroli;

2) analizowaniu zgłoszonych uwag i spostrzeżeń;

3) informowaniu o wynikach kontroli i podjętych decyzjach;

4) udzielaniu porad i informacji z zakresu prawa pracy.

Art. 30. Podczas wykonywania czynności kontrolnych inspektor pracy oraz

osoby, o których mowa w art. 22 ust. 3 i art. 25, obowiązani są do przestrzegania

przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych oraz

przepisów o ochronie informacji niejawnych.

Art. 31. 1. Ustalenia kontroli dokumentowane są, z zastrzeżeniem ust. 10,

w formie protokołu.

2. Protokół kontroli powinien zawierać:

1) nazwę podmiotu kontrolowanego w pełnym brzmieniu i jego adres oraz

numer z krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej

(REGON) oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP);

2) imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe inspektora pracy;

3) imię i nazwisko osoby reprezentującej podmiot kontrolowany oraz nazwę

organu reprezentującego ten podmiot;

4) datę rozpoczęcia działalności przez podmiot kontrolowany oraz datę objęcia

stanowiska przez osobę lub powołania organu, o których mowa w pkt 3;

5) oznaczenie dni, w których przeprowadzano kontrolę;

6) informację o realizacji uprzednich decyzji i wystąpień organów Państwowej

Inspekcji Pracy oraz wniosków, zaleceń i decyzji innych organów kontroli

i nadzoru nad warunkami pracy;

7) opis stwierdzonych naruszeń prawa oraz inne informacje mające istotne

znaczenie dla wyników kontroli;

8) dane osoby legitymowanej oraz określenie czasu, miejsca i przyczyny

legitymowania;

9) informację o pobraniu próbek surowców i materiałów używanych,

wytwarzanych lub powstających w toku produkcji;

10) treść decyzji ustnych i poleceń oraz informację o terminach ich realizacji;

11) informację o liczbie i rodzaju udzielonych porad z zakresu prawa pracy;

12) wyszczególnienie załączników stanowiących składową część protokołu;

26.02.2018

©Telksinoe s. 24/52

13) informacje o osobach, w obecności których przeprowadzano kontrolę;

14) na wniosek podmiotu kontrolowanego – wzmiankę o informacjach objętych

tajemnicą przedsiębiorstwa;

15) wzmiankę o wniesieniu lub niewniesieniu zastrzeżeń do treści protokołu oraz

ewentualnym usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości przed

zakończeniem kontroli;

16) datę i miejsce podpisania protokołu przez osobę kontrolującą oraz przez osobę

lub organ reprezentujący podmiot kontrolowany.

3. Protokół podpisuje inspektor pracy prowadzący kontrolę oraz osoba lub

organ reprezentujący podmiot kontrolowany.

4. Podmiotowi kontrolowanemu przysługuje prawo zgłoszenia, przed

podpisaniem protokołu kontroli, umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń zawartych

w protokole.

5. Zastrzeżenia należy zgłosić na piśmie w terminie 7 dni od dnia

przedstawienia protokołu.

6. W razie zgłoszenia zastrzeżeń, o których mowa w ust. 4, inspektor pracy

przeprowadzający kontrolę zobowiązany jest je zbadać, a w przypadku

stwierdzenia zasadności zastrzeżeń – zmienić lub uzupełnić odpowiednią część

protokołu.

7. W protokole nie można dokonywać poprawek, skreśleń ani uzupełnień bez

omówienia ich na końcu protokołu, z wyjątkiem sprostowania oczywistych omyłek

pisarskich i rachunkowych, które parafuje inspektor pracy, oznaczając parafy datą

ich dokonania.

8. Odmowa podpisania protokołu przez osobę lub organ reprezentujący

podmiot kontrolowany nie stanowi przeszkody do zastosowania przez inspektora

pracy stosownych środków prawnych przewidzianych ustawą.

9. Kopię protokołu kontroli inspektor pracy pozostawia podmiotowi

kontrolowanemu.

10. W przypadku niestwierdzenia uchybień wynik kontroli może być

udokumentowany w formie notatki urzędowej, która powinna zawierać zwięzły

opis stanu faktycznego stwierdzonego w czasie kontroli.

11. Notatkę urzędową podpisuje inspektor pracy. Przepis ust. 9 stosuje się

odpowiednio.

26.02.2018

©Telksinoe s. 25/52

Art. 32. 1. Wzór legitymacji służbowej, o której mowa w art. 24 ust. 2 ustala,

w drodze zarządzenia, Marszałek Sejmu, na wniosek Głównego Inspektora Pracy.

Zarządzenie Marszałka Sejmu w tej sprawie podlega ogłoszeniu w Dzienniku

Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

2. Wzory druków stosowanych w działalności kontrolnej Państwowej

Inspekcji Pracy określa Główny Inspektor Pracy.

Art. 33. 1. W wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli właściwy inspektor

pracy:

1) wydaje decyzje, o których mowa w art. 11 pkt 1–4 i pkt 6–7 oraz art. 11a;

2) kieruje wystąpienia i wydaje polecenia, o których mowa w art. 11 pkt 8 i art.

11b;

3) wnosi powództwa oraz wstępuje do postępowania w sprawach, o których

mowa w art. 10 ust. 1 pkt 11;

4) podejmuje inne działania, jeżeli prawo lub obowiązek ich podjęcia wynika

z odrębnych przepisów.

2. Środki prawne, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, dotyczące terenowych

jednostek organizacyjnych podmiotu kontrolowanego, inspektor pracy kieruje do

tego podmiotu, bez względu na swoją właściwość terytorialną. Jeżeli usunięcie

stwierdzonych nieprawidłowości nie wymaga decyzji pracodawcy, a także gdy nie

można inaczej uniknąć niebezpieczeństwa zagrażającego życiu lub zdrowiu

pracowników, decyzje, o których mowa w art. 34 ust. 1, wydaje się osobie

kierującej tą jednostką.

Art. 34. 1. Decyzje, o których mowa w art. 11 pkt 1–7 i art. 11a, wydawane

są w formie pisemnej lub stanowiącej wpis do dziennika budowy.

1a. Decyzje, o których mowa w art. 11 pkt 1–4, mogą być wydawane

w formie ustnej.

1b. Polecenia, o których mowa w art. 11 pkt 8 i art. 11b, wydawane są w

formie ustnej.

2. Decyzja wydana w formie pisemnej lub stanowiąca wpis do dziennika

budowy powinna zawierać: oznaczenie organu Państwowej Inspekcji Pracy, datę

wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej,

26.02.2018

©Telksinoe s. 26/52

rozstrzygnięcie, termin usunięcia stwierdzonych uchybień oraz pouczenie

o przysługujących środkach odwoławczych.

3. W przypadku wydania decyzji w formie wpisu do dziennika budowy, kopia

lub odpis tej decyzji stanowi załącznik do protokołu kontroli.

4. Decyzje i polecenia, o których mowa w ust. 1a i 1b, wydaje się w celu

usunięcia ujawnionych w toku kontroli uchybień, jeżeli mogą być one usunięte

podczas trwania kontroli lub niezwłocznie po jej zakończeniu.

5. Od decyzji inspektora pracy wydanej w formie pisemnej lub stanowiącej

wpis do dziennika budowy, podmiotowi kontrolowanemu przysługuje odwołanie

do okręgowego inspektora pracy. Odwołanie wnosi się w terminie 7 dni od daty

otrzymania decyzji.

6. W razie wniesienia odwołania od decyzji wydanych w przypadkach,

o których mowa w art. 11 pkt 2–4, okręgowy inspektor pracy może wstrzymać jej

wykonanie do czasu rozpatrzenia odwołania, jeżeli podjęte przez podmiot

kontrolowany przedsięwzięcia wyłączają bezpośrednie zagrożenie życia lub

zdrowia ludzi.

Art. 35. 1. Podmiot kontrolowany, do którego została skierowana decyzja,

o której mowa w art. 11 pkt 1–7 oraz art. 11a, ma obowiązek informowania

odpowiedniego organu Państwowej Inspekcji Pracy o jej realizacji z upływem

terminów określonych w decyzji.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do decyzji i poleceń, o których

mowa w art. 34 ust. 4.

Art. 36. 1. Wystąpienia, o których mowa w art. 11 pkt 8 i art. 11b, powinny

zawierać wnioski pokontrolne i ich podstawę prawną.

2. Podmiot kontrolowany lub organ sprawujący nad nim nadzór, do którego

skierowano wystąpienie, jest obowiązany w terminie określonym w wystąpieniu,

nie dłuższym niż 30 dni, zawiadomić odpowiedni organ Państwowej Inspekcji

Pracy o terminie i sposobie realizacji wniosków pokontrolnych.

Art. 37. 1. W razie stwierdzenia w toku kontroli wykroczenia polegającego

na naruszeniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy w zakresie określonym w art. 10 ust. 1 pkt 3 i 4,

26.02.2018

©Telksinoe s. 27/52

inspektor pracy prowadzi postępowanie mandatowe lub występuje z wnioskiem do

sądu o ukaranie osób odpowiedzialnych za stwierdzone nieprawidłowości.

2. Inspektor pracy niezwłocznie powiadamia o naruszeniu przepisów prawa

właściwe organy, a w szczególności:

1) Zakład Ubezpieczeń Społecznych – o naruszeniu przepisów w zakresie

ubezpieczeń społecznych;

2) naczelnika urzędu celno-skarbowego – o naruszeniu przepisów prawa

podatkowego;

3) Policję lub Straż Graniczną – o naruszeniu przepisów o cudzoziemcach;

4) starostę – o stwierdzonych przypadkach naruszenia przez bezrobotnego lub

przez podmiot kontrolowany przepisów o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy.

Na wniosek starosty inspektor pracy powiadamia go o wynikach kontroli podmiotu

kontrolowanego.

3. Okręgowy inspektor pracy niezwłocznie powiadamia:

1) marszałka województwa o:

a) stwierdzonych przypadkach naruszenia warunków prowadzenia agencji

zatrudnienia określonych w przepisach o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy,

b) wynikach kontroli podmiotu kontrolowanego – na wniosek marszałka

województwa;

2) wojewodę – o stwierdzonych przypadkach naruszenia przepisów o promocji

zatrudnienia i instytucjach rynku pracy związanych z zatrudnianiem

cudzoziemców lub powierzaniem im innej pracy zarobkowej.

Art. 37a. W uzasadnionych przypadkach, wobec pracodawcy

rozpoczynającego działalność, a także jeżeli nie stwierdzono:

1) bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia pracowników lub innych osób

wykonujących pracę,

2) popełnienia wykroczenia z winy umyślnej

– inspektor pracy może odstąpić od stosowania środków prawnych, o których

mowa w art. 33, poprzestając na ustnym pouczeniu o sposobach zgodnego

z wymogami prawa zorganizowania pracy i odebraniu od podmiotu

26.02.2018

©Telksinoe s. 28/52

kontrolowanego oświadczenia o terminie usunięcia ujawnionych w toku kontroli

uchybień.

Rozdział 5

Pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy

Art. 38. 1. Pracownikami Państwowej Inspekcji Pracy są:

1) Główny Inspektor Pracy i jego zastępcy;

2) okręgowi inspektorzy pracy i ich zastępcy;

3) pracownicy wykonujący czynności kontrolne;

4) pracownicy zatrudnieni na innych stanowiskach.

2. Pracownikami wykonującymi czynności kontrolne są inspektorzy pracy

zatrudnieni na stanowiskach:

1) nadinspektora pracy – kierownika oddziału;

2) nadinspektora pracy;

3) starszego inspektora pracy – głównego specjalisty;

4) starszego inspektora pracy – specjalisty;

5) starszego inspektora pracy;

6) inspektora pracy;

7) młodszego inspektora pracy.

3. Główny Inspektor Pracy i jego zastępcy, okręgowi inspektorzy pracy i ich

zastępcy oraz wyznaczeni pracownicy Głównego Inspektoratu Pracy i okręgowych

inspektoratów pracy są pracownikami nadzorującymi czynności kontrolne.

4. Wykaz pracowników, wyznaczonych do nadzorowania czynności

kontrolnych, ustala odpowiednio Główny Inspektor Pracy lub okręgowy inspektor

pracy.

Art. 39. Pracownikiem Państwowej Inspekcji Pracy nadzorującym lub

wykonującym czynności kontrolne może być osoba, która:

1) ma obywatelstwo polskie;

2) ma pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzysta z pełni praw

publicznych;

3) nie była karana za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;

4) posiada tytuł magistra lub równorzędny i niezbędną znajomość zagadnień

wchodzących w zakres działania Państwowej Inspekcji Pracy oraz złożyła,

26.02.2018

©Telksinoe s. 29/52

z wynikiem pozytywnym, państwowy egzamin przed komisją powołaną przez

Głównego Inspektora Pracy;

5) daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków służbowych;

6) ma stan zdrowia pozwalający na zatrudnienie na określonym stanowisku.

Art. 40. 1. Główny Inspektor Pracy powołuje i odwołuje:

1) w Głównym Inspektoracie Pracy – dyrektora i wicedyrektora Gabinetu

Głównego Inspektora Pracy, dyrektorów i wicedyrektorów departamentów,

głównego księgowego, doradców, rzecznika prasowego oraz kierowników

sekcji;

2) w okręgowym inspektoracie pracy – zastępców okręgowego inspektora pracy,

głównego księgowego, nadinspektorów pracy – kierowników oddziałów,

doradców oraz kierowników sekcji;

3) w Ośrodku – dyrektora i jego zastępców oraz głównego księgowego.

2. Osobie odwołanej ze stanowiska, o którym mowa w ust. 1 i art. 5 ust. 3,

która przed powołaniem na to stanowisko była pracownikiem Państwowej

Inspekcji Pracy, przysługuje prawo do nawiązania stosunku pracy na stanowisku

równorzędnym z zajmowanym przed powołaniem.

3. Stosunek pracy z pracownikami wymienionymi w ust. 1 oraz

z pracownikami, o których mowa w art. 5 ust. 3, nawiązuje się na podstawie

powołania.

Art. 41. 1. Stosunek pracy z pracownikiem wykonującym czynności

kontrolne nawiązuje się na podstawie mianowania, poprzedzonego umową o pracę

na czas określony, nie dłuższy niż 3 lata, z zastrzeżeniem ust. 4.

2. Pracowników wykonujących czynności kontrolne mianuje i rozwiązuje

z nimi stosunek pracy Główny Inspektor Pracy.

3. Mianowanie jest uzależnione od odbycia aplikacji inspektorskiej

zakończonej złożeniem państwowego egzaminu z wynikiem pozytywnym przed

komisją egzaminacyjną powołaną przez Głównego Inspektora Pracy.

4. Główny Inspektor Pracy może, w przypadkach uzasadnionych

kwalifikacjami lub praktyką zawodową, mianować pracownika wykonującego

czynności kontrolne bez uprzedniego zawierania umowy o pracę, a także bez

zachowania wymogu aplikacji inspektorskiej.

26.02.2018

©Telksinoe s. 30/52

5. Główny Inspektor Pracy określi zakres i tryb przeprowadzania aplikacji

inspektorskiej i państwowego egzaminu, o którym mowa w art. 39 pkt 4.

Art. 42. Pracownicy, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 4, z wyłączeniem

pracowników określonych w art. 40 ust. 1, zatrudniani są na podstawie umowy

o pracę.

Art. 43. 1. Przy mianowaniu pracownik Państwowej Inspekcji Pracy składa

pisemne ślubowanie następującej treści:

„Ślubuję służyć Państwu Polskiemu, przestrzegać porządku prawnego,

wykonywać obowiązki pracownika Państwowej Inspekcji Pracy

sumiennie, bezstronnie, zgodnie z najlepszą wiedzą i wolą”.

2. Akt mianowania zawiera:

1) imię i nazwisko pracownika;

2) datę mianowania;

3) stanowisko służbowe i jednostkę organizacyjną;

4) składniki i wysokość wynagrodzenia;

5) wymiar czasu pracy.

Art. 44. 1. Pracownicy wykonujący czynności kontrolne są odpowiedzialni za

sumienne wykonywanie swoich obowiązków, w szczególności za rzetelne

i obiektywne ujmowanie i dokumentowanie wyników kontroli oraz za

przestrzeganie przepisów o ochronie informacji niejawnych.

2. Pracownicy, o których mowa w ust. 1, w zakresie swojego działania są

niezależni od jakichkolwiek wpływów postronnych i nie mogą uczestniczyć

w interesach podmiotów kontrolowanych.

3. Pracownicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani do nieujawniania

informacji, że kontrola przeprowadzana jest w następstwie skargi, chyba że

zgłaszający skargę wyrazi na to pisemną zgodę.

Art. 45. 1. Pracownik Państwowej Inspekcji Pracy jest obowiązany zachować

w tajemnicy informacje, które uzyskał w związku z wykonywaniem obowiązków

służbowych.

2. Obowiązek zachowania tajemnicy trwa również po ustaniu zatrudnienia.

Art. 46. 1. Pracownik Państwowej Inspekcji Pracy jest obowiązany starannie

wypełniać polecenia służbowe przełożonych.

26.02.2018

©Telksinoe s. 31/52

2. Jeżeli polecenie służbowe w przekonaniu pracownika jest niezgodne

z prawem lub zawiera znamiona pomyłki, pracownik powinien przedstawić swoje

zastrzeżenia przełożonemu; w razie pisemnego potwierdzenia polecenia jest

obowiązany je wykonać, z zastrzeżeniem ust. 3.

3. Pracownikowi nie wolno wykonywać poleceń, których wykonanie

stanowiłoby przestępstwo lub groziło niepowetowaną szkodą.

Art. 47. 1. Pracownik wykonujący czynności kontrolne nie może prowadzić

działalności politycznej.

2. Pracownikowi, o którym mowa w ust. 1, ubiegającemu się o mandat posła

lub senatora udziela się urlopu bezpłatnego na czas kampanii wyborczej.

Art. 48. 1. Pracownik Państwowej Inspekcji Pracy nie może wykonywać

zajęć, które godziłyby w interes Państwowej Inspekcji Pracy lub byłyby niezgodne

z jej zadaniami, a także pozostawałyby w sprzeczności z obowiązkami pracownika

lub mogłyby wywoływać podejrzenie o stronniczość lub interesowność.

2. Pracownik Państwowej Inspekcji Pracy nie może podejmować zajęć

zarobkowych bez uprzedniej zgody Głównego Inspektora Pracy.

Art. 48a. 1. Pracownikowi przysługuje zwrot kosztów poniesionych na

ochronę prawną, jeżeli postępowanie karne wszczęte przeciwko niemu

o przestępstwo popełnione w związku z wykonywaniem czynności służbowych

zostanie zakończone prawomocnym orzeczeniem o umorzeniu wobec braku

ustawowych znamion czynu zabronionego lub niepopełnienia przestępstwa albo

wyrokiem uniewinniającym.

2. Koszty w wysokości odpowiadającej określonemu w odrębnych przepisach

wynagrodzeniu jednego obrońcy zwraca się ze środków Państwowej Inspekcji

Pracy.

Art. 49. 1. Pracownik wykonujący czynności kontrolne podlega okresowym

ocenom kwalifikacyjnym nie rzadziej niż raz na 3 lata.

2. Oceny dokonuje przełożony pracownika i o treści oceny kwalifikacyjnej

powiadamia pracownika.

3. Pracownik może odwołać się od oceny kwalifikacyjnej do Głównego

Inspektora Pracy w terminie 14 dni od powiadomienia go o treści oceny.

26.02.2018

©Telksinoe s. 32/52

4. Główny Inspektor Pracy określi termin i tryb dokonywania okresowych

ocen kwalifikacyjnych.

Art. 50. 1. Jeżeli wymagają tego potrzeby urzędu, pracownikowi Państwowej

Inspekcji Pracy można zlecić, na okres do trzech miesięcy w roku kalendarzowym,

wykonywanie innej pracy niż określona w akcie mianowania lub w umowie

o pracę, zgodnej z jego kwalifikacjami. W okresie tym przysługuje mu

wynagrodzenie stosowne do wykonywanej pracy, lecz nie niższe od

dotychczasowego.

2. W razie reorganizacji jednostki organizacyjnej Państwowej Inspekcji Pracy

pracownika nadzorującego lub wykonującego czynności kontrolne można

przenieść na inne stanowisko służbowe, odpowiadające kwalifikacjom pracownika,

jeżeli ze względu na likwidację stanowiska zajmowanego przez pracownika nie jest

możliwe dalsze jego zatrudnienie na tym stanowisku. Po przeniesieniu przysługuje

wynagrodzenie stosowne do wykonywanej pracy, lecz przez okres sześciu miesięcy

nie niższe od dotychczasowego.

3. Jeżeli jest to konieczne ze względu na szczególne potrzeby Państwowej

Inspekcji Pracy, pracownika nadzorującego lub wykonującego czynności kontrolne

można przenieść na inne stanowisko, odpowiadające jego kwalifikacjom i

równorzędne pod względem wynagrodzenia.

4. Pracownika Państwowej Inspekcji Pracy można, na jego wniosek lub za

jego zgodą, przenieść do pracy w innej jednostce organizacyjnej.

5. W uzasadnionych przypadkach pracownik nadzorujący lub wykonujący

czynności kontrolne może być przeniesiony, na okres do sześciu miesięcy, do innej

jednostki organizacyjnej, do pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami.

W okresie przeniesienia przysługuje mu wynagrodzenie stosowne do wykonywanej

pracy, lecz nie niższe od dotychczasowego. Przeniesienie takie dopuszczalne jest

tylko raz na dwa lata.

6. Niedopuszczalne jest czasowe przeniesienie, bez zgody zainteresowanego,

do jednostki organizacyjnej mającej siedzibę w innej miejscowości kobiety w ciąży

lub pracownika sprawującego opiekę nad dzieckiem w wieku do czternastu lat,

a także w wypadkach, gdy stoją temu na przeszkodzie ważne względy osobiste lub

rodzinne pracownika.

26.02.2018

©Telksinoe s. 33/52

Art. 51. 1. Pracownikowi nadzorującemu lub wykonującemu czynności

kontrolne, delegowanemu służbowo do zajęć poza stałym miejscem pracy,

przysługują: zwrot kosztów podróży i zakwaterowania oraz diety na zasadach

określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 775 § 2 Kodeksu pracy.

2. (uchylony)

Art. 52. Główny Inspektor Pracy może udzielić pracownikowi

wykonującemu lub nadzorującemu czynności kontrolne płatnego urlopu

zdrowotnego na podstawie skierowania na leczenie uzdrowiskowe albo

rehabilitację uzdrowiskową na okres ustalony w tym skierowaniu,

nieprzekraczający 30 dni w roku kalendarzowym.

Art. 53. 1. Pracownikowi Państwowej Inspekcji Pracy przysługuje dodatek za

wieloletnią pracę, w wysokości wynoszącej po pięciu latach pracy 5%

miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Dodatek ten wzrasta o 1% za każdy

dalszy rok pracy aż do osiągnięcia 20% miesięcznego wynagrodzenia

zasadniczego.

2. Do okresów pracy uprawniających do dodatku za wieloletnią pracę wlicza

się wszystkie poprzednie zakończone okresy zatrudnienia oraz inne udowodnione

okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu

pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

3. Do okresów pracy, o których mowa w ust. 2, nie wlicza się okresów

zatrudnienia w partii komunistycznej (Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej

Zjednoczonej Partii Robotniczej), jak również w organach bezpieczeństwa państwa

w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji

o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych

dokumentów (Dz. U. z 2016 r. poz. 1721, 1948, 2260 i 2261).

Art. 54. 1. Pracownikom Państwowej Inspekcji Pracy przysługują nagrody

jubileuszowe w wysokości:

1) po 20 latach pracy – 75% wynagrodzenia miesięcznego;

2) po 25 latach pracy – 100% wynagrodzenia miesięcznego;

3) po 30 latach pracy – 150% wynagrodzenia miesięcznego;

4) po 35 latach pracy – 200% wynagrodzenia miesięcznego;

5) po 40 latach pracy – 300% wynagrodzenia miesięcznego;

26.02.2018

©Telksinoe s. 34/52

6) po 45 latach pracy – 400% wynagrodzenia miesięcznego.

2. Do okresów pracy, o których mowa w ust. 1, wlicza się wszystkie

poprzednie zakończone okresy zatrudnienia oraz inne udowodnione okresy, jeżeli

z mocy odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego

zależą uprawnienia pracownicze.

3. Do okresów pracy, o których mowa w ust. 2, nie wlicza się okresów

zatrudnienia w partii komunistycznej (Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej

Zjednoczonej Partii Robotniczej), jak również w organach bezpieczeństwa państwa

w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji

o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych

dokumentów.

Art. 55. 1. W Państwowej Inspekcji Pracy tworzy się zakładowy fundusz

nagród, zwany dalej „funduszem”, w wysokości 3% planowanych wynagrodzeń

osobowych.

2. Fundusz może być podwyższany przez Głównego Inspektora Pracy

w ramach posiadanych środków na wynagrodzenia.

3. Wysokość i zasady przyznawania indywidualnych nagród z funduszu

określa Główny Inspektor Pracy.

Art. 56. 1. Pracownikowi Państwowej Inspekcji Pracy przechodzącemu na

emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy przysługuje jednorazowa

odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia, a jeżeli przepracował co

najmniej:

1) dziesięć lat – w wysokości dwumiesięcznego wynagrodzenia;

2) piętnaście lat – w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia;

3) dwadzieścia lat – w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia.

2. Do okresu pracy, o którym mowa w ust. 1, wlicza się wszystkie poprzednie

zakończone okresy zatrudnienia oraz inne udowodnione okresy, jeżeli z mocy

odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą

uprawnienia pracownicze.

3. Do okresów pracy, o których mowa w ust. 2, nie wlicza się okresów

zatrudnienia w partii komunistycznej (Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej

Zjednoczonej Partii Robotniczej), jak również w organach bezpieczeństwa państwa

26.02.2018

©Telksinoe s. 35/52

w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji

o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych

dokumentów.

4. Odprawę, o której mowa w ust. 1, oblicza się jak ekwiwalent pieniężny za

urlop wypoczynkowy.

Art. 57. 1. W razie rozwiązania z pracownikiem Państwowej Inspekcji Pracy

stosunku pracy z powodu likwidacji jednostki organizacyjnej albo jej reorganizacji

uniemożliwiającej dalsze zatrudnienie pracownika, pracownikowi Państwowej

Inspekcji Pracy przysługuje emerytura, jeżeli mężczyzna ukończył sześćdziesiąt

lat, a kobieta – pięćdziesiąt pięć lat i ma wymagany okres zatrudnienia.

2. W razie rozwiązania z pracownikiem nadzorującym lub wykonującym

czynności kontrolne stosunku pracy z przyczyn określonych:

1) w art. 62 ust. 1 pkt 3,

2) w art. 62 ust. 1 pkt 6, z wyłączeniem przypadku, gdy pracownik odmówi

zatrudnienia na stanowisku, o którym mowa w tym przepisie,

pracownikowi temu przysługuje emerytura, jeżeli mężczyzna ukończył

sześćdziesiąt lat, a kobieta – pięćdziesiąt pięć lat i ma wymagany okres

zatrudnienia.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się do osób urodzonych przed dniem 1 stycznia

1949 r.

Art. 58. 1. Czas pracy pracowników Państwowej Inspekcji Pracy nie może

przekraczać 8 godzin na dobę i średnio 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie

rozliczeniowym nie dłuższym niż 3 miesiące.

2. W przypadkach uzasadnionych rodzajem pracy i jej organizacją mogą być

stosowane rozkłady czasu pracy, w których jest dopuszczalne przedłużenie czasu

pracy do 12 godzin na dobę. W tych rozkładach czas pracy nie może jednak

przekraczać średnio 40 godzin na tydzień, w przyjętym okresie rozliczeniowym nie

dłuższym niż 3 miesiące.

3. Jeżeli wymagają tego potrzeby urzędu, pracownik Państwowej Inspekcji

Pracy może być zatrudniony poza normalnymi godzinami pracy, a w wyjątkowych

przypadkach także w nocy oraz w niedziele i święta.

26.02.2018

©Telksinoe s. 36/52

4. Pracownikowi Państwowej Inspekcji Pracy za pracę w niedzielę

przysługuje dzień wolny od pracy w najbliższym tygodniu, a za pracę w święto

inny dzień wolny.

5. Przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się do kobiet w ciąży oraz w innych

przypadkach określonych w odrębnych przepisach.

6. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się do pracowników opiekujących się dziećmi

w wieku do ośmiu lat, pod warunkiem wyrażenia przez nich zgody.

Art. 59. 1. Rozkład czasu pracy w tygodniu oraz jego wymiar

w poszczególnych dniach tygodnia ustala Główny Inspektor Pracy.

2. Pracownikowi Państwowej Inspekcji Pracy za pracę wykonywaną na

polecenie przełożonego poza normalnymi godzinami pracy przysługuje czas wolny

w tym samym wymiarze, z tym że czas wolny może być, na wniosek pracownika,

udzielony w okresie bezpośrednio poprzedzającym urlop wypoczynkowy lub po

jego zakończeniu.

3. Pracownikom Państwowej Inspekcji Pracy zatrudnionym na stanowiskach

kierowniczych przysługuje wolny czas za pracę poza normalnymi godzinami pracy

wykonywaną w porze nocnej oraz w niedzielę lub święto.

Art. 60. Pracownik Państwowej Inspekcji Pracy zostaje z mocy prawa

zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych w razie tymczasowego

aresztowania do czasu wygaśnięcia stosunku pracy, chyba że wcześniej rozwiązano

z nim stosunek pracy.

Art. 61. 1. Główny Inspektor Pracy może zawiesić w pełnieniu obowiązków

służbowych pracownika wykonującego czynności kontrolne, jeżeli zostało

wszczęte przeciwko niemu postępowanie karne lub dyscyplinarne.

2. Zawieszenie, o którym mowa w ust. 1, nie może trwać dłużej niż trzy

miesiące.

3. W okresie zawieszenia, o którym mowa w ust. 1, pracownik zachowuje

prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń przysługujących na podstawie

stosunku pracy.

Art. 62. 1. Rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem mianowanym

wykonującym czynności kontrolne może nastąpić w drodze wypowiedzenia

w razie:

26.02.2018

1) otrzymania ujemnej oceny kwalifikacyjnej, potwierdzonej ponowną ujemną

oceną, która nie może być dokonana wcześniej niż po upływie trzech

miesięcy;

2) likwidacji jednostki organizacyjnej Państwowej Inspekcji Pracy lub jej

reorganizacji, jeżeli nie jest możliwe przeniesienie pracownika na inne

stanowisko w tej samej jednostce;

3) niezawinionej utraty uprawnień wymaganych do wykonywania pracy na

zajmowanym stanowisku, jeżeli nie ma możliwości zaproponowania

pracownikowi podjęcia pracy na innym stanowisku odpowiadającym

posiadanym kwalifikacjom;

4) niedawania rękojmi należytego wywiązywania się z obowiązków

służbowych;

5) postępowania karnego toczącego się przeciwko pracownikowi przez okres

dłuższy niż trzy miesiące;

6) utraty zdolności fizycznej lub psychicznej do pracy na zajmowanym

stanowisku, stwierdzonej orzeczeniem lekarza orzecznika Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli nie ma możliwości zatrudnienia pracownika

na innym stanowisku, odpowiednim do jego stanu zdrowia i kwalifikacji

zawodowych, albo gdy pracownik odmawia przejścia do takiej pracy.

7) (uchylony)

2. Okres wypowiedzenia stosunku pracy wynosi trzy miesiące i kończy się

ostatniego dnia miesiąca.

Art. 63. 1. W razie rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem

mianowanym wykonującym czynności kontrolne, z przyczyn określonych

w art. 62 ust. 1 pkt 2, w okresie między ustaniem zatrudnienia a podjęciem innej

pracy lub działalności gospodarczej, pracownikowi temu przysługuje świadczenie

pieniężne, przez okres nie dłuższy niż sześć miesięcy, obliczane jak ekwiwalent

pieniężny za urlop wypoczynkowy. Świadczenie to nie przysługuje pracownikowi,

który nabył prawo do emerytury.

2. W razie gdy w okresie, o którym mowa w ust. 1, były pracownik pobiera

zasiłek chorobowy albo macierzyński, wysokość świadczenia pieniężnego ulega

odpowiedniemu obniżeniu.

26.02.2018

3. Okres pobierania świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ust. 1,

wlicza się do okresów pracy wymaganych do nabycia lub zachowania uprawnień

pracowniczych oraz do okresów zatrudnienia w rozumieniu przepisów

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – na takich

warunkach, na jakich wlicza się okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych,

określonych w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Od

świadczenia pieniężnego Państwowa Inspekcja Pracy odprowadza składkę na

ubezpieczenie społeczne na zasadach przewidzianych dla wynagr odzenia

wypłacanego w czasie trwania stosunku pracy.

Art. 64. 1. Stosunek pracy z pracownikiem mianowanym wykonującym

czynności kontrolne ulega z mocy prawa rozwiązaniu z jego winy bez

wypowiedzenia, w razie:

1) prawomocnego orzeczenia środka karnego pozbawienia praw publicznych

albo zakazu wykonywania zawodu;

2) prawomocnego ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z pracy w Państwowej

Inspekcji Pracy;

3) zawinionej utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na za-

jmowanym stanowisku.

2. Stosunek pracy z pracownikiem mianowanym wykonującym czynności

kontrolne ulega z mocy prawa rozwiązaniu bez wypowiedzenia również w razie

utraty obywatelstwa polskiego.

3. Stosunek pracy z pracownikiem mianowanym wykonującym czynności

kontrolne może zostać rozwiązany bez w ypowiedzenia z jego winy w razie

ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych albo

prawomocnego skazania za przestępstwo umyślne.

4. Rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia z pracownikiem

mianowanym wykonującym czynności kontrolne może nastąpić także w razie jego

nieobecności w pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż rok lub odosobnienia

ze względu na chorobę zakaźną, a także w razie usprawiedliwionej nieobecności

w pracy z innych przyczyn – po upływie okresów przewidzianych

w art. 53 Kodeksu pracy.

5. W razie niezdolności do pracy z powodu choroby, o której mowa w ust. 4,

pracownik nadzorujący lub wykonujący czynności kontrolne zachowuje prawo do

26.02.2018

świadczeń pieniężnych przez okres przewidziany w przepisach o świadczeniach

pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Art. 65. Rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem mianowanym

wykonującym czynności kontrolne może nastąpić:

1) w drodze porozumienia stron;

2) za trzymiesięcznym wypowiedzeniem dokonanym przez pracownika.

Art. 66. W okresie wypowiedzenia pracownik nadzorujący lub wykonujący

czynności kontrolne może być zwolniony z pełnienia obowiązków, z zachowaniem

prawa do wynagrodzenia i innych świadczeń przysługujących na podstawie

stosunku pracy.

Art. 67. Postanowienia niniejszego rozdziału nie naruszają przepisów

dotyczących szczególnej ochrony pracowników w zakresie wypowiedzenia

i rozwiązania stosunku pracy.

Art. 68. Od decyzji Głównego Inspektora Pracy w sprawach, o których mowa

w art. 61, pracownikowi mianowanemu przysługuje skarga do sądu

administracyjnego.

Art. 69. 1. W sprawach wynikających ze stosunku pracy pracowników

Państwowej Inspekcji Pracy, nieuregulowanych w ustawie, stosuje się przepisy

Kodeksu pracy i inne przepisy prawa pracy.

2. Spory o roszczenia ze stosunku pracy pracowników Państwowej Inspekcji

Pracy rozpatrywane są przez sądy pracy, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Art. 70. Główny Inspektor Pracy ustali regulamin wynagradzania, zasady

awansowania oraz wymagania kwalifikacyjne w zakresie wykształcenia i praktyki

zawodowej pracowników Państwowej Inspekcji Pracy.

Rozdział 6

Odpowiedzialność porządkowa i dyscyplinarna

Art. 71. 1. Pracownik mianowany Państwowej Inspekcji Pracy ponosi

odpowiedzialność porządkową lub dyscyplinarną za naruszenie obowiązków

służbowych.

2. Karę porządkową za przewinienie mniejszej wagi stanowi upomnienie.

26.02.2018

3. Karami dyscyplinarnymi są:

1) nagana;

2) nagana z ostrzeżeniem;

3) nagana z pozbawieniem możliwości awansowania przez okres do 2 lat do

wyższej grupy wynagrodzenia lub na wyższe stanowisko;

4) przeniesienie na niższe stanowisko z jednoczesnym obniżeniem

wynagrodzenia zasadniczego o jedną kategorię;

5) wydalenie z pracy w Państwowej Inspekcji Pracy.

4. W sprawach dyscyplinarnych orzekają, na zasadzie niezawisłości:

1) w I instancji – komisje dyscyplinarne, powoływane dla jednego lub więcej

okręgowych inspektoratów pracy;

2) w II instancji – Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Głównym

Inspektorze Pracy.

Art. 72. 1. Upomnienia udziela pisemnie Główny Inspektor Pracy lub, z jego

upoważnienia, okręgowy inspektor pracy.

2. Pracownik może w ciągu 7 dni od wymierzenia mu kary upomnienia

wnieść sprzeciw do Głównego Inspektora Pracy.

3. Nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu 14 dni od dnia jego wniesienia jest

równoznaczne z uwzględnieniem sprzeciwu.

4. Pracownik, który wniósł sprzeciw, może w ciągu 14 dni od dnia

zawiadomienia o odrzuceniu tego sprzeciwu wystąpić do sądu pracy o uchylenie

zastosowanej wobec jego kary.

Art. 73. 1. Nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego po upływie

3 miesięcy od dnia uzyskania przez Głównego Inspektora Pracy lub okręgowego

inspektora pracy wiadomości o popełnionym przewinieniu; nie można wszcząć

postępowania ani wydać orzeczenia o ukaraniu po upływie 3 lat od popełnienia

przewinienia. Jeżeli czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie

dyscyplinarne nie może nastąpić wcześniej niż przewidziano to w przepisach

Kodeksu karnego.

2. Obwiniony może ustanowić obrońcę, także spośród pracowników

mianowanych Państwowej Inspekcji Pracy.

26.02.2018

3. Postępowanie dyscyplinarne może toczyć się w razie nieusprawiedliwionej

nieobecności pracownika.

4. Koszty postępowania dyscyplinarnego ponosi Państwowa Inspekcja Pracy.

Art. 74. Członków komisji dyscyplinarnych, o których mowa w art. 71 ust. 4,

w tym przewodniczącego i zastępców przewodniczącego, powołuje Główny

Inspektor Pracy na okres czterech lat spośród mianowanych pracowników

Państwowej Inspekcji Pracy, dających rękojmię należytego wykonywania

obowiązków członka komisji dyscyplinarnych.

Art. 74a. 1. Kadencja członka komisji dyscyplinarnej wygasa w razie jego

śmierci, odwołania lub ustania stosunku pracy.

2. Główny Inspektor Pracy odwołuje członka komisji dyscyplinarnej, jeżeli:

1) zrzekł się on członkostwa w komisji dyscyplinarnej;

2) stał się on trwale niezdolny do pełnienia obowiązków na skutek choroby;

3) został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa;

4) zaistnieją inne okoliczności, które wskazują, że nie daje on rękojmi należytego

wykonywania obowiązków członka komisji dyscyplinarnej.

Art. 75. 1. Rzecznika dyscyplinarnego w Państwowej Inspekcji Pracy, na

okres kadencji komisji dyscyplinarnych, powołuje Główny Inspektor Pracy.

2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Główny Inspektor Pracy może

wyznaczyć do prowadzenia sprawy dyscyplinarnej innego pracownika.

Art. 75a. 1. Kadencja rzecznika dyscyplinarnego wygasa w razie jego

śmierci, odwołania lub ustania stosunku pracy.

2. Główny Inspektor Pracy odwołuje rzecznika dyscyplinarnego, jeżeli:

1) zrzekł się on tej funkcji;

2) stał się on trwale niezdolny do pełnienia obowiązków na skutek choroby;

3) został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa;

4) zaistnieją inne okoliczności, które wskazują, że nie daje on rękojmi należytego

wykonywania obowiązków rzecznika dyscyplinarnego.

Art. 76. Postępowanie dyscyplinarne składa się z postępowania

wyjaśniającego i postępowania przed komisjami dyscyplinarnymi.

26.02.2018

Art. 77. 1. Główny Inspektor Pracy, w razie uzyskania wiadomości

o naruszeniu przez pracownika mianowanego obowiązków służbowych lub

uchybieniu godności stanowiska, poleca rzecznikowi dyscyplinarnemu wszczęcie

postępowania dyscyplinarnego.

2. Rzecznik dyscyplinarny jest związany poleceniami Głównego Inspektora

Pracy.

Art. 78. 1. Rzecznik dyscyplinarny wszczyna postępowanie dyscyplinarne,

wydając postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego, w którym

wskazuje przyczyny wszczęcia.

2. Odpis orzeczenia doręcza się obwinionemu i okręgowemu inspektorowi

pracy.

3. W toku postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny podejmuje

czynności niezbędne do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, zbiera i utrwala

dowody, w szczególności dokumenty, oświadczenia i wyjaśnienia.

4. Rzecznik dyscyplinarny przedstawia obwinionemu postawione zarzuty

i przyjmuje od niego wyjaśnienia i wnioski, a przed zakończeniem postępowania

wyjaśniającego zapoznaje obwinionego z zebranymi w sprawie dowodami,

sporządzając z tej czynności notatkę podpisaną przez siebie i obwinionego.

5. Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny

przedkłada Głównemu Inspektorowi Pracy materiały postępowania wraz

z umotywowanym na piśmie wnioskiem o umorzenie postępowania

dyscyplinarnego albo o skierowanie sprawy do komisji dyscyplinarnej.

Art. 79. 1. Główny Inspektor Pracy poleca rzecznikowi dyscyplinarnemu

wniesienie do komisji dyscyplinarnej wniosku o ukaranie albo wydaje

postanowienie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego; przepis art. 78

ust. 2 stosuje się odpowiednio.

2. Rzecznik dyscyplinarny kieruje do komisji dyscyplinarnej wniosek

o ukaranie wraz z materiałami postępowania, doręcza obwinionemu odpis wniosku

oraz informuje go o prawie do ustanowienia obrońcy, chyba że obrońca został

ustanowiony wcześniej.

3. Wniosek o ukaranie powinien zawierać:

26.02.2018

1) imię, nazwisko, adres zamieszkania, nazwę jednostki organizacyjnej

i stanowisko służbowe obwinionego;

2) dokładne określenie zarzucanego przewinienia, ze wskazaniem miejsca

i czasu jego popełnienia;

3) proponowaną karę dyscyplinarną;

4) uzasadnienie wniosku;

5) wykaz dowodów i osób wzywanych na rozprawę.

4. Po otrzymaniu odpisu wniosku o ukaranie obwiniony i jego obrońca mogą

w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania składać do komisji dyscyplinarnej

wnioski i przedstawiać dowody.

5. Jeżeli przeciwko obwinionemu wszczęto postępowanie karne o ten sam

czyn, który jest przedmiotem postępowania dyscyplinarnego, w postępowaniu

wyjaśniającym – rzecznik dyscyplinarny, a w postępowaniu przed komisjami

dyscyplinarnymi – zespół orzekający, może zawiesić postępowanie dyscyplinarne

do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego; postanowienie

rzecznika dyscyplinarnego doręcza się obwinionemu i obrońcy, a postanowienie

komisji dyscyplinarnej także rzecznikowi dyscyplinarnemu.

Art. 80. 1. Komisja dyscyplinarna rozstrzyga samodzielnie zagadnienia

faktyczne oraz prawne; komisja jest związana prawomocnym orzeczeniem sądu

stwierdzającym winę obwinionego.

2. Członkowie komisji dyscyplinarnej są w zakresie orzekania niezawiśli.

3. Komisja dyscyplinarna orzeka w trzyosobowym zespole orzekającym,

któremu przewodniczy przewodniczący komisji lub jeden z jego zastępców.

Art. 81. 1. Przewodniczący zespołu orzekającego wyznacza termin rozprawy;

zarządza zawiadomienie o terminie rzecznika dyscyplinarnego i obrońcy, jeżeli

został ustanowiony, oraz wzywa na rozprawę obwinionego i w razie potrzeby –

świadków i biegłych.

2. W przypadku, gdy rzecznik dyscyplinarny wniósł o orzeczenie kary

wydalenia z pracy w Państwowej Inspekcji Pracy, a obwiniony nie ma obrońcy

z wyboru, przewodniczący składu orzekającego wyznacza obrońcę spośród

pracowników mianowanych.

26.02.2018

3. Wezwania i zawiadomienia, o których mowa w ust. 1, powinny być

doręczone nie później niż 7 dni przed terminem rozprawy.

4. W postępowaniu przed komisją dyscyplinarną obwiniony oraz jego

obrońca mają prawo zapoznawać się z aktami sprawy.

5. Udział rzecznika dyscyplinarnego w rozprawie jest obowiązkowy.

6. Nieusprawiedliwiona nieobecność obwinionego lub jego obrońcy na

rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.

Art. 82. 1. Rozprawą kieruje przewodniczący zespołu orzekającego.

2. Z przebiegu rozprawy sporządza się protokół.

3. Protokół powinien zawierać w szczególności:

1) oznaczenie czasu i miejsca przeprowadzenia rozprawy oraz osób w niej

uczestniczących;

2) treść wyjaśnień, oświadczeń i wniosków uczestników rozprawy;

3) postanowienia wydane w toku rozprawy;

4) w miarę potrzeby stwierdzenie innych okoliczności dotyczących przebiegu

rozprawy;

5) podpisy przewodniczącego zespołu orzekającego i protokolanta.

4. Rozprawa jest jawna. W uzasadnionych przypadkach zespół orzekający

może wyłączyć jawność całości lub części rozprawy.

5. Na początku rozprawy rzecznik dyscyplinarny odczytuje wniosek

o ukaranie, po czym przewodniczący zespołu orzekającego zapytuje obwinionego,

czy przyznaje się do popełnienia zarzucanego mu przewinienia oraz czy i jakie

zamierza złożyć wyjaśnienia.

6. Przewodniczący zespołu orzekającego udziela obwinionemu głosu w celu

złożenia wyjaśnień, a następnie w miarę potrzeby wysłuchuje świadków, odbiera

oświadczenia oraz bada dokumenty lub przeprowadza inne dowody.

7. Na rozprawie rzecznik dyscyplinarny, obwiniony oraz jego obrońca mogą

składać oświadczenia, zgłaszać wnioski i przedstawiać dowody.

8. Odroczenie rozprawy może nastąpić jedynie z ważnych powodów;

o odroczeniu postanawia przewodniczący zespołu orzekającego.

9. Rozprawa ulega odroczeniu w razie niestawienia się strony, której

wezwanie nie zostało doręczone, lub w razie jej usprawiedliwionego

niestawiennictwa.

26.02.2018

10. Rozprawę odroczoną prowadzi się w dalszym ciągu, chyba że skład

zespołu orzekającego uległ zmianie.

11. Bezpośrednio przed zamknięciem rozprawy przewodniczący zespołu

orzekającego udziela głosu rzecznikowi dyscyplinarnemu, obrońcy i obwinionemu.

Art. 83. 1. Komisja dyscyplinarna, po przeprowadzeniu rozprawy i odbyciu

narady, wydaje orzeczenie o:

1) ukaraniu;

2) uniewinnieniu;

3) umorzeniu postępowania.

2. Orzeczenie o umorzeniu postępowania komisja dyscyplinarna wydaje, gdy:

1) obwiniony nie podlega właściwości komisji;

2) obwiniony zmarł;

3) upłynął termin do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego;

4) rzecznik dyscyplinarny na polecenie Głównego Inspektora Pracy wycofał

wniosek o ukaranie.

3. Orzeczenie o umorzeniu postępowania komisja dyscyplinarna może wydać

także na posiedzeniu niejawnym.

4. Narada jest niejawna; w pomieszczeniu, w którym odbywa się narada,

pozostają jedynie członkowie zespołu orzekającego, a w razie potrzeby także

protokolant.

5. Orzeczenie zapada większością głosów. Głosowanie odbywa się osobno co

do winy i osobno co do kary; członek zespołu orzekającego nie może wstrzymać

się od głosowania.

6. Przegłosowany członek zespołu orzekającego, podpisując orzeczenie, ma

prawo zaznaczyć na orzeczeniu swoje zdanie odrębne. Składający zdanie odrębne

może do akt sprawy złożyć jego uzasadnienie na piśmie.

Art. 84. 1. Komisja dyscyplinarna wymierza karę biorąc pod uwagę stopień

winy, szkodliwość społeczną i skutki przewinienia, a także zachowanie się

obwinionego przed i po popełnieniu przewinienia.

2. Jeżeli obwiniony dopuścił się kilku przewinień, wymierza się jedną karę za

wszystkie przewinienia łącznie.

3. Orzeczenie o ukaraniu powinno zawierać:

26.02.2018

1) nazwę komisji dyscyplinarnej, imiona i nazwiska członków zespołu

orzekającego, rzecznika dyscyplinarnego i protokolanta oraz datę

rozpoznania sprawy i wydania orzeczenia;

2) imię, nazwisko, adres zamieszkania, nazwę jednostki organizacyjnej

i stanowisko służbowe obwinionego;

3) dokładne określenie zarzucanego przewinienia;

4) rozstrzygnięcie co do winy;

5) określenie wymierzonej kary;

6) pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania;

7) podpisy członków zespołu orzekającego.

4. Orzeczenie powinno być ogłoszone bezpośrednio po zakończeniu rozprawy

i odbyciu narady.

5. W wyjątkowych wypadkach można odroczyć wydanie orzeczenia na czas

nie dłuższy niż 3 dni. O terminie ogłoszenia orzeczenia przewodniczący zespołu

orzekającego zawiadamia strony bezpośrednio po postanowieniu o odroczeniu

wydania orzeczenia.

6. Po ogłoszeniu orzeczenia przewodniczący zespołu orzekającego podaje

ustnie zasadnicze motywy rozstrzygnięcia.

7. Orzeczenie wymaga pisemnego uzasadnienia, które powinno zawierać

ustalenia faktyczne przez wskazanie, jakie fakty komisja dyscyplinarna uznała za

udowodnione lub nieudowodnione, na jakich w tym względzie oparła się dowodach

i dlaczego nie dała wiary dowodom przeciwnym, a także przytoczenie

okoliczności, które komisja dyscyplinarna uwzględniła przy wymierzaniu kary.

8. Uzasadnienie sporządza przewodniczący zespołu orzekającego;

uzasadnienie podpisują wszyscy członkowie zespołu orzekającego.

9. Orzeczenie na piśmie wraz z uzasadnieniem doręcza się rzecznikowi

dyscyplinarnemu, obwinionemu oraz obrońcy w ciągu 14 dni od dnia jego

ogłoszenia albo wydania w trybie określonym w art. 83 ust. 3.

Art. 85. 1. Od orzeczenia komisji dyscyplinarnej rzecznikowi

dyscyplinarnemu, obwinionemu oraz obrońcy służy odwołanie do Odwoławczej

Komisji Dyscyplinarnej.

2. Odwołanie składa się za pośrednictwem przewodniczącego komisji

dyscyplinarnej w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia.

26.02.2018

3. Przewodniczący wydaje postanowienie o odmowie przyjęcia odwołania,

jeżeli zostało wniesione po upływie terminu lub przez osobę nieuprawnioną.

4. Przewodniczący może przywrócić termin do wniesienia odwołania, gdy

przekroczenie terminu nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych; wniosek

o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu 7 dni od dnia ustania przeszkody.

Jednocześnie z wnioskiem należy wnieść odwołanie.

5. Postanowienia o odmowie przyjęcia odwołania oraz odmowie

przywrócenia terminu do złożenia odwołania, wskazujące podstawę odmowy,

doręcza się zainteresowanemu wraz z pouczeniem o prawie i terminie do

wniesienia zażalenia; na postanowienia te zainteresowanemu służy zażalenie do

Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej w terminie 7 dni od dnia doręczenia

postanowienia.

6. Odwołanie można cofnąć do chwili rozpoczęcia rozprawy w postępowaniu

odwoławczym. Odwołania wniesionego na korzyść obwinionego nie można cofnąć

bez jego zgody.

Art. 86. 1. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna umarza postępowanie

odwoławcze w razie:

1) wniesienia odwołania przez osobę nieuprawnioną;

2) bezzasadnego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania;

3) skutecznego cofnięcia odwołania.

2. Umorzenie postępowania odwoławczego może nastąpić także na

posiedzeniu niejawnym.

Art. 87. 1. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna po przeprowadzeniu

rozprawy:

1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie;

2) uchyla orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe orzeczenie co do

istoty;

3) uchyla orzeczenie i przekazuje sprawę komisji dyscyplinarnej do ponownego

rozpatrzenia w innym składzie;

4) uchyla orzeczenie i umarza postępowanie w przypadkach określonych

w art. 83 ust. 2 pkt 1–3.

26.02.2018

2. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna może orzec karę surowszą od

orzeczonej przez komisję dyscyplinarną tylko wówczas, gdy orzeczenie zostało

zaskarżone na niekorzyść obwinionego.

3. W postępowaniu przed Odwoławczą Komisją Dyscyplinarną stosuje się

odpowiednio przepisy o postępowaniu przed komisją dyscyplinarną.

Art. 88. 1. Od orzeczenia Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej

obwinionemu oraz Głównemu Inspektorowi Pracy przysługuje odwołanie do

właściwego ze względu na miejsce zamieszkania obwinionego sądu apelacyjnego

– sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.

2. Do rozpoznania odwołania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania

cywilnego o apelacji. Od orzeczenia sądu apelacyjnego skarga kasacyjna nie

przysługuje.

Art. 89. 1. Orzeczenie komisji dyscyplinarnej staje się prawomocne w razie

niewniesienia odwołania w terminie, a także umorzenia postępowania

odwoławczego, a orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej w razie

niewniesienia odwołania w terminie do sądu.

2. Po uprawomocnieniu się orzeczenia przewodniczący komisji

dyscyplinarnej przesyła jego odpis wraz z uzasadnieniem obwinionemu oraz

Głównemu Inspektorowi Pracy, który zarządza wykonanie orzeczenia.

3. Odpis prawomocnego orzeczenia wraz z uzasadnieniem włącza się do akt

osobowych pracownika.

Art. 90. 1. Kary dyscyplinarne określone w art. 71 ust. 3 pkt 1 i 2 ulegają

zatarciu po upływie dwóch lat, a kary dyscyplinarne, określone w art. 71 ust. 3

pkt 3 i 4 – po upływie trzech lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.

2. Kara nagany i nagany z ostrzeżeniem może ulec wcześniejszemu zatarciu

na wniosek ukaranego pracownika. Decyzję taką podejmuje Główny Inspektor

Pracy najwcześniej po upływie roku od dnia uprawomocnienia się orzeczenia,

biorąc pod uwagę nienaganne zachowanie pracownika w tym okresie.

3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, odpis orzeczenia wraz

z uzasadnieniem usuwa się z akt osobowych, a ukaranie uważa się za niebyłe.

Art. 91. 1. Obwiniony lub rzecznik dyscyplinarny mogą złożyć wniosek

o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, jeżeli po wydaniu prawomocnego

26.02.2018

orzeczenia wyjdą na jaw nowe fakty lub dowody, nieznane przedtem komisji

dyscyplinarnej, a mogące mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.

2. Wznowienie postępowania na niekorzyść obwinionego może nastąpić tylko

wtedy, gdy okaże się, że orzeczenie wydane zostało na skutek przestępstwa

stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem sądu.

3. Wniosek o wznowienie postępowania może być złożony w terminie 30 dni

od dnia ujawnienia się okoliczności, o których mowa w ust. 1 i 2.

4. Wznowienie postępowania po upływie przedawnienia dyscyplinarnego

może nastąpić tylko na korzyść ukaranego.

5. W przedmiocie wznowienia postępowania orzeka na posiedzeniu

niejawnym w innym składzie komisja dyscyplinarna, która wydała prawomocne

orzeczenie.

6. Na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, wydane przez

komisję dyscyplinarną, przysługuje zażalenie do Odwoławczej Komisji

Dyscyplinarnej; przepis art. 85 ust. 5 stosuje się odpowiednio.

7. Na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, wydane przez

Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną, zażalenie nie przysługuje.

Art. 92. W postępowaniu przed komisjami dyscyplinarnymi, o których mowa

w art. 71 ust. 4, w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się

odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Art. 93. Główny Inspektor Pracy określi, w drodze zarządzenia, organizację,

skład oraz tryb pracy komisji dyscyplinarnych, o których mowa w art. 71 ust. 4 oraz

tryb pracy rzecznika dyscyplinarnego.

Rozdział 7

Zmiany w przepisach obowiązujących

Art. 94–103. (pominięte)

Rozdział 8

Przepisy przejściowe i końcowe

Art. 104. Pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy zachowują uprawnienia

pracownicze oraz prawo do wykonywania lub nadzorowania czynności

kontrolnych wynikające z aktów, na podstawie których powstał ich stosunek pracy

26.02.2018

lub na podstawie których przysługiwało im prawo do wykonywania lub

nadzorowania czynności kontrolnych, przed dniem wejścia w życie niniejszej

ustawy.

Art. 105. Państwowa Inspekcja Pracy działająca na podstawie niniejszej

ustawy przejmuje uprawnienia i obowiązki Państwowej Inspekcji Pracy działającej

na podstawie ustawy, o której mowa w art. 115.

Art. 106. Ośrodek działający na podstawie niniejszej ustawy przejmuje

uprawnienia i obowiązki Ośrodka Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy

działającego na podstawie ustawy, o której mowa w art. 115.

Art. 107. 1. Z dniem wejścia w życie ustawy pracownicy urzędów

wojewódzkich wykonujący kontrolę legalności zatrudnienia na podstawie ustawy

wymienionej w art. 103, posiadający wykształcenie wyższe, stają się pracownikami

Państwowej Inspekcji Pracy.

2. Dotychczasowy pracodawca jest obowiązany w terminie 7 dni od dnia

ogłoszenia niniejszej ustawy zawiadomić na piśmie pracowników, o których mowa

w ust. 1, o zmianach, jakie mają nastąpić w ich stosunkach pracy. Przepis art. 231

§ 4 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio.

3. Do pracowników, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się wymagań

wynikających z art. 39 pkt 4 w zakresie wykształcenia.

4. Pracownicy, o których mowa w ust. 1, przed dopuszczeniem do

wykonywania czynności kontrolnych obowiązani są odbyć, w okresie dwóch lat od

dnia wejścia ustawy w życie, szkolenie z zagadnień wchodzących w zakres

działania Państwowej Inspekcji Pracy zakończone egzaminem państwowym,

o którym mowa w art. 39 pkt 4. Koszty szkolenia ponosi Główny Inspektor Pracy.

5. Stosunek pracy z pracownikiem, o którym mowa w ust. 1 wygasa

w przypadku, gdy nie spełni on warunku przewidzianego w ust. 4.

Art. 108. 1. Dotychczasowy pracodawca, w terminie do dnia 1 czerwca

2007 r., przekaże imienne wykazy pracowników, o których mowa w art. 107

ust. 1 Głównemu Inspektorowi Pracy.

2. Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze

rozporządzenia, sposób i tryb postępowania w sprawach pracowników, o których

26.02.2018

mowa w art. 107 ust. 1, kierując się koniecznością zapewnienia sprawnego i

efektywnego wykonywania przekazanych zadań.

Art. 109. 1. W toczących się postępowaniach w sprawach o wykroczenia,

o których mowa w art. 119–123 ustawy wymienionej w art. 103, w których

oskarżycielem publicznym był inspektor właściwego urzędu wojewódzkiego

z dniem wejścia w życie ustawy oskarżycielem publicznym staje się właściwy

inspektor pracy.

2. Niezakończone postępowania administracyjne toczą się nadal przed

właściwymi okręgowymi inspektorami pracy.

3. Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze

rozporządzenia, sposób i tryb przejęcia toczących się postępowań sądowych

i administracyjnych, w szczególności sposób przekazania dokumentacji dotyczącej

tych postępowań, kierując się koniecznością zapewnienia sprawnego

i efektywnego prowadzenia przejętych postępowań przez właściwego okręgowego

inspektora pracy.

Art. 110. (pominięty)

Art. 111. Rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, którym

uprawnienia nadał Główny Inspektor Pracy w trybie określonym w ustawie,

o której mowa w art. 115, zachowują te uprawnienia po dniu wejścia w życie

niniejszej ustawy.

Art. 112. Do egzekucji wszczętych na podstawie ustawy, o której mowa

w art. 94, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy

dotychczasowe.

Art. 113. Do postępowań dyscyplinarnych wszczętych wobec pracowników

Państwowej Inspekcji Pracy przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje

się przepisy dotychczasowe, jednakże należy stosować nowe przepisy, jeżeli są

względniejsze dla sprawcy.

Art. 114. (pominięty)

26.02.2018

Art. 115. Traci moc ustawa z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji

Pracy (Dz. U. z 2001 r. poz. 1362, z późn. zm.4)).

Art. 116. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2007 r., z wyjątkiem

art. 108, który wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2007 r.

Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2001 r. poz. 1405

i 1800, z 2002 r. poz. 1360, z 2003 r. poz. 1652 i 2081, z 2004 r. poz. 1808 oraz z 2005 r.

poz. 564, 926 i 1399.

26.02.2018